10 užduotis (0–37)
1 tema. Ką reiškia būti individualistu tradicinėje bendruomenėje? Svarstykite,
remdamiesi pateikta ištrauka iš Vinco Krėvės apsakymo Bedievis ir kitais
kultūros tekstais. Jūsų rašinio apimtis turi būti ne mažesnė negu 250 žodžių.
Vincas Krėvė
Bedievis
– O kokis gi yra dievas? – pasidomėjau aš.
– Aš anksčiau vis maniau, kad jisai gyvena danguje, galingas, visa žinąs, senas, truputį
rūstus, truputį geras, dažnai susiraukęs, nes jį žmonės nuolat piktina, sėdi aukštame soste ir iš
aukšto niauriai žiūri į visa, kas dedasi čia žemėj.
– Tokis juk jisai ir yra, – pritarė Kūdris.
– Aš manau, kad ne, – užgynė Karpis. – Kam gi knygose pasakyta, kad jisai yra visur,
danguje ir ant žemės. Žinote, – nusigręžė jisai į mane, – aš dažnai to nesuprantu, kaip tai: –
visur. Bet štai kada aš vienas kur dirbu tokiu štai metu, gražiu ir ramiu kaip dabar, man rodosi,
kad suprantu. Man vis rodosi, kad jisai, švenčiausias, kaip vėjelis kokis, kaip oras. Dėl to taip
lengva ir ramu, kai jisai, žemę apglobęs, turi ją ir turi. Viskas tada nutyla…
Ko negalėjo Karpis žodžiais išreikšti, stengėsi mostais. Mes visi lyg supratome, lyg
nujautėme dievą ir nutilome.
Pajutome, kaip plaka jo širdis, į kurią jisai glaudžia visą pasaulį, iš kurios plaukia dabar į šį
pasaulį ramumas ir laimė.
Visi mes dabar sėdėjome tyliai, lyg klausėme ko.
Man pasirodė, kad ne vieni mes klausome, bet ir šitie medžiai, kurie nei vienu lapu
nesušlama. Vien tik bitės dainuoja savo darbo dainą.
Kregždė įskrido spragon tarp medžių, kur mes sėdėjome; pamačiusi mus, sučirškė lyg
nusigandusi ir vėl pranyko. Liepoje sušvirkštė volungė. Pro lapus praritavo vos juntamas
vėjelis. Lapai sušlamo, ir vėl viskas nutilo.
– Ir aš taip manau, – prabilo Vainorus, ir jo balsas man atrodė kažkokis žemas, pasikeitęs, –
kad jis yra visur: jis yra šitame medy, šitos vejelės žolėje, kur sėdime, šitame ore, šitame vėjely,
kuris dabar mums kušta ausysna. Visur jis yra… O kaip žmogus elgiasi, ką jis veikia, jam visai
nei daboj. Blogai, gerai – jam vis tiek.
– Aš jau to nesuprantu, dėde. Jei dievas nesidomėtų, kaip žmogus elgiasi, gerai ar blogai,
tada nebūtų ir teisybės pasauly! – prieštaravo jam Karpis.
– Nėra, vaikeli. Sunku prisipažinti žmogui, bet tikrai jos nėra. Štai musė lekioja, tu ją
užmušei, sutrynei, ir sako žmonės – nėra tau jokio nusidėjimo. Paukštį nušauk – nėra, kiaulę
paskersk – nėra. Vien jei žmogų užmušei – didelis jau nusidėjimas. Kodėl gi? Ar visi – musės,
paukščiai, žvėrys, gyvuliai – nenori gyventi? Ar jie mirti nebijo? Ar juos gal dievas ne tam
leido, kad jie saulės šviesa džiaugtųsi? Ar jiems gal nesopa? Kurgi čia teisybė? Kad nors
nusidėjimas būtų, žmogus – skriaudėjas – ne čia, šiame gyvenime, nors ten, kitame pasauly,
bausmės sau lauktų. Bet kur tau! Nukovei, nužudei, kraują praliejai – nei tau nusidėjimo, nei
bausmės. Ne, čia teisybės nėra. Kaip sau žmogus nori, taip gyveni…
– Galgi tavo tiesa, – atsiduso Karpis. – Tikrai, piktam žmogui čia juk vyksta net
geriau. – E, – sumojo ranka, – nieko aš čia suprasti negaliu.
– Ką judu čia tarškata! – subarė juos aštriai Kūdris. – Kam gi tada pragaras būtų, kam
pragaro kankinimai? Pasakykita gi tada man, kam jį dievas įkūrė, kam toji pragaro ugnis dega,
kodėl derva ten verda?
– Ar tu esi matęs pragarą, ar gal kas matęs grįžo ir pasakė tau? – Pragaras ten, kur bloga
žmogui, kur skriauda, skausmas, sopuliai, kur žmogus skursta – mat kas yra! – aiškino
Vainorus. – Mūsų žmogui čia pragaras, nes jisai skursta ir vargsta, o ten jisai tik atsilsės. O kur
MOL_1P
pragaras ponams, turtuoliams? – Kas jį žino, kur jis yra – štai kas!.. Tu gal dar atmeni gerai, –
paklausė jisai Karpį, – kai aš buvau brostvininkas, tercijonas? Gal dar atsimeni?
