Przejdź do treści
Moja Matura
Lokalna wersja próbna · 512 arkuszy · 2015–2026

Maj 2019 · Formuła 2015

Język białoruski 2019 — poziom podstawowy — Formuła 2015

Pracuj we własnym tempie. Sprawdź oficjalne odpowiedzi i dostępne objaśnienia. Wyjaśnienia pozostające w opracowaniu są oznaczone przy zadaniach.

Zadania / części
10
Punkty na stronie
50
Poziom
Podstawowy

Zachowany status źródłowy: ten arkusz nie ma jeszcze zatwierdzenia redakcyjnego całego zestawu. Dostępne odpowiedzi i opracowania pozostają oznaczone przy zadaniach.

Pracuj z arkuszem

Zadania, odpowiedzi i opracowania

Zadanie 1

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 1. (0–1)
На падставе тэксту акрэслі стаўленне яго аўтара да асобы Янкі Купалы. Абгрунтуй
свой адказ.
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….

MOB_1P

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

1 p. – za określenie stosunku i uargumentowanie.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązanie
Аўтар тэксту лічыць Янку Купалу пакутнікам, таму што беларускі паэт перажываў не
толькі трагедыю свайго прыватнага лёсу, але і трагедыю ўсяго беларускага народа.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-192, zadanie 1. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 1. (0–1) На падставе тэксту акрэслі стаўленне яго аўтара да асобы Янкі Купалы. Абгрунтуй свой адказ. …………………………………………………………………………………………………………………………………….… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: 1 p. – za określenie stosunku i uargumentowanie. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie Аўтар тэксту лічыць Янку Купалу пакутнікам, таму што беларускі паэт перажываў не толькі трагедыю свайго прыватнага лёсу, але і трагедыю ўсяго беларускага народа.

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    1 p. – za określenie stosunku i uargumentowanie. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie Аўтар тэксту лічыць Янку Купалу пакутнікам, таму што беларускі паэт перажываў не толькі трагедыю свайго прыватнага лёсу, але і трагедыю ўсяго беларускага народа. Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

1 p. – za określenie stosunku i uargumentowanie.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązanie
Аўтар тэксту лічыць Янку Купалу пакутнікам, таму што беларускі паэт перажываў не
толькі трагедыю свайго прыватнага лёсу, але і трагедыю ўсяго беларускага народа.

Strona arkusza: 2

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 2

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 2. (0–1)
На аснове тэксту ацані праўдзівасць сказаў, змешчаных у табліцы. Калі сказ
праўдзівы, пазнач П, калі фальшывы – Ф.

Паэзія Я. Купалы была прасякнута болем і трагедыяй
1. П Ф
беларускага народа, Бацькаўшчыны.
Паводле аўтара тэксту, Я. Купала не з’яўляецца трагічнай
2. П Ф
постаццю.
У канцы 20-х гадоў Я. Купала зразумеў, што новая палітычная
3. П Ф
сітуацыя не дазваляе яму пісаць згодна са сваімі ідэаламі.

2. П Ф постаццю. У канцы 20-х гадоў Я. Купала зразумеў, што новая палітычная 3. П Ф сітуацыя не дазваляе яму пісаць згодна са сваімі ідэаламі.

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

2. Фaльш
3. Праўда

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-192, zadanie 2. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    2. П Ф постаццю. У канцы 20-х гадоў Я. Купала зразумеў, што новая палітычная 3. П Ф сітуацыя не дазваляе яму пісаць згодна са сваімі ідэаламі. Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: 2. Фaльш 3. Праўда

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    2. Фaльш 3. Праўда Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie wybieraj odpowiedzi na podstawie pojedynczego słowa lub samego oznaczenia. Sprawdź cały warunek zadania i właściwy wiersz albo kolumnę klucza.

Punktowanie i źródło

2. Фaльш
3. Праўда

Strona arkusza: 3

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 3

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 3. (0–1)
Да кожнага слова/словазлучэння 1–3 выберы і дапасуй адпаведнае значэнне А–Г.

словы і словазлучэнні значэнні
1. адным словам А. дастацца
2. прынамсі Б. самае меншае
3. выпасці на долю В. карацей кажучы
Г. амаль

1. ………………….. 2. ………………….. 3. …………………..

3. выпасці на долю В. карацей кажучы Г. амаль 1. ………………….. 2. ………………….. 3. …………………..

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 3. (0–1)

III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3. 11. Zdający dostrzega różnice pod
narodowym lub etnicznym. względem zakresu i treści w znaczeniu
wyrazów (gimnazjum).

Schemat punktowania
1p. – za podanie trzech poprawnych odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

1–В
2–Б
3–А

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-192, zadanie 3. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    3. выпасці на долю В. карацей кажучы Г. амаль 1. ………………….. 2. ………………….. 3. ………………….. Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 3. (0–1) III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3. 11. Zdający dostrzega różnice pod narodowym lub etnicznym. względem zakresu i treści w znaczeniu wyrazów (gimnazjum). Schemat punktowania 1p. – za podanie trzech poprawnych odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie 1–В 2–Б 3–А

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 3. (0–1) III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3. 11. Zdający dostrzega różnice pod narodowym lub etnicznym. względem zakresu i treści w znaczeniu wyrazów (gimnazjum). Schemat punktowania 1p. – za podanie trzech poprawnych odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie 1–В 2–Б 3–А Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 3. (0–1)

III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3. 11. Zdający dostrzega różnice pod
narodowym lub etnicznym. względem zakresu i treści w znaczeniu
wyrazów (gimnazjum).

Schemat punktowania
1p. – za podanie trzech poprawnych odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Rozwiązanie

1–В
2–Б
3–А

Strona arkusza: 3

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 4

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 4. (0–1)
Падбяры сінонімы да пададзеных ніжэй слоў.

міг – …………………………………………………………………………………………………………………………….
доля – …………………………………………………………………………………………………………………………

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 4. (0–1)

III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3. 11. Zdający dostrzega różnicę pod
narodowym lub etnicznym. względem zakresu i treści w znaczeniu
wyrazów (gimnazjum).

Schemat punktowania
1p. – za podanie dwóch synonimów.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązanie
міг – хвіліна
доля – лёс

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-192, zadanie 4. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 4. (0–1) Падбяры сінонімы да пададзеных ніжэй слоў. міг – ……………………………………………………………………………………………………………………………. доля –… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 4. (0–1) III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3. 11. Zdający dostrzega różnicę pod narodowym lub etnicznym. względem zakresu i treści w znaczeniu wyrazów (gimnazjum). Schemat punktowania 1p. – za podanie dwóch synonimów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie міг – хвіліна доля – лёс

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 4. (0–1) III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3. 11. Zdający dostrzega różnicę pod narodowym lub etnicznym. względem zakresu i treści w znaczeniu wyrazów (gimnazjum). Schemat punktowania 1p. – za podanie dwóch synonimów. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Przykładowe rozwiązanie міг – хвіліна доля – лёс Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 4. (0–1)

III. Tworzenie wypowiedzi w języku 3. 11. Zdający dostrzega różnicę pod
narodowym lub etnicznym. względem zakresu i treści w znaczeniu
wyrazów (gimnazjum).

Schemat punktowania
1p. – za podanie dwóch synonimów.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązanie
міг – хвіліна
доля – лёс

Strona arkusza: 3

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 5

3 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 5. (0–3)
Напішы рэзюмэ да тэксту памерам 40–60 слоў.

…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….

MOB_1P

Przeczytaj tekst i wykonaj zadania 6.–9.

