Za napisanie wypracowania zdający będzie mógł otrzymać maksymalnie 20 punktów.
Oceniając pracę, egzaminatorzy będą przydzielali punkty w pięciu kryteriach głównych, tj.:
1. Spełnienie formalnych warunków polecenia (od 0 do 1 pkt).
2. Treść (od 0 do 12 pkt).
3. Terminologia (od 0 do 2 pkt).
4. Kompozycja i struktura wypowiedzi (od 0 do 3 pkt).
5. Język wypowiedzi (od 0 do 2 pkt).
1. Spełnienie formalnych warunków polecenia
• W wypracowaniu omówiono przynajmniej jeden przykład dzieła sztuki /
zjawiska / postawy artystycznej / twórczości artysty.
ORAZ 1 pkt
• Wypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego
w poleceniu.
• Wypracowanie nie spełnia któregokolwiek z warunków określonych
w kategorii „1 pkt”.
0 pkt
ALBO
• Wypracowanie jest napisane w formie planu albo w punktach.
Uwaga: Jeżeli w kryterium Spełnienie formalnych warunków polecenia przyznano 0 pkt,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 pkt.
Wyjaśnienia (Kryterium 1. – Spełnienie formalnych warunków polecenia)
1. W wypracowaniu zdający powinien odwołać się do przykładów dzieł sztuki / zjawisk /
postaw artystycznych / twórczości artystów wskazanych w poleceniu. Odwołanie się
zdającego do dzieła sztuki / zjawiska / postawy artystycznej / twórczości artysty
oznacza, że co najmniej jedno zdanie o danym przykładzie ma charakter analityczny,
a nie – tylko informacyjny.
2. Wypracowanie przynajmniej częściowo dotyczy problemu wskazanego w poleceniu,
jeżeli obejmuje co najmniej jeden aspekt zakresu merytorycznego i jest zgodne
z tematem pracy.
2. Treść
Uwaga: Jeżeli ostateczna liczba punktów przyznana w kryterium Treść, wynosi 0 pkt,
wówczas w pozostałych kryteriach (Terminologia, Kompozycja i struktura wypowiedzi oraz
Język i styl wypowiedzi) przyznaje się 0 pkt.
Opracowanie
tematu.
Funkcjonalność
Opis i analiza przykładów; Liczba
wykorzystania
erudycyjność wypowiedzi punktów
przykładów
wskazanych
w poleceniu
Pełne opracowanie • Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza trzech
tematu. przykładów, omówionych ze znajomością
12 pkt
Trzy przykłady dzieł kontekstów.
sztuki / zjawisk / • Brak błędów rzeczowych.
postaw • Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza trzech
artystycznych / przykładów, omówionych ze znajomością
twórczości artystów kontekstów. 11 pkt
wykorzystane • Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.
w pełni
funkcjonalnie. • Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza dwóch
przykładów, omówionych ze znajomością
kontekstów ORAZ zadowalający opis i analiza 10 pkt
trzeciego przykładu.
• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.
• Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego
przykładu, omówionego ze znajomością
kontekstów ORAZ zadowalający opis i analiza 9 pkt
dwóch przykładów.
• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.
• Zadowalający opis i analiza trzech przykładów.
8 pkt
• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.
Częściowe • Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza dwóch
opracowanie tematu. przykładów, omówionych ze znajomością
7 pkt
Dwa przykłady dzieł kontekstów.
sztuki / zjawisk / • Brak błędów rzeczowych.
postaw • Wnikliwy w pełni poprawny opis i analiza dwóch
artystycznych / przykładów. 6 pkt
twórczości artystów • Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.
wykorzystane • Wnikliwy w pełni poprawny opis i analiza jednego
w pełni przykładu ORAZ zadowalające omówienie
funkcjonalnie. 5 pkt
drugiego przykładu.
• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.
• Zadowalający opis i analiza dwóch przykładów.
4 pkt
• Mogą pojawić się drobne błędy rzeczowe.
