Język angielski 2024 — poziom rozszerzony — Formuła 2015

Zadanie 7.1

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

CROWS CAN CLEAN UP OUR STREETS

About 4.5 trillion cigarette filters are dropped on the world’s streets each year. But one
start-up company, called Crowded Cities, is working on training crows to recognize and pick
up cigarette butts. Crows are among the most intelligent members of the animal kingdom and
7.1. _____ the idea of training them to pick up litter is not as crazy as it may sound.
According to studies, they already use certain tools in their own habitats. What’s more, they
respond well to reward systems and are 7.2. _____ of learning from one another.
The founders of Crowded Cities got the idea to use crows for their project when they
7.3. _____ some information about a man named Joshua Klein, who teaches crows to collect
coins.

An important step in the crows’ training is to teach them to drop the cigarette filters into
special machines, called CrowBars. If an item dropped into a CrowBar is identified by
the machine as a cigarette butt, it releases a piece of food for the crow as a reward. This
7.4. _____ in order to encourage the crow to return with more cigarette butts. If this scheme
proves to be successful, cigarette butts will be easily removed from streets.
Na podstawie: recycle.ab.ca

Wybierz odpowiedź A–D, która logicznie i gramatycznie uzupełnia lukę 7.1. w tekście „CROWS CAN CLEAN UP OUR STREETS”.

A.despite
B.though
C.therefore
D.because

Sprawdź odpowiedź

C

Inteligencja wron uzasadnia, dlaczego ich szkolenie nie jest szalonym pomysłem. Potrzebny jest łącznik wniosku „therefore”, nie spójnik przyczyny czy przeciwstawienia.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
Inteligencja wron uzasadnia, dlaczego ich szkolenie nie jest szalonym pomysłem. Potrzebny jest łącznik wniosku „therefore”, nie spójnik przyczyny czy przeciwstawienia. Inteligencja wron uzasadnia, dlaczego ich szkolenie nie jest szalonym pomysłem. Potrzebny jest łącznik wniosku „therefore”, nie spójnik przyczyny czy przeciwstawienia.
Skontroluj punktowanie
7.1. I. Znajomość środków C
językowych.
I. Zdający posługuje się bogatym

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

7.1. I. Znajomość środków C
językowych.
I. Zdający posługuje się bogatym

Strona arkusza: 14

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 7.2

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

CROWS CAN CLEAN UP OUR STREETS

About 4.5 trillion cigarette filters are dropped on the world’s streets each year. But one
start-up company, called Crowded Cities, is working on training crows to recognize and pick
up cigarette butts. Crows are among the most intelligent members of the animal kingdom and
7.1. _____ the idea of training them to pick up litter is not as crazy as it may sound.
According to studies, they already use certain tools in their own habitats. What’s more, they
respond well to reward systems and are 7.2. _____ of learning from one another.
The founders of Crowded Cities got the idea to use crows for their project when they
7.3. _____ some information about a man named Joshua Klein, who teaches crows to collect
coins.

An important step in the crows’ training is to teach them to drop the cigarette filters into
special machines, called CrowBars. If an item dropped into a CrowBar is identified by
the machine as a cigarette butt, it releases a piece of food for the crow as a reward. This
7.4. _____ in order to encourage the crow to return with more cigarette butts. If this scheme
proves to be successful, cigarette butts will be easily removed from streets.
Na podstawie: recycle.ab.ca

Wybierz odpowiedź A–D, która logicznie i gramatycznie uzupełnia lukę 7.2. w tekście „CROWS CAN CLEAN UP OUR STREETS”.

A.likely
B.skilful
C.gifted
D.capable

Sprawdź odpowiedź

D

Przed „of learning” poprawne połączenie to „capable of”. Pozostałe przymiotniki nie tworzą z tym przyimkiem konstrukcji o znaczeniu „zdolne do uczenia się”.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
Przed „of learning” poprawne połączenie to „capable of”. Pozostałe przymiotniki nie tworzą z tym przyimkiem konstrukcji o znaczeniu „zdolne do uczenia się”. Przed „of learning” poprawne połączenie to „capable of”. Pozostałe przymiotniki nie tworzą z tym przyimkiem konstrukcji o znaczeniu „zdolne do uczenia się”.
Skontroluj punktowanie
7.2. D
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych
zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych,

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

7.2. D
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych
zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych,

Strona arkusza: 14

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 7.3

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

CROWS CAN CLEAN UP OUR STREETS

About 4.5 trillion cigarette filters are dropped on the world’s streets each year. But one
start-up company, called Crowded Cities, is working on training crows to recognize and pick
up cigarette butts. Crows are among the most intelligent members of the animal kingdom and
7.1. _____ the idea of training them to pick up litter is not as crazy as it may sound.
According to studies, they already use certain tools in their own habitats. What’s more, they
respond well to reward systems and are 7.2. _____ of learning from one another.
The founders of Crowded Cities got the idea to use crows for their project when they
7.3. _____ some information about a man named Joshua Klein, who teaches crows to collect
coins.

An important step in the crows’ training is to teach them to drop the cigarette filters into
special machines, called CrowBars. If an item dropped into a CrowBar is identified by
the machine as a cigarette butt, it releases a piece of food for the crow as a reward. This
7.4. _____ in order to encourage the crow to return with more cigarette butts. If this scheme
proves to be successful, cigarette butts will be easily removed from streets.
Na podstawie: recycle.ab.ca

Wybierz odpowiedź A–D, która logicznie i gramatycznie uzupełnia lukę 7.3. w tekście „CROWS CAN CLEAN UP OUR STREETS”.

A.came up
B.came about
C.came across
D.came round

Sprawdź odpowiedź

C

Założyciele natknęli się na informację o Joshua Kleinie. Czasownik frazowy „come across” znaczy przypadkowo znaleźć lub napotkać, stąd Past Simple „came across”.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
Założyciele natknęli się na informację o Joshua Kleinie. Czasownik frazowy „come across” znaczy przypadkowo znaleźć lub napotkać, stąd Past Simple „came across”. Założyciele natknęli się na informację o Joshua Kleinie. Czasownik frazowy „come across” znaczy przypadkowo znaleźć lub napotkać, stąd Past Simple „came across”.
Skontroluj punktowanie
7.3. C
(leksykalnych – w tym związków ortograficznych) […].
frazeologicznych, gramatycznych,

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

7.3. C
(leksykalnych – w tym związków ortograficznych) […].
frazeologicznych, gramatycznych,

Strona arkusza: 14

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 7.4

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

CROWS CAN CLEAN UP OUR STREETS

About 4.5 trillion cigarette filters are dropped on the world’s streets each year. But one
start-up company, called Crowded Cities, is working on training crows to recognize and pick
up cigarette butts. Crows are among the most intelligent members of the animal kingdom and
7.1. _____ the idea of training them to pick up litter is not as crazy as it may sound.
According to studies, they already use certain tools in their own habitats. What’s more, they
respond well to reward systems and are 7.2. _____ of learning from one another.
The founders of Crowded Cities got the idea to use crows for their project when they
7.3. _____ some information about a man named Joshua Klein, who teaches crows to collect
coins.

An important step in the crows’ training is to teach them to drop the cigarette filters into
special machines, called CrowBars. If an item dropped into a CrowBar is identified by
the machine as a cigarette butt, it releases a piece of food for the crow as a reward. This
7.4. _____ in order to encourage the crow to return with more cigarette butts. If this scheme
proves to be successful, cigarette butts will be easily removed from streets.
Na podstawie: recycle.ab.ca

Wybierz odpowiedź A–D, która logicznie i gramatycznie uzupełnia lukę 7.4. w tekście „CROWS CAN CLEAN UP OUR STREETS”.

A.is done
B.is doing
C.used to do
D.has been doing

Sprawdź odpowiedź

A

„This” oznacza wydawanie nagrody przez urządzenie. Potrzebna jest strona bierna „is done”, ponieważ czynność jest wykonywana w określonym celu.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
„This” oznacza wydawanie nagrody przez urządzenie. Potrzebna jest strona bierna „is done”, ponieważ czynność jest wykonywana w określonym celu. „This” oznacza wydawanie nagrody przez urządzenie. Potrzebna jest strona bierna „is done”, ponieważ czynność jest wykonywana w określonym celu.
Skontroluj punktowanie
7.4. ortograficznych) […]. A

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

7.4. ortograficznych) […]. A

Strona arkusza: 14

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 8.1

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

Zadanie 8. (0–4)
Przeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (8.1.–8.4.) jednym wyrazem, przekształcając
wyraz podany w nawiasie, tak aby otrzymać logiczny i gramatycznie poprawny tekst.
Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych wyrazów.

