Biologia 2026 — poziom rozszerzony

Uwzględniając skład albuminy, wykaż, że 17 mostków disiarczkowych to maksymalna możliwa liczba stabilizująca jej strukturę III-rzędową.

Albumina jest białkiem osocza krwi. Jej strukturę przestrzenną stabilizuje 17 mostków disiarczkowych. Reguluje ciśnienie osmotyczne, buforuje pH i transportuje długołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Poniżej podano skład albuminy z arkusza CKE.

Uzasadnij, dlaczego związanie długołańcuchowych kwasów tłuszczowych z albuminą umożliwia ich transport we krwi. Uwzględnij rozpuszczalność obu składników w osoczu.

Albumina jest białkiem osocza krwi. Jej strukturę przestrzenną stabilizuje 17 mostków disiarczkowych. Reguluje ciśnienie osmotyczne, buforuje pH i transportuje długołańcuchowe kwasy tłuszczowe. Poniżej podano skład albuminy z arkusza CKE.

Gdzie w komórkach miękiszu asymilacyjnego roślin znajduje się PS II? Wybierz A–D.

U roślin występują fotosystemy PS I i PS II. Światło wzbudza specjalną parę cząsteczek chlorofilu w centrum reakcji PS II. Elektrony są przekazywane na plastochinon Q, a następnie na kolejne elementy łańcucha transportu elektronów. Centrum reakcji współdziała z enzymem rozszczepiającym wodę.

Wykaż, dlaczego działanie centrum reakcji PS II wymaga współpracy z enzymem rozszczepiającym wodę.

U roślin występują fotosystemy PS I i PS II. Światło wzbudza specjalną parę cząsteczek chlorofilu w centrum reakcji PS II. Elektrony są przekazywane na plastochinon Q, a następnie na kolejne elementy łańcucha transportu elektronów. Centrum reakcji współdziała z enzymem rozszczepiającym wodę.

Elektrony z PS I są przenoszone na (A) ADP czy (B) NADP+? Produkt tej reakcji służy w etapie (C) redukcji czy (D) regeneracji cyklu Calvina? Wybierz dwie litery.

U roślin występują fotosystemy PS I i PS II. Światło wzbudza specjalną parę cząsteczek chlorofilu w centrum reakcji PS II. Elektrony są przekazywane na plastochinon Q, a następnie na kolejne elementy łańcucha transportu elektronów. Centrum reakcji współdziała z enzymem rozszczepiającym wodę.

Wyjaśnij, dlaczego na pożywce minimalnej kolonie utworzyły tylko bakterie z hodowli mieszanej Lederberga i Tatuma. Uwzględnij następstwa HTG między szczepami A i B.

Szczep A E. coli (Met− bio− Thr+ Leu+ thi+) nie syntezuje metioniny i biotyny. Szczep B (Met+ bio+ Thr− Leu− thi−) nie syntezuje treoniny, leucyny i tiaminy. Lederberg i Tatum hodowali szczepy osobno oraz razem na pożywce pełnej. Po przeniesieniu na pożywkę minimalną, pozbawioną tych aminokwasów i witamin, kolonie powstały tylko z części bakterii z hodowli mieszanej. Davis rozdzielił szczepy filtrem w U-rurce z pożywką pełną. Filtr przepuszczał pożywkę i rozpuszczone substancje, ale nie bakterie. Hodowla była wolna od bakteriofagów. Po przeniesieniu na pożywkę minimalną nie powstały kolonie. HTG może zachodzić przez koniugację, transdukcję lub transformację.

Wyjaśnij brak wymiany informacji genetycznej w doświadczeniu Davisa, odnosząc się do jednego wybranego mechanizmu HTG.

Szczep A E. coli (Met− bio− Thr+ Leu+ thi+) nie syntezuje metioniny i biotyny. Szczep B (Met+ bio+ Thr− Leu− thi−) nie syntezuje treoniny, leucyny i tiaminy. Lederberg i Tatum hodowali szczepy osobno oraz razem na pożywce pełnej. Po przeniesieniu na pożywkę minimalną, pozbawioną tych aminokwasów i witamin, kolonie powstały tylko z części bakterii z hodowli mieszanej. Davis rozdzielił szczepy filtrem w U-rurce z pożywką pełną. Filtr przepuszczał pożywkę i rozpuszczone substancje, ale nie bakterie. Hodowla była wolna od bakteriofagów. Po przeniesieniu na pożywkę minimalną nie powstały kolonie. HTG może zachodzić przez koniugację, transdukcję lub transformację.