– Kaipgi, atsimenu. Vaikščiojai įvairiausiomis juostelėmis susijuostęs.
– Tada aš mėgau šventųjų gyvenimus skaityti. O skaityti, aš, vaikeli, išsimokiau dar mažas
būdamas patsai, – kreipėsi Vainorus į mane. – Beskaitydamas pastebėjau, kad daugiausia
šventųjų vis iš ponų, o iš mūsų gi žmonių lyg nei vieno… Tik šventas Izidorius buvo artojas…
Ponams čia gera, – manau sau, – ir ten gera, o kurgi gera mūsų žmogui, vargdieniui? Ir kodėl
tie ponai, karaliai, vyskupai – šventi? Geri buvo, nevogė, neskriaudė žmonių, pikto nedarė,
daugel meldėsi… Ogi mūsų žmonės argi kitaip gyvena? Kiek jų yra tokių. Gal tik tiek dažnai
nesimeldžia, nes laiko už darbų trūksta… Dėjau sau tada galvon, dėjau, kažkokis gailesys širdį
apėmė, net ant dievo supykau. Maniau – iš galvos išeisiu, kaip pamišęs vaikščiojau. Štai imsiu
kažką pikta padarysiu, tegul gi mato dievas… Ir lyg kažkas man ausin tada kuštėjo: – daryk,
daryk!..
– Piktasis gundė, nes kas kitas! – pastebėjo Kūdris.
– Ne. Tai širdį buvo užgulęs nusivylimas. Mečiau net brostvininkavęs. E! – susiraukė senis
ir ranka pamojo: – nesupratau tada, kad šventųjų gyvenimus, kaip ir kitas knygas, ponai vien
sau rašo!…
Toli kažkur laukuose sudainavo pjovėja. Vienatonis balsas plaukė lygiai, ramiai ir buvo
kupinas tokio ilgesio, lyg skundėsi kažkas ore, kad teisybės čia nesą, ir dievo ieškojo.
Vyrai vėl nutilo ir klausėsi…
V. Krėvė, „Bedievis“, Skerdžius, 1974, Vilnius, p. 24–27.
2 tema. Interpretuokite pateiktą eilėraštį. Suformuluokite tezę ir ją pagrįskite. Jūsų
rašinio apimtis turi būti ne mažesnė negu 250 žodžių.
Vincas Kudirka
LIETUVOS ŠVIESUOLIAMS
Ko tvirtinot mums nuolat: mokslas reikalingas,
Mokslas jūs sunkiam vargui vaistas stebuklingas?
Ko žodeliais gražiausiais mus gundėt kas sykis:
Tamsuoli, eik prie knygos, tamsuoli, mokykis?
Ko siūlėtės jūs patys parodyt mums kelią,
Kuris naktį prašalins, duos giedrią dienelę?
Nusidirbę, nuilsę ir da prakaituoti,
Skubinome įgyti, ką žadėjot duoti.
Ir ištiesę prie jūsų mūs rankas pūslėtas,
Tarėme: ,,Kur tas mokslas, jūsų pažadėtas?
Duokite mums jį, broliai, mes trokštame jojo!“
Tąsyk jūs garsus klyksmas staiga apsistojo,
Kasžin kur išsislapstėt tartum niekadėjai
Ir žadėjimus jūsų išnešiojo vėjai…
** *
Kam jūs ėmę suardėt mūs širdžių ramumą,
Priminę mums Lietuvą, pareigų šventumą,
Kur Lietuva tėvynė uždeda ant mūsų?
,,O! dėl Lietuvos,– šaukėt,– negailėkim triūsų,
Aukų, pasišventimo! Nesiduokim skriausti
Rijikams tautos mūsų! Verskim juos pajausti,
MOL_1P
Kad mes gyventi norim! Į kovą! Nežūsim!
Tik eikite su mumis, mes jums vadais būsim!
Tada užsiliepsnojo mūs šaltos krūtinės
Ir stojome prieš skriaudą žemelės gimtinės.
Kada gi priešai stvėrė draskyt mus apnikę,
Jūs kaip niekšai pabėgot mus vienus palikę!
Mus iš tėviškės tremia, kalėjiman ima,
O jūs?.. kasžin, ar matot mūs pasišventimą…
** *
Arba jūs numalšinkit sujudintą protą,
Užgesinkit iš naujo mūs širdį liepsnotą,
Arba, stoję į eilę, kaip tikri vadovai
Švieskit mus ir neduokit gest pradėtai kovai!
Bet mus sykį sukurstę, vienus nepameskit –
Žadėjot vadais būti, tai grįžkit ir veskit!