MOOSE MUST STOP LICKING CARS

There are plenty of amusing road signs around the world.
This winter, pictures of an official road sign from a Canadian National Park were
8.1. (WIDE) ______________________________ shared on social media. The sign warned
drivers not to let moose lick their cars. Moose, large deer living in North America, are
a frequent sight in Canada, and their 8.2. (ADDICT) ______________________________
to salt is well-known. During the winter months, road maintenance services use salt to
8.3. (SURE) ______________________________ drivers’ safety and to melt snow and ice
on the slippery roads. It is not uncommon to see moose licking salt off the roads. But now it
seems that moose have developed a 8.4. (PREFER) ______________________________
for licking cars which have been splashed with road salt. Recently, the moose have decided
that the salt found on vehicles is particularly delicious. But if you let moose lick the salt on
your car, the animals may lose their natural fear of cars, which could lead to serious
accidents.

Na podstawie: edition.cnn.com
Źródło: jalopnik.com

EJAP-R0-100 Strona 15 z 20

(WIDE) ______________________________ shared on social media. The sign warned drivers not to let moose lick their cars. Moose, large deer living in North America, are a frequent sight in Canada, and their 8.2. (ADDICT) ______________________________ to salt is well-known. During the winter months, road maintenance services use salt to 8.3. (SURE) ______________________________ drivers’ safety and to melt snow and ice on the slippery roads. It is not uncommon to see moose licking salt off the roads. But now it seems that moose have developed a 8.4. (PREFER) ______________________________ for licking cars which have been splashed with road salt. Recently, the moose have decided that the salt found on vehicles is particularly delicious. But if you let moose lick the salt on your car, the animals may lose their natural fear of cars, which could lead to serious accidents. Na podstawie: edition.cnn.com Źródło: jalopnik.com EJAP-R0-100 Strona 15 z 20

Sprawdź odpowiedź

widely

Wyraz określa sposób lub skalę udostępniania zdjęć, czyli czasownik „shared”. Od przymiotnika „wide” tworzymy przysłówek „widely”.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
widely Wyraz określa sposób lub skalę udostępniania zdjęć, czyli czasownik „shared”. Od przymiotnika „wide” tworzymy przysłówek „widely”.
Skontroluj punktowanie
8.1.
I. Znajomość środków językowych. 1. Zdający posługuje się bogatym

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

8.1.
I. Znajomość środków językowych. 1. Zdający posługuje się bogatym

Strona arkusza: 15

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 8.2

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

Zadanie 8. (0–4)
Przeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (8.1.–8.4.) jednym wyrazem, przekształcając
wyraz podany w nawiasie, tak aby otrzymać logiczny i gramatycznie poprawny tekst.
Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych wyrazów.

MOOSE MUST STOP LICKING CARS

There are plenty of amusing road signs around the world.
This winter, pictures of an official road sign from a Canadian National Park were
8.1. (WIDE) ______________________________ shared on social media. The sign warned
drivers not to let moose lick their cars. Moose, large deer living in North America, are
a frequent sight in Canada, and their 8.2. (ADDICT) ______________________________
to salt is well-known. During the winter months, road maintenance services use salt to
8.3. (SURE) ______________________________ drivers’ safety and to melt snow and ice
on the slippery roads. It is not uncommon to see moose licking salt off the roads. But now it
seems that moose have developed a 8.4. (PREFER) ______________________________
for licking cars which have been splashed with road salt. Recently, the moose have decided
that the salt found on vehicles is particularly delicious. But if you let moose lick the salt on
your car, the animals may lose their natural fear of cars, which could lead to serious
accidents.

Na podstawie: edition.cnn.com
Źródło: jalopnik.com

EJAP-R0-100 Strona 15 z 20

Sprawdź odpowiedź

addiction

Po zaimku dzierżawczym „their”, przed „to salt”, potrzebny jest rzeczownik nazywający uzależnienie. Forma pojedyncza „addiction” pasuje do późniejszego „is well-known”.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
addiction Po zaimku dzierżawczym „their”, przed „to salt”, potrzebny jest rzeczownik nazywający uzależnienie. Forma pojedyncza „addiction” pasuje do późniejszego „is well-known”.
Skontroluj punktowanie
8.2.
zasobem środków językowych
Zdający posługuje się bogatym zasobem
(leksykalnych, gramatycznych,

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

8.2.
zasobem środków językowych
Zdający posługuje się bogatym zasobem
(leksykalnych, gramatycznych,

Strona arkusza: 15

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 8.3

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

Zadanie 8. (0–4)
Przeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (8.1.–8.4.) jednym wyrazem, przekształcając
wyraz podany w nawiasie, tak aby otrzymać logiczny i gramatycznie poprawny tekst.
Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych wyrazów.

MOOSE MUST STOP LICKING CARS

There are plenty of amusing road signs around the world.
This winter, pictures of an official road sign from a Canadian National Park were
8.1. (WIDE) ______________________________ shared on social media. The sign warned
drivers not to let moose lick their cars. Moose, large deer living in North America, are
a frequent sight in Canada, and their 8.2. (ADDICT) ______________________________
to salt is well-known. During the winter months, road maintenance services use salt to
8.3. (SURE) ______________________________ drivers’ safety and to melt snow and ice
on the slippery roads. It is not uncommon to see moose licking salt off the roads. But now it
seems that moose have developed a 8.4. (PREFER) ______________________________
for licking cars which have been splashed with road salt. Recently, the moose have decided
that the salt found on vehicles is particularly delicious. But if you let moose lick the salt on
your car, the animals may lose their natural fear of cars, which could lead to serious
accidents.

Na podstawie: edition.cnn.com
Źródło: jalopnik.com

EJAP-R0-100 Strona 15 z 20

(SURE) ______________________________ drivers’ safety and to melt snow and ice on the slippery roads. It is not uncommon to see moose licking salt off the roads. But now it seems that moose have developed a 8.4. (PREFER) ______________________________ for licking cars which have been splashed with road salt. Recently, the moose have decided that the salt found on vehicles is particularly delicious. But if you let moose lick the salt on your car, the animals may lose their natural fear of cars, which could lead to serious accidents. Na podstawie: edition.cnn.com Źródło: jalopnik.com EJAP-R0-100 Strona 15 z 20

Sprawdź odpowiedź

ensure

Po „to” potrzebny jest bezokolicznik oznaczający zapewnienie bezpieczeństwa. Z „sure” tworzymy czasownik „ensure”, a nie przymiotnik lub formę czasu przeszłego.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
ensure Po „to” potrzebny jest bezokolicznik oznaczający zapewnienie bezpieczeństwa. Z „sure” tworzymy czasownik „ensure”, a nie przymiotnik lub formę czasu przeszłego.
Skontroluj punktowanie
8.3. środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […]. ortograficznych) […].

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

8.3. środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […]. ortograficznych) […].

Strona arkusza: 15

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 8.4

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

Zadanie 8. (0–4)
Przeczytaj tekst. Uzupełnij każdą lukę (8.1.–8.4.) jednym wyrazem, przekształcając
wyraz podany w nawiasie, tak aby otrzymać logiczny i gramatycznie poprawny tekst.
Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych wyrazów.

MOOSE MUST STOP LICKING CARS

There are plenty of amusing road signs around the world.
This winter, pictures of an official road sign from a Canadian National Park were
8.1. (WIDE) ______________________________ shared on social media. The sign warned
drivers not to let moose lick their cars. Moose, large deer living in North America, are
a frequent sight in Canada, and their 8.2. (ADDICT) ______________________________
to salt is well-known. During the winter months, road maintenance services use salt to
8.3. (SURE) ______________________________ drivers’ safety and to melt snow and ice
on the slippery roads. It is not uncommon to see moose licking salt off the roads. But now it
seems that moose have developed a 8.4. (PREFER) ______________________________
for licking cars which have been splashed with road salt. Recently, the moose have decided
that the salt found on vehicles is particularly delicious. But if you let moose lick the salt on
your car, the animals may lose their natural fear of cars, which could lead to serious
accidents.

Na podstawie: edition.cnn.com
Źródło: jalopnik.com

EJAP-R0-100 Strona 15 z 20

Sprawdź odpowiedź

preference

Przedimek „a” i przyimek „for” wymagają rzeczownika w liczbie pojedynczej: „a preference for”. Od „prefer” tworzymy „preference”, zachowując poprawną pisownię końcówki.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
preference Przedimek „a” i przyimek „for” wymagają rzeczownika w liczbie pojedynczej: „a preference for”. Od „prefer” tworzymy „preference”, zachowując poprawną pisownię końcówki.
Skontroluj punktowanie
8.4.
Uszczegółowienia do zadania 8.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są
merytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.
Zadanie Odpowiedzi poprawne (1 pkt)
8.1. widely
8.2. addiction
8.3. ensure / insure (AmE) / assure
8.4. preference
Zadanie Przykłady odpowiedzi niepoprawnych (0 pkt)
8.1. widerly / widly / widened / worldwide / worldwidely
8.2. addicted / addicts / addictions / addictiveness
8.3. sure / sured / assured / insured / reassure
8.4. preferance / preferring / preferences / preferation

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

8.4.

Uszczegółowienia do zadania 8.

Zasady oceniania
1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są
merytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.

