Przejdź do treści
Moja Matura
Lokalna wersja próbna · 512 arkuszy · 2015–2026

Maj 2015 · Formuła 2015

Język białoruski 2015 — poziom podstawowy — Formuła 2015

Pracuj we własnym tempie. Sprawdź oficjalne odpowiedzi i dostępne objaśnienia. Wyjaśnienia pozostające w opracowaniu są oznaczone przy zadaniach.

Zadania / części
10
Punkty na stronie
50
Poziom
Podstawowy

Zachowany status źródłowy: ten arkusz nie ma jeszcze zatwierdzenia redakcyjnego całego zestawu. Dostępne odpowiedzi i opracowania pozostają oznaczone przy zadaniach.

Pracuj z arkuszem

Zadania, odpowiedzi i opracowania

Zadanie 1.1

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 1.1. (0–1)
Адшукай эквіваленты да дэфініцый.
A. Той, хто ўпершыню выступае на якім-небудзь полі дзейнасці – ……………………………….
Б. У гэтым годзе – ……………………………………………………………………………………………………….

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 1.1. (0–1)

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów.
zawartych w nich informacji.

Przykładowe rozwiązanie
дэбютант
сёлета

Schemat punktowania
1 p. – za wskazanie dwóch wyrazów.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-152, zadanie 1.1. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 1.1. (0–1) Адшукай эквіваленты да дэфініцый. A. Той, хто ўпершыню выступае на якім-небудзь полі дзейнасці – ………………………………. Б. У гэтым годзе – ………………………………………………………………………………………………………. Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 1.1. (0–1) Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów. zawartych w nich informacji. Przykładowe rozwiązanie дэбютант сёлета Schemat punktowania 1 p. – za wskazanie dwóch wyrazów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 1.1. (0–1) Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów. zawartych w nich informacji. Przykładowe rozwiązanie дэбютант сёлета Schemat punktowania 1 p. – za wskazanie dwóch wyrazów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi. Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 1.1. (0–1)

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów.
zawartych w nich informacji.

Przykładowe rozwiązanie
дэбютант
сёлета

Schemat punktowania
1 p. – za wskazanie dwóch wyrazów.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 2

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 1.2

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 1.2. (0–1)
Утвары назоўнікі ад дадзеных дзеясловаў.
A. адлюстроўваць – ……………………………………………………………………………………………………..
Б. прэзентаваць – …………………………………………………………………………………………………………

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 1.2. (0–1)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów.
zawartych w nich informacji.

Przykładowe rozwiązanie
адлюстраванне
прэзентацыя

Schemat punktowania
1 p. – za podanie dwóch rzeczowników.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-152, zadanie 1.2. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 1.2. (0–1) Утвары назоўнікі ад дадзеных дзеясловаў. A. адлюстроўваць – …………………………………………………………………………………………………….. Б. прэзентаваць – ………………………………………………………………………………………………………… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 1.2. (0–1) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów. zawartych w nich informacji. Przykładowe rozwiązanie адлюстраванне прэзентацыя Schemat punktowania 1 p. – za podanie dwóch rzeczowników. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 1.2. (0–1) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów. zawartych w nich informacji. Przykładowe rozwiązanie адлюстраванне прэзентацыя Schemat punktowania 1 p. – za podanie dwóch rzeczowników. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi. Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 1.2. (0–1)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów.
zawartych w nich informacji.

Przykładowe rozwiązanie
адлюстраванне
прэзентацыя

Schemat punktowania
1 p. – za podanie dwóch rzeczowników.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 2

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 1.3

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 1.3. (0–1)
Напішы лічэбнікі словамі.
A. праз 19 гадоў – праз ……………………………………………………….………. гадоў
Б. падчас 5 фестывальных дзён – падчас ……………………………… фестывальных дзён

Strona 2 z 11 MOB_1P

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 1.3. (0–1)

III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3.19. Zdający stosuje poprawne formy
narodowym lub etnicznym. odmiany liczebników (wymaganie
z III etapu kształcenia).

Przykładowe rozwiązanie
праз дзевятнаццаць гадоў
падчас пяці фестывальных дзён

Schemat punktowania
1 p. – za poprawne napisanie dwóch liczebników.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-152, zadanie 1.3. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 1.3. (0–1) Напішы лічэбнікі словамі. A. праз 19 гадоў – праз ……………………………………………………….………. гадоў Б. падчас 5 фестывальных дзён – падчас ……………………………… фестывальных дзён Strona 2 z 11 MOB_1P Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 1.3. (0–1) III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3.19. Zdający stosuje poprawne formy narodowym lub etnicznym. odmiany liczebników (wymaganie z III etapu kształcenia). Przykładowe rozwiązanie праз дзевятнаццаць гадоў падчас пяці фестывальных дзён Schemat punktowania 1 p. – za poprawne napisanie dwóch liczebników. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 1.3. (0–1) III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3.19. Zdający stosuje poprawne formy narodowym lub etnicznym. odmiany liczebników (wymaganie z III etapu kształcenia). Przykładowe rozwiązanie праз дзевятнаццаць гадоў падчас пяці фестывальных дзён Schemat punktowania 1 p. – za poprawne napisanie dwóch liczebników. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi. Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 1.3. (0–1)

III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3.19. Zdający stosuje poprawne formy
narodowym lub etnicznym. odmiany liczebników (wymaganie
z III etapu kształcenia).

Przykładowe rozwiązanie
праз дзевятнаццаць гадоў
падчас пяці фестывальных дзён

Schemat punktowania
1 p. – za poprawne napisanie dwóch liczebników.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 2

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 1.4

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 1.4. (0–1)
Падбяры сінонімы да дадзеных слоў:
A. туман – ……………………………………………………………………………………………………………………
Б. выключны – …………………………………………………………………………………………………………….

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 1.4. (0–1)

III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3.11. Zdający rozpoznaje i dobiera
narodowym lub etnicznym. synonimy (wymaganie z III etapu
kształcenia).