V. Kudirka, „Lietuvos šviesuoliams”, Laisvos valandos, 1989, Vilnius, p. 326.
WYPRACOWANIE
na temat nr ……………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
MOL_1P
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
MOL_1P
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
MOL_1P
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..
Tabelę wypełnia egzaminator!
Liczba punktów Suma Uzasadnienie przyznania 0 punktów
rozprawka
A. 0 − 3 − 6
B. 0 − 4 − 6 − 9 − 12
interpretacja
A. 0 − 2 − 4 − 6
B. 0 − 4 − 8 − 12
C. 0 − 1 − 2
D. 0 − 2 − 4
E. 0 − 1 − 2
F. 0 − 1 − 3
G. 0 − 2 − 4
H. 0 − 2 − 4
MOL_1P
MOL_1P
10 užduotis (0–37) 1 tema. Ką reiškia būti individualistu tradicinėje bendruomenėje? Svarstykite, remdamiesi pateikta ištrauka iš Vinco Krėvės apsakymo Bedievis ir kitais kultūros tekstais. Jūsų rašinio apimtis turi būti ne mažesnė negu 250 žodžių. Vincas Krėvė Bedievis – O kokis gi yra dievas? – pasidomėjau aš. – Aš anksčiau vis maniau, kad jisai gyvena danguje, galingas, visa žinąs, senas, truputį rūstus, truputį geras, dažnai susiraukęs, nes jį žmonės nuolat piktina, sėdi aukštame soste ir iš aukšto niauriai žiūri į visa, kas dedasi čia žemėj. – Tokis juk jisai ir yra, – pritarė Kūdris. – Aš manau, kad ne, – užgynė Karpis. – Kam gi knygose pasakyta, kad jisai yra visur, danguje ir ant žemės. Žinote, – nusigręžė jisai į mane, – aš dažnai to nesuprantu, kaip tai: – visur. Bet štai kada aš vienas kur dirbu tokiu štai metu, gražiu ir ramiu kaip dabar, man rodosi, kad suprantu. Man vis rodosi, kad jisai, švenčiausias, kaip vėjelis kokis, kaip oras. Dėl to taip lengva ir ramu, kai jisai, žemę apglobęs, turi ją ir turi. Viskas tada nutyla… Ko negalėjo Karpis žodžiais išreikšti, stengėsi mostais. Mes visi lyg supratome, lyg nujautėme dievą ir nutilome. Pajutome, kaip plaka jo širdis, į kurią jisai glaudžia visą pasaulį, iš kurios plaukia dabar į šį pasaulį ramumas ir laimė. Visi mes dabar sėdėjome tyliai, lyg klausėme ko. Man pasirodė, kad ne vieni mes klausome, bet ir šitie medžiai, kurie nei vienu lapu nesušlama. Vien tik bitės dainuoja savo darbo dainą. Kregždė įskrido spragon tarp medžių, kur mes sėdėjome; pamačiusi mus, sučirškė lyg nusigandusi ir vėl pranyko. Liepoje sušvirkštė volungė. Pro lapus praritavo vos juntamas vėjelis. Lapai sušlamo, ir vėl viskas nutilo. – Ir aš taip manau, – prabilo Vainorus, ir jo balsas man atrodė kažkokis žemas, pasikeitęs, – kad jis yra visur: jis yra šitame medy, šitos vejelės žolėje, kur sėdime, šitame ore, šitame vėjely, kuris dabar mums kušta ausysna. Visur jis yra… O kaip žmogus elgiasi, ką jis veikia, jam visai nei daboj. Blogai, gerai – jam vis tiek. – Aš jau to nesuprantu, dėde. Jei dievas nesidomėtų, kaip žmogus elgiasi, gerai ar blogai, tada nebūtų ir teisybės pasauly! – prieštaravo jam Karpis. – Nėra, vaikeli. Sunku prisipažinti žmogui, bet tikrai jos nėra. Štai musė lekioja, tu ją užmušei, sutrynei, ir sako žmonės – nėra tau jokio nusidėjimo. Paukštį nušauk – nėra, kiaulę paskersk – nėra. Vien jei žmogų užmušei – didelis jau nusidėjimas. Kodėl gi? Ar visi – musės, paukščiai, žvėrys, gyvuliai – nenori gyventi? Ar jie mirti nebijo? Ar juos gal dievas ne tam leido, kad jie saulės šviesa džiaugtųsi? Ar jiems gal nesopa? Kurgi čia teisybė? Kad nors nusidėjimas būtų, žmogus – skriaudėjas – ne čia, šiame gyvenime, nors ten, kitame pasauly, bausmės sau lauktų. Bet kur tau! Nukovei, nužudei, kraują praliejai – nei tau nusidėjimo, nei bausmės. Ne, čia teisybės nėra. Kaip sau žmogus nori, taip gyveni… – Galgi tavo tiesa, – atsiduso Karpis. – Tikrai, piktam žmogui čia juk vyksta net geriau. – E, – sumojo ranka, – nieko aš čia suprasti negaliu. – Ką judu čia tarškata! – subarė juos aštriai Kūdris. – Kam gi tada pragaras būtų, kam pragaro kankinimai? Pasakykita gi tada man, kam jį dievas įkūrė, kam toji pragaro ugnis dega, kodėl derva ten verda? – Ar tu esi matęs pragarą, ar gal kas matęs grįžo ir pasakė tau? – Pragaras ten, kur bloga žmogui, kur skriauda, skausmas, sopuliai, kur žmogus skursta – mat kas yra! – aiškino Vainorus. – Mūsų žmogui čia pragaras, nes jisai skursta ir vargsta, o ten jisai tik atsilsės. O kur MOL_1P pragaras