Aby zbadać transdukcję, do pożywki pełnej w U-rurce dodaj: (A) bakteriofagi przechodzące przez filtr albo (B) martwe E. coli Met+ bio+ Thr+ Leu+ thi+. Następnie przenieś bakterie na: (1) pożywkę pełną albo (2) minimalną. Wybierz literę i numer.

Szczep A E. coli (Met− bio− Thr+ Leu+ thi+) nie syntezuje metioniny i biotyny. Szczep B (Met+ bio+ Thr− Leu− thi−) nie syntezuje treoniny, leucyny i tiaminy. Lederberg i Tatum hodowali szczepy osobno oraz razem na pożywce pełnej. Po przeniesieniu na pożywkę minimalną, pozbawioną tych aminokwasów i witamin, kolonie powstały tylko z części bakterii z hodowli mieszanej. Davis rozdzielił szczepy filtrem w U-rurce z pożywką pełną. Filtr przepuszczał pożywkę i rozpuszczone substancje, ale nie bakterie. Hodowla była wolna od bakteriofagów. Po przeniesieniu na pożywkę minimalną nie powstały kolonie. HTG może zachodzić przez koniugację, transdukcję lub transformację.

Wykaż, dlaczego blokowanie połączenia podjednostek rybosomu przez linezolid wpływa negatywnie na funkcjonowanie bakterii.

Linezolid jest środkiem przeciwbakteryjnym, skuteczniejszym wobec bakterii Gram-dodatnich niż Gram-ujemnych. Różnica ta wynika m.in. z budowy struktur otaczających ich komórki. Linezolid wiąże podjednostkę 50S rybosomu i uniemożliwia jej połączenie z podjednostką 30S.

Opisz różnicę w strukturach otaczających komórkę bakterii Gram-dodatnich i Gram-ujemnych.

Linezolid jest środkiem przeciwbakteryjnym, skuteczniejszym wobec bakterii Gram-dodatnich niż Gram-ujemnych. Różnica ta wynika m.in. z budowy struktur otaczających ich komórki. Linezolid wiąże podjednostkę 50S rybosomu i uniemożliwia jej połączenie z podjednostką 30S.

Czy te cechy liścia R. portellae ułatwiają transpirację przez zwiększenie powierzchni blaszki? Wybierz T lub N dla: (1) obecności żywych włosków; (2) brodawkowatych uwypukleń komórek skórki.

Higrofity żyją w wilgotnym środowisku, w którym parowanie z liści jest powolne. Ich liście mają m.in. cienką kutikulę. W materiale źródłowym pokazano liść Ruellia portellae z żywymi włoskami, brodawkowato uwypuklonymi komórkami skórki, miękiszem, hydatodą i aparatem szparkowym. Ten opis zastępuje zdjęcie mikroskopowe objęte licencją CC BY-NC 4.0; cechy potrzebne do odpowiedzi są wymienione w poleceniach.

Czy cechy ułatwiające transpirację przyspieszają, czy spowalniają przepływ wody w drewnie higrofitów? Uzasadnij, odnosząc się do mechanizmu transportu wody.

Higrofity żyją w wilgotnym środowisku, w którym parowanie z liści jest powolne. Ich liście mają m.in. cienką kutikulę. W materiale źródłowym pokazano liść Ruellia portellae z żywymi włoskami, brodawkowato uwypuklonymi komórkami skórki, miękiszem, hydatodą i aparatem szparkowym. Ten opis zastępuje zdjęcie mikroskopowe objęte licencją CC BY-NC 4.0; cechy potrzebne do odpowiedzi są wymienione w poleceniach.

Wyjaśnij, dlaczego nasiona rzodkiewki z grupy 1. nie wykiełkowały.

Na każdej z trzech szalek wysiano po 1,5 g nasion rzodkiewki. Grupy różniły się dostępem do wody i światła. Po 10 dniach nasiona lub siewki wysuszono i określono suchą masę. Celem było zbadanie bilansu węgla, czyli przyrostu lub utraty związków organicznych.

Uzasadnij, dlaczego bilans węgla należy oszacować na podstawie suchej, a nie świeżej masy nasion lub siewek.

Na każdej z trzech szalek wysiano po 1,5 g nasion rzodkiewki. Grupy różniły się dostępem do wody i światła. Po 10 dniach nasiona lub siewki wysuszono i określono suchą masę. Celem było zbadanie bilansu węgla, czyli przyrostu lub utraty związków organicznych.