Przykładowe rozwiązanie
імгла
непаўторны

Schemat punktowania
1 p. – za podanie dwóch synonimów.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-152, zadanie 1.4. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 1.4. (0–1) Падбяры сінонімы да дадзеных слоў: A. туман – …………………………………………………………………………………………………………………… Б. выключны – ……………………………………………………………………………………………………………. Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 1.4. (0–1) III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3.11. Zdający rozpoznaje i dobiera narodowym lub etnicznym. synonimy (wymaganie z III etapu kształcenia). Przykładowe rozwiązanie імгла непаўторны Schemat punktowania 1 p. – za podanie dwóch synonimów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 1.4. (0–1) III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3.11. Zdający rozpoznaje i dobiera narodowym lub etnicznym. synonimy (wymaganie z III etapu kształcenia). Przykładowe rozwiązanie імгла непаўторны Schemat punktowania 1 p. – za podanie dwóch synonimów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi. Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 1.4. (0–1)

III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3.11. Zdający rozpoznaje i dobiera
narodowym lub etnicznym. synonimy (wymaganie z III etapu
kształcenia).

Przykładowe rozwiązanie
імгла
непаўторны

Schemat punktowania
1 p. – za podanie dwóch synonimów.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 3

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 1.5

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 1.5. (0–1)
Галоўная мэта тэксту – гэта
A. інфармацыя.
Б. ацэнка фестывалю.
В. заахвочванне да ўдзелу ў мерапрыемстве.

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 1.5. (0–1)
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.12. Zdający odczytuje sens tekstów
zawartych w nich informacji. artystycznych, publicystycznych,
uwzględniając zawarte w nich informacje
zarówno jawne, jak i ukryte.

Rozwiązanie
а)

Schemat punktowania
1 p. – za wskazanie poprawnej odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-152, zadanie 1.5. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 1.5. (0–1) Галоўная мэта тэксту – гэта A. інфармацыя. Б. ацэнка фестывалю. В. заахвочванне да ўдзелу ў мерапрыемстве. Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 1.5. (0–1) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.12. Zdający odczytuje sens tekstów zawartych w nich informacji. artystycznych, publicystycznych, uwzględniając zawarte w nich informacje zarówno jawne, jak i ukryte. Rozwiązanie а) Schemat punktowania 1 p. – za wskazanie poprawnej odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 1.5. (0–1) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.12. Zdający odczytuje sens tekstów zawartych w nich informacji. artystycznych, publicystycznych, uwzględniając zawarte w nich informacje zarówno jawne, jak i ukryte. Rozwiązanie а) Schemat punktowania 1 p. – za wskazanie poprawnej odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi. Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 1.5. (0–1)
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.12. Zdający odczytuje sens tekstów
zawartych w nich informacji. artystycznych, publicystycznych,
uwzględniając zawarte w nich informacje
zarówno jawne, jak i ukryte.

Rozwiązanie
а)

Schemat punktowania
1 p. – za wskazanie poprawnej odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 3

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 2.1

3 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 2.1. (0–3)
Напішы план да тэксту ў трох пунктах.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 2.1. (0–3)
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego
zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego
(wyróżniając kluczowe pojęcia, twierdzenia
i sposób ich uzasadnienia).

Przykładowe rozwiązanie
1. Мэты арганізатараў фестывалю.
2. Роля і значэнне беларускіх выканаўцаў.
3. БАСовішча – фестываль без межаў.

Schemat punktowania
3 p. – za podanie trzech punktów planu.
2 p. – za podanie dwóch punktów planu.
1 p. – za podanie jednego punktu planu.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-152, zadanie 2.1. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 2.1. (0–3) Напішы план да тэксту ў трох пунктах. …………………………………………………………………………………………………………………………………….… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 2.1. (0–3) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego (wyróżniając kluczowe pojęcia, twierdzenia i sposób ich uzasadnienia). Przykładowe rozwiązanie 1. Мэты арганізатараў фестывалю. 2. Роля і значэнне беларускіх выканаўцаў. 3. БАСовішча – фестываль без межаў. Schemat punktowania 3 p. – za podanie trzech punktów…

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 2.1. (0–3) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego (wyróżniając kluczowe pojęcia, twierdzenia i sposób ich uzasadnienia). Przykładowe rozwiązanie 1. Мэты арганізатараў фестывалю. 2. Роля і значэнне беларускіх выканаўцаў. 3. БАСовішча – фестываль без межаў. Schemat punktowania 3 p. – za podanie trzech punktów planu. 2 p. – za podanie dwóch punktów… Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 2.1. (0–3)
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego
zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego
(wyróżniając kluczowe pojęcia, twierdzenia
i sposób ich uzasadnienia).

Przykładowe rozwiązanie
1. Мэты арганізатараў фестывалю.
2. Роля і значэнне беларускіх выканаўцаў.
3. БАСовішча – фестываль без межаў.

Schemat punktowania
3 p. – za podanie trzech punktów planu.
2 p. – za podanie dwóch punktów planu.
1 p. – za podanie jednego punktu planu.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 4

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 2.2

2 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 2.2. (0–2)
Напішы, як разумееш словы з другога абзаца. Які гэта стыль беларускай мовы?
Дзерці глотку – ……………………………………………………………………………………………………………
Стыль − ………………………………………………………………………………………………………………………

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 2.2. (0–2)
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.3. Zdający zna pojęcia stylu, rozpoznaje
zawartych w nich informacji. styl potoczny oraz stylizację językową
(wymaganie z III etapu kształcenia).
2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów
(wymaganie z IV etapu kształcenia).

Przykładowe rozwiązanie
Дзерці глотку – крычаць вельмі голасна.
Стыль: размоўны, гутарковы

Schemat punktowania
2 p. – za wyjaśnienie sformułowania i określenie stylu.
1 p. – za wyjaśnienie sformułowania lub określenie stylu.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-152, zadanie 2.2. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 2.2. (0–2) Напішы, як разумееш словы з другога абзаца. Які гэта стыль беларускай мовы? Дзерці глотку – …………………………………………………………………………………………………………… Стыль −… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    W polu odpowiedzi zachowano pełny tok rozwiązania albo rubrykę z oficjalnych zasad CKE, bez skracania do samego wyniku. Początek materiału źródłowego: Заданне 2.2. (0–2) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.3. Zdający zna pojęcia stylu, rozpoznaje zawartych w nich informacji. styl potoczny oraz stylizację językową (wymaganie z III etapu kształcenia). 2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów (wymaganie z IV etapu kształcenia). Przykładowe rozwiązanie Дзерці глотку – крычаць вельмі голасна. Стыль: размоўны, гутарковы Schemat punktowania 2 p. – za wyjaśnienie…

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 2.2. (0–2) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.3. Zdający zna pojęcia stylu, rozpoznaje zawartych w nich informacji. styl potoczny oraz stylizację językową (wymaganie z III etapu kształcenia). 2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów (wymaganie z IV etapu kształcenia). Przykładowe rozwiązanie Дзерці глотку – крычаць вельмі голасна. Стыль: размоўны, гутарковы Schemat punktowania 2 p. – za wyjaśnienie sformułowania i określenie stylu. 1 p. – za… Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 2.2. (0–2)
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.3. Zdający zna pojęcia stylu, rozpoznaje
zawartych w nich informacji. styl potoczny oraz stylizację językową
(wymaganie z III etapu kształcenia).
2.10. Zdający odczytuje znaczenie wyrazów
(wymaganie z IV etapu kształcenia).