Віталь Цыганкоў
Фэйсбук дазваляе быць бессаромнымі

4 лютага – дзень нараджэння Фэйсбука. У перадачы „Інтэрв’ю тыдня” філосаф
і метадолаг Уладзімір Мацкевіч: […] Як філосаф я цікаўлюся праблемамі камунікацыі,
дыялогу, стасункаў з пункту гледжання дасягнення паразумення, развіцця тэмы.
Наколькі магчыма ўвогуле ў апасродкаванай1 камунікацыі працягнуць старую
філасофскую традыцыю дыспуту, спрэчкі, абмеркавання? […]
Новыя ўмовы мяняюць не толькі манеру, не толькі этыку, этас і этыкет камунікацыі,
але гэта ўплывае і на сумленне і свядомасць чалавека. У непасрэднай камунікацыі ёсць
шмат такіх чыннікаў, як міміка, пантаміміка – гледзячы вочы ў вочы, людзі паводзяць
сябе зусім інакш. У непасрэднай камунікацыі, калі людзі саромеюцца, напрыклад,
сказаць глупства – то мімікай і эмоцыямі яны могуць скарэктаваць свае выказванні, неяк
улагодзіць суразмоўцу. Усё гэта адсутнічае ў інтэрнэт-камунікацыі. Вось гэтая малая
доля сумлення, сораму ў інтэрнэт-камунікацыі ўносіць вялікія скажэнні ў чалавечыя
стасункі. […]
Гэта адзін са шматлікіх негатыўных чыннікаў сеткавай камунікацыі. Але ёсць
і станоўчыя. У жывой размове словы знікаюць, а ў пісьмовым выглядзе ў сацыяльных
сетках словы застаюцца. […] Але ў фэйсбучнай камунікацыі заўсёды можна вярнуцца да
ранейшых выказванняў, нагадаць суразмоўцу, што ён сказаў. У жывой размове гэта
немагчыма.
І гэта дысцыплінуе пэўным чынам – трэба ўзважваць свае словы, разумець, што яны
застаюцца. Гэта прымушае больш адказна ставіцца да сваіх выказванняў. Але ж гэта
тычыцца толькі тых, хто ўсур’ёз ставіцца да сеткавай камунікацыі. Гэта не тычыцца
троляў ці тых людзей, якіх цікавіць не змест размовы, а толькі самапрэзентацыя. […]
Знікае нешта істотнае ў адносінах паміж людзьмі. Бо калі мы гаворым з чалавекам
тэт-а-тэт2, то мы ўлічваем і яго рэакцыі, эмоцыі, стаўленне да нас. А калі ты робіш
выказванні ў Фэйсбуку – ты губляеш непасрэднага адрасата. […] Камунікацыя набывае
больш ананімнасці, ты надзяваеш пэўную маску. Мы перастаём быць самі сабой,
а ў большай ступені граем пэўныя ролі. І гэта незалежна ад таго, ці хуліганіш ты, троліш
– гэта адбываецца нават з вельмі сумленнымі і шчырымі людзьмі. […]
Заставацца сабой, разумець сябе ў сетках значна цяжэй. Непасрэдная камунікацыя
дае магчымасць не толькі падтрымліваць больш шчыльныя, чалавечыя стасункі – яна дае
матэрыял для самапазнання. Гэта губляецца ў віртуальнай камунікацыі, бо ты не бачыш
рэальнай ацэнкі сябе з боку суразмоўцаў. […]
Дакрануцца рукой да чалавека, усміхнуцца, падміргнуць, нешта сказаць – гэта зусім
іншае, чым лайк. Лайк – гэта вельмі фармальная рэч. […] І калі вы атрымліваеце сотні
лайкаў пад нейкім сваім допісам – вы ж не ведаеце, ці яны фармальныя, ці шчырыя. […]
А вось усмешку, падбадзёрванне, пацісканне плячыма – фармальна інтэрпрэтаваць
ужо нельга. І калі гэтыя жывыя рэчы знікаюць, то з жывога чалавека робіцца
камунікацыйная машына.

В. Цыганкоў, Фэйсбук дазваляе быць бессаромнымі, http://www.svaboda.org

1
Апасродкаваны – pośredni.
2
Тэт-а-тэт (з франц. têt-á-tête) – w cztery oczy.

MOB_1P

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 5. (0–3)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego
zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego.

Schemat punktowania
3 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;
adekwatny poziom uogólnienia, streszczenie logicznie spójne, właściwa liczba słów.
2 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście
ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia.
1 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;
ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia.
0 p. – za odpowiedź niepoprawną LUB brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązanie
У гісторыі літаратуры шмат трагічных лёсаў, аднак лёс Янкі Купалы адносіцца да
адных з найбольш пакутлівых. Беларускі паэт пражыў не толькі сваю трагедыю, але і
трагедыю ўласнага народа. Да Кастрычніцкай рэвалюцыі Янка Купала меў вялікія
надзеі на паляпшэнне становішча беларускага народа, аднак усе ягоныя мары
рассыпаліся, і яму прыйшлося змоўкнуць, пакінуўшы найсвятлейшыя свае ідэалы.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-192, zadanie 5. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 5. (0–3) Напішы рэзюмэ да тэксту памерам 40–60 слоў. …………………………………………………………………………………………………………………………………….… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    W polu odpowiedzi zachowano pełny tok rozwiązania albo rubrykę z oficjalnych zasad CKE, bez skracania do samego wyniku. Początek materiału źródłowego: Заданне 5. (0–3) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego. Schemat punktowania 3 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny poziom uogólnienia, streszczenie logicznie spójne, właściwa liczba słów. 2 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten…

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 5. (0–3) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego. Schemat punktowania 3 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny poziom uogólnienia, streszczenie logicznie spójne, właściwa liczba słów. 2 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście ALE… Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 5. (0–3)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.11. Zdający dokonuje logicznego
zawartych w nich informacji. streszczenia tekstu argumentacyjnego.

Schemat punktowania
3 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;
adekwatny poziom uogólnienia, streszczenie logicznie spójne, właściwa liczba słów.
2 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście
ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia.
1 p. – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście;
ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia.
0 p. – za odpowiedź niepoprawną LUB brak odpowiedzi.

Przykładowe rozwiązanie
У гісторыі літаратуры шмат трагічных лёсаў, аднак лёс Янкі Купалы адносіцца да
адных з найбольш пакутлівых. Беларускі паэт пражыў не толькі сваю трагедыю, але і
трагедыю ўласнага народа. Да Кастрычніцкай рэвалюцыі Янка Купала меў вялікія
надзеі на паляпшэнне становішча беларускага народа, аднак усе ягоныя мары
рассыпаліся, і яму прыйшлося змоўкнуць, пакінуўшы найсвятлейшыя свае ідэалы.

Strona arkusza: 3

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 6

2 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 6. (0–2)
На аснове тэксту падай адзін аргумент, які пацвярджае тэзіс з загалоўка Фэйсбук
дазваляе быць бессаромнымі, і адзін – які абвяргае.

Аргумент, які абвяргае тэзіс з загалоўка:
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
……………………………………………………………………………………………………………………………………

Аргумент, які пацвярджае тэзіс з загалоўка:
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….
…………………………………………………………………………………………………………………………………….

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 6. (0–2)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.7. Zdający rozpoznaje wypowiedź
zawartych w nich informacji. argumentacyjną, wskazuje argumenty […]
(gimnazjum).

Przykładowe rozwiązanie
Аргумент, які абвяргае тэзіс з загалоўка:
Варта памятаць, што раз змешчанае ў інтэрнэце застаецца назаўсёды.
Аргумент, які пацвярджае тэзіс з загалоўка:
Ананімны характар камунікацыі дазваляе кожнаму накладаць “маску”.