ponams, turtuoliams? – Kas jį žino, kur jis yra – štai kas!.. Tu gal dar atmeni gerai, – paklausė jisai Karpį, – kai aš buvau brostvininkas, tercijonas? Gal dar atsimeni? – Kaipgi, atsimenu. Vaikščiojai įvairiausiomis juostelėmis susijuostęs. – Tada aš mėgau šventųjų gyvenimus skaityti. O skaityti, aš, vaikeli, išsimokiau dar mažas būdamas patsai, – kreipėsi Vainorus į mane. – Beskaitydamas pastebėjau, kad daugiausia šventųjų vis iš ponų, o iš mūsų gi žmonių lyg nei vieno… Tik šventas Izidorius buvo artojas… Ponams čia gera, – manau sau, – ir ten gera, o kurgi gera mūsų žmogui, vargdieniui? Ir kodėl tie ponai, karaliai, vyskupai – šventi? Geri buvo, nevogė, neskriaudė žmonių, pikto nedarė, daugel meldėsi… Ogi mūsų žmonės argi kitaip gyvena? Kiek jų yra tokių. Gal tik tiek dažnai nesimeldžia, nes laiko už darbų trūksta… Dėjau sau tada galvon, dėjau, kažkokis gailesys širdį apėmė, net ant dievo supykau. Maniau – iš galvos išeisiu, kaip pamišęs vaikščiojau. Štai imsiu kažką pikta padarysiu, tegul gi mato dievas… Ir lyg kažkas man ausin tada kuštėjo: – daryk, daryk!.. – Piktasis gundė, nes kas kitas! – pastebėjo Kūdris. – Ne. Tai širdį buvo užgulęs nusivylimas. Mečiau net brostvininkavęs. E! – susiraukė senis ir ranka pamojo: – nesupratau tada, kad šventųjų gyvenimus, kaip ir kitas knygas, ponai vien sau rašo!… Toli kažkur laukuose sudainavo pjovėja. Vienatonis balsas plaukė lygiai, ramiai ir buvo kupinas tokio ilgesio, lyg skundėsi kažkas ore, kad teisybės čia nesą, ir dievo ieškojo. Vyrai vėl nutilo ir klausėsi… V. Krėvė, „Bedievis“, Skerdžius, 1974, Vilnius, p. 24–27. 2 tema. Interpretuokite pateiktą eilėraštį. Suformuluokite tezę ir ją pagrįskite. Jūsų rašinio apimtis turi būti ne mažesnė negu 250 žodžių. Vincas Kudirka LIETUVOS ŠVIESUOLIAMS Ko tvirtinot mums nuolat: mokslas reikalingas, Mokslas jūs sunkiam vargui vaistas stebuklingas? Ko žodeliais gražiausiais mus gundėt kas sykis: Tamsuoli, eik prie knygos, tamsuoli, mokykis? Ko siūlėtės jūs patys parodyt mums kelią, Kuris naktį prašalins, duos giedrią dienelę? Nusidirbę, nuilsę ir da prakaituoti, Skubinome įgyti, ką žadėjot duoti. Ir ištiesę prie jūsų mūs rankas pūslėtas, Tarėme: ,,Kur tas mokslas, jūsų pažadėtas? Duokite mums jį, broliai, mes trokštame jojo!“ Tąsyk jūs garsus klyksmas staiga apsistojo, Kasžin kur išsislapstėt tartum niekadėjai Ir žadėjimus jūsų išnešiojo vėjai… ** * Kam jūs ėmę suardėt mūs širdžių ramumą, Priminę mums Lietuvą, pareigų šventumą, Kur Lietuva tėvynė uždeda ant mūsų? ,,O! dėl Lietuvos,– šaukėt,– negailėkim triūsų, Aukų, pasišventimo! Nesiduokim skriausti Rijikams tautos mūsų! Verskim juos pajausti, MOL_1P Kad mes gyventi norim! Į kovą! Nežūsim! Tik eikite su mumis, mes jums vadais būsim! Tada užsiliepsnojo mūs šaltos krūtinės Ir stojome prieš skriaudą žemelės gimtinės. Kada gi priešai stvėrė draskyt mus apnikę, Jūs kaip niekšai pabėgot mus vienus palikę! Mus iš tėviškės tremia, kalėjiman ima, O jūs?.. kasžin, ar matot mūs pasišventimą… ** * Arba jūs numalšinkit sujudintą protą, Užgesinkit iš naujo mūs širdį liepsnotą, Arba, stoję į eilę, kaip tikri vadovai Švieskit mus ir neduokit gest pradėtai kovai! Bet mus sykį sukurstę, vienus nepameskit – Žadėjot vadais būti, tai grįžkit ir veskit! V. Kudirka, „Lietuvos šviesuoliams”, Laisvos valandos, 1989, Vilnius, p. 326. WYPRACOWANIE na temat nr …………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. MOL_1P …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. MOL_1P …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. MOL_1P …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………….. Tabelę wypełnia egzaminator! Liczba punktów Suma Uzasadnienie przyznania 0 punktów rozprawka
- A.0 − 3 − 6
- B.0 − 4 − 6 − 9 − 12 interpretacja
- A.0 − 2 − 4 − 6
- B.0 − 4 − 8 − 12
- C.0 − 1 − 2
- D.0 − 2 − 4
- E.0 − 1 − 2
- F.0 − 1 − 3 G. 0 − 2 − 4 H. 0 − 2 − 4 MOL_1P
Pokaż oficjalne kryteria i omówienie źródłowe
10 užduotis
1 tema: Ką reiškia būti individualistu tradicinėje bendruomenėje? Svarstykite
remdamiesi pateikta ištrauka iš Vinco Krevės apsakymo Bedievis ir kitais
kultūros tekstais. Jūsų rašinio apimtis turi būti ne mažesnė negu 250 žodžių.