Przykładowe rozwiązanie
Дзерці глотку – крычаць вельмі голасна.
Стыль: размоўны, гутарковы

Schemat punktowania
2 p. – za wyjaśnienie sformułowania i określenie stylu.
1 p. – za wyjaśnienie sformułowania lub określenie stylu.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 4

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 2.3

2 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 2.3. (0–2)
Якая мэта арганізавання „БАСовішча”, сярод тых, якія прыводзіць Аўтар тэксту,
з’яўляецца, на тваю думку, самай важнай? Абгрунтуй свой адказ.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 2.3. (0–2)
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Zdający hierarchizuje informacje
zawartych w nich informacji. w zależności od ich funkcji w przekazie
III. Tworzenie wypowiedzi w języku (wymaganie z III etapu kształcenia).
narodowym lub etnicznym. 3.14. Zdający stosuje poprawnie różne
rodzaje wypowiedzeń we własnych tekstach;
dostosowuje szyk wyrazów i wypowiedzeń
składowych do wagi, jaką nadaje
przekazywanym informacjom (wymaganie
z III etapu kształcenia).
2.10. Zdający odczytuje sens tekstu
(wymaganie z IV etapu kształcenia.)

Przykładowe rozwiązanie
На маю думку, самай важнай прычынай арганізавання фестывалю з’яўляецца
інтэграцыя беларускага асяроддзя – беларусаў з Беларусі і беларускай меншасці ў
Польшчы. Дзякуючы музыцы, магчымасці сустрэцца, паразмаўляць, знікаюць межы
паміж людзьмі.

Schemat punktowania
2 p. – za podanie poprawnej informacji i jej uzasadnienia.
1 p. – za podanie poprawnej informacji.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-152, zadanie 2.3. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 2.3. (0–2) Якая мэта арганізавання „БАСовішча”, сярод тых, якія прыводзіць Аўтар тэксту, з’яўляецца, на тваю думку, самай важнай? Абгрунтуй свой адказ. …………………………………………………………………………………………………………………………………….… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    W polu odpowiedzi zachowano pełny tok rozwiązania albo rubrykę z oficjalnych zasad CKE, bez skracania do samego wyniku. Początek materiału źródłowego: Заданне 2.3. (0–2) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Zdający hierarchizuje informacje zawartych w nich informacji. w zależności od ich funkcji w przekazie III. Tworzenie wypowiedzi w języku (wymaganie z III etapu kształcenia). narodowym lub etnicznym. 3.14. Zdający stosuje poprawnie różne rodzaje wypowiedzeń we własnych tekstach; dostosowuje szyk wyrazów i wypowiedzeń składowych do wagi, jaką nadaje…

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 2.3. (0–2) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Zdający hierarchizuje informacje zawartych w nich informacji. w zależności od ich funkcji w przekazie III. Tworzenie wypowiedzi w języku (wymaganie z III etapu kształcenia). narodowym lub etnicznym. 3.14. Zdający stosuje poprawnie różne rodzaje wypowiedzeń we własnych tekstach; dostosowuje szyk wyrazów i wypowiedzeń składowych do wagi, jaką nadaje przekazywanym informacjom (wymaganie z III… Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 2.3. (0–2)
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Zdający hierarchizuje informacje
zawartych w nich informacji. w zależności od ich funkcji w przekazie
III. Tworzenie wypowiedzi w języku (wymaganie z III etapu kształcenia).
narodowym lub etnicznym. 3.14. Zdający stosuje poprawnie różne
rodzaje wypowiedzeń we własnych tekstach;
dostosowuje szyk wyrazów i wypowiedzeń
składowych do wagi, jaką nadaje
przekazywanym informacjom (wymaganie
z III etapu kształcenia).
2.10. Zdający odczytuje sens tekstu
(wymaganie z IV etapu kształcenia.)

Przykładowe rozwiązanie
На маю думку, самай важнай прычынай арганізавання фестывалю з’яўляецца
інтэграцыя беларускага асяроддзя – беларусаў з Беларусі і беларускай меншасці ў
Польшчы. Дзякуючы музыцы, магчымасці сустрэцца, паразмаўляць, знікаюць межы
паміж людзьмі.

Schemat punktowania
2 p. – za podanie poprawnej informacji i jej uzasadnienia.
1 p. – za podanie poprawnej informacji.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 4

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 2.4

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 2.4. (0–1)
На аснове тэксту 2 адкажы праўда гэта ці фальш. Інфармацыі праўдзівыя пазнач літарай
(П), фальшывыя (Ф).

праўда фальш
1. БАСовішча пачалі арганізоўваць у ХХІ стагоддзі.
2. На БАСовішчы выступаюць толькі беларускія гурты
з Польшчы.

Strona 4 z 11 MOB_1P

Заданне 3.

Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.

Тэма 1. Ці мова з’яўляецца скарбам нацыі? Абмяркуй праблему і абгрунтуй свой
погляд, спасылаючыся на ніжэй пададзены фрагмент тэксту
Францішка Багушэвіча Прадмова да Дудкі беларускай і цэлага твора. Твая
праца павінна налічваць не менш чым 250 слоў.