Schemat punktowania
2 p. – za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi.
1 p. – za podanie jednej poprawnej odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-192, zadanie 6. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 6. (0–2) На аснове тэксту падай адзін аргумент, які пацвярджае тэзіс з загалоўка Фэйсбук дазваляе быць бессаромнымі, і адзін – які абвяргае. Аргумент, які абвяргае тэзіс з загалоўка:… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 6. (0–2) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.7. Zdający rozpoznaje wypowiedź zawartych w nich informacji. argumentacyjną, wskazuje argumenty […] (gimnazjum). Przykładowe rozwiązanie Аргумент, які абвяргае тэзіс з загалоўка: Варта памятаць, што раз змешчанае ў інтэрнэце застаецца назаўсёды. Аргумент, які пацвярджае тэзіс з загалоўка: Ананімны характар камунікацыі дазваляе кожнаму накладаць “маску”.…

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 6. (0–2) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.7. Zdający rozpoznaje wypowiedź zawartych w nich informacji. argumentacyjną, wskazuje argumenty […] (gimnazjum). Przykładowe rozwiązanie Аргумент, які абвяргае тэзіс з загалоўка: Варта памятаць, што раз змешчанае ў інтэрнэце застаецца назаўсёды. Аргумент, які пацвярджае тэзіс з загалоўка: Ананімны характар камунікацыі дазваляе кожнаму накладаць “маску”. Schemat punktowania 2 p. – za podanie dwóch… Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 6. (0–2)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.7. Zdający rozpoznaje wypowiedź
zawartych w nich informacji. argumentacyjną, wskazuje argumenty […]
(gimnazjum).

Przykładowe rozwiązanie
Аргумент, які абвяргае тэзіс з загалоўка:
Варта памятаць, што раз змешчанае ў інтэрнэце застаецца назаўсёды.
Аргумент, які пацвярджае тэзіс з загалоўка:
Ананімны характар камунікацыі дазваляе кожнаму накладаць “маску”.

Schemat punktowania
2 p. – za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi.
1 p. – za podanie jednej poprawnej odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 5

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 7

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 7. (0–1)
Да прыведзеных ніжэй слоў падбяры сінонімы іншамоўнага паходжання,
выкарыстаныя ў тэксце.

спрэчка (1 абзац) – …………………………………………………………………………………………………….
сам-насам (5 абзац) – …………………………………………………………………………………………………

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 7. (0–1)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.13. Dostrzega zróżnicowanie słownictwa;
zawartych w nich informacji. […] rozpoznaje wyrazy rodzime
i zapożyczone (gimnazjum).

Rozwiązanie
дыспут
тэт-а-тэт

Schemat punktowania
1 p. – za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-192, zadanie 7. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 7. (0–1) Да прыведзеных ніжэй слоў падбяры сінонімы іншамоўнага паходжання, выкарыстаныя ў тэксце. спрэчка (1 абзац) – ……………………………………………………………………………………………………. сам-насам (5 абзац) –… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 7. (0–1) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.13. Dostrzega zróżnicowanie słownictwa; zawartych w nich informacji. […] rozpoznaje wyrazy rodzime i zapożyczone (gimnazjum). Rozwiązanie дыспут тэт-а-тэт Schemat punktowania 1 p. – za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 7. (0–1) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.13. Dostrzega zróżnicowanie słownictwa; zawartych w nich informacji. […] rozpoznaje wyrazy rodzime i zapożyczone (gimnazjum). Rozwiązanie дыспут тэт-а-тэт Schemat punktowania 1 p. – za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 7. (0–1)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.13. Dostrzega zróżnicowanie słownictwa;
zawartych w nich informacji. […] rozpoznaje wyrazy rodzime
i zapożyczone (gimnazjum).

Rozwiązanie
дыспут
тэт-а-тэт

Schemat punktowania
1 p. – za podanie dwóch poprawnych odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 5

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 8

2 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 8. (0–2)
Сярод пададзеных рысаў тэксту выберы тыя, якія характарызуюць яго мову.
Абазнач ТАК, калі рыса ўласцівая тэксту, і НЕ, калі не ўласцівая.

1. Выкарыстанне клічных сказаў. ТАК НЕ
2. Наяўнасць неалагізмаў. ТАК НЕ
3. Выкарыстанне фразеалагізмаў. ТАК НЕ
4. Выкарыстанне рытарычнага пытання. ТАК НЕ

Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 8. (0–2)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Zdający […] nazywa zastosowane
zawartych w nich informacji. w tekście środki językowe.

Rozwiązanie

1. НЕ
2. ТАК
3. ТАК
4. ТАК

Schemat punktowania
2 p. – za podanie czterech poprawnych odpowiedzi.
1 p. – za podanie trzech poprawnych odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-192, zadanie 8. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 8. (0–2) Сярод пададзеных рысаў тэксту выберы тыя, якія характарызуюць яго мову. Абазнач ТАК, калі рыса ўласцівая тэксту, і НЕ, калі не ўласцівая. 1. Выкарыстанне клічных сказаў. ТАК НЕ 2. Наяўнасць неалагізмаў. ТАК НЕ 3. Выкарыстанне фразеалагізмаў. ТАК НЕ 4. Выкарыстанне рытарычнага пытання. ТАК НЕ Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 8. (0–2) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Zdający […] nazywa zastosowane zawartych w nich informacji. w tekście środki językowe. Rozwiązanie 1. НЕ 2. ТАК 3. ТАК 4. ТАК Schemat punktowania 2 p. – za podanie czterech poprawnych odpowiedzi. 1 p. – za podanie trzech poprawnych odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 8. (0–2) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Zdający […] nazywa zastosowane zawartych w nich informacji. w tekście środki językowe. Rozwiązanie 1. НЕ 2. ТАК 3. ТАК 4. ТАК Schemat punktowania 2 p. – za podanie czterech poprawnych odpowiedzi. 1 p. – za podanie trzech poprawnych odpowiedzi. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.

Punktowanie i źródło

Заданне 8. (0–2)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Zdający […] nazywa zastosowane
zawartych w nich informacji. w tekście środki językowe.

Rozwiązanie

1. НЕ
2. ТАК
3. ТАК
4. ТАК

Schemat punktowania
2 p. – za podanie czterech poprawnych odpowiedzi.
1 p. – za podanie trzech poprawnych odpowiedzi.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 5

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 9

1 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 9. (0–1)
Назаві і падай прыклад стылістычнага сродка, ужытага ў апошнім абзацы.

стылістычны сродак – …………………………………………………………………………………………………
прыклад – …………………………………………………………………………………………………………………..

MOB_1P

Заданне 10.
Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.

Тэма 1. Ці варта рабіць дабро? Паразважай над праблемай і абгрунтуй свой погляд.
Звяртайся да прыведзенага ніжэй фрагмента аповесці Аблава Васіля
Быкава, цэлага твора i іншага тэксту культуры. Твая праца павінна
налічваць не менш за 250 слоў.

Васіль Быкаў
Аблава
(урывак)