Niepełne • Wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza jednego
opracowanie tematu. przykładu. 3 pkt
Jeden przykład • Brak błędów rzeczowych.
dzieła sztuki / • Wnikliwy opis i analiza jednego przykładu.
zjawiska / postawy • Pojawiają się drobne błędy rzeczowe. 2 pkt
artystycznej /
twórczości artystów
• Zadowalający opis i analiza jednego przykładu.
zrealizowany w pełni 1 pkt
• Pojawiają się drobne błędy rzeczowe.
funkcjonalnie.
Żaden przykład nie został wykorzystany przynajmniej częściowo
0 pkt
funkcjonalnie, nie podjęto żadnych prób formułowania wypowiedzi.
Wyjaśnienia (Kryterium 2. – Treść)
1. Opracowanie tematu należy rozumieć jako interpretację problemu sformułowanego
w temacie wypracowania:
a) pełne opracowanie tematu: odwołanie się do trzech przykładów dzieł sztuki / zjawisk
artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów. Wnikliwe
i wieloaspektowe spojrzenie na problem. Zawiera elementy refleksji / głębszego
namysłu nad problemem. Zdający wykazał się wiedzą o epokach i kontekstach,
b) częściowe opracowanie tematu: odwołanie się do dwóch przykładów dzieł sztuki /
zjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów. Poprawne
spojrzenie na problem,
c) niepełne opracowanie tematu: odwołanie się do jednego przykładu dzieła sztuki /
zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości artysty. Oparte na
uogólnieniach, mało dokładne, niewnikające w istotę rzeczy.
2. Poprzez wykorzystanie przykładu rozumie się wykorzystanie znajomości dzieł sztuki /
zjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów do zobrazowania
przedstawionego tematu.
3. Zdający powinien funkcjonalnie wykorzystać w wypracowaniu znajomość trzech dzieł
sztuki / zjawisk artystycznych / postaw artystycznych / twórczości artystów.
Funkcjonalne wykorzystanie znajomości dzieł sztuki / zjawisk artystycznych / postaw
artystycznych / twórczości artystów oznacza przywołanie w wypracowaniu:
a) opisu i analizy dzieł sztuki / zjawisk artystycznych / postaw artystycznych /
twórczości artystów,
b) opis i analiza przykładu ma odnosić się do problemu wskazanego w temacie
wypracowania i ma służyć zobrazowaniu tego tematu.
4. Przykład dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości
artysty nie jest wykorzystany funkcjonalnie, jeżeli zdający wyłącznie opisuje dany
przykład, ale nie wyciąga żadnego wniosku ani nie dokonuje żadnej refleksji w związku
z przywołanym przykładem. Samo wymienienie dzieła sztuki / zjawiska artystycznego /
postawy artystycznej / twórczości artysty nie oznacza funkcjonalnego wykorzystania
przykładu.
5. Przykład dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości
artysty zawierający poważny błąd rzeczowy uznaje się za przykład nieważny. Za
poważny błąd rzeczowy uznaje się np. zakwalifikowanie przykładu do błędnej epoki,
przypisanie konkretnego dzieła sztuki do niewłaściwego autora.
6. Opis i analiza dzieła sztuki / zjawiska artystycznego / postawy artystycznej / twórczości
artystów:
a) wnikliwy, w pełni poprawny opis i analiza zawierają autora i tytuł dzieła sztuki lub
poprawną nazwę zjawiska artystycznego / postawy artystycznej i jego
przedstawicieli lub przedstawia twórczość artysty z wymienionymi tytułami jego
dzieł. W skład wchodzą opis danego przykładu oraz analiza cech formalnych
i treściowych. Opis i analiza są pogłębione i skupiają się na tych elementach, które
odnoszą się do tematu wypracowania. Przywołany przykład osadzony jest,
w zależności od tematu, w kontekście historycznym (epoki), estetycznym,
społecznym, religijnym, biograficznym lub geograficznym,
b) zadowalający opis i analiza zawierają autora i tytuł dzieła sztuki lub poprawną nazwę
zjawiska artystycznego / postawy artystycznej i jego przedstawicieli lub
przedstawiają twórczość artysty z wymienionymi tytułami jego dzieł. Składają się
z opisu danego przykładu oraz – w zależności od tematu – analizy cech formalnych
i/lub treściowych.