Мацей Бурачок (Францішак Багушэвіч)
Прадмова да Дудкі беларускай

Братцы мілыя, дзеці Зямлі-маткі маей! Вам афяруючы працу сваю, мушу з вамі
пагаварыць трохі аб нашай долі-нядолі, аб нашай бацькавай спрадвечнай мове, каторую
мы самі, да і не адны мы, а ўсе людзі цёмныя «мужыцкай» завуць, а завецца яна
«беларускай». Я сам калісь думаў, што мова наша – «мужыцкая» мова, і толькі таго!
Але, паздароў Божа добрых людцоў, як навучылі мяне чытаць-пісаць, з той пары
я шмат гдзе быў, шмат чаго відзеў і чытаў: і праканаўся, што мова нашая ёсць такая ж
людская і панская, як і французская, альбо нямецкая, альбо і іншая якая. Чытаў я ці
мала старых папераў, па дзвесце, па трыста гадоў таму пісаных у нашай зямлі і пісаных
вялікімі панамі а нашай мовай чысцюсенькай, як бы вот цяпер пісалася. Увідзеўшы
гэта, я часта думаў: Божа ж мой, Божа! Што ж мы за такія бяздольныя? Якаясь
маленькая Булгарыя – са жменя таго народу, – якіясьці Харваты, Чэхі, Маларосы
і другія пабратымцы нашыя […] маюць па-свайму пісаныя і друкованыя ксёнжачкі
і газэты, і набожныя, і смешныя, і слёзныя, і гісторыйкі, і баячкі; і дзеткі іх чытаюць
так, як і гавораць, а ў нас як бы захацеў цыдулку ці да бацькі лісток напісаць па-свойму,
дык, можа б, і ў сваёй вёсцы людзі сказалі, што «піша па-мужыцку», і як дурня
абсмяялі б! А можа, і спраўды наша мова такая, што ёю нічога добрага ні сказаць, ні
напісаць не можна? Ой, не! Наша мова для нас святая, бо яна нам ад Бога даная, як
і другім добрым людцам, і гаворым жа мы ёю шмат і добрага, але так ужо мы самі
пусцілі яе на здзек, не раўнуючы, як і паны вялікія ахотней гавораць па-французску, як
па-свойму. Нас жа не жменька, а з шэсць мільёнаў – больш і шмат больш, не раўнуючы,
як жыдоў, напрыклад, або татар, ці армян, а пакажы ж, ваша, хоць адну ксёнжачку ці аб
гаспадарцы, ці так аб жыцці нашым, каб па-нашаму?
Ці ж ужо нам канечне толькі на чужой мове чытаць і пісаць можна? Яно добра,
а навет і трэба знаць суседзкую мову, але наперш трэба знаць сваю. Перадумаўшы ўсё
гэта, я, братцы, адважыўся напісаць для вас сякія-такія вершыкі: хто іх спадабае, таму
дзякуй! А хто падумае лепш і больш напісаць, таму чэсць вечная і ад жывых людзей,
і ад бацькавых касцей! А пісаць ёсць шмат чаго!
Спрадвеку, як наша зямелька з Літвой злучылася, як і з Польшчай з’ядналася
дабравольна, дык усе яе «Бяларусяй» звалі, і недарма ж гэта! Не вялікая, не малая,
не чырвоная, не чорная яна была, а белая, чыстая; нікога не біла, не падбівала, толькі
баранілася.
Шмат было такіх народаў, што страцілі наперш мову сваю, так як той чалавек прад
скананнем, катораму мову займе, а потым і зусім замёрлі. Не пакідайце ж мовы нашай
беларускай, каб не ўмёрлі! Пазнаюць людзей ці па гаворцы, ці па адзежы, хто якую
носе; ото ж гаворка, язык і ёсць адзежа душы.
Ужо больш як пяцьсот гадоў таму, да панавання князя Вітэнэса на Літве, Беларусія
разам з Літвой баранілася ад крыжацкіх напасці, і шмат местаў, як Полацк, прызнавалі

MOB_1P Strona 5 z 11

над сабой панаванне князёў Літоўскіх, а после Вітэнэса Літоўскі князь Гядымін злучыў
зусім Беларусію з Літвой у адно сільнае каралеўства і адваяваў шмат зямлі ад крыжакоў
і ад другіх суседаў. Літва пяцьсот дваццаць гадоў таму назад ужо была ад Балтыцкага
мора ўдоўжкі аж да Чорнага, ад Дняпра і Днястра-ракі да Нёмна; ад Каменьца места аж
да Вязьмы – у сярэдзіне Вялікаросіі; ад Дынабурга і за Крамяньчук, а ў сярэдзіне Літвы,
як тое зярно ў гарэху, была наша зямліца − Беларусь! Можа, хто спытае: гдзе ж цяпер
Беларусь? Там, братцы, яна, гдзе наша мова жывець: яна ад Вільні да Мазыра, ад
Вітэбска за малым не да Чарнігава, гдзе Гродна, Міньск, Магілёў, Вільня і шмат
мястэчкаў і вёсак…
Ф.Багушэвіч, Прадмова да зборніка „Дудка беларуская” [у:] В. Сянкевіч, Я. Грыгарук,
Беларуская літаратура. Хрэстаматыя для сярэдніх школ, Warszawa 2001, s. 74–75.

Тэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая
праца павінна налічваць не менш чым 250 слоў.

Максім Танк
Паэзія

Я ведаў, што ты – бліскавіца,
Што хмары рассекла;
Я ведаў, што ты – вызваленне
З няволі і пекла.

Вясновая кветка,
Што камень прабіла магільны,
Разведчыка след
На дарозе крамністай і пыльнай;

Я ведаў, што ты – пацалунак,
Ты – дружба і радасць,
Ты – чорствага хлеба скарынка
І сок вінаграда.

А ты аказалася большым:
Ты – кроў, што пульсуе па жылах,
Ты – сонца, якое
Прасторы святлом азарыла,

І без чаго, як без маці
Або без радзімы,
Ні нараджацца, ні жыць
На зямлі немагчыма!
М. Танк, Паэзія [у:] Я. Карчэўскі, Сучасная беларуская літаратура. Падручнік па літаратурнай
і культурнай адукацыі для вучняў 3 класа сярэдніх школ, Warszawa 2003, s. 56.

Strona 6 z 11 MOB_1P

WYPRACOWANIE
na temat nr…………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

MOB_1P Strona 7 z 11

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

Strona 8 z 11 MOB_1P

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

MOB_1P Strona 9 z 11

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

……………………………………………………………………………………………………………………………………

…………………………………………………………………………………………………………………………………….