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający:
narodowego lub etnicznego. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty
kultury ważne dla poczucia tożsamości
narodowej […].
III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający:
3.1. sprawnie posługuje się oficjalną
odmianą języka narodowego (gimnazjum);
3.1. tworzy dłuższy tekst pisany zgodnie
z podstawowymi regułami jego organizacji,
przestrzegając zasad spójności znaczeniowej
i logicznej;
3.2. tworzy samodzielną wypowiedź
argumentacyjną według podstawowych
zasad logiki i retoryki (stawia tezę, dobiera
i porządkuje argumenty, dobiera przykłady
ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie);
3.4. stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne,
zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji.
IV. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający:
4.7. określa problematykę utworu
[gimnazjum];
4.10. rozpoznaje sposoby kreowania
bohatera i świata przedstawionego.
Kryteria oceny rozprawki PP
Sformułowanie
stanowiska
wobec Uzasadnienie
A B C Poprawność Zamysł Spójność Poprawność Poprawność
problemu stanowiska D E F Styl tekstu G H
rzeczowa kompozycyjny lokalna językowa zapisu
podanego
w poleceniu
Uzasadnienie
trafne, Pełna
Stanowisko jest 12 Zapis
szerokie spójność
adekwatne Brak błędów w pełni
i pogłębione Brak błędów wypowiedzi
6 do problemu 2 Kompozycja Styl 4 lub nieliczne poprawny
rzeczowych 4 2 lub 3 4
podanego funkcjonalna stosowny błędy lub nieliczne
Uzasadnienie nieznaczne
w poleceniu nierażące błędy
9 trafne zaburzenia
nierażące
spójności
i szerokie
Stanowisko jest Uzasadnienie
Liczne
częściowo 6 trafne, Nie więcej Liczne błędy
Zaburzenia Styl błędy
adekwatne ale wąskie niż jeden Znaczne nierażące
3 1 2 funkcjonalności 1 1 częściowo 2 2 nierażące
do problemu błąd zaburzenia lub nieliczne
kompozycji spójności stosowny lub nieliczne
podanego Uzasadnienie rzeczowy błędy rażące
4 błędy rażące
w poleceniu częściowe
Stanowisko jest
Brak
nieadekwatne Błędy
0 0 uzasadnienia 0 Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne
lub brak rzeczowe 0 0 0 0 0
stanowiska kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące błędy rażące
stanowiska
UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.
Objaśnienia
A. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem
postawiony w poleceniu i sformułować stanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane
ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.
Adekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się
zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę ambiwalentną wobec istoty problemu).
Stanowisko będące częściowo udaną próbą rozwiązania problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia
problemu lub niepełnego zrozumienia tekstu.
Wypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię
autora itp. lub rozwijać myśli niezwiązane z poleceniem.
Sformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.
B. Uzasadnienie stanowiska. Uzasadnienie jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie
i czy jest pogłębione.
Uzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.
Uzasadnienie trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami)
za przyjętym rozwiązaniem problemu.
Szerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się
do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych
w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury).
Uzasadnienie pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich
elementów polecenia.
Uzasadnienie jest częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec
przyjętego stanowiska lub (b) niektóre argumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są
wzajemnie sprzeczne.
Wypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów
za przyjętym rozwiązaniem problemu lub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.
C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na uzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie
błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający, oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.
D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia stanowiska
i uzasadniających je argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie i konsekwentnie
uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).
Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle
powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady
trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.
E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).
F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.
Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.
Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.
Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.
G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.
H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.
2 tema. Interpretuokite pateiktą eilėraštį. Suformuluokite tezę ir ją pagrįskite. Jūsų
rašinio apimtis turi būti ne mažesnė negu 250 žodžių.
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający:
narodowego lub etnicznego. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty
kultury ważne dla poczucia tożsamości
narodowej […];
1.2. rozpoznaje wartości narodowe związane
z własnym dziedzictwem kulturowym,
ojczyzna, […] społeczność, naród […].
III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający:
3.1. sprawnie posługuje się oficjalną
odmianą języka narodowego (gimnazjum);
3.1. tworzy dłuższy tekst pisany zgodnie
z podstawowymi regułami jego organizacji,
przestrzegając zasad spójności znaczeniowej
i logicznej;
3.2. tworzy samodzielną wypowiedź
argumentacyjną według podstawowych
zasad logiki i retoryki (stawia tezę, dobiera
i porządkuje argumenty, dobiera przykłady
ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie);
3.4. stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne,
zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji.
IV. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający:
4.7. określa problematykę utworu
[gimnazjum];
4.5. rozpoznaje treści symboliczne utworu;
4.10. rozpoznaje sposoby kreowania
bohatera i świata przedstawionego ([…]
sytuacja liryczna […]);
4.13. wykorzystuje w interpretacji utworu
konteksty […].
Kryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego PP
Uzasadnienie
Koncepcja Poprawność Zamysł Spójność Poprawność Poprawność
A B tezy C D E F Styl tekstu G H
interpretacyjna rzeczowa kompozycyjny lokalna językowa zapisu
interpretacyjnej
Pełna Zapis
Koncepcja Brak spójność Brak w pełni
niesprzeczna Uzasadnienie wypowiedzi błędów lub poprawny
6 12 2 błędów Kompozycja Styl 4
z utworem, spójna trafne 4 2 lub 3 nieliczne 4 lub
rzeczowych funkcjonalna stosowny
i obejmująca sensy i pogłębione nieznaczne błędy nieliczne
niedosłowne zaburzenia nierażące błędy
spójności nierażące
Koncepcja
niesprzeczna
z utworem, ale
Uzasadnienie
4 niespójna i/lub 8
trafne, ale Liczne Liczne
obejmująca Nie więcej
niepogłębione błędy błędy
w większości
niż jeden Zaburzenia Znaczne Styl nierażące nierażące
znaczenia 1 2
dosłowne błąd 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo lub 2 lub
rzeczowy kompozycji spójności stosowny nieliczne nieliczne
błędy błędy
Koncepcja rażące rażące
Uzasadnienie
2 częściowo 4
częściowo
sprzeczna
trafne
z utworem
Brak koncepcji lub
Brak trafnych Błędy
koncepcja Liczne Liczne
argumentów Brak zamysłu Wypowiedź Styl
0 całkowicie 0 0 rzeczowe 0 0 0 0 błędy 0 błędy
uzasadniających kompozycyjnego niespójna niestosowny
sprzeczna rażące rażące
interpretację
z utworem
UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 2 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.
Objaśnienia
A. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest
pomysłem na jego odczytanie (wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją
ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest spójna, a także czy zdający dociera do sensów
niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.
– Koncepcja jest częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje
potwierdzenie w tekście.
– Koncepcja jest całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje
potwierdzenia w tekście.
– Koncepcja jest spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.
– Koncepcja jest niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe
(np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania całościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno
powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu (niesprzeczne
z interpretowanym utworem).
Brak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) – praca
nie jest interpretacją, a np. streszczeniem.
Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej
wymowy.
B. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.
– Uzasadnienie trafne zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty na rzecz odczytania sensu
utworu. Argumenty muszą wynikać ze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i
treści tekstu.
– Uzasadnienie jest częściowo trafne, jeśli w pracy oprócz niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających
ze sfunkcjonalizowanej analizy argumentów został sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany
z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.
– Uzasadnienie jest pogłębione, jeśli jest osadzone nie tylko w tekście, ale także w potwierdzonych tekstem
i przyjętą koncepcją interpretacyjną kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim, filozoficznym,
kulturowym). Zdający powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego
pojawienie się.
– Uzasadnienie jest niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu, albo tylko z kontekstu.
Wszystkie argumenty muszą być sfunkcjonalizowane.
C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na koncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.
D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji
interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie
i konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń). Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział
tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w
tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja
jest funkcjonalna.
E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).
F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.
Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.
Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.
Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.
G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.
H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.
Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOL-P1_1P-192, zadanie 10. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Odczytaj wszystkie warunki polecenia
10 užduotis (0–37) 1 tema. Ką reiškia būti individualistu tradicinėje bendruomenėje? Svarstykite, remdamiesi pateikta ištrauka iš Vinco Krėvės apsakymo Bedievis ir kitais kultūros tekstais. Jūsų rašinio apimtis turi būti ne mažesnė negu 250 žodžių. Vincas Krėvė Bedievis – O kokis gi yra dievas? – pasidomėjau aš. – Aš anksčiau vis maniau,… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.
- Zastosuj pełną rubrykę CKE
W polu odpowiedzi zachowano pełny tok rozwiązania albo rubrykę z oficjalnych zasad CKE, bez skracania do samego wyniku. Początek materiału źródłowego: 10 užduotis 1 tema: Ką reiškia būti individualistu tradicinėje bendruomenėje? Svarstykite remdamiesi pateikta ištrauka iš Vinco Krevės apsakymo Bedievis ir kitais kultūros tekstais. Jūsų rašinio apimtis turi būti ne mažesnė negu 250 žodžių. Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający: narodowego lub etnicznego. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty kultury ważne dla poczucia…
- Sprawdź zapis i punktowanie
10 užduotis 1 tema: Ką reiškia būti individualistu tradicinėje bendruomenėje? Svarstykite remdamiesi pateikta ištrauka iš Vinco Krevės apsakymo Bedievis ir kitais kultūros tekstais. Jūsų rašinio apimtis turi būti ne mažesnė negu 250 žodžių. Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający: narodowego lub etnicznego. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty kultury ważne dla poczucia tożsamości narodowej […]. III.… Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.
Nie traktuj rubryki ani przykładowych sformułowań jako gotowej pracy do przepisania. Wybierz jeden temat, zachowaj limit i samodzielnie zrealizuj wszystkie wymagane elementy.
Punktowanie i źródło
10 užduotis
1 tema: Ką reiškia būti individualistu tradicinėje bendruomenėje? Svarstykite
remdamiesi pateikta ištrauka iš Vinco Krevės apsakymo Bedievis ir kitais
kultūros tekstais. Jūsų rašinio apimtis turi būti ne mažesnė negu 250 žodžių.
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający:
narodowego lub etnicznego. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty
kultury ważne dla poczucia tożsamości
narodowej […].
III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający:
3.1. sprawnie posługuje się oficjalną
odmianą języka narodowego (gimnazjum);
3.1. tworzy dłuższy tekst pisany zgodnie
z podstawowymi regułami jego organizacji,
przestrzegając zasad spójności znaczeniowej
i logicznej;
3.2. tworzy samodzielną wypowiedź
argumentacyjną według podstawowych
zasad logiki i retoryki (stawia tezę, dobiera
i porządkuje argumenty, dobiera przykłady
ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie);
3.4. stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne,
zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji.
IV. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający:
4.7. określa problematykę utworu
[gimnazjum];
4.10. rozpoznaje sposoby kreowania
bohatera i świata przedstawionego.
Kryteria oceny rozprawki PP
Sformułowanie
stanowiska
wobec Uzasadnienie
A B C Poprawność Zamysł Spójność Poprawność Poprawność
problemu stanowiska D E F Styl tekstu G H
rzeczowa kompozycyjny lokalna językowa zapisu
podanego
w poleceniu
Uzasadnienie
trafne, Pełna
Stanowisko jest 12 Zapis
szerokie spójność
adekwatne Brak błędów w pełni
i pogłębione Brak błędów wypowiedzi
6 do problemu 2 Kompozycja Styl 4 lub nieliczne poprawny
rzeczowych 4 2 lub 3 4
podanego funkcjonalna stosowny błędy lub nieliczne
Uzasadnienie nieznaczne
w poleceniu nierażące błędy
9 trafne zaburzenia
nierażące
spójności
i szerokie
Stanowisko jest Uzasadnienie
Liczne
częściowo 6 trafne, Nie więcej Liczne błędy
Zaburzenia Styl błędy
adekwatne ale wąskie niż jeden Znaczne nierażące
3 1 2 funkcjonalności 1 1 częściowo 2 2 nierażące
do problemu błąd zaburzenia lub nieliczne
kompozycji spójności stosowny lub nieliczne
podanego Uzasadnienie rzeczowy błędy rażące
4 błędy rażące
w poleceniu częściowe
Stanowisko jest
Brak
nieadekwatne Błędy
0 0 uzasadnienia 0 Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne
lub brak rzeczowe 0 0 0 0 0
stanowiska kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące błędy rażące
stanowiska
UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.
Objaśnienia
A. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem
postawiony w poleceniu i sformułować stanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane
ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.
Adekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się
zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę ambiwalentną wobec istoty problemu).
Stanowisko będące częściowo udaną próbą rozwiązania problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia
problemu lub niepełnego zrozumienia tekstu.
Wypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię
autora itp. lub rozwijać myśli niezwiązane z poleceniem.
Sformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.
B. Uzasadnienie stanowiska. Uzasadnienie jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie
i czy jest pogłębione.
Uzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.
Uzasadnienie trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami)
za przyjętym rozwiązaniem problemu.
Szerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się
do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych
w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury).
Uzasadnienie pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich
elementów polecenia.