І вось неяк увосень позненька ўвечары прыходзіць Міколка. Стомлены, згаладнелы,
у гразкіх ботах, аказваецца, быў на нейкай нарадзе ў раёне. Маці хутчэй міску на стол,
ён з’еў троху і кажа: „Бацька, а давай купімо малатарню. Ёсць такая магчымасць праз
патрэбкааперацыю. Грошы можна не разам – у россрочку”. Хведар адказаў не адразу,
падумаў. Канешне, яно б дужа не блага, тая малатарня, ён ужо бачыў такую ў суседняй
вёсцы Шаўцы. Летась там тры ці больш гаспадаркі склаліся і купілі, казалі, добра
малоціць, дужа давольныя былі мужыкі. І лягчэй, чым цапамі, і хутчэй. Але ж… Бы чула
ягонае сэрца, чым тое можа абярнуцца. […]
Малатарню прыцягнулі на трэці дзень пасля пакроваў. Памог швагер Тамаш, доўга
ладзілі пад павеццю прывад з драўлянымі дышламі і жалезнымі прэнтамі перадачы.
Адклаўшы свае камсамольскія справы, памагаў і Міколка, усё ж ён таксама разбіраўся
ў сучаснай сялянскай тэхніцы. Урэшце ўсё наладзілі і апробавалі новую машыну. […]
Малацілі талакой, гаспадаркамі дзвюма ці трыма адразу, як калі складвалася. Хведар
нікому не адмаўляў, меркавалі як хто хацеў, а плацілі, хто колькі мог. У залежнасці
ад намалоту, канешне. Усё па добрай волі, што ж ён які эксплуататар для сваіх сяльчан?
Мусіць, ён бы даў малаціць і дарма, але трэба былі грошы, усё ж малатарня каштавала
не дзешава, і хоць узялі ў крэдыт, але сплачваць трэба было кожны квартал. Да каляд
памалацілі ўсе суседзі і некаторая яго радня. Нават прывозілі з суседніх вёсак. Усім
малаціў Роўба. […]
Ён пражыў у Нядолішчы яшчэ месяцаў дзесяць. Нярадаснае было тае жыццё,
бясхлеб'е і посніца надоўга пасяліліся ў ягонай хаце. Хведар дык яшчэ неяк трываў,
сцяўшы зубы, а Ганулька пачала часта плакаць, асабліва ўранку ля печы, як бралася
варыць ежу і нешта трэба было ўсыпаць у чыгун, пакласці на патэльню. Для малой
Волечкі хадзіла па малако ў вёску да Лёксы ці да Грачыхіных. Тыя ім спачувалі,
перажывалі іхнюю бяду, бы сваю, і чым маглі памагалі. Мусіць, тады ён схадзіў і да
Цыпруковага Зміцера, які трэці год быў вінен яму трыццаць рублёў грошай. Быў вінен
з той малацьбы і не аддаваў, і Хведар не мог напомніць яму – было ўсё ж няёмка, бы ён
дамагаўся чаго незаконнага. Дарма тады не паслухаў Ганульку, якая, калі ён сабраўся
ўвечары да Зміцера, сказала: „Не ідзі! Хай яны згараць, тыя трыццаць рублёў, калі ён такі
чалавек нягодны…”. Мусіць, нягодны, нават напэўна так, думаў Хведар, але ж сам трапіў
у нявыкрутку, як тут не пойдзеш. Пайшоў і, канечне ж, атрымаў дулю. Не меў грошы
Зміцер ці не схацеў аддаць – хто яго ведае, толькі дужа нядобра пагаварылі яны, і Хведар,
прыйшоўшы дамоў, зацята маўчаў да ранку. Яно, можа б, і нічога асаблівага, можа б, як
і абышлося і без тых грошай, калі б гэты Зміцер не быў у актывістах камбеда. Калі
пачалося самае страшнае – раскулачванне, менавіта ён і прапанаваў на пасяджэнні
раскулачыць Хведара Роўбу. Як лішэнца і цвёрдападатніка. Што ж, яго паслухалі,
Хведара выслалі. Правялі класавую барацьбу на вёсцы, а тая трыццатка так і засталася

MOB_1P

за Зміцерам. Хай карыстаецца на здароўе. Хведару не шкада грошай, толькі яшчэ болей
сумна зрабілася ад таго на свеце.
В. Быкаў, Аблава, [y:] В. Быкаў, Выбраныя творы, Мінск 2004, с. 436–440.

Тэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая
праца павінна налічваць не менш за 250 слоў.

Алесь Барскі
Беластоцкі край

Мой Беластоцкі край – мая Айчына!
З табою звязаны мой лёс і доля.
Люблю лясы твае, люблю даліны,
Кахаю шчыра бацькаўскае поле.

Калышашся ў напевах песні роднай,
I мыеш твар у промнях залацістых,
I толькі тут я поўнасцю свабодны,
I толькі тут душой заўсёды чысты.

Сямяцічы і Гайнаўка, і Бельск старынны,
Саколка ціхая, зялёная Дуброва,
Любоў да вас – мая адвечная павіннасць
I вернасць матчынай спрадвечнай мове.

Шасціць калоссе у палях шырокіх,
Бурліць крыніца песняю адвечнай,
Звініць нядзельны звон з царквы далёкай, –
На роднай Беласточчыне я вечны.

Зямля мая, мой беларускі краю,
Над Нарваю, над Бугам задуменным
Я вольны тут, душой адпачываю,
Мой краю вечны, краю незаменны.

А. Барскі, Беластоцкі край, [у:] А. Барскі, Выбраныя творы, Мінск 2011, с. 21.

MOB_1P

WYPRACOWANIE
na temat nr…………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

MOB_1P

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

MOB_1P

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

MOB_1P

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..

Tabelę wypełnia egzaminator!

Liczba punktów Suma Uzasadnienie przyznania 0 punktów

A. 0 − 3 − 6

rozprawka
B. 0 − 4 − 6 − 9 − 12

interpretacja
A. 0 − 2 − 4 − 6

B. 0 − 4 − 8 − 12

C. 0 − 1 − 2
D. 0 − 2 − 4
E. 0 − 1 − 2
F. 0 − 1 − 3
G. 0 − 2 − 4
H. 0 − 2 − 4

MOB_1P

MOB_1P

  • A.0 − 3 − 6 rozprawka
  • B.0 − 4 − 6 − 9 − 12 interpretacja
  • A.0 − 2 − 4 − 6
  • B.0 − 4 − 8 − 12
  • C.0 − 1 − 2
  • D.0 − 2 − 4
  • E.0 − 1 − 2
  • F.0 − 1 − 3 G. 0 − 2 − 4 H. 0 − 2 − 4 MOB_1P
Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe

Заданне 9. (0–1)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Wskazuje […] zastosowane w tekście
zawartych w nich informacji. środki językowe.

Przykładowe rozwiązanie
стылістычны сродак – метафара
прыклад – камунікацыйная машына.

Schemat punktowania
1 p. – za nazwanie środka stylistycznego i podanie przykładu.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-192, zadanie 9. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 9. (0–1) Назаві і падай прыклад стылістычнага сродка, ужытага ў апошнім абзацы. стылістычны сродак – ………………………………………………………………………………………………… прыклад –… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz

    Przypisane zasady CKE podają: Заданне 9. (0–1) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Wskazuje […] zastosowane w tekście zawartych w nich informacji. środki językowe. Przykładowe rozwiązanie стылістычны сродак – метафара прыклад – камунікацыйная машына. Schemat punktowania 1 p. – za nazwanie środka stylistycznego i podanie przykładu. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 9. (0–1) II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Wskazuje […] zastosowane w tekście zawartych w nich informacji. środki językowe. Przykładowe rozwiązanie стылістычны сродак – метафара прыклад – камунікацыйная машына. Schemat punktowania 1 p. – za nazwanie środka stylistycznego i podanie przykładu. 0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi. Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie wybieraj odpowiedzi na podstawie pojedynczego słowa lub samego oznaczenia. Sprawdź cały warunek zadania i właściwy wiersz albo kolumnę klucza.

Punktowanie i źródło

Заданне 9. (0–1)

II. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie 2.9. Wskazuje […] zastosowane w tekście
zawartych w nich informacji. środki językowe.

Przykładowe rozwiązanie
стылістычны сродак – метафара
прыклад – камунікацыйная машына.

Schemat punktowania
1 p. – za nazwanie środka stylistycznego i podanie przykładu.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub niepoprawną albo brak odpowiedzi.

Strona arkusza: 5

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Zadanie 10

37 pkt

Język białoruski — odpowiedź według zasad CKE

Заданне 10.
Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie.

Тэма 1. Ці варта рабіць дабро? Паразважай над праблемай і абгрунтуй свой погляд.
Звяртайся да прыведзенага ніжэй фрагмента аповесці Аблава Васіля
Быкава, цэлага твора i іншага тэксту культуры. Твая праца павінна
налічваць не менш за 250 слоў.