Tabelę wypełnia egzaminator!

Liczba punktów Suma Uzasadnienie przyznania 0 punktów

rozprawka
A. 0 − 3 − 6

B. 0 − 4 − 6 − 9 − 12

interpretacja
A. 0 − 2 − 4 − 6

B. 0 − 4 − 8 − 12

C. 0 − 1 − 2
D. 0 − 2 − 4
E. 0 − 1 − 2
F. 0 − 1 − 3
G. 0 − 2 − 4
H. 0 − 2 − 4

Strona 10 z 11 MOB_1P

MOB_1P Strona 11 z 11

PESEL

MOB-P1_1P-152

Miejsce na naklejkę
WYPEŁNIA ZDAJĄCY z nr. PESEL

WYPEŁNIA EGZAMINATOR
Temat: 1 2

Nr Punkty Punkty
zad 0 1 2 3 0 2 3 4 6 7
1.1
A 8 9 10 12 14
1.2
i
1.3 B
15 16 18
1.4
1.5 0 1 2
C
2.1
0 2 4
2.2 D
2.3
0 1 2
2.4 E

0 1 3
F

0 2 4
G

0 2 4
H

N
SUMA
PUNKTÓW

D
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
J
0 1 2 3 4 5 6 7 8 9

KOD EGZAMINATORA

Czytelny podpis egzaminatora

KOD ZDAJĄCEGO

E 0 1 3 F 0 2 4 G 0 2 4 H N SUMA PUNKTÓW D 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 J 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 KOD EGZAMINATORA Czytelny podpis egzaminatora KOD ZDAJĄCEGO

  • A.0 − 3 − 6
  • B.0 − 4 − 6 − 9 − 12 interpretacja
  • A.0 − 2 − 4 − 6
  • B.0 − 4 − 8 − 12
  • C.0 − 1 − 2
  • D.0 − 2 − 4
  • E.0 − 1 − 2
  • F.0 − 1 − 3 G. 0 − 2 − 4 H. 0 − 2 − 4
Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 2.4. (0–1)
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego
zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego
(wyróżniając kluczowe pojęcia, twierdzenia
i sposób ich uzasadnienia).

Rozwiązanie
1. фальш
2. фальш

Schemat punktowania
1 p. – za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-152, zadanie 2.4. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    E 0 1 3 F 0 2 4 G 0 2 4 H N SUMA PUNKTÓW D 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 J 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 KOD EGZAMINATORA Czytelny podpis egzaminatora KOD ZDAJĄCEGO Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 2.4. (0–1) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego (wyróżniając kluczowe pojęcia, twierdzenia i sposób ich uzasadnienia). Rozwiązanie 1. фальш 2. фальш Schemat punktowania 1 p. – za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 2.4. (0–1) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego (wyróżniając kluczowe pojęcia, twierdzenia i sposób ich uzasadnienia). Rozwiązanie 1. фальш 2. фальш Schemat punktowania 1 p. – za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi. Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie wybieraj odpowiedzi na podstawie pojedynczego słowa lub samego oznaczenia. Sprawdź cały warunek zadania i właściwy wiersz albo kolumnę klucza.

Punktowanie i źródło

Заданне 2.4. (0–1)
II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego
zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego
(wyróżniając kluczowe pojęcia, twierdzenia
i sposób ich uzasadnienia).

Rozwiązanie
1. фальш
2. фальш

Schemat punktowania
1 p. – za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 4

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 3

37 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 3.

Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.

Тэма 1. Ці мова з’яўляецца скарбам нацыі? Абмяркуй праблему і абгрунтуй свой
погляд, спасылаючыся на ніжэй пададзены фрагмент тэксту
Францішка Багушэвіча Прадмова да Дудкі беларускай і цэлага твора. Твая
праца павінна налічваць не менш чым 250 слоў.

Мацей Бурачок (Францішак Багушэвіч)
Прадмова да Дудкі беларускай

Братцы мілыя, дзеці Зямлі-маткі маей! Вам афяруючы працу сваю, мушу з вамі
пагаварыць трохі аб нашай долі-нядолі, аб нашай бацькавай спрадвечнай мове, каторую
мы самі, да і не адны мы, а ўсе людзі цёмныя «мужыцкай» завуць, а завецца яна
«беларускай». Я сам калісь думаў, што мова наша – «мужыцкая» мова, і толькі таго!
Але, паздароў Божа добрых людцоў, як навучылі мяне чытаць-пісаць, з той пары
я шмат гдзе быў, шмат чаго відзеў і чытаў: і праканаўся, што мова нашая ёсць такая ж
людская і панская, як і французская, альбо нямецкая, альбо і іншая якая. Чытаў я ці
мала старых папераў, па дзвесце, па трыста гадоў таму пісаных у нашай зямлі і пісаных
вялікімі панамі а нашай мовай чысцюсенькай, як бы вот цяпер пісалася. Увідзеўшы
гэта, я часта думаў: Божа ж мой, Божа! Што ж мы за такія бяздольныя? Якаясь
маленькая Булгарыя – са жменя таго народу, – якіясьці Харваты, Чэхі, Маларосы
і другія пабратымцы нашыя […] маюць па-свайму пісаныя і друкованыя ксёнжачкі
і газэты, і набожныя, і смешныя, і слёзныя, і гісторыйкі, і баячкі; і дзеткі іх чытаюць
так, як і гавораць, а ў нас як бы захацеў цыдулку ці да бацькі лісток напісаць па-свойму,
дык, можа б, і ў сваёй вёсцы людзі сказалі, што «піша па-мужыцку», і як дурня
абсмяялі б! А можа, і спраўды наша мова такая, што ёю нічога добрага ні сказаць, ні
напісаць не можна? Ой, не! Наша мова для нас святая, бо яна нам ад Бога даная, як
і другім добрым людцам, і гаворым жа мы ёю шмат і добрага, але так ужо мы самі
пусцілі яе на здзек, не раўнуючы, як і паны вялікія ахотней гавораць па-французску, як
па-свойму. Нас жа не жменька, а з шэсць мільёнаў – больш і шмат больш, не раўнуючы,
як жыдоў, напрыклад, або татар, ці армян, а пакажы ж, ваша, хоць адну ксёнжачку ці аб
гаспадарцы, ці так аб жыцці нашым, каб па-нашаму?
Ці ж ужо нам канечне толькі на чужой мове чытаць і пісаць можна? Яно добра,
а навет і трэба знаць суседзкую мову, але наперш трэба знаць сваю. Перадумаўшы ўсё
гэта, я, братцы, адважыўся напісаць для вас сякія-такія вершыкі: хто іх спадабае, таму
дзякуй! А хто падумае лепш і больш напісаць, таму чэсць вечная і ад жывых людзей,
і ад бацькавых касцей! А пісаць ёсць шмат чаго!
Спрадвеку, як наша зямелька з Літвой злучылася, як і з Польшчай з’ядналася
дабравольна, дык усе яе «Бяларусяй» звалі, і недарма ж гэта! Не вялікая, не малая,
не чырвоная, не чорная яна была, а белая, чыстая; нікога не біла, не падбівала, толькі
баранілася.
Шмат было такіх народаў, што страцілі наперш мову сваю, так як той чалавек прад
скананнем, катораму мову займе, а потым і зусім замёрлі. Не пакідайце ж мовы нашай
беларускай, каб не ўмёрлі! Пазнаюць людзей ці па гаворцы, ці па адзежы, хто якую
носе; ото ж гаворка, язык і ёсць адзежа душы.
Ужо больш як пяцьсот гадоў таму, да панавання князя Вітэнэса на Літве, Беларусія
разам з Літвой баранілася ад крыжацкіх напасці, і шмат местаў, як Полацк, прызнавалі