Zadanie Odpowiedzi poprawne (1 pkt)
8.1. widely
8.2. addiction
8.3. ensure / insure (AmE) / assure
8.4. preference

Zadanie Przykłady odpowiedzi niepoprawnych (0 pkt)
8.1. widerly / widly / widened / worldwide / worldwidely
8.2. addicted / addicts / addictions / addictiveness
8.3. sure / sured / assured / insured / reassure
8.4. preferance / preferring / preferences / preferation

Strona arkusza: 15

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 9.1

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

Zadanie 9. (0–4)
Uzupełnij zdania 9.1.–9.4., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy w odpowiedniej
formie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast – jeżeli
jest to konieczne – dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie
poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych
fragmentów.
Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to
wyrazy już podane.

9.1. Last year, Jack (be / involve / organize) ______________________________________

__________________________________ a campaign to protect penguins, so we want

to nominate him for an award for his efforts.

9.2. He got soaked in the rain. He should (take / umbrella) ___________________________

________________________________________________________ before he set off.

9.3. Nobody managed (find / easy) _____________________________________________

___________________________________ solution than Susan, so we used her idea.

9.4. She wanted to take the lift, but it (be / order) __________________________________

________________________________________ that day, so she had to use the stairs.

Strona 16 z 20 EJAP-R0-100

Last year, Jack (be / involve / organize) ______________________________________ __________________________________ a campaign to protect penguins, so we want to nominate him for an award for his efforts.

Sprawdź odpowiedź

was involved in organizing

„Last year” ustala przeszłość. Konstrukcja „be involved in” wymaga formy -ing, więc otrzymujemy „was involved in organizing”, dokładnie cztery słowa w podanej kolejności.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
was involved in organizing „Last year” ustala przeszłość. Konstrukcja „be involved in” wymaga formy -ing, więc otrzymujemy „was involved in organizing”, dokładnie cztery słowa w podanej kolejności.
Skontroluj punktowanie
9.1.
I. Znajomość środków językowych. 1. Zdający posługuje się bogatym

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

9.1.
I. Znajomość środków językowych. 1. Zdający posługuje się bogatym

Strona arkusza: 16

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 9.2

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

Zadanie 9. (0–4)
Uzupełnij zdania 9.1.–9.4., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy w odpowiedniej
formie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast – jeżeli
jest to konieczne – dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie
poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych
fragmentów.
Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to
wyrazy już podane.

9.1. Last year, Jack (be / involve / organize) ______________________________________

__________________________________ a campaign to protect penguins, so we want

to nominate him for an award for his efforts.

9.2. He got soaked in the rain. He should (take / umbrella) ___________________________

________________________________________________________ before he set off.

9.3. Nobody managed (find / easy) _____________________________________________

___________________________________ solution than Susan, so we used her idea.

9.4. She wanted to take the lift, but it (be / order) __________________________________

________________________________________ that day, so she had to use the stairs.

Strona 16 z 20 EJAP-R0-100

He got soaked in the rain. He should (take / umbrella) ___________________________ ________________________________________________________ before he set off.

Sprawdź odpowiedź

have taken an umbrella

Mowa o czynności, która powinna była nastąpić przed zmoknięciem. Po „should” używamy „have taken”, a policzalny „umbrella” wymaga przedimka: „have taken an umbrella”.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
have taken an umbrella Mowa o czynności, która powinna była nastąpić przed zmoknięciem. Po „should” używamy „have taken”, a policzalny „umbrella” wymaga przedimka: „have taken an umbrella”.
Skontroluj punktowanie
9.2.
zasobem środków językowych
Zdający posługuje się bogatym zasobem
(leksykalnych, gramatycznych,

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

9.2.
zasobem środków językowych
Zdający posługuje się bogatym zasobem
(leksykalnych, gramatycznych,

Strona arkusza: 16

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 9.3

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

Zadanie 9. (0–4)
Uzupełnij zdania 9.1.–9.4., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy w odpowiedniej
formie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast – jeżeli
jest to konieczne – dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie
poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych
fragmentów.
Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to
wyrazy już podane.

9.1. Last year, Jack (be / involve / organize) ______________________________________

__________________________________ a campaign to protect penguins, so we want

to nominate him for an award for his efforts.

9.2. He got soaked in the rain. He should (take / umbrella) ___________________________

________________________________________________________ before he set off.

9.3. Nobody managed (find / easy) _____________________________________________

___________________________________ solution than Susan, so we used her idea.

9.4. She wanted to take the lift, but it (be / order) __________________________________

________________________________________ that day, so she had to use the stairs.

Strona 16 z 20 EJAP-R0-100

Nobody managed (find / easy) _____________________________________________ ___________________________________ solution than Susan, so we used her idea.

Sprawdź odpowiedź

to find an easier

Po „managed” występuje bezokolicznik z „to”. Porównanie z „than Susan” wymaga stopnia wyższego i przedimka przed policzalnym rzeczownikiem: „to find an easier”.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
to find an easier Po „managed” występuje bezokolicznik z „to”. Porównanie z „than Susan” wymaga stopnia wyższego i przedimka przed policzalnym rzeczownikiem: „to find an easier”.
Skontroluj punktowanie
9.3. środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […]. ortograficznych) […].

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

9.3. środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […]. ortograficznych) […].

Strona arkusza: 16

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 9.4

1 pkt

Język angielski — znajomość środków językowych

Zadanie 9. (0–4)
Uzupełnij zdania 9.1.–9.4., wykorzystując podane w nawiasach wyrazy w odpowiedniej
formie. Nie należy zmieniać kolejności podanych wyrazów, trzeba natomiast – jeżeli
jest to konieczne – dodać inne wyrazy, tak aby otrzymać logiczne i gramatycznie
poprawne zdania. Wymagana jest pełna poprawność ortograficzna wpisywanych
fragmentów.
Uwaga: w każdą lukę możesz wpisać maksymalnie cztery wyrazy, wliczając w to
wyrazy już podane.

9.1. Last year, Jack (be / involve / organize) ______________________________________

__________________________________ a campaign to protect penguins, so we want

to nominate him for an award for his efforts.

9.2. He got soaked in the rain. He should (take / umbrella) ___________________________

________________________________________________________ before he set off.

9.3. Nobody managed (find / easy) _____________________________________________

___________________________________ solution than Susan, so we used her idea.

9.4. She wanted to take the lift, but it (be / order) __________________________________

________________________________________ that day, so she had to use the stairs.

Strona 16 z 20 EJAP-R0-100

She wanted to take the lift, but it (be / order) __________________________________ ________________________________________ that day, so she had to use the stairs. Strona 16 z 20 EJAP-R0-100

Sprawdź odpowiedź

was out of order

Winda nie działała tego dnia, więc używamy czasu przeszłego oraz idiomu „out of order”. Czterowyrazowe „was out of order” uzasadnia konieczność skorzystania ze schodów.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — znajomość środków językowych” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Ustal funkcję brakującego elementu w zdaniu, sprawdź wymagane związki składniowe, formę gramatyczną i znaczenie w szerszym kontekście.
Sprawdź model odpowiedzi
was out of order Winda nie działała tego dnia, więc używamy czasu przeszłego oraz idiomu „out of order”. Czterowyrazowe „was out of order” uzasadnia konieczność skorzystania ze schodów.
Skontroluj punktowanie
9.4.
Uszczegółowienia do zadania 9.
Zasady oceniania
1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są
merytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.
Zadanie Poprawna odpowiedź (1 pkt)
9.1. was involved in organising/organizing / was involved to organize
have taken an/her/his/your/the/this/that umbrella / ‘ve taken an umbrella / have
9.2.
taken some/any umbrella
9.3. to find an easier / to find any/some easier
9.4. was out of order / wasn’t in working order
Zadanie Przykłady odpowiedzi niepoprawnych (0 pkt)
was involved into organising/organizing / is involved in/into organizing / was/is
involving organizing (in) / was/is involving to organize / was/is being involved
organizing / has involved to organize / has been involved in organizing / has
9.1. involved organizing / has been involved organizing / had been involved in
organizing / involves/involved in organizing / was involved with organizing / will
be involved in organizing / is/has been involved to organize / is being involved
in organizing / was involved in organization
9.2. take an/his/her/the umbrella / have taken (a) umbrella / had taken an umbrella
finding an easier / to find easier / to find an easy / to find a easier/ to find the
9.3. easier / to find the easiest / to find it easier / with finding an easier / to find out
an easier / to find easier a solution
was being ordered / was not in (good) order / was an order / hadn’t been in
order / had to be ordered / is out of order / is/was in order / was ordered /
wasn’t ordered / will/would be ordered / wouldn’t be ordered / wouldn’t be in
order / wouldn’t have been in order / can’t be ordered / had been ordered /
9.4.
hadn’t been ordered / isn’t in order / had been out of order / went out of order /
was out off order / didn’t work/wasn’t working in order / wasn’t in the order /
was disordered / was disorder / was not in good order / out of order / was order
/ ‘s in our order / won’t be in order / was not in working order
Uwagi do zadań 8. i 9.
1. Odpowiedź uznaje się za poprawną tylko wtedy, gdy wpisywane wyrazy lub fragmenty
zdań są w pełni poprawne gramatycznie i ortograficznie, a ponadto w zadaniu 9.
wpisywany fragment nie przekracza czterech wyrazów.
2. Akceptuje się wyraz zapisany wielką literą zamiast małą i odwrotnie. Powyższe ustalenie
akceptuje się pod warunkiem, że zdający nie naruszył innych zasad pisowni, np. pisowni
nazw własnych.
3. Akceptowane są również inne odpowiedzi, jeżeli są merytorycznie poprawne i spełniają
wszystkie warunki zadania.
4. Nie bierze się pod uwagę powtórzenia wyrazu podanego przed luką / po luce.
Uwagi dotyczące oceniania prac zdających ze specyficznymi trudnościami w uczeniu
się: z dysleksją, z dysgrafią, z dysortografią*
W zadaniach otwartych sprawdzających znajomość środków językowych uwzględnia się
stwierdzoną i udokumentowaną dysleksję, dysgrafię i dysortografię. Przy ocenie tych zadań
nie są brane pod uwagę błędy ortograficzne. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie
wyrazu to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
* Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami
komunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela
wspomagającego.
Przykładowe akceptowane odpowiedzi do zadania 8. w pracach zdających, którym
przyznano takie dostosowanie
Zadanie Przykładowe akceptowane odpowiedzi
8.1. widelly
8.2. adiction
8.3. asure
8.4. preferense
Przykładowe akceptowane odpowiedzi do zadania 9. w pracach zdających, którym
przyznano takie dostosowanie
Zadanie Przykładowe akceptowane odpowiedzi
9.1. was invollved in organizing / was involved in organizin / NIE: involvd
9.2. have taken an umbrela
9.3. to find an esaier
9.4. wos out of order
Wypowiedź pisemna