7. Drobne błędy rzeczowe to błędy, które nie uniemożliwiają rozpoznania
i zidentyfikowania przykładu przywołanego przez zdającego. Mogą one dotyczyć np.
nieznacznych błędów w datowaniu, nieprecyzyjnego opisu czy nieznacznych błędów
w tytułach dzieł.
3. Terminologia
Bogata i różnorodna terminologia z dziedziny sztuki (w tym nazwy technik,
stylów i kierunków artystycznych – innych niż określone w temacie). Brak 2 pkt
błędów terminologicznych.
Sporadycznie stosowane we właściwym kontekście terminy i pojęcia (w tym
nazwy technik, stylów i kierunków artystycznych – innych niż określone 1 pkt
w temacie). Nieliczne usterki terminologiczne.
Brak terminologii lub stosowanie jej w sposób rzadki i/lub nieadekwatny.
0 pkt
Rażące błędy terminologiczne.
Wyjaśnienia (Kryterium 3. – Terminologia)
1. Terminologia z dziedziny sztuki dotyczy nazw technik, stylów, kierunków, detali
i elementów architektonicznych, fachowych terminów stosowanych w opisie dzieł
architektury, malarstwa czy rzeźby.
2. Zdający może uzyskać maksymalną liczbę punktów za to kryterium, jeżeli w swojej
pracy posłużył się przynajmniej 8 terminami z dziedziny sztuki i praca nie zawiera
żadnych błędów terminologicznych.
3. Zdający może uzyskać 1 punkt za to kryterium, jeżeli w swojej pracy posłużył się
przynajmniej 5 terminami z dziedziny sztuki i praca nie zawiera rażących błędów
terminologicznych.
4. Kompozycja i struktura wypowiedzi
• Elementy treściowe wypowiedzi są w całości lub w przeważającej części
zorganizowane problemowo.
ORAZ
• Zakończenie zawiera wnioski, wynikające z toku wypowiedzi.
3 pkt
ORAZ
• Struktura prawidłowa zarówno w skali ogólnej (wstęp, część zasadnicza,
zakończenie), jak i w zakresie podziału na akapity (logiczne
uporządkowanie).
• W pracy podjęta jest próba organizacji elementów treściowych wypowiedzi
problemowo.
ORAZ
• Zakończenie zawiera uproszczone wnioski.
2 pkt
ORAZ
• Struktura prawidłowa zarówno w skali ogólnej (wstęp, część zasadnicza,
zakończenie), jak i w zakresie podziału na akapity (logiczne
uporządkowanie).
• Elementy treściowe wypowiedzi nie są zorganizowane problemowo.
ORAZ
• Zakończenie zawiera próbę wnioskowania.
1 pkt
ORAZ
• Usterki w podziale tekstu w skali ogólnej ALBO w zakresie podziału na
akapity.
• Elementy treściowe wypowiedzi zorganizowane liniowo (formalnie).
ORAZ
0 pkt
• Brak właściwej struktury zarówno w skali ogólnej ALBO w zakresie podziału
na akapity.
Wyjaśnienia (Kryterium 4. – Kompozycja i struktura wypowiedzi)
1. Elementy treściowe wypowiedzi to – najogólniej rzecz ujmując – „bloki”, na które
podzielone jest wypracowanie (wstęp – część zasadnicza (rozwinięcie) – zakończenie,
ale „część zasadnicza” zazwyczaj jest dzielona na kolejne „bloki”, tj. akapity).
1) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane problemowo (w toku
problemowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej wypracowania omawia
np. jeden aspekt tematu. Czynnikiem organizującym dany „blok” jest problem
zawarty w temacie, a nie – dany przykład dzieła sztuki / zjawiska / postawy
artystycznej.