Z którą grupą — 1. czy 3. — porównasz suchą masę grupy 2., aby określić łączny wpływ fotosyntezy i oddychania na jej bilans węgla? Uzasadnij.

Na każdej z trzech szalek wysiano po 1,5 g nasion rzodkiewki. Grupy różniły się dostępem do wody i światła. Po 10 dniach nasiona lub siewki wysuszono i określono suchą masę. Celem było zbadanie bilansu węgla, czyli przyrostu lub utraty związków organicznych.

Wykaż na podstawie wyników doświadczenia, że rośliny z grupy 2. przeprowadzały fotosyntezę.

Na każdej z trzech szalek wysiano po 1,5 g nasion rzodkiewki. Grupy różniły się dostępem do wody i światła. Po 10 dniach nasiona lub siewki wysuszono i określono suchą masę. Celem było zbadanie bilansu węgla, czyli przyrostu lub utraty związków organicznych.

Czy rośliny oddychały komórkowo w grupie 2. i w grupie 3.? Dla każdej wybierz T lub N.

Na każdej z trzech szalek wysiano po 1,5 g nasion rzodkiewki. Grupy różniły się dostępem do wody i światła. Po 10 dniach nasiona lub siewki wysuszono i określono suchą masę. Celem było zbadanie bilansu węgla, czyli przyrostu lub utraty związków organicznych.

Przekrój przedstawia (A) łodygę czy (B) korzeń? Uzasadnia to układ tkanek przewodzących: (1) naprzeciwległy czy (2) naprzemianległy? Wybierz literę i numer.

Fragment przekroju poprzecznego organu roślinnego. Na zdjęciu oznaczono walec osiowy, perycykl i dwie tkanki przewodzące: I oraz II.

Podaj nazwy tkanek przewodzących I i II zaznaczonych na zdjęciu.

Fragment przekroju poprzecznego organu roślinnego. Na zdjęciu oznaczono walec osiowy, perycykl i dwie tkanki przewodzące: I oraz II.

Oceń zdanie: „W organizmie człowieka T. gondii wytwarza gamety na drodze mitozy”. Podaj prawda/fałsz i uzasadnienie.

Toxoplasma gondii jest jednokomórkowym protistem o haploidalnej formie troficznej i mejozie tuż po zapłodnieniu. Żywicielami ostatecznymi są wyłącznie kotowate, a pośrednimi — niektóre ptaki i ssaki. Człowiek może być przygodnym żywicielem. Pasożyt może przekraczać barierę krew–łożysko. Zadania dotyczą wiedzy egzaminacyjnej, nie indywidualnej porady medycznej.

Oceń zasady profilaktyki toksoplazmozy: (1) zachowanie higieny w kontaktach z kotami; (2) unikanie surowego lub niedogotowanego mięsa. Dla każdej wybierz P lub F.

Toxoplasma gondii jest jednokomórkowym protistem o haploidalnej formie troficznej i mejozie tuż po zapłodnieniu. Żywicielami ostatecznymi są wyłącznie kotowate, a pośrednimi — niektóre ptaki i ssaki. Człowiek może być przygodnym żywicielem. Pasożyt może przekraczać barierę krew–łożysko. Zadania dotyczą wiedzy egzaminacyjnej, nie indywidualnej porady medycznej.

Czy profilaktyka toksoplazmozy wymaga, aby kobiety w ciąży unikały zwykłego kontaktu z osobami chorymi? Rozstrzygnij i uzasadnij.

Toxoplasma gondii jest jednokomórkowym protistem o haploidalnej formie troficznej i mejozie tuż po zapłodnieniu. Żywicielami ostatecznymi są wyłącznie kotowate, a pośrednimi — niektóre ptaki i ssaki. Człowiek może być przygodnym żywicielem. Pasożyt może przekraczać barierę krew–łożysko. Zadania dotyczą wiedzy egzaminacyjnej, nie indywidualnej porady medycznej.

Nazwij kości oznaczone na rysunku literami X i Y.

Kości obręczy kończyn górnych człowieka widziane od tyłu. Pominięto szkielet osiowy i kości części wolnej kończyn. Strzałki X i Y wskazują dwie różne kości.

Głównym azotowym produktem metabolizmu białek u ssaków jest (A) mocznik czy (B) kwas moczowy? Powstaje on w komórkach (C) nerek czy (D) wątroby? Wybierz dwie litery.

Stymulