Język łaciński i kultura antyczna 2025 — poziom rozszerzony

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   Starzec nie robi tego (tych rzeczy), co młodzieńcy, ale jednak czyni o wiele większe i lepsze.
   Wielkie rzeczy dzieją się (są wykonywane) nie za sprawą sił czy szybkości ciał, ale przez
   namysł, powagę i sposób myślenia, których to rzeczy starość nie tylko nie jest pozbawiona,
   ale nawet w nich wzrasta. Niewidomy i stary Appiusz kierował czterema dorosłymi synami,
   pięcioma córkami, tak wielkim domem. Miał bowiem umysł napięty jak łuk i słabnąc, nie uległ
   starości. Posiadał nie tylko znaczenie, ale także władzę nad swoimi. Niewolnicy bali się go,
   a dzieci szanowały, wszyscy mieli go za drogiego (wszyscy cenili go). W tym domu kwitły
   obyczaj ojcowski i karność. Tak bowiem starość jest szlachetna, jeśli sama się broni, jeśli
   zachowuje swoje prawo, jeśli nikomu się nie podporządkowała, jeśli panuje nad swoimi aż do
   ostatniego tchnienia. Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   Elementy podlegające Punktacja
   Zdanie
   ocenie cząstkowa maksymalna
   Senex non facit ea, quae Zaimki; indicativus
   iuvenes; attamen multo praesentis activi;
   1. maiora et meliora facit. stopniowanie 0-1-2-3 3
   nieregularne
   przymiotników
   Non viribus aut celeritate Odmiana rzeczownika
   corporum res magnae nieregularnego vis;
   2. 0-1-2 4
   geruntur, sed consilio, funkcje przypadków
   auctoritate, sententia,

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   1. emancipans
   2. intendens Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   1 pkt – odpowiedź zawierająca dwie prawidłowe formy, po jednej do każdej z podanych form.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   1. patrio
   2. patriorum Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   1 pkt – odpowiedź zawierająca dwie prawidłowe formy, po jednej do każdej z podanych form.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   1. P
   2. F
   3. P Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   2 pkt – odpowiedź zawierająca trzy prawidłowe wskazania.
   1 pkt – odpowiedź zawierająca dwa prawidłowe wskazania.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   Obiekt przedstawia drogę rzymską zwaną via Appia, której budowniczym był Appiusz. Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   1 pkt – odpowiedź poprawna.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   venies Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   1 pkt – odpowiedź poprawna.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   Videmus puellas in horto ludere. Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   rozwiązań zadań
   – przy przekształcaniu zdań zawierających
   charakterystyczne dla łaciny zjawiska
   składniowe poprawnie posługuje się
   następującymi konstrukcjami składniowymi:
   accusativus cum infinitivo (ACI) […].
   Zasady oceniania
   1 pkt – odpowiedź zawierająca poprawne przekształcenie zdania.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   1. ad rem – do rzeczy
   2. et cetera – i tak dalej Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   1 pkt – odpowiedź zawierająca dwa prawidłowe zwroty, po jednym dla każdego wyrażenia.
   0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   1. F
   2. F
   3. P Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   2 pkt – odpowiedź zawierająca trzy prawidłowe wskazania.
   1 pkt – odpowiedź zawierająca dwa prawidłowe wskazania.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   1. Atena Parthenos – Fidiasz
   2. Dyskobol – Myron Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   1 pkt – odpowiedź zawierająca dwa prawidłowe imiona, po jednym dla każdej rzeźby.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   Hermes Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   1 pkt – odpowiedź poprawna.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   Wyrażenie przekroczyć Rubikon nawiązuje do wojny domowej Cezara z Pompejuszem.
   Cezar, przekraczając z wojskiem Rubikon (rzekę stanowiącą granicę Italii), podjął decyzję
   o rozpoczęciu wojny. Wyrażenie oznacza zrobienie czegoś, po czym nie ma już powrotu,
   czego nie można cofnąć. Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   1 pkt – odpowiedź poprawna.
   0 pkt – odpowiedź niepełna, niepoprawna lub brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   1. Kleopatra (Kleopatra VII)
   2. Owidiusz Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   2 pkt – odpowiedź zawierająca dwa prawidłowe imiona.
   1 pkt – odpowiedź zawierająca jedno prawidłowe imię.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   Tłumaczenie: Nie wszyscy możemy wszystko.
   Przykładowa interpretacja wraz z uzasadnieniem:
   Dewiza non omnia possumus omnes przedstawia uniwersalną treść. Może odnosić się do
   każdego człowieka żyjącego w jakiejkolwiek epoce. Różne uzdolnienia i talenty wyróżniają
   poszczególnych ludzi. Nie wszyscy są w stanie wykonywać te same czynności czy zawody.
   Jedną z dziedzin życia, w której to wyrażenie może mieć zastosowanie, jest medycyna. Nie
   każdy ma predyspozycje, żeby kształcić się w sztuce lekarskiej i zostać lekarzem.