2) Elementy treściowe wypowiedzi zorganizowane problemowo zawierają dobrze
sformułowany wstęp i zakończenie z poprawnym wnioskowaniem.
3) Elementy treściowe wypowiedzi są zorganizowane wyłącznie pod względem
formalnym ( w toku liniowym), jeżeli każdy z „bloków” w części zasadniczej
wypracowania dotyczy innego przykładu dzieła sztuki / zjawiska / postawy
artystycznej, ale brak odniesienia do problemu w temacie. Tekst jest zorganizowany
według opisu i analizy przykładów „jeden po drugim” (np. zmiana kolejności
akapitów nie wpływa na strukturę tekstu).
2. Zakończenie zawiera wnioski wynikające z toku rozumowania.
3. Ocena podziału wypowiedzi w skali ogólnej wymaga rozważenia proporcji
i funkcjonalności zasadniczych „bloków” pracy, tj. wstępu – części zasadniczej –
zakończenia. Usterki w podziale wypowiedzi w skali ogólnej mogą wynikać z np.
nieproporcjonalnie i niefunkcjonalnego wstępu, zbyt krótkiego zakończenia lub braku
jednego z tych „bloków”.
4. Ocena podziału wypowiedzi na akapity wymaga rozważenia, czy logika wywodu
została odzwierciedlona w podziale na graficznie wyodrębnione i funkcjonalne akapity.
Usterki w podziale wypowiedzi na akapity mogą wynikać np. z faktu, że w pracy
występują wyodrębnione graficznie akapity, które nie stanowią zwartej myślowo
całości, albo występują akapity, które powinny zostać podzielone na mniejsze bloki,
ponieważ taki akapit zawiera kilka wątków (każdy z takich wątków stanowi sam w sobie
zwartą myślowo całość).
5. W ocenie struktury wypowiedzi nie uwzględnia się niezrealizowania przez zdającego
któregoś z elementów tematu, np. nieodwołania się w ogóle do jednego z dzieł sztuki /
zjawisk / postaw artystycznych wskazanych w temacie jako obowiązkowy.
5. Język wypowiedzi
Wypracowanie jest napisane językiem w pełni komunikatywnym;
dopuszczalne 3 błędy językowe; brak rażących błędów w pisowni nazwisk 2 pkt
artystów.
Wypracowanie jest napisane językiem w większości komunikatywnym;
dopuszczalne od 4 do 8 błędów językowych; dopuszczalne błędy zapisu 1 pkt
nazwisk artystów.
Wypracowanie jest napisane językiem niekomunikatywnym lub zawiera więcej
0 pkt
niż 8 błędów językowych.
Informacje o błędach uznawanych za ortograficzne w pracach zdających ze specyficznymi
trudnościami w uczeniu się (z dysleksją lub dysortografią)
Wypracowanie jest napisane językiem w większości komunikatywnym;
2 pkt
dopuszczalne 6 błędów językowych; dopuszczalne błędy zapisu nazwisk artystów.
Wypracowanie jest napisane językiem w większości komunikatywnym;
dopuszczalne od 7 do 11 błędów językowych; dopuszczalne błędy zapisu nazwisk 1 pkt
artystów.
Wypracowanie jest napisane językiem niekomunikatywnym lub zawiera więcej niż
0 pkt
11 błędów językowych.
UWAGI
1. Jeżeli wypowiedź jest nieczytelna (w rozumieniu czytelności zapisu), egzaminator oceni
ją na 0 pkt.
2. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
egzaminator przyzna 0 pkt w każdym kryterium.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 250 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryteriach:
Spełnienie formalnych warunków polecenia oraz Treść. W pozostałych kryteriach
egzaminator przyzna 0 punktów.
4. Jeżeli wypowiedź jest napisana niesamodzielnie, np. zawiera fragmenty odtworzone
z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym
internetowego, lub jest przepisana od innego zdającego, wówczas egzamin z historii
sztuki, w przypadku takiego zdającego, zostanie unieważniony.
5. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za styl
i język lub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.