Васіль Быкаў
Аблава
(урывак)

І вось неяк увосень позненька ўвечары прыходзіць Міколка. Стомлены, згаладнелы,
у гразкіх ботах, аказваецца, быў на нейкай нарадзе ў раёне. Маці хутчэй міску на стол,
ён з’еў троху і кажа: „Бацька, а давай купімо малатарню. Ёсць такая магчымасць праз
патрэбкааперацыю. Грошы можна не разам – у россрочку”. Хведар адказаў не адразу,
падумаў. Канешне, яно б дужа не блага, тая малатарня, ён ужо бачыў такую ў суседняй
вёсцы Шаўцы. Летась там тры ці больш гаспадаркі склаліся і купілі, казалі, добра
малоціць, дужа давольныя былі мужыкі. І лягчэй, чым цапамі, і хутчэй. Але ж… Бы чула
ягонае сэрца, чым тое можа абярнуцца. […]
Малатарню прыцягнулі на трэці дзень пасля пакроваў. Памог швагер Тамаш, доўга
ладзілі пад павеццю прывад з драўлянымі дышламі і жалезнымі прэнтамі перадачы.
Адклаўшы свае камсамольскія справы, памагаў і Міколка, усё ж ён таксама разбіраўся
ў сучаснай сялянскай тэхніцы. Урэшце ўсё наладзілі і апробавалі новую машыну. […]
Малацілі талакой, гаспадаркамі дзвюма ці трыма адразу, як калі складвалася. Хведар
нікому не адмаўляў, меркавалі як хто хацеў, а плацілі, хто колькі мог. У залежнасці
ад намалоту, канешне. Усё па добрай волі, што ж ён які эксплуататар для сваіх сяльчан?
Мусіць, ён бы даў малаціць і дарма, але трэба былі грошы, усё ж малатарня каштавала
не дзешава, і хоць узялі ў крэдыт, але сплачваць трэба было кожны квартал. Да каляд
памалацілі ўсе суседзі і некаторая яго радня. Нават прывозілі з суседніх вёсак. Усім
малаціў Роўба. […]
Ён пражыў у Нядолішчы яшчэ месяцаў дзесяць. Нярадаснае было тае жыццё,
бясхлеб'е і посніца надоўга пасяліліся ў ягонай хаце. Хведар дык яшчэ неяк трываў,
сцяўшы зубы, а Ганулька пачала часта плакаць, асабліва ўранку ля печы, як бралася
варыць ежу і нешта трэба было ўсыпаць у чыгун, пакласці на патэльню. Для малой
Волечкі хадзіла па малако ў вёску да Лёксы ці да Грачыхіных. Тыя ім спачувалі,
перажывалі іхнюю бяду, бы сваю, і чым маглі памагалі. Мусіць, тады ён схадзіў і да
Цыпруковага Зміцера, які трэці год быў вінен яму трыццаць рублёў грошай. Быў вінен
з той малацьбы і не аддаваў, і Хведар не мог напомніць яму – было ўсё ж няёмка, бы ён
дамагаўся чаго незаконнага. Дарма тады не паслухаў Ганульку, якая, калі ён сабраўся
ўвечары да Зміцера, сказала: „Не ідзі! Хай яны згараць, тыя трыццаць рублёў, калі ён такі
чалавек нягодны…”. Мусіць, нягодны, нават напэўна так, думаў Хведар, але ж сам трапіў
у нявыкрутку, як тут не пойдзеш. Пайшоў і, канечне ж, атрымаў дулю. Не меў грошы
Зміцер ці не схацеў аддаць – хто яго ведае, толькі дужа нядобра пагаварылі яны, і Хведар,
прыйшоўшы дамоў, зацята маўчаў да ранку. Яно, можа б, і нічога асаблівага, можа б, як
і абышлося і без тых грошай, калі б гэты Зміцер не быў у актывістах камбеда. Калі
пачалося самае страшнае – раскулачванне, менавіта ён і прапанаваў на пасяджэнні
раскулачыць Хведара Роўбу. Як лішэнца і цвёрдападатніка. Што ж, яго паслухалі,
Хведара выслалі. Правялі класавую барацьбу на вёсцы, а тая трыццатка так і засталася

MOB_1P

за Зміцерам. Хай карыстаецца на здароўе. Хведару не шкада грошай, толькі яшчэ болей
сумна зрабілася ад таго на свеце.
В. Быкаў, Аблава, [y:] В. Быкаў, Выбраныя творы, Мінск 2004, с. 436–440.

Тэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інтэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая
праца павінна налічваць не менш за 250 слоў.

Алесь Барскі
Беластоцкі край

Мой Беластоцкі край – мая Айчына!
З табою звязаны мой лёс і доля.
Люблю лясы твае, люблю даліны,
Кахаю шчыра бацькаўскае поле.

Калышашся ў напевах песні роднай,
I мыеш твар у промнях залацістых,
I толькі тут я поўнасцю свабодны,
I толькі тут душой заўсёды чысты.

Сямяцічы і Гайнаўка, і Бельск старынны,
Саколка ціхая, зялёная Дуброва,
Любоў да вас – мая адвечная павіннасць
I вернасць матчынай спрадвечнай мове.

Шасціць калоссе у палях шырокіх,
Бурліць крыніца песняю адвечнай,
Звініць нядзельны звон з царквы далёкай, –
На роднай Беласточчыне я вечны.

Зямля мая, мой беларускі краю,
Над Нарваю, над Бугам задуменным
Я вольны тут, душой адпачываю,
Мой краю вечны, краю незаменны.

А. Барскі, Беластоцкі край, [у:] А. Барскі, Выбраныя творы, Мінск 2011, с. 21.

MOB_1P

Pokaż oficjalne kryteria i omówienie źródłowe

Заданне 10

Тэма 1. Ці варта рабіць дабро? Паразважай над праблемай і абгрунтуй свой
погляд. Звяртайся да прыведзенага ніжэй фрагмента аповесці Аблава
Васіля Быкава, цэлага твора i іншага тэксту культуры. Твая праца
павінна налічваць не менш за 250 слоў.

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający:
narodowego […]. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty
kultury ważne dla poczucia tożsamości
narodowej […].
III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający:
3.1. sprawnie posługuje się oficjalną
odmianą języka narodowego [gimnazjum];
3.1. tworzy dłuższy tekst pisany (rozprawka)
zgodnie z podstawowymi regułami jego
organizacji, przestrzegając zasad spójności
znaczeniowej i logicznej;
3.2. tworzy samodzielną wypowiedź
argumentacyjną według podstawowych
zasad logiki i retoryki (stawia tezę, dobiera
i porządkuje argumenty, dobiera przykłady
ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie);
3.4. stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne,
zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji.
IV. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający:
4.7. określa problematykę utworu
[gimnazjum];
4.10. rozpoznaje sposoby kreowania […]
świata przedstawionego (narracja […]).

Kryteria oceny rozprawki

Sformułowanie
stanowiska
wobec Uzasadnienie Poprawność Zamysł Spójność Poprawność Poprawność
A B C D E F Styl tekstu G H
problemu stanowiska rzeczowa kompozycyjny lokalna językowa zapisu
podanego
w poleceniu
Uzasadnienie Pełna
trafne, Zapis
Stanowisko jest 12 spójność
szerokie Brak błędów w pełni
adekwatne wypowiedzi
i pogłębione Brak błędów Kompozycja Styl lub nieliczne poprawny
6 do problemu 2 4 2 lub 3 4 4
rzeczowych funkcjonalna stosowny błędy lub nieliczne
podanego Uzasadnienie nieznaczne
nierażące błędy
w poleceniu 9 trafne zaburzenia
nierażące
i szerokie spójności
Stanowisko jest Uzasadnienie Liczne
częściowo 6 trafne, Nie więcej Liczne błędy
Zaburzenia Znaczne Styl błędy
adekwatne ale wąskie niż jeden nierażące
3 1 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo 2 2 nierażące
do problemu błąd lub nieliczne
Uzasadnienie kompozycji spójności stosowny lub nieliczne
podanego 4 rzeczowy błędy rażące
częściowe błędy rażące
w poleceniu
Stanowisko jest
Brak
nieadekwatne Błędy Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne
0 0 uzasadnienia 0 0 0 0 0 0
lub brak rzeczowe kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące błędy rażące
stanowiska
stanowiska

UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.