Uzasadnienie jest częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec
przyjętego stanowiska lub (b) niektóre argumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są
wzajemnie sprzeczne.
Wypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów
za przyjętym rozwiązaniem problemu lub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.
C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na uzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie
błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający, oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.
D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia stanowiska
i uzasadniających je argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie i konsekwentnie
uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).
Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle
powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady
trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.
E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).
F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.
Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.
Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.
Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.
G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.
H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.
2 tema. Interpretuokite pateiktą eilėraštį. Suformuluokite tezę ir ją pagrįskite. Jūsų
rašinio apimtis turi būti ne mažesnė negu 250 žodžių.
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający:
narodowego lub etnicznego. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty
kultury ważne dla poczucia tożsamości
narodowej […];
1.2. rozpoznaje wartości narodowe związane
z własnym dziedzictwem kulturowym,
ojczyzna, […] społeczność, naród […].
III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający:
3.1. sprawnie posługuje się oficjalną
odmianą języka narodowego (gimnazjum);
3.1. tworzy dłuższy tekst pisany zgodnie
z podstawowymi regułami jego organizacji,
przestrzegając zasad spójności znaczeniowej
i logicznej;
3.2. tworzy samodzielną wypowiedź
argumentacyjną według podstawowych
zasad logiki i retoryki (stawia tezę, dobiera
i porządkuje argumenty, dobiera przykłady
ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie);
3.4. stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne,
zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji.
IV. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający:
4.7. określa problematykę utworu
[gimnazjum];
4.5. rozpoznaje treści symboliczne utworu;
4.10. rozpoznaje sposoby kreowania
bohatera i świata przedstawionego ([…]
sytuacja liryczna […]);
4.13. wykorzystuje w interpretacji utworu
konteksty […].
Kryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego PP
Uzasadnienie
Koncepcja Poprawność Zamysł Spójność Poprawność Poprawność
A B tezy C D E F Styl tekstu G H
interpretacyjna rzeczowa kompozycyjny lokalna językowa zapisu
interpretacyjnej
Pełna Zapis
Koncepcja Brak spójność Brak w pełni
niesprzeczna Uzasadnienie wypowiedzi błędów lub poprawny
6 12 2 błędów Kompozycja Styl 4
z utworem, spójna trafne 4 2 lub 3 nieliczne 4 lub
rzeczowych funkcjonalna stosowny
i obejmująca sensy i pogłębione nieznaczne błędy nieliczne
niedosłowne zaburzenia nierażące błędy
spójności nierażące
Koncepcja
niesprzeczna
z utworem, ale
Uzasadnienie
4 niespójna i/lub 8
trafne, ale Liczne Liczne
obejmująca Nie więcej
niepogłębione błędy błędy
w większości
niż jeden Zaburzenia Znaczne Styl nierażące nierażące
znaczenia 1 2
dosłowne błąd 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo lub 2 lub
rzeczowy kompozycji spójności stosowny nieliczne nieliczne
błędy błędy
Koncepcja rażące rażące
Uzasadnienie
2 częściowo 4
częściowo
sprzeczna
trafne
z utworem
Brak koncepcji lub
Brak trafnych Błędy
koncepcja Liczne Liczne
argumentów Brak zamysłu Wypowiedź Styl
0 całkowicie 0 0 rzeczowe 0 0 0 0 błędy 0 błędy
uzasadniających kompozycyjnego niespójna niestosowny
sprzeczna rażące rażące
interpretację
z utworem
UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 2 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.
Objaśnienia
A. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest
pomysłem na jego odczytanie (wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją
ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest spójna, a także czy zdający dociera do sensów
niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.
– Koncepcja jest częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje
potwierdzenie w tekście.
– Koncepcja jest całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje
potwierdzenia w tekście.
– Koncepcja jest spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.
– Koncepcja jest niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe
(np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania całościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno
powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu (niesprzeczne
z interpretowanym utworem).
Brak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) – praca
nie jest interpretacją, a np. streszczeniem.
Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej
wymowy.
B. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.
– Uzasadnienie trafne zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty na rzecz odczytania sensu
utworu. Argumenty muszą wynikać ze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i
treści tekstu.
– Uzasadnienie jest częściowo trafne, jeśli w pracy oprócz niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających
ze sfunkcjonalizowanej analizy argumentów został sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany
z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.
– Uzasadnienie jest pogłębione, jeśli jest osadzone nie tylko w tekście, ale także w potwierdzonych tekstem
i przyjętą koncepcją interpretacyjną kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim, filozoficznym,
kulturowym). Zdający powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego
pojawienie się.
– Uzasadnienie jest niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu, albo tylko z kontekstu.
Wszystkie argumenty muszą być sfunkcjonalizowane.
C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na koncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.
D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji
interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie
i konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń). Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział
tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w
tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja
jest funkcjonalna.
E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).
F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.
Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.
Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.
Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.
G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.
H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.
Strona arkusza: 7
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.