MOB_1P Strona 5 z 11

над сабой панаванне князёў Літоўскіх, а после Вітэнэса Літоўскі князь Гядымін злучыў
зусім Беларусію з Літвой у адно сільнае каралеўства і адваяваў шмат зямлі ад крыжакоў
і ад другіх суседаў. Літва пяцьсот дваццаць гадоў таму назад ужо была ад Балтыцкага
мора ўдоўжкі аж да Чорнага, ад Дняпра і Днястра-ракі да Нёмна; ад Каменьца места аж
да Вязьмы – у сярэдзіне Вялікаросіі; ад Дынабурга і за Крамяньчук, а ў сярэдзіне Літвы,
як тое зярно ў гарэху, была наша зямліца − Беларусь! Можа, хто спытае: гдзе ж цяпер
Беларусь? Там, братцы, яна, гдзе наша мова жывець: яна ад Вільні да Мазыра, ад
Вітэбска за малым не да Чарнігава, гдзе Гродна, Міньск, Магілёў, Вільня і шмат
мястэчкаў і вёсак…
Ф.Багушэвіч, Прадмова да зборніка „Дудка беларуская” [у:] В. Сянкевіч, Я. Грыгарук,
Беларуская літаратура. Хрэстаматыя для сярэдніх школ, Warszawa 2001, s. 74–75.

Тэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая
праца павінна налічваць не менш чым 250 слоў.

Максім Танк
Паэзія

Я ведаў, што ты – бліскавіца,
Што хмары рассекла;
Я ведаў, што ты – вызваленне
З няволі і пекла.

Вясновая кветка,
Што камень прабіла магільны,
Разведчыка след
На дарозе крамністай і пыльнай;

Я ведаў, што ты – пацалунак,
Ты – дружба і радасць,
Ты – чорствага хлеба скарынка
І сок вінаграда.

А ты аказалася большым:
Ты – кроў, што пульсуе па жылах,
Ты – сонца, якое
Прасторы святлом азарыла,

І без чаго, як без маці
Або без радзімы,
Ні нараджацца, ні жыць
На зямлі немагчыма!
М. Танк, Паэзія [у:] Я. Карчэўскі, Сучасная беларуская літаратура. Падручнік па літаратурнай
і культурнай адукацыі для вучняў 3 класа сярэдніх школ, Warszawa 2003, s. 56.

Strona 6 z 11 MOB_1P

Pokaż oficjalne kryteria i omówienie źródłowe

3 1 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo 2 2 nierażące
do problemu błąd lub nieliczne
Uzasadnienie kompozycji spójności stosowny lub nieliczne
podanego 4 rzeczowy błędy rażące
częściowe błędy rażące
w poleceniu
Stanowisko jest
Brak
nieadekwatne Błędy Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne
0 0 uzasadnienia 0 0 0 0 0 0
lub brak rzeczowe kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące błędy rażące
stanowiska
stanowiska

UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.

Objaśnienia

A. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem
postawiony w poleceniu i sformułować stanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane
ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.
Adekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się
zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę ambiwalentną wobec istoty problemu).
Stanowisko będące częściowo udaną próbą rozwiązania problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia
problemu lub niepełnego zrozumienia tekstu.
Wypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię
autora itp. lub rozwijać myśli niezwiązane z poleceniem.
Sformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.

B. Uzasadnienie stanowiska. Uzasadnienie jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie
i czy jest pogłębione.
Uzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.
Uzasadnienie trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami)
za przyjętym rozwiązaniem problemu.
Szerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się
do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych
w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury).
Uzasadnienie pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich
elementów polecenia.
Uzasadnienie jest częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec
przyjętego stanowiska lub (b) niektóre argumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są
wzajemnie sprzeczne.

Wypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów
za przyjętym rozwiązaniem problemu lub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.

C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na uzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie
błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający, oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.

D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia stanowiska
i uzasadniających je argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie i konsekwentnie
uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).
Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle
powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady
trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.

E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).

F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.

Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.
Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.

Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.

G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.

H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.

Тэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая
праца павінна налічваць не менш чым 250 слоў.