Objaśnienia

A. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem
postawiony w poleceniu i sformułować stanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane
ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.
Adekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się
zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę ambiwalentną wobec istoty problemu).
Stanowisko będące częściowo udaną próbą rozwiązania problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia
problemu lub niepełnego zrozumienia tekstu.
Wypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię
autora itp. lub rozwijać myśli niezwiązane z poleceniem.
Sformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.

B. Uzasadnienie stanowiska. Uzasadnienie jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie
i czy jest pogłębione.
Uzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.
Uzasadnienie trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami)
za przyjętym rozwiązaniem problemu.
Szerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się
do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych
w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury).
Uzasadnienie pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich
elementów polecenia.
Uzasadnienie jest częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec
przyjętego stanowiska lub (b) niektóre argumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są
wzajemnie sprzeczne.

Wypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów
za przyjętym rozwiązaniem problemu lub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.

C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na uzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie
błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający, oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.

D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia stanowiska
i uzasadniających je argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie i konsekwentnie
uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).
Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle
powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady
trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.

E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).

F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.

Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.
Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.
Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.

Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.

G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.

H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.

Тэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая
праца павінна налічваць не менш за 250 слоў.

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający:
narodowego lub etnicznego. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty
kultury ważne dla poczucia tożsamości
narodowej […];
1.2. rozpoznaje wartości narodowe związane
z własnym dziedzictwem kulturowym,
np.: ojczyzna, […] społeczność, naród […].
III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający:
3.1. sprawnie posługuje się oficjalną
odmianą języka narodowego [gimnazjum];
3.1. tworzy dłuższy tekst pisany
(interpretacja utworu literackiego) zgodnie
z podstawowymi regułami jego organizacji,
przestrzegając zasad spójności znaczeniowej
i logicznej;
3.2. tworzy samodzielną wypowiedź
argumentacyjną według podstawowych
zasad logiki i retoryki (stawia tezę, dobiera
i porządkuje argumenty, dobiera przykłady
ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie);
3.4. stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne,
zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji.
IV. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający:
4.7. określa problematykę utworu
[gimnazjum];
4.5. rozpoznaje treści symboliczne utworu;
4.10. rozpoznaje sposoby kreowania
bohatera i świata przedstawionego ([…]
sytuacja liryczna […]);
4.13. wykorzystuje w interpretacji utworu
konteksty […].

Kryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego
Uzasadnienie
Koncepcja Poprawność Zamysł Spójność Poprawność Poprawność
A B tezy C D E F Styl tekstu G H
interpretacyjna rzeczowa kompozycyjny lokalna językowa zapisu
interpretacyjnej
Koncepcja Pełna
Zapis
niesprzeczna spójność
Brak błędów w pełni
z utworem, Uzasadnienie wypowiedzi
Brak błędów Kompozycja Styl lub nieliczne poprawny
6 spójna 12 trafne 2 4 2 lub 3 4 4
rzeczowych funkcjonalna stosowny błędy lub nieliczne
i obejmująca i pogłębione nieznaczne
nierażące błędy
sensy zaburzenia
nierażące
niedosłowne spójności
Koncepcja
niesprzeczna
z utworem, ale
Uzasadnienie
niespójna i/lub
4 8 trafne, ale
obejmująca
niepogłębione
w większości Nie więcej Liczne błędy Liczne błędy
znaczenia Zaburzenia Znaczne Styl
niż jeden nierażące nierażące
dosłowne 1 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo 2 2
błąd lub nieliczne lub nieliczne
kompozycji spójności stosowny
rzeczowy błędy rażące błędy rażące
Koncepcja
Uzasadnienie
częściowo
2 4 częściowo
sprzeczna
trafne
z utworem

Brak koncepcji
Brak trafnych
lub koncepcja
argumentów Błędy Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne błędy
0 całkowicie 0 0 0 0 0 0 0
uzasadniających rzeczowe kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące rażące
sprzeczna
interpretację
z utworem

UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 2 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.

Objaśnienia

A. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest
pomysłem na jego odczytanie (wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją
ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest spójna, a także czy zdający dociera do sensów
niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.

– Koncepcja jest częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje
potwierdzenie w tekście.
– Koncepcja jest całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje
potwierdzenia w tekście.
– Koncepcja jest spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.
– Koncepcja jest niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe
(np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania całościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno
powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu (niesprzeczne
z interpretowanym utworem).
Brak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) – praca
nie jest interpretacją, a np. streszczeniem.
Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej
wymowy.

B. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.
– Uzasadnienie trafne zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty na rzecz odczytania sensu
utworu. Argumenty muszą wynikać ze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i
treści tekstu.
– Uzasadnienie jest częściowo trafne, jeśli w pracy oprócz niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających
ze sfunkcjonalizowanej analizy argumentów został sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany
z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.
– Uzasadnienie jest pogłębione, jeśli jest osadzone nie tylko w tekście, ale także w potwierdzonych tekstem
i przyjętą koncepcją interpretacyjną kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim, filozoficznym,
kulturowym). Zdający powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego
pojawienie się.
– Uzasadnienie jest niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu, albo tylko z kontekstu.
Wszystkie argumenty muszą być sfunkcjonalizowane.

C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na koncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.

D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji
interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie
i konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń). Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział
tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w
tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja
jest funkcjonalna.

E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).

F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.
Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.
Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.

Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.

G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.

H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MOB-P1_1P-192, zadanie 10. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zobacz rozwiązanie krok po kroku
  1. Odczytaj wszystkie warunki polecenia

    Заданне 10. Wybierz jeden temat i napisz wypracowanie. Тэма 1. Ці варта рабіць дабро? Паразважай над праблемай і абгрунтуй свой погляд. Звяртайся да прыведзенага ніжэй фрагмента аповесці Аблава Васіля Быкава, цэлага твора i іншага тэксту культуры. Твая праца павінна налічваць не менш за 250 слоў. Васіль Быкаў Аблава (урывак) І вось неяк… Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.

  2. Zastosuj pełną rubrykę CKE

    W polu odpowiedzi zachowano pełny tok rozwiązania albo rubrykę z oficjalnych zasad CKE, bez skracania do samego wyniku. Początek materiału źródłowego: Заданне 10 Тэма 1. Ці варта рабіць дабро? Паразважай над праблемай і абгрунтуй свой погляд. Звяртайся да прыведзенага ніжэй фрагмента аповесці Аблава Васіля Быкава, цэлага твора i іншага тэксту культуры. Твая праца павінна налічваць не менш за 250 слоў. Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający: narodowego […]. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty kultury ważne dla…

  3. Sprawdź zapis i punktowanie

    Заданне 10 Тэма 1. Ці варта рабіць дабро? Паразважай над праблемай і абгрунтуй свой погляд. Звяртайся да прыведзенага ніжэй фрагмента аповесці Аблава Васіля Быкава, цэлага твора i іншага тэксту культуры. Твая праца павінна налічваць не менш за 250 слоў. Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający: narodowego […]. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty kultury ważne dla poczucia tożsamości narodowej […]. III.… Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.

Nie traktuj rubryki ani przykładowych sformułowań jako gotowej pracy do przepisania. Wybierz jeden temat, zachowaj limit i samodzielnie zrealizuj wszystkie wymagane elementy.

Punktowanie i źródło

Заданне 10

Тэма 1. Ці варта рабіць дабро? Паразважай над праблемай і абгрунтуй свой
погляд. Звяртайся да прыведзенага ніжэй фрагмента аповесці Аблава
Васіля Быкава, цэлага твора i іншага тэксту культуры. Твая праца
павінна налічваць не менш за 250 слоў.

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający:
narodowego […]. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty
kultury ważne dla poczucia tożsamości
narodowej […].
III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający:
3.1. sprawnie posługuje się oficjalną
odmianą języka narodowego [gimnazjum];
3.1. tworzy dłuższy tekst pisany (rozprawka)
zgodnie z podstawowymi regułami jego
organizacji, przestrzegając zasad spójności
znaczeniowej i logicznej;
3.2. tworzy samodzielną wypowiedź
argumentacyjną według podstawowych
zasad logiki i retoryki (stawia tezę, dobiera
i porządkuje argumenty, dobiera przykłady
ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie);
3.4. stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne,
zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji.
IV. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający:
4.7. określa problematykę utworu
[gimnazjum];
4.10. rozpoznaje sposoby kreowania […]
świata przedstawionego (narracja […]).

Kryteria oceny rozprawki

Sformułowanie
stanowiska
wobec Uzasadnienie Poprawność Zamysł Spójność Poprawność Poprawność
A B C D E F Styl tekstu G H
problemu stanowiska rzeczowa kompozycyjny lokalna językowa zapisu
podanego
w poleceniu
Uzasadnienie Pełna
trafne, Zapis
Stanowisko jest 12 spójność
szerokie Brak błędów w pełni
adekwatne wypowiedzi
i pogłębione Brak błędów Kompozycja Styl lub nieliczne poprawny
6 do problemu 2 4 2 lub 3 4 4
rzeczowych funkcjonalna stosowny błędy lub nieliczne
podanego Uzasadnienie nieznaczne
nierażące błędy
w poleceniu 9 trafne zaburzenia
nierażące
i szerokie spójności
Stanowisko jest Uzasadnienie Liczne
częściowo 6 trafne, Nie więcej Liczne błędy
Zaburzenia Znaczne Styl błędy
adekwatne ale wąskie niż jeden nierażące
3 1 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo 2 2 nierażące
do problemu błąd lub nieliczne
Uzasadnienie kompozycji spójności stosowny lub nieliczne
podanego 4 rzeczowy błędy rażące
częściowe błędy rażące
w poleceniu
Stanowisko jest
Brak
nieadekwatne Błędy Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne
0 0 uzasadnienia 0 0 0 0 0 0
lub brak rzeczowe kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące błędy rażące
stanowiska
stanowiska

UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 3 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.

Objaśnienia

A. Sformułowanie stanowiska (np. w postaci tezy lub hipotezy). Zdający powinien zrozumieć problem
postawiony w poleceniu i sformułować stanowisko będące rozwiązaniem problemu. Stanowisko jest oceniane
ze względu na to, czy jest udaną próbą rozwiązania problemu.
Adekwatność to odpowiedniość (zgodność, współmierność) stanowiska i problemu (zdający może się
zgodzić, nie zgodzić, zachować postawę ambiwalentną wobec istoty problemu).
Stanowisko będące częściowo udaną próbą rozwiązania problemu jest skutkiem niepełnego zrozumienia
problemu lub niepełnego zrozumienia tekstu.
Wypowiedź argumentacyjna, w której brak stanowiska, może zawierać jedynie streszczenie tekstu, biografię
autora itp. lub rozwijać myśli niezwiązane z poleceniem.
Sformułowanie stanowiska nie musi stanowić wyodrębnionej części rozprawki.

B. Uzasadnienie stanowiska. Uzasadnienie jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne, czy jest szerokie
i czy jest pogłębione.
Uzasadnienie nie musi być graficznie wyodrębnioną częścią rozprawki.
Uzasadnienie trafne zawiera logicznie poprawne argumenty (czyli stwierdzenia poparte przykładami)
za przyjętym rozwiązaniem problemu.
Szerokość uzasadnienia ocenia się na podstawie tego, czy zdający w swojej wypowiedzi odniósł się
do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest szerokie, jeśli zdający trafnie odniósł się do wszystkich elementów wskazanych w poleceniu.
Uzasadnienie jest wąskie, jeśli zdający trafnie odniósł się tylko do niektórych elementów wskazanych
w poleceniu (np. nie odniósł się do podanego w zadaniu tekstu lub nie przywołał innego tekstu kultury).
Uzasadnienie pogłębione to uzasadnienie, w którym zdający wnikliwie odniósł się w rozwinięciu do wszystkich
elementów polecenia.
Uzasadnienie jest częściowe, jeżeli (a) niektórych argumentów nie można uznać za logicznie poprawne wobec
przyjętego stanowiska lub (b) niektóre argumenty są niepoparte przykładami, lub (c) niektóre argumenty są
wzajemnie sprzeczne.

Wypowiedź argumentacyjna, w której brak uzasadnienia, nie zawiera logicznie poprawnych argumentów
za przyjętym rozwiązaniem problemu lub rozwija myśli niezwiązane ze stanowiskiem.

C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na uzasadnienie stanowiska wobec problemu uważa się za usterki, a nie
błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający, oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.

D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia stanowiska
i uzasadniających je argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie i konsekwentnie
uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń).
Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle
powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady
trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja jest funkcjonalna.

E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).

F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.

Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszczalne są drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.
Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.
Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.

Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.

G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.

H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.

Тэма 2. Зрабі аналіз верша. Пастаў інэрпрэтацыйны тэзіс і абгрунтуй яго. Твая
праца павінна налічваць не менш за 250 слоў.

Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Zrozumienie własnego dziedzictwa Zdający:
narodowego lub etnicznego. 1.1. zna utwory literackie i inne teksty
kultury ważne dla poczucia tożsamości
narodowej […];
1.2. rozpoznaje wartości narodowe związane
z własnym dziedzictwem kulturowym,
np.: ojczyzna, […] społeczność, naród […].
III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający:
3.1. sprawnie posługuje się oficjalną
odmianą języka narodowego [gimnazjum];
3.1. tworzy dłuższy tekst pisany
(interpretacja utworu literackiego) zgodnie
z podstawowymi regułami jego organizacji,
przestrzegając zasad spójności znaczeniowej
i logicznej;
3.2. tworzy samodzielną wypowiedź
argumentacyjną według podstawowych
zasad logiki i retoryki (stawia tezę, dobiera
i porządkuje argumenty, dobiera przykłady
ilustrujące wywód myślowy, przeprowadza
prawidłowe wnioskowanie);
3.4. stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne,
zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji.
IV. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający:
4.7. określa problematykę utworu
[gimnazjum];
4.5. rozpoznaje treści symboliczne utworu;
4.10. rozpoznaje sposoby kreowania
bohatera i świata przedstawionego ([…]
sytuacja liryczna […]);
4.13. wykorzystuje w interpretacji utworu
konteksty […].

Kryteria oceny interpretacji utworu poetyckiego
Uzasadnienie
Koncepcja Poprawność Zamysł Spójność Poprawność Poprawność
A B tezy C D E F Styl tekstu G H
interpretacyjna rzeczowa kompozycyjny lokalna językowa zapisu
interpretacyjnej
Koncepcja Pełna
Zapis
niesprzeczna spójność
Brak błędów w pełni
z utworem, Uzasadnienie wypowiedzi
Brak błędów Kompozycja Styl lub nieliczne poprawny
6 spójna 12 trafne 2 4 2 lub 3 4 4
rzeczowych funkcjonalna stosowny błędy lub nieliczne
i obejmująca i pogłębione nieznaczne
nierażące błędy
sensy zaburzenia
nierażące
niedosłowne spójności
Koncepcja
niesprzeczna
z utworem, ale
Uzasadnienie
niespójna i/lub
4 8 trafne, ale
obejmująca
niepogłębione
w większości Nie więcej Liczne błędy Liczne błędy
znaczenia Zaburzenia Znaczne Styl
niż jeden nierażące nierażące
dosłowne 1 2 funkcjonalności 1 zaburzenia 1 częściowo 2 2
błąd lub nieliczne lub nieliczne
kompozycji spójności stosowny
rzeczowy błędy rażące błędy rażące
Koncepcja
Uzasadnienie
częściowo
2 4 częściowo
sprzeczna
trafne
z utworem

Brak koncepcji
Brak trafnych
lub koncepcja
argumentów Błędy Brak zamysłu Wypowiedź Styl Liczne błędy Liczne błędy
0 całkowicie 0 0 0 0 0 0 0
uzasadniających rzeczowe kompozycyjnego niespójna niestosowny rażące rażące
sprzeczna
interpretację
z utworem

UWAGA
Jeśli w kategorii A praca uzyska 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli w kategorii A praca uzyska 2 punkty, a w kategorii B – 0 punktów, egzaminator nie przyznaje punktów w pozostałych kategoriach.
Jeśli praca składa się z mniej niż 250 słów, egzaminator przyznaje punkty tylko w kategoriach A, B i C.
Pojawienie się rzeczowego błędu kardynalnego dyskwalifikuje pracę – zdający otrzymuje 0 punktów.