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

Punktowanie i źródło

9.4.

Uszczegółowienia do zadania 9.

Zasady oceniania
1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Akceptowane są wszystkie odpowiedzi nieujęte w zasadach oceniania, które są
merytorycznie poprawne i spełniają wszystkie warunki zadania.

Zadanie Poprawna odpowiedź (1 pkt)
9.1. was involved in organising/organizing / was involved to organize
have taken an/her/his/your/the/this/that umbrella / ‘ve taken an umbrella / have
9.2.
taken some/any umbrella
9.3. to find an easier / to find any/some easier
9.4. was out of order / wasn’t in working order

Zadanie Przykłady odpowiedzi niepoprawnych (0 pkt)
was involved into organising/organizing / is involved in/into organizing / was/is
involving organizing (in) / was/is involving to organize / was/is being involved
organizing / has involved to organize / has been involved in organizing / has
9.1. involved organizing / has been involved organizing / had been involved in
organizing / involves/involved in organizing / was involved with organizing / will
be involved in organizing / is/has been involved to organize / is being involved
in organizing / was involved in organization
9.2. take an/his/her/the umbrella / have taken (a) umbrella / had taken an umbrella
finding an easier / to find easier / to find an easy / to find a easier/ to find the
9.3. easier / to find the easiest / to find it easier / with finding an easier / to find out
an easier / to find easier a solution
was being ordered / was not in (good) order / was an order / hadn’t been in
order / had to be ordered / is out of order / is/was in order / was ordered /
wasn’t ordered / will/would be ordered / wouldn’t be ordered / wouldn’t be in
order / wouldn’t have been in order / can’t be ordered / had been ordered /
9.4.
hadn’t been ordered / isn’t in order / had been out of order / went out of order /
was out off order / didn’t work/wasn’t working in order / wasn’t in the order /
was disordered / was disorder / was not in good order / out of order / was order
/ ‘s in our order / won’t be in order / was not in working order

Uwagi do zadań 8. i 9.

1. Odpowiedź uznaje się za poprawną tylko wtedy, gdy wpisywane wyrazy lub fragmenty
zdań są w pełni poprawne gramatycznie i ortograficznie, a ponadto w zadaniu 9.
wpisywany fragment nie przekracza czterech wyrazów.
2. Akceptuje się wyraz zapisany wielką literą zamiast małą i odwrotnie. Powyższe ustalenie
akceptuje się pod warunkiem, że zdający nie naruszył innych zasad pisowni, np. pisowni
nazw własnych.
3. Akceptowane są również inne odpowiedzi, jeżeli są merytorycznie poprawne i spełniają
wszystkie warunki zadania.
4. Nie bierze się pod uwagę powtórzenia wyrazu podanego przed luką / po luce.

Uwagi dotyczące oceniania prac zdających ze specyficznymi trudnościami w uczeniu
się: z dysleksją, z dysgrafią, z dysortografią*

W zadaniach otwartych sprawdzających znajomość środków językowych uwzględnia się
stwierdzoną i udokumentowaną dysleksję, dysgrafię i dysortografię. Przy ocenie tych zadań
nie są brane pod uwagę błędy ortograficzne. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie
wyrazu to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.

* Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami
komunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela
wspomagającego.

Przykładowe akceptowane odpowiedzi do zadania 8. w pracach zdających, którym
przyznano takie dostosowanie

Zadanie Przykładowe akceptowane odpowiedzi
8.1. widelly
8.2. adiction
8.3. asure
8.4. preferense

Przykładowe akceptowane odpowiedzi do zadania 9. w pracach zdających, którym
przyznano takie dostosowanie

Zadanie Przykładowe akceptowane odpowiedzi
9.1. was invollved in organizing / was involved in organizin / NIE: involvd
9.2. have taken an umbrela
9.3. to find an esaier
9.4. wos out of order

Wypowiedź pisemna

Strona arkusza: 16

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 10

13 pkt

Język angielski — tworzenie wypowiedzi pisemnej

Zadanie 10. (0–13)
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.

1. Wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiej decyzji.

2. Niedawno uczestniczyłeś(-aś) w zawodach rowerowych. Napisz artykuł, w którym
zrelacjonujesz ich przebieg i wyjaśnisz, dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział
w rywalizacji sportowej.

CZYSTOPIS

………………………………………………………………………………………………………………………………….

EJAP-R0-100 Strona 17 z 20

………………………………………………………………………………………………………………………………….

Strona 18 z 20 EJAP-R0-100

………………………………………………………………………………………………………………………………….

Zakres Poprawność
Spójność
Zgodność z poleceniem środków środków RAZEM
i logika
językowych językowych
0-1-2-3-4-5 0-1-2 0-1-2-3 0-1-2-3
Elementy treści (0-1-2) Elementy formy (0-1)
1 2 3 4 5 1 2 3 4

EJAP-R0-100 Strona 19 z 20

Strona 20 z 20 EJAP-R0-100

JĘZYK ANGIELSKI
Poziom rozszerzony
Formuła 2015

Sprawdź odpowiedź

Przykładowa rozprawka (temat 1): Many young people spend part of their summer holidays doing voluntary work. Although this decision can bring valuable experience, it also involves difficulties that should be considered before accepting a position.

One major advantage is the opportunity to develop practical skills. A teenager helping at a summer camp, for example, learns to organise activities and communicate with people of different ages. Such experience can increase confidence and support future job applications. Volunteering also enables young people to contribute to their communities and meet others who share their interests. These relationships often make the experience more rewarding than an ordinary holiday.

However, voluntary work has disadvantages. Since volunteers are usually unpaid, those who need money for university may find paid employment a better choice. Travel and accommodation can also make a placement expensive. Moreover, some organisations provide little training and expect inexperienced teenagers to take on demanding responsibilities. Instead of returning to school rested, volunteers may feel exhausted or disappointed. Clear information about duties and support is therefore essential.

In conclusion, summer volunteering can be beneficial when the placement is well organised and suits a young person’s circumstances. It offers learning opportunities and a chance to help others, but it should not create financial pressure or replace necessary rest. Applicants should compare different programmes carefully before making their decision.

Dla tematu o wakacyjnym wolontariacie zaplanuj wstęp, akapit zalet, akapit wad i wyważony wniosek. Model rozwija korzyści zawodowe i społeczne oraz koszty, ryzyko zmęczenia i brak wsparcia. Całość zachowuje formę rozprawki i limit 200–250 słów; inne poprawne argumenty również są dopuszczalne.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku

Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język angielski — tworzenie wypowiedzi pisemnej” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
Zastosuj strategię
Najpierw zaplanuj realizację wszystkich elementów polecenia, dobierz właściwy rejestr i uporządkuj wypowiedź. W modelu oceniania sprawdź treść, spójność, zakres środków językowych i poprawność.
Sprawdź model odpowiedzi
Przykładowa rozprawka (temat 1): Many young people spend part of their summer holidays doing voluntary work. Although this decision can bring valuable experience, it also involves difficulties that should be considered before accepting a position.
One major advantage is the opportunity to develop practical skills. A teenager helping at a summer camp, for example, learns to organise activities and communicate with people of different ages. Such experience can increase confidence and support future job applications. Volunteering also enables young people to contribute to their communities and meet others who share their interests. These relationships often make the experience more rewarding than an ordinary holiday.
However, voluntary work has disadvantages. Since volunteers are usually unpaid, those who need money for university may find paid employment a better choice. Travel and accommodation can also make a placement expensive. Moreover, some organisations provide little training and expect inexperienced teenagers to take on demanding responsibilities. Instead of returning to school rested, volunteers may feel exhausted or disappointed. Clear information about duties and support is therefore essential.
In conclusion, summer volunteering can be beneficial when the placement is well organised and suits a young person’s circumstances. It offers learning opportunities and a chance to help others, but it should not create financial pressure or replace necessary rest. Applicants should compare different programmes carefully before making their decision. Dla tematu o wakacyjnym wolontariacie zaplanuj wstęp, akapit zalet, akapit wad i wyważony wniosek. Model rozwija korzyści zawodowe i społeczne oraz koszty, ryzyko zmęczenia i brak wsparcia. Całość zachowuje formę rozprawki i limit 200–250 słów; inne poprawne argumenty również są dopuszczalne.
Skontroluj punktowanie
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. Wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiej decyzji.
2. Niedawno uczestniczyłeś(-aś) w zawodach rowerowych. Napisz artykuł, w którym
zrelacjonujesz ich przebieg i wyjaśnisz dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział
w rywalizacji sportowej.
Ogólne wymagania egzaminacyjne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści
[…].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej […]
pisemnie.
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.2) R Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7) Zdający przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań […].
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.4) Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.
5.5) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.9) Zdający opisuje doświadczenia […].
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem (elementy treści + elementy formy)
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie
przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma 2 1 0
teza zgodna z tematem ORAZ teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy; teza niezgodna
treścią wypowiedzi (teza np. jest zgodna z tematem ORAZ treścią
R* „zapowiada” zawartość z tematem ALBO z treścią wypowiedzi; teza nieczytelna,
treściową oraz typ rozprawki) wypowiedzi; odbiegająca od niejasna, trudna do wskazania;
tematu LUB treści wypowiedzi wstęp niekomunikatywny
wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia;
z tematem ORAZ np. ciekawe, poprawne, np. wprowadzenie wprowadzenie niezgodne
oryginalne, zachęcające do zgodne z tematem, ale z tematem, niejasne,
1.
czytania, w ciekawej formie schematyczne ALBO bardziej nieczytelne, trudne do
wstęp: A*
(np. pytanie, cytat) typowe dla innego typu tekstu wskazania; wprowadzenie
właściwe
(np. rozprawki) ALBO ciekawe, niekomunikatywne
i adekwatne
oryginalne, ale odbiegające od
do tematu
tematu
rozpoczęcie
wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni brak wstępu; wstęp niezgodny
wypowiedzi
i treścią wypowiedzi ORAZ poprawny, np. nie określa celu z tematem, niejasny,
wskazujący cel/powód pisania ALBO określa cel/powód nieczytelny, trudny
listu pisania listu, ale odbiega od do wskazania; wstęp
L* tematu ALBO cel nie jest niekomunikatywny
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie, a
opisuje argumenty przeciwne)
wieloaspektowa ORAZ/LUB powierzchowna realizacja brak wypowiedzi LUB
2.
pogłębiona realizacja elementu elementu, wypowiedzi brak wypowiedź nie jest
pierwszy
(np. wsparta przykładami, głębi, np. zdający podaje tylko komunikatywna LUB
element
szczegółowo omówiona) „listę” argumentów/cech/ wypowiedź nie jest związana
tematu R
określeń, żadnego nie z tematem / nie realizuje
A
rozwijając/uzasadniając elementu; wypowiedź bardzo
L
3. pobieżnie dotykająca tematu,
drugi element np. zdający podaje tylko jeden
tematu argument/cechę/określenie,
nie rozwijając go
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia LUB
z tematem oraz treścią poprawne, np. jest zgodne zakończenie nie jest
4.
wypowiedzi; jeżeli zdający z tematem ALBO treścią komunikatywne LUB
podsumowa-
powtarza wstęp – czyni to wypowiedzi; odbiega trochę zakończenie jest jedynie luźno
nie: właściwe R
innymi słowami od tematu LUB treści związane z tematem oraz
i adekwatne A
wypowiedzi; zdający stosuje treścią wypowiedzi
do tematu L
zakończenie schematyczne (też jeśli nie jest zgodne)
zakończenie
(sztampowe) LUB powtarza
wypowiedzi
wstęp praktycznie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia
fragmenty fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych
R
odbiegające od tematu i/lub nie na temat fragmenty odbiegające od dla poziomu 1.
A
od tematu tematu i/lub nie na temat
L
i/lub nie na
temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
R teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
1.
wypowiedź nie spełnia
elementy
A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych
charakterystyczne
dla poziomu 1.
dla formy wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L
i kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych
kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych
segmentacja akapity) jest konsekwentny
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów warunków określonych
długość pracy
L dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10–9 5 p. 4 p. 3 p.
8–7 4 p. 3 p. 2 p.
6–5 3 p. 2 p. 1 p.
4–3 2 p. 1 p. 0 p.
2–1 1 p. 0 p. 0 p.
0 0 p. 0 p. 0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
Wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiej decyzji.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
faktu, że wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie
wakacji, oraz stwierdzenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe strony tej decyzji
(wymaga tego ten typ rozprawki), np. Many young people decide to work as volunteers
during holidays. This decision has both good and bad sides.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady. Na przykład: … są plusy i minusy takiego rozwiązania…; …ma wiele
zalet, ale spowoduje też wiele problemów.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
wady i zalety, np. What are the advantages and disadvantages of working as volunteers
during the holidays?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0.
(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na zalety i wady danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że wielu młodych
ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji, nie jest tezą, np.
Many young people decide to do some volunteering during holidays.
7. Zdający może użyć różnorodnych wyrażeń na określenie „wolontariat”, np. charity (work)
/ volunteering / voluntary work / work for free.
Jeśli zdający używa określeń typu wolontariat / volontariat, teza jest kwalifikowana jako
niejasna.
8. Teza dotycząca pracy w ramach wolontariatu, ale bez odniesienia do faktu, że ma ona
miejsce w trakcie wakacji, jest kwalifikowana jako odbiegająca od tematu, np.
Volunteering is a great way to meet people, but it also requires a lot of responsibility.
Teza, która dotyczy pracy w wakacje, ale w żadnym stopniu nie wskazuje, że jest to
praca w ramach wolontariatu / za darmo, jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem.
9. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Many young people decide to take up some charity Teza zgodna z tematem,
work during the holidays. This decision has both zapowiada oczekiwaną strukturę
advantages and disadvantages. rozprawki.
Many young people work as volunteers. This Teza odbiegająca od tematu
decision has both good and bad sides.
Is it a good idea for young people to become Teza odbiegająca od tematu (teza
volunteers during holidays? jest pytaniem, które nie zapowiada
oczekiwanej struktury rozprawki).
Young people like working during holidays. There Teza niezgodna z tematem.
are many advantages and disadvantages of this
idea.
Many young people become volunteers during Brak tezy.
holidays nowadays.
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) dobre strony i (2) złe strony decyzji o pracy w ramach wolontariatu
w trakcie wakacji.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, np. dotyczy
pracy w ramach wolontariatu w czasie roku szkolnego, nie bierze się tego argumentu pod
uwagę, oceniając dany element.
3. Jeśli zdający przedstawia argumenty odnoszące się do pracy wakacyjnej, ale nie jest to
praca w ramach wolontariatu, taka realizacja elementów tematu nie jest akceptowana.
4. Dobre i złe strony mogą być przedstawione zarówno z punktu widzenia młodych ludzi,
organizacji dla których pracują, jak i społeczeństwa.
Zgodność z tematem
Wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji. „główka”
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony tej decyzji.
elementy tematu
X
gg C Y
A D
B
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− sposób rekrutacji wolontariuszy.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− opis działalności konkretnej organizacji dobroczynnej/charytatywnej
− argumenty związane z zarabianiem pieniędzy w ramach pracy w wolontariacie.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− rozprawka o wadach i zaletach pracy zarobkowej / pracy wakacyjnej
− relacja z imprezy charytatywnej
− opis planów wakacyjnych zdającego (jeśli nie dotyczą wolontariatu).
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego
łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy
(np. volontariat zamiast volunteering), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja
danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. Jeżeli zdający we wstępie podaje informację, że wolontariat odbywa się w okresie
wakacyjnym, nie jest wymagane powtórzenie tej informacji w dalszej części pracy.
8. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
10. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje zalety i wady, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
As you can see, this idea has both I think people should work during the
advantages and disadvantages. holidays.
All things considered, it is an important
issue with many benefits and drawbacks.
Uwagi dodatkowe:
1. Jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem zalet i/lub wad,
segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.
2. Jeśli rozprawka jest napisana w formie listu (posiada zwrot rozpoczynający i/lub
kończący), segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Niedawno uczestniczyłeś(-aś) w zawodach rowerowych. Napisz artykuł, w którym
zrelacjonujesz ich przebieg i wyjaśnisz dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział
w rywalizacji sportowej.
(*) W arkuszach MJA-R0-600 i MJA-R0-660 temat brzmiał następująco: „Niedawno w Twojej
miejscowości odbyły się zawody rowerowe. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz ich
przebieg i wyjaśnisz dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji
sportowej”. Zasady w zakresie wypowiedzi pisemnej mają zastosowanie takie samo jak
w innych arkuszach.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien nawiązać w nim na
przykład do zawodów rowerowych, uprawiania sportu lub kwestii współzawodnictwa, np.
Have you ever taken part in a sports competition before? If your answer is negative, you
have no idea how much you have missed.
2. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do tematu artykułu.
3. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do elementów tematu.
4. Jeśli zdający pisze wstęp typowy dla listu, jest on kwalifikowany maksymalnie
na poziom 1.
Przykłady wstępów
Przykłady wstępów
schematycznych / pasujących
zgodnych z tematem i ciekawych
do innej formy wypowiedzi
Many people do sports and try to stay healthy. Some of There are many good and bad
them do it for themselves, but others train to take part in sides of competition, especially
competitions. Do you train for yourself, but feel like you connected with cycling.
want to do something more? Do you often look for a Many people take part in
purpose in your training sessions? If yes, then this is an competitions. In this article I’ll try
article for you. to tell you all about it and
encourage you to enter different
sports races.
It wasn’t until recently that I realized how many people I took part in an interesting bike
in my community share the same hobby and that is race recently and I want to tell
cycling. All of my friends were preparing for an you all about it.
upcoming race and they encouraged me to join them. Last week an exciting cycling
Without any hesitation I enrolled for the event. Little did competition was held in my
I know what was about to happen… town.
Elementy tematu
Elementami są:
(1) zrelacjonowanie przebiegu zawodów rowerowych, w których zdający uczestniczył, oraz
(2) wyjaśnienie dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej.
(1) zrelacjonowanie przebiegu zawodów rowerowych, w których zdający uczestniczył
Wymagane są wypowiedzi, w których zdający relacjonuje imprezę rowerową, w której brał
udział jako uczestnik lub jako kibic/obserwator.
Aby uznać pierwszy element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi
zdający zrelacjonował przebieg wydarzenia, jakim były zawody rowerowe. Za relacjonowanie
przebiegu zawodów rowerowych uznaje się przedstawienie programu tych zawodów,
wydarzeń, które miały miejsce, lub opowiedzenie przez zdającego, jak przebiegał jego udział
w tych zawodach.
Opis przygotowań do zawodów rowerowych lub informacje o tym, co miało miejsce po ich
zakończeniu mogą być uznane za zrelacjonowanie ich przebiegu pod warunkiem, że
odnoszą się do tego, co miało miejsce w dniu zawodów i było związane z ich
przeprowadzeniem.
Akceptowane jest zrelacjonowanie jakiejkolwiek imprezy rowerowej z elementem
współzawodnictwa.
Jeśli zdający relacjonuje przebieg imprezy rowerowej, ale bez uwzględnienia elementu
współzawodnictwa, np. wycieczka rowerowa / protest rowerzystów, taka realizacja tego
elementu tematu nie jest akceptowalna.
Akceptowane jest użycie takich określeń na „zawody rowerowe” jak np. bicycle race / bike
marathon / bicycle challenge.
Jeśli zdający, zamiast zrelacjonować przebieg zawodów, które już się odbyły, przedstawia
planowany przebieg takiego wydarzenia w przyszłości, taka realizacja tej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
Jeśli zdający opisuje przebieg zawodów innych niż rowerowe, taka realizacja tego elementu
treści nie jest akceptowana.
(2) wyjaśnienie dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
wyjaśnił, dlaczego rywalizacja sportowa jest ważna. Zdający może wskazać np. na
– chęć samodoskonalenia
– kształtowanie umiejętności rywalizowania z innymi / radzenia sobie w stresujących
sytuacjach
– rozwój fizyczny i zalety sportu.
Jeśli zdający pisze o zaletach uprawiania sportu, ale nie odnosi się do
współzawodnictwa/brania udziału w zawodach sportowych, taka realizacja tego elementu
tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
Jeśli zdający odnosi się do rywalizacji ogólnie, ale podaje argumenty, które pasują do
rywalizacji sportowej, taka realizacja tego elementu tematu jest akceptowalna, np. Taking
part in competitions can give you a sense of purpose. Competitiveness can serve as a great
source of motivation, not only to change your habits, but also to shift your priorities.
Jeśli zdający odnosi się do rywalizacji w kontekście innym niż sportowy, taka realizacja tego
elementu tematu nie jest akceptowana.
Jeśli wypowiedź zdającego odnosi się do innej grupy wiekowej niż młodzież/młodzi ludzie,
taka realizacja kwalifikowana jest na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Niedawno uczestniczyłeś(-aś) w zawodach rowerowych. „główka”
Napisz artykuł, w którym
zrelacjonujesz ich przebieg
element 1
i wyjaśnisz dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej.
element 2
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– sposób przygotowania do zawodów
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.:
– impreza rowerowa bez współzawodnictwa
– współzawodnictwo w innej dziedzinie niż sport.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.:
− opis kariery ulubionego sportowca
− rozprawka o zaletach i wadach uprawiania sportu.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy
(np. game lub match zamiast race), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja
danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Jeśli w podsumowaniu zdający, zamiast nawiązać do treści artykułu, np. zachęca do
przeczytania artykułu / wyraża nadzieję, że artykuł się czytelnikom podobał, taka realizacja
jest traktowana jako zakończenie schematyczne.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
I think everybody should go cycling from In future sports will be more popular and
time to time. much more fierce.
I’m looking forward to your reactions to my
article.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers; Hi!
Jeśli artykuł jest napisany w formie listu / posiada zwrot rozpoczynający i kończący,
segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.
Spójność i logika wypowiedzi
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
2 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
1 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na
0 p.
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment pracy (np. dłuższe zdanie lub
2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się,
czytając tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania. (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/
kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację danego podpunktu)
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza
jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu.
Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy językowe.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
• szeroki zakres środków językowych
3 p. • w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
2 p.
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
• ograniczony zakres środków językowych
1 p.
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
0 p.
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można
obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Zadowalający zakres środków językowych odnosi się do środków leksykalno-gramatycznych,
ujętych w zakresie struktur w Aneksie do Informatora, których znajomości można oczekiwać
od absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej w roku szkolnym 2023/24 na poziomie B1+
(w skali ESOKJ).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim
stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny, stosowanie typowych dla danego
języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej
sytuacji komunikacyjnej.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza
typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych
(uchybienia w stylu).
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność językowa Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
(leksykalno-gramatyczna) liczne LUB bardzo liczne
nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 p. 2 p.
liczne błędy językowe 2 p. 1 p.
bardzo liczne błędy językowe 1 p. 0 p.
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze specjalnymi trudnościami w uczeniu się: z dysleksją,
z dysgrafią i z dysortografią, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie
zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali
z pomocy nauczyciela wspomagającego.
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
rodzaj błędu sposób oznaczenia przykład
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy
znak √ w miejscu
spowodowany brakiem Marek √ czekoladę.
brakującego wyrazu
wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie słowa kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym słowie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę bo było
błędy w spójności / logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający od otaczamy nawiasami Fragment odbiegający
tematu kwadratowymi od tematu
fragment niezgodny Fragment niezgodny
otaczamy chmurką
z tematem z tematem
otoczenie zbędnego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
kółkiem
błędy interpunkcyjne
znak √ w kółku w miejscu
Zrobiłem to √ ponieważ…
brakującego znaku
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na
karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie
niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym
kryterium) LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą
zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza
się 0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego
w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od
innego zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub
całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę
tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie
zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, przyznaje się 0 punktów za zakres
i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie.
8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy
ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
dysleksją, dysgrafią, dysortografią nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych
i interpunkcyjnych. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego
z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami
komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy korzystali z pomocy
nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo
użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”,
„Świat Dysku” magazine.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym, niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read
Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią
falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe
dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
13. Praca w
zostało napisane Czystopis.
14. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. at home (2 wyrazy), for a change (3 wyrazy),
1780 (1 wyraz), 10.01.2015 (1 wyraz), 10 January 2015 (3 wyrazy).
2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jeden wyraz.
3. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. well-built, twenty-four
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu,
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w Internecie (np. „buźki”).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read Nowe
Horyzonty – 4 wyrazy.