   Do wykonywania tego zawodu konieczna jest wiedza z kilku dziedzin nauki, np. biologii,
   chemii, fizyki oraz cechy psychologiczne. Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   rozwiązań zadań
   charakterystyczne, oraz rozpoznaje b) przetworzenia motywów kulturowych
   i interpretuje elementy tradycji antycznej greckich i rzymskich w kulturze późniejszej,
   w tekstach kultury późniejszej. polskiej i światowej na płaszczyznach:
   III. W zakresie kompetencji społecznych: literackiej […];
   świadomość roli antyku w kształtowaniu się 14) potrafi rozpoznać i poddać interpretacji
   kultury i tożsamości polskiej oraz w kontekście kultury greckiej i rzymskiej oraz
   znaczenia kultury grecko-rzymskiej dla kultur późniejszych następujące kluczowe
   kultury europejskiej i światowej. zjawiska z zakresu tradycji antycznej
   Zdający ma świadomość znaczenia tradycji i recepcji antyku:
   antycznej dla kształtowania się i rozwoju a) obecność tradycji greckiej i rzymskiej we
   kultury polskiej i światowej. współczesnym życiu publicznym
   i kulturalnym,
   b) przetworzenia motywów kulturowych
   greckich i rzymskich w kulturze późniejszej
   polskiej i światowej na płaszczyznach:
   literackiej […].
   III. W zakresie kompetencji społecznych.
   Zdający:
   1) dostrzega znaczenie języka łacińskiego
   oraz kultury starożytnej Grecji i Rzymu dla
   kultury polskiej, europejskiej i światowej;
   2) jest świadomy antycznych korzeni kultury
   polskiej, europejskiej i światowej.
   Zasady oceniania
   5 pkt – poprawne rozwiązanie zadania, w tym:
   1 pkt – za poprawne przetłumaczenie dewizy.
   1 pkt – za prawidłową interpretację dewizy.
   1 pkt – za wyjaśnienie jej uniwersalnego charakteru.
   1 pkt – za wskazanie dziedziny życia, w której podana dewiza może mieć zastosowanie
   i za uzasadnienie swojego stanowiska.
   1 pkt – za spójną formę wypowiedzi i poprawność językową.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język łaciński i kultura antyczna — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   Na ilustracji przedstawiono mitologiczną scenę sądu Parysa. Widzimy młodego mężczyznę
   w momencie przekazywania złotego jabłka nagiej kobiecie – Afrodycie, której towarzyszy
   skrzydlaty bóg Eros. Na obrazie są jeszcze Hera, Atena i Hermes. Boginie możemy
   rozpoznać dzięki ich atrybutom: Atenę poznajemy po zbroi i szyszaku, Hera nosi na głowie
   królewski diadem, a przy niej przechadza się paw. W chmurach unosi się – Hermes
   z kaduceuszem oraz skrzydełkami przy kapeluszu i nogach.
   Historia przedstawiona w micie rozpoczyna się od wesela Tetydy i Peleusa, na które
   zapomniano zaprosić Eris, boginię niezgody. Oburzona Eris zemściła się, rzucając złote
   jabłko z napisem dla najpiękniejszej. Natychmiast wybuchł spór pomiędzy Herą, Ateną
   i Afrodytą. Każda z nich uważała, że jabłko jej się należy. Zeus postanowił, że spór
   rozstrzygnie śmiertelnik. Wybór padł na Parysa, młodego pasterza, a w rzeczywistości syna
   króla Troi Priama. Każda z bogiń, chcąc przekonać go do siebie, obiecała nagrodę. Hera –
   władzę i bogactwo, Atena – mądrość i sławę wojenną, a Afrodyta – miłość Heleny, żony króla
   Sparty Menelaosa. Parys wręczył Afrodycie złote jabłko. Później, zgodnie z obietnicą, udał
   się do Sparty i porwał Helenę, co stało się bezpośrednią przyczyną wojny trojańskiej.
   Do tej mitologicznej historii nawiązuje związek frazeologiczny jabłko niezgody. To wyrażenie
   oznacza przyczynę sporów. Jest synonimem źródła konfliktów. Uniwersalny przekaz tej
   sceny polega na tym, że w życiu należy dokonywać rozważnych wyborów, bez emocji i po
   głębokim namyśle, a także warto przewidywać skutki swoich decyzji. Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   rozwiązań zadań
   Zasady oceniania
   5 pkt – poprawne rozwiązanie zadania, w tym:
   1 pkt – za poprawne opisanie sceny wraz z rozpoznaniem kluczowych postaci.
   1 pkt – za rozpoznanie i wskazanie mitu (tytułu dzieła literackiego, wydarzenia
   historycznego), do którego nawiązuje źródło.
   1 pkt – za interpretację źródła we właściwym kontekście kulturowym.
   1 pkt – za wyjaśnienie uniwersalnego przekazu sceny.
   1 pkt – za spójną formę wypowiedzi i poprawność językową.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.