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający:
narodowego lub etnicznego. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty
III. Tworzenie wypowiedzi. kultury ważne dla poczucia tożsamości
IV. Analiza i interpretacja tekstów kultury. narodowej lub etnicznej i przynależności do
wspólnoty europejskiej oraz światowej;
1.2. rozpoznaje wartości narodowe związane
z własnym dziedzictwem kulturowym, np.:
ojczyzna, mała ojczyzna, społeczność,
naród, społeczeństwo, obywatelstwo;
3.1. sprawnie posługuje się oficjalną
odmianą języka narodowego (wymaganie
z III etapu kształcenia);
3.1. tworzy dłuższy tekst pisany zgodnie
z podstawowymi regułami jego organizacji,
przestrzegając zasad spójności znaczeniowej
i logicznej;
3.2. tworzy samodzielną wypowiedź
argumentacyjną według podstawowych zasad
logiki i retoryki (stawia tezę, dobiera i
porządkuje argumenty, dobiera przykłady
ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie);
3.4. stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne,
zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji;
4.7. określa problematykę utworu
(wymaganie z III etapu kształcenia);
4.5. odczytuje treści symboliczne utworu;
4.6. wskazuje zastosowane w utworze
językowe środki wyrazu artystycznego
i określa ich funkcję;
4.11. rozpoznaje podstawowe motywy oraz
ich funkcje w utworze;
4.12. wykorzystuje w interpretacji elementy
znaczące dla odczytania sensu utworu (tytuł,
podtytuł, puenta, kompozycja, słowa-klucze,
motto);
4.13. wykorzystuje w interpretacji utworu
konteksty: literacki, kulturowy, filozoficzny,
biograficzny.

Kryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego
Uzasadnienie
Koncepcja Poprawność Zamysł Spójność Poprawność Poprawność
A B tezy C D E F Styl tekstu G H
interpretacyjna rzeczowa kompozycyjny lokalna językowa zapisu
interpretacyjnej
Koncepcja Pełna
Zapis
niesprzeczna spójność
Brak błędów w pełni
z utworem, Uzasadnienie wypowiedzi
Brak błędów Kompozycja Styl lub nieliczne poprawny
6 spójna 12 trafne 2 4 2 lub 3 4 4
rzeczowych funkcjonalna stosowny błędy lub nieliczne
i obejmująca i pogłębione nieznaczne
nierażące błędy
sensy zaburzenia
nierażące
niedosłowne spójności
Koncepcja
niesprzeczna
z utworem, ale
Uzasadnienie
niespójna i/lub
4 8 trafne, ale
obejmująca
niepogłębione
w większości Nie więcej Liczne błędy Liczne błędy
znaczenia Zaburzenia Znaczne Styl
niż jeden nierażące nierażące
dosłowne 1 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo 2 2
błąd lub nieliczne lub nieliczne
kompozycji spójności stosowny
rzeczowy błędy rażące błędy rażące
Koncepcja
Uzasadnienie
częściowo
2 4 częściowo
sprzeczna
trafne
z utworem

Brak koncepcji
Brak trafnych
lub koncepcja
argumentów Błędy Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne błędy
0 całkowicie 0 0 0 0 0 0 0
uzasadniających rzeczowe kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące rażące
sprzeczna
interpretację
z utworem

UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 2 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.

Objaśnienia

A. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest
pomysłem na jego odczytanie (wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją
ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest spójna, a także czy zdający dociera do sensów
niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.

– Koncepcja jest częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje
potwierdzenie w tekście.
– Koncepcja jest całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje
potwierdzenia w tekście.
– Koncepcja jest spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.
– Koncepcja jest niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe
(np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania całościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno
powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu (niesprzeczne
z interpretowanym utworem).
Brak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) – praca
nie jest interpretacją, a np. streszczeniem.
Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej
wymowy.

B. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.
– Uzasadnienie trafne zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty na rzecz odczytania sensu
utworu. Argumenty muszą wynikać ze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i
treści tekstu.
– Uzasadnienie jest częściowo trafne, jeśli w pracy oprócz niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających
ze sfunkcjonalizowanej analizy argumentów został sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany
z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.
– Uzasadnienie jest pogłębione, jeśli jest osadzone nie tylko w tekście, ale także w potwierdzonych tekstem
i przyjętą koncepcją interpretacyjną kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim, filozoficznym,
kulturowym). Zdający powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego
pojawienie się.
– Uzasadnienie jest niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu, albo tylko z kontekstu.
Wszystkie argumenty muszą być sfunkcjonalizowane.

C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na koncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.

D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji
interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie
i konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń). Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział
tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w
tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja
jest funkcjonalna.

E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).

F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.
Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.

Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.
Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.

G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.

H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-152, zadanie 3. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 3. Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie. Тэма 1. Ці мова з’яўляецца скарбам нацыі? Абмяркуй праблему і абгрунтуй свой погляд, спасылаючыся на ніжэй пададзены фрагмент тэксту Францішка Багушэвіча Прадмова да Дудкі беларускай і цэлага твора. Твая праца павінна налічваць не менш чым 250 слоў. Мацей Бурачок (Францішак Багушэвіч)… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Zastosuj pełną rubrykę CKE

    W polu odpowiedzi zachowano pełny tok rozwiązania albo rubrykę z oficjalnych zasad CKE, bez skracania do samego wyniku. Początek materiału źródłowego: 3 1 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo 2 2 nierażące do problemu błąd lub nieliczne Uzasadnienie kompozycji spójności stosowny lub nieliczne podanego 4 rzeczowy błędy rażące częściowe błędy rażące w poleceniu Stanowisko jest Brak nieadekwatne Błędy Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne 0 0 uzasadnienia 0 0 0 0 0 0 lub brak rzeczowe kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące błędy rażące stanowiska…

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    3 1 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo 2 2 nierażące do problemu błąd lub nieliczne Uzasadnienie kompozycji spójności stosowny lub nieliczne podanego 4 rzeczowy błędy rażące częściowe błędy rażące w poleceniu Stanowisko jest Brak nieadekwatne Błędy Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne 0 0 uzasadnienia 0 0 0 0 0 0 lub brak rzeczowe kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące błędy rażące stanowiska stanowiska UWAGA Jeśli w kategorii A… Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie traktuj rubryki ani przykładowych sformułowań jako gotowej pracy do przepisania. Wybierz jeden temat, zachowaj limit i samodzielnie zrealizuj wszystkie wymagane elementy.

Punktowanie i źródło

3 1 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo 2 2 nierażące
do problemu błąd lub nieliczne
Uzasadnienie kompozycji spójności stosowny lub nieliczne
podanego 4 rzeczowy błędy rażące
częściowe błędy rażące
w poleceniu
Stanowisko jest
Brak
nieadekwatne Błędy Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne
0 0 uzasadnienia 0 0 0 0 0 0
lub brak rzeczowe kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące błędy rażące
stanowiska
stanowiska

UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.