Objaśnienia

A. Koncepcja interpretacyjna jest efektem poszukiwania przez zdającego całościowego sensu utworu, tzn. jest
pomysłem na jego odczytanie (wyrażonym np. w postaci tezy lub hipotezy interpretacyjnej). Ocenia się ją
ze względu na to, czy jest niesprzeczna z utworem i czy jest spójna, a także czy zdający dociera do sensów
niedosłownych interpretowanego utworu, czy czyta go jedynie na poziomie dosłownym.

– Koncepcja jest częściowo sprzeczna z utworem, jeśli jedynie we fragmentach (lub fragmencie) znajduje
potwierdzenie w tekście.
– Koncepcja jest całkowicie sprzeczna z utworem, jeśli nawet we fragmentach (lub fragmencie) nie znajduje
potwierdzenia w tekście.
– Koncepcja jest spójna, gdy obejmuje i łączy w całość odszukane przez piszącego sensy utworu.
– Koncepcja jest niespójna, gdy jest fragmentaryczna, tzn. rekonstruuje pojedyncze sensy cząstkowe
(np. z poszczególnych strof tekstu) bez wskazania całościowego sensu utworu, oraz gdy zawiera luźno
powiązane, niepowiązane lub wzajemnie wykluczające się odczytania sensu utworu (niesprzeczne
z interpretowanym utworem).
Brak koncepcji to brak śladów poszukiwania sensu utworu (całościowego i/lub sensów cząstkowych) – praca
nie jest interpretacją, a np. streszczeniem.
Koncepcja interpretacyjna nie musi stanowić wyodrębnionej części pracy, może wynikać z jej całościowej
wymowy.

B. Uzasadnienie interpretacji jest oceniane ze względu na to, czy jest trafne i czy jest pogłębione.
– Uzasadnienie trafne zawiera wyłącznie powiązane z tekstem argumenty na rzecz odczytania sensu
utworu. Argumenty muszą wynikać ze sfunkcjonalizowanej analizy, to znaczy wywodzić się z formy lub/i
treści tekstu.
– Uzasadnienie jest częściowo trafne, jeśli w pracy oprócz niepowiązanych z tekstem lub/i niewynikających
ze sfunkcjonalizowanej analizy argumentów został sformułowany przynajmniej jeden argument powiązany
z tekstem i wynikający ze sfunkcjonalizowanej analizy.
– Uzasadnienie jest pogłębione, jeśli jest osadzone nie tylko w tekście, ale także w potwierdzonych tekstem
i przyjętą koncepcją interpretacyjną kontekstach (np. biograficznym, historycznoliterackim, filozoficznym,
kulturowym). Zdający powinien choć częściowo rozwinąć przywołany kontekst, aby uzasadnić jego
pojawienie się.
– Uzasadnienie jest niepogłębione, gdy zdający przywołuje argumenty tylko z tekstu, albo tylko z kontekstu.
Wszystkie argumenty muszą być sfunkcjonalizowane.

C. Poprawność rzeczową ocenia się na podstawie liczby błędów rzeczowych. Pomyłki (np. w nazwach
własnych lub datach) niewpływające na koncepcję interpretacyjną uważa się za usterki, a nie błędy rzeczowe.
Błąd kardynalny to błąd rzeczowy świadczący o nieznajomości: (1) tekstu kultury, do którego odwołuje się
zdający oraz (2) kontekstu interpretacyjnego przywołanego przez zdającego.

D. Kompozycję ocenia się ze względu na funkcjonalność segmentacji i uporządkowania tekstu zgodnie
z wybranym przez zdającego gatunkiem wypowiedzi. Należy wziąć pod uwagę, czy w tekście zostały
wyodrębnione – językowo i graficznie – części pracy i akapity niezbędne dla jasnego przedstawienia koncepcji
interpretacyjnej i uzasadniających ją argumentów oraz czy wyodrębnione części i akapity są logicznie
i konsekwentnie uporządkowane (bez luk i zbędnych powtórzeń). Kompozycja jest funkcjonalna, jeśli podział
tekstu na segmenty (części) i ich porządek (układ) są ściśle powiązane z porządkiem treści i realizowanymi w
tekście funkcjami retorycznymi. Odejście od zasady trójdzielnej kompozycji nie jest błędem, jeśli segmentacja
jest funkcjonalna.

E. Spójność lokalną ocenia się na podstawie zgodności logicznej i gramatycznej między kolejnymi,
znajdującymi się w bezpośrednim sąsiedztwie zdaniami w akapitach. Znaczne zaburzenia spójności wypowiedzi
to np. akapity zbudowane z sekwencji zdań niepowiązanych ze sobą ani logicznie, ani gramatycznie (potok
luźnych myśli, skojarzeń).

F. Styl tekstu napisanego przez zdającego ocenia się ze względu na stosowność.
Styl uznaje się za stosowny, jeśli zachowana jest zasada decorum (dobór środków językowych jest celowy
i adekwatny do wybranego przez zdającego gatunku wypowiedzi, sytuacji egzaminacyjnej, tematu i intencji
wypowiedzi oraz odmiany pisanej języka). Dopuszcza się drobne, sporadyczne odstępstwa od stosowności.
Styl częściowo stosowny dotyczy wypowiedzi, w której zdający niefunkcjonalnie łączy różne style, nie
kontroluje jednolitości stylu – np. w wypowiedzi pojawiają się wyrazy i konstrukcje z języka potocznego,
nieoficjalnego, wtręty ze stylu urzędowego, nadmierna metaforyka.
Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne.

Styl jest niestosowny, jeśli wypowiedź zawiera np. wulgaryzmy lub ma charakter obraźliwy.
Styl wypracowania nie musi być zgodny z upodobaniami stylistycznymi egzaminatora.

G. Poprawność językową ocenia się ze względu na liczbę i wagę błędów składniowych, leksykalnych,
słowotwórczych, frazeologicznych, fleksyjnych i stylistycznych.
Błąd stylistyczny to konstrukcja zgodna z normą językową, ale niewłaściwa w sytuacji, w której powstaje tekst,
oraz nieodpowiednia dla stylu, w jakim tekst jest pisany, np. udziwniona metafora, niefunkcjonalny
kolokwializm, wulgaryzm, nieuzasadnione powtórzenie leksykalne lub składniowe. Błędów logicznych nie
uznaje się za błędy stylistyczne.

H. Poprawność zapisu ocenia się ze względu na liczbę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (szacowaną
odpowiednio do objętości tekstu) oraz ich wagę (błędy rażące i nierażące). Za błąd rażący uznaje się błąd, który
polega na naruszeniu ogólnej reguły ortograficznej lub interpunkcyjnej w zapisie słów lub fraz o wysokiej
frekwencji.

Strona arkusza: 5

Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.

Oficjalne dokumenty

Materiały CKE

Dokumenty otwierają się na żądanie.

MOB-P1_1P-192