Realizacja tylko części polecenia albo poprawny językowo tekst, który nie rozwija wymaganych punktów i nie zachowuje właściwego rejestru.

Punktowanie i źródło

Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.

1. Wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiej decyzji.

2. Niedawno uczestniczyłeś(-aś) w zawodach rowerowych. Napisz artykuł, w którym
zrelacjonujesz ich przebieg i wyjaśnisz dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział
w rywalizacji sportowej.

Ogólne wymagania egzaminacyjne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści
[…].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w sposób zrozumiały, adekwatnie do sytuacji komunikacyjnej […]
pisemnie.

Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.2) R Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7) Zdający przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań […].
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.

Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.4) Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.
5.5) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.9) Zdający opisuje doświadczenia […].

Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem (elementy treści + elementy formy)
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.

Zgodność z poleceniem

W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie
przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.

Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma 2 1 0
teza zgodna z tematem ORAZ teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy; teza niezgodna
treścią wypowiedzi (teza np. jest zgodna z tematem ORAZ treścią
R* „zapowiada” zawartość z tematem ALBO z treścią wypowiedzi; teza nieczytelna,
treściową oraz typ rozprawki) wypowiedzi; odbiegająca od niejasna, trudna do wskazania;
tematu LUB treści wypowiedzi wstęp niekomunikatywny
wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia;
z tematem ORAZ np. ciekawe, poprawne, np. wprowadzenie wprowadzenie niezgodne
oryginalne, zachęcające do zgodne z tematem, ale z tematem, niejasne,
1.
czytania, w ciekawej formie schematyczne ALBO bardziej nieczytelne, trudne do
wstęp: A*
(np. pytanie, cytat) typowe dla innego typu tekstu wskazania; wprowadzenie
właściwe
(np. rozprawki) ALBO ciekawe, niekomunikatywne
i adekwatne
oryginalne, ale odbiegające od
do tematu
tematu
rozpoczęcie
wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni brak wstępu; wstęp niezgodny
wypowiedzi
i treścią wypowiedzi ORAZ poprawny, np. nie określa celu z tematem, niejasny,
wskazujący cel/powód pisania ALBO określa cel/powód nieczytelny, trudny
listu pisania listu, ale odbiega od do wskazania; wstęp
L* tematu ALBO cel nie jest niekomunikatywny
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie, a
opisuje argumenty przeciwne)
wieloaspektowa ORAZ/LUB powierzchowna realizacja brak wypowiedzi LUB
2.
pogłębiona realizacja elementu elementu, wypowiedzi brak wypowiedź nie jest
pierwszy
(np. wsparta przykładami, głębi, np. zdający podaje tylko komunikatywna LUB
element
szczegółowo omówiona) „listę” argumentów/cech/ wypowiedź nie jest związana
tematu R
określeń, żadnego nie z tematem / nie realizuje
A
rozwijając/uzasadniając elementu; wypowiedź bardzo
L
3. pobieżnie dotykająca tematu,
drugi element np. zdający podaje tylko jeden
tematu argument/cechę/określenie,
nie rozwijając go
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia LUB
z tematem oraz treścią poprawne, np. jest zgodne zakończenie nie jest
4.
wypowiedzi; jeżeli zdający z tematem ALBO treścią komunikatywne LUB
podsumowa-
powtarza wstęp – czyni to wypowiedzi; odbiega trochę zakończenie jest jedynie luźno
nie: właściwe R
innymi słowami od tematu LUB treści związane z tematem oraz
i adekwatne A
wypowiedzi; zdający stosuje treścią wypowiedzi
do tematu L
zakończenie schematyczne (też jeśli nie jest zgodne)
zakończenie
(sztampowe) LUB powtarza
wypowiedzi
wstęp praktycznie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia
fragmenty fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych
R
odbiegające od tematu i/lub nie na temat fragmenty odbiegające od dla poziomu 1.
A
od tematu tematu i/lub nie na temat
L
i/lub nie na
temat

* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny

Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0

R teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
1.
wypowiedź nie spełnia
elementy
A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych
charakterystyczne
dla poziomu 1.
dla formy wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L
i kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych
kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych
segmentacja akapity) jest konsekwentny
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów warunków określonych
długość pracy
L dla poziomu 1.

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.

Tabela C

Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10–9 5 p. 4 p. 3 p.
8–7 4 p. 3 p. 2 p.
6–5 3 p. 2 p. 1 p.
4–3 2 p. 1 p. 0 p.
2–1 1 p. 0 p. 0 p.
0 0 p. 0 p. 0 p.

Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.

Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy

ROZPRAWKA

Temat

Wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony takiej decyzji.

Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.

Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.

Teza

1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
faktu, że wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie
wakacji, oraz stwierdzenie, że w pracy będą rozpatrywane dobre i złe strony tej decyzji
(wymaga tego ten typ rozprawki), np. Many young people decide to work as volunteers
during holidays. This decision has both good and bad sides.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady. Na przykład: … są plusy i minusy takiego rozwiązania…; …ma wiele
zalet, ale spowoduje też wiele problemów.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
wady i zalety, np. What are the advantages and disadvantages of working as volunteers
during the holidays?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0.
(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na zalety i wady danego
zjawiska.

6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że wielu młodych
ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji, nie jest tezą, np.
Many young people decide to do some volunteering during holidays.
7. Zdający może użyć różnorodnych wyrażeń na określenie „wolontariat”, np. charity (work)
/ volunteering / voluntary work / work for free.
Jeśli zdający używa określeń typu wolontariat / volontariat, teza jest kwalifikowana jako
niejasna.
8. Teza dotycząca pracy w ramach wolontariatu, ale bez odniesienia do faktu, że ma ona
miejsce w trakcie wakacji, jest kwalifikowana jako odbiegająca od tematu, np.
Volunteering is a great way to meet people, but it also requires a lot of responsibility.
Teza, która dotyczy pracy w wakacje, ale w żadnym stopniu nie wskazuje, że jest to
praca w ramach wolontariatu / za darmo, jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem.
9. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.

Many young people decide to take up some charity Teza zgodna z tematem,
work during the holidays. This decision has both zapowiada oczekiwaną strukturę
advantages and disadvantages. rozprawki.
Many young people work as volunteers. This Teza odbiegająca od tematu
decision has both good and bad sides.
Is it a good idea for young people to become Teza odbiegająca od tematu (teza
volunteers during holidays? jest pytaniem, które nie zapowiada
oczekiwanej struktury rozprawki).
Young people like working during holidays. There Teza niezgodna z tematem.
are many advantages and disadvantages of this
idea.
Many young people become volunteers during Brak tezy.
holidays nowadays.

Elementy tematu

1. Elementami są: (1) dobre strony i (2) złe strony decyzji o pracy w ramach wolontariatu
w trakcie wakacji.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, np. dotyczy
pracy w ramach wolontariatu w czasie roku szkolnego, nie bierze się tego argumentu pod
uwagę, oceniając dany element.
3. Jeśli zdający przedstawia argumenty odnoszące się do pracy wakacyjnej, ale nie jest to
praca w ramach wolontariatu, taka realizacja elementów tematu nie jest akceptowana.
4. Dobre i złe strony mogą być przedstawione zarówno z punktu widzenia młodych ludzi,
organizacji dla których pracują, jak i społeczeństwa.

Zgodność z tematem

Wielu młodych ludzi decyduje się na pracę w ramach wolontariatu w trakcie wakacji. „główka”

Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony tej decyzji.

elementy tematu

X
gg C Y
A D
B

fragmenty nie na temat

fragmenty odbiegające od tematu

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− sposób rekrutacji wolontariuszy.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− opis działalności konkretnej organizacji dobroczynnej/charytatywnej
− argumenty związane z zarabianiem pieniędzy w ramach pracy w wolontariacie.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− rozprawka o wadach i zaletach pracy zarobkowej / pracy wakacyjnej
− relacja z imprezy charytatywnej
− opis planów wakacyjnych zdającego (jeśli nie dotyczą wolontariatu).
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego
łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy
(np. volontariat zamiast volunteering), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja
danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. Jeżeli zdający we wstępie podaje informację, że wolontariat odbywa się w okresie
wakacyjnym, nie jest wymagane powtórzenie tej informacji w dalszej części pracy.
8. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
10. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje zalety i wady, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
As you can see, this idea has both I think people should work during the
advantages and disadvantages. holidays.
All things considered, it is an important
issue with many benefits and drawbacks.

Uwagi dodatkowe:
1. Jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem zalet i/lub wad,
segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.
2. Jeśli rozprawka jest napisana w formie listu (posiada zwrot rozpoczynający i/lub
kończący), segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.

ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY

Temat

Niedawno uczestniczyłeś(-aś) w zawodach rowerowych. Napisz artykuł, w którym
zrelacjonujesz ich przebieg i wyjaśnisz dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział
w rywalizacji sportowej.

(*) W arkuszach MJA-R0-600 i MJA-R0-660 temat brzmiał następująco: „Niedawno w Twojej
miejscowości odbyły się zawody rowerowe. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz ich
przebieg i wyjaśnisz dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji
sportowej”. Zasady w zakresie wypowiedzi pisemnej mają zastosowanie takie samo jak
w innych arkuszach.

W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.

Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.

Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien nawiązać w nim na
przykład do zawodów rowerowych, uprawiania sportu lub kwestii współzawodnictwa, np.
Have you ever taken part in a sports competition before? If your answer is negative, you
have no idea how much you have missed.
2. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do tematu artykułu.
3. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do elementów tematu.
4. Jeśli zdający pisze wstęp typowy dla listu, jest on kwalifikowany maksymalnie
na poziom 1.

Przykłady wstępów
Przykłady wstępów
schematycznych / pasujących
zgodnych z tematem i ciekawych
do innej formy wypowiedzi
Many people do sports and try to stay healthy. Some of There are many good and bad
them do it for themselves, but others train to take part in sides of competition, especially
competitions. Do you train for yourself, but feel like you connected with cycling.
want to do something more? Do you often look for a Many people take part in
purpose in your training sessions? If yes, then this is an competitions. In this article I’ll try
article for you. to tell you all about it and
encourage you to enter different
sports races.
It wasn’t until recently that I realized how many people I took part in an interesting bike
in my community share the same hobby and that is race recently and I want to tell
cycling. All of my friends were preparing for an you all about it.
upcoming race and they encouraged me to join them. Last week an exciting cycling
Without any hesitation I enrolled for the event. Little did competition was held in my
I know what was about to happen… town.

Elementy tematu

Elementami są:
(1) zrelacjonowanie przebiegu zawodów rowerowych, w których zdający uczestniczył, oraz
(2) wyjaśnienie dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej.

(1) zrelacjonowanie przebiegu zawodów rowerowych, w których zdający uczestniczył

Wymagane są wypowiedzi, w których zdający relacjonuje imprezę rowerową, w której brał
udział jako uczestnik lub jako kibic/obserwator.

Aby uznać pierwszy element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi
zdający zrelacjonował przebieg wydarzenia, jakim były zawody rowerowe. Za relacjonowanie
przebiegu zawodów rowerowych uznaje się przedstawienie programu tych zawodów,
wydarzeń, które miały miejsce, lub opowiedzenie przez zdającego, jak przebiegał jego udział
w tych zawodach.

Opis przygotowań do zawodów rowerowych lub informacje o tym, co miało miejsce po ich
zakończeniu mogą być uznane za zrelacjonowanie ich przebiegu pod warunkiem, że
odnoszą się do tego, co miało miejsce w dniu zawodów i było związane z ich
przeprowadzeniem.

Akceptowane jest zrelacjonowanie jakiejkolwiek imprezy rowerowej z elementem
współzawodnictwa.

Jeśli zdający relacjonuje przebieg imprezy rowerowej, ale bez uwzględnienia elementu
współzawodnictwa, np. wycieczka rowerowa / protest rowerzystów, taka realizacja tego
elementu tematu nie jest akceptowalna.

Akceptowane jest użycie takich określeń na „zawody rowerowe” jak np. bicycle race / bike
marathon / bicycle challenge.

Jeśli zdający, zamiast zrelacjonować przebieg zawodów, które już się odbyły, przedstawia
planowany przebieg takiego wydarzenia w przyszłości, taka realizacja tej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

Jeśli zdający opisuje przebieg zawodów innych niż rowerowe, taka realizacja tego elementu
treści nie jest akceptowana.

(2) wyjaśnienie dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej

Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
wyjaśnił, dlaczego rywalizacja sportowa jest ważna. Zdający może wskazać np. na
– chęć samodoskonalenia
– kształtowanie umiejętności rywalizowania z innymi / radzenia sobie w stresujących
sytuacjach
– rozwój fizyczny i zalety sportu.

Jeśli zdający pisze o zaletach uprawiania sportu, ale nie odnosi się do
współzawodnictwa/brania udziału w zawodach sportowych, taka realizacja tego elementu
tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.

Jeśli zdający odnosi się do rywalizacji ogólnie, ale podaje argumenty, które pasują do
rywalizacji sportowej, taka realizacja tego elementu tematu jest akceptowalna, np. Taking
part in competitions can give you a sense of purpose. Competitiveness can serve as a great
source of motivation, not only to change your habits, but also to shift your priorities.

Jeśli zdający odnosi się do rywalizacji w kontekście innym niż sportowy, taka realizacja tego
elementu tematu nie jest akceptowana.

Jeśli wypowiedź zdającego odnosi się do innej grupy wiekowej niż młodzież/młodzi ludzie,
taka realizacja kwalifikowana jest na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).

Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.

Zgodność z tematem

Niedawno uczestniczyłeś(-aś) w zawodach rowerowych. „główka”
Napisz artykuł, w którym

zrelacjonujesz ich przebieg
element 1

i wyjaśnisz dlaczego warto, żeby młodzi ludzie brali udział w rywalizacji sportowej.
element 2

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– sposób przygotowania do zawodów
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.:
– impreza rowerowa bez współzawodnictwa
– współzawodnictwo w innej dziedzinie niż sport.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.:
− opis kariery ulubionego sportowca
− rozprawka o zaletach i wadach uprawiania sportu.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy
(np. game lub match zamiast race), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja
danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi

Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.

Jeśli w podsumowaniu zdający, zamiast nawiązać do treści artykułu, np. zachęca do
przeczytania artykułu / wyraża nadzieję, że artykuł się czytelnikom podobał, taka realizacja
jest traktowana jako zakończenie schematyczne.

Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
I think everybody should go cycling from In future sports will be more popular and
time to time. much more fierce.
I’m looking forward to your reactions to my
article.

Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers; Hi!
Jeśli artykuł jest napisany w formie listu / posiada zwrot rozpoczynający i kończący,
segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.

Spójność i logika wypowiedzi

wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
2 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
1 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na
0 p.
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment pracy (np. dłuższe zdanie lub
2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.

W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).

Dodatkowe uwagi dotyczące spójności

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się,
czytając tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania. (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/
kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację danego podpunktu)

2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza
jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu.
Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy językowe.

Zakres środków językowych

W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.

• szeroki zakres środków językowych
3 p. • w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
2 p.
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
• ograniczony zakres środków językowych
1 p.
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
0 p.
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można
obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Zadowalający zakres środków językowych odnosi się do środków leksykalno-gramatycznych,
ujętych w zakresie struktur w Aneksie do Informatora, których znajomości można oczekiwać
od absolwenta szkoły ponadgimnazjalnej w roku szkolnym 2023/24 na poziomie B1+
(w skali ESOKJ).

Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli

z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim
stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny, stosowanie typowych dla danego
języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej
sytuacji komunikacyjnej.

Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza
typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych
(uchybienia w stylu).

Poprawność środków językowych

W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

Poprawność językowa Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
(leksykalno-gramatyczna) liczne LUB bardzo liczne
nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 p. 2 p.
liczne błędy językowe 2 p. 1 p.
bardzo liczne błędy językowe 1 p. 0 p.

1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze specjalnymi trudnościami w uczeniu się: z dysleksją,
z dysgrafią i z dysortografią, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie
zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali
z pomocy nauczyciela wspomagającego.

Kwalifikowanie i oznaczanie błędów

rodzaj błędu sposób oznaczenia przykład

błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy
znak √ w miejscu
spowodowany brakiem Marek √ czekoladę.
brakującego wyrazu
wyrazu

błąd ortograficzny otoczenie słowa kołem Słońce gżeje.

błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym słowie i otoczenie kołem

Założyłem kurtkę bo było
błędy w spójności / logice podkreślenie linią falistą
gorąco.

fragment odbiegający od otaczamy nawiasami Fragment odbiegający
tematu kwadratowymi od tematu

fragment niezgodny Fragment niezgodny
otaczamy chmurką
z tematem z tematem

otoczenie zbędnego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
kółkiem
błędy interpunkcyjne
znak √ w kółku w miejscu
Zrobiłem to √ ponieważ…
brakującego znaku

Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.

Uwagi dodatkowe

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na
karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie
niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym
kryterium) LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą
zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza
się 0 punktów w każdym kryterium).

2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego
w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od
innego zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub
całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę
tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie
zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, przyznaje się 0 punktów za zakres
i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie.
8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy
ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
dysleksją, dysgrafią, dysortografią nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych
i interpunkcyjnych. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego
z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami
komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy korzystali z pomocy
nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo
użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”,
„Świat Dysku” magazine.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym, niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read
Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią
falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe
dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
13. Praca w
zostało napisane Czystopis.

14. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.

Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających

1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. at home (2 wyrazy), for a change (3 wyrazy),
1780 (1 wyraz), 10.01.2015 (1 wyraz), 10 January 2015 (3 wyrazy).
2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jeden wyraz.
3. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. well-built, twenty-four
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu,
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w Internecie (np. „buźki”).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read Nowe
Horyzonty – 4 wyrazy.

Strona arkusza: 17

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Język angielski 2024 — poziom rozszerzony — Formuła 2015 — część 2

Zadania, odpowiedzi i opracowania

Nagranie do zadań ze słuchu

Zadanie 7.1

Zadanie 7.2

Zadanie 7.3

Zadanie 7.4

Zadanie 8.1

Zadanie 8.2

Zadanie 8.3

Zadanie 8.4

Zadanie 9.1

Zadanie 9.2

Zadanie 9.3

Zadanie 9.4

Zadanie 10

Materiały CKE