Objaśnienia

A. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem
postawiony w poleceniu i sformułować stanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane
ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.
Adekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się
zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę ambiwalentną wobec istoty problemu).
Stanowisko będące częściowo udaną próbą rozwiązania problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia
problemu lub niepełnego zrozumienia tekstu.
Wypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię
autora itp. lub rozwijać myśli niezwiązane z poleceniem.
Sformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.

B. Uzasadnienie stanowiska. Uzasadnienie jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie
i czy jest pogłębione.
Uzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.
Uzasadnienie trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami)
za przyjętym rozwiązaniem problemu.
Szerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się
do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych
w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury).
Uzasadnienie pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich
elementów polecenia.
Uzasadnienie jest częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec
przyjętego stanowiska lub (b) niektóre argumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są
wzajemnie sprzeczne.

Wypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów
za przyjętym rozwiązaniem problemu lub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.

C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na uzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie
błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający, oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.

D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia stanowiska
i uzasadniających je argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie i konsekwentnie
uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).
Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle
powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady
trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.

E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).

F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.

Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.
Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.

Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.

G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.

H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.

Тэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая
праца павінна налічваць не менш чым 250 слоў.

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający:
narodowego lub etnicznego. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty
III. Tworzenie wypowiedzi. kultury ważne dla poczucia tożsamości
IV. Analiza i interpretacja tekstów kultury. narodowej lub etnicznej i przynależności do
wspólnoty europejskiej oraz światowej;
1.2. rozpoznaje wartości narodowe związane
z własnym dziedzictwem kulturowym, np.:
ojczyzna, mała ojczyzna, społeczność,
naród, społeczeństwo, obywatelstwo;
3.1. sprawnie posługuje się oficjalną
odmianą języka narodowego (wymaganie
z III etapu kształcenia);
3.1. tworzy dłuższy tekst pisany zgodnie
z podstawowymi regułami jego organizacji,
przestrzegając zasad spójności znaczeniowej
i logicznej;
3.2. tworzy samodzielną wypowiedź
argumentacyjną według podstawowych zasad
logiki i retoryki (stawia tezę, dobiera i
porządkuje argumenty, dobiera przykłady
ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie);
3.4. stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne,
zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji;
4.7. określa problematykę utworu
(wymaganie z III etapu kształcenia);
4.5. odczytuje treści symboliczne utworu;
4.6. wskazuje zastosowane w utworze
językowe środki wyrazu artystycznego
i określa ich funkcję;
4.11. rozpoznaje podstawowe motywy oraz
ich funkcje w utworze;
4.12. wykorzystuje w interpretacji elementy
znaczące dla odczytania sensu utworu (tytuł,
podtytuł, puenta, kompozycja, słowa-klucze,
motto);
4.13. wykorzystuje w interpretacji utworu
konteksty: literacki, kulturowy, filozoficzny,
biograficzny.

Kryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego
Uzasadnienie
Koncepcja Poprawność Zamysł Spójność Poprawność Poprawność
A B tezy C D E F Styl tekstu G H
interpretacyjna rzeczowa kompozycyjny lokalna językowa zapisu
interpretacyjnej
Koncepcja Pełna
Zapis
niesprzeczna spójność
Brak błędów w pełni
z utworem, Uzasadnienie wypowiedzi
Brak błędów Kompozycja Styl lub nieliczne poprawny
6 spójna 12 trafne 2 4 2 lub 3 4 4
rzeczowych funkcjonalna stosowny błędy lub nieliczne
i obejmująca i pogłębione nieznaczne
nierażące błędy
sensy zaburzenia
nierażące
niedosłowne spójności
Koncepcja
niesprzeczna
z utworem, ale
Uzasadnienie
niespójna i/lub
4 8 trafne, ale
obejmująca
niepogłębione
w większości Nie więcej Liczne błędy Liczne błędy
znaczenia Zaburzenia Znaczne Styl
niż jeden nierażące nierażące
dosłowne 1 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo 2 2
błąd lub nieliczne lub nieliczne
kompozycji spójności stosowny
rzeczowy błędy rażące błędy rażące
Koncepcja
Uzasadnienie
częściowo
2 4 częściowo
sprzeczna
trafne
z utworem

Brak koncepcji
Brak trafnych
lub koncepcja
argumentów Błędy Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne błędy
0 całkowicie 0 0 0 0 0 0 0
uzasadniających rzeczowe kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące rażące
sprzeczna
interpretację
z utworem

UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 2 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.

Objaśnienia

A. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest
pomysłem na jego odczytanie (wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją
ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest spójna, a także czy zdający dociera do sensów
niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.

– Koncepcja jest częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje
potwierdzenie w tekście.
– Koncepcja jest całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje
potwierdzenia w tekście.
– Koncepcja jest spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.
– Koncepcja jest niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe
(np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania całościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno
powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu (niesprzeczne
z interpretowanym utworem).
Brak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) – praca
nie jest interpretacją, a np. streszczeniem.
Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej
wymowy.

B. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.
– Uzasadnienie trafne zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty na rzecz odczytania sensu
utworu. Argumenty muszą wynikać ze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i
treści tekstu.
– Uzasadnienie jest częściowo trafne, jeśli w pracy oprócz niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających
ze sfunkcjonalizowanej analizy argumentów został sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany
z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.
– Uzasadnienie jest pogłębione, jeśli jest osadzone nie tylko w tekście, ale także w potwierdzonych tekstem
i przyjętą koncepcją interpretacyjną kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim, filozoficznym,
kulturowym). Zdający powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego
pojawienie się.
– Uzasadnienie jest niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu, albo tylko z kontekstu.
Wszystkie argumenty muszą być sfunkcjonalizowane.

C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na koncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.

D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji
interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie
i konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń). Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział
tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w
tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja
jest funkcjonalna.

E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).

F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.
Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.

Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.
Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.

G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.

H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.

Strona arkusza: 4

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Oficjalne dokumenty

Materiały CKE

Dokumenty otwierają się na żądanie.

MOB-P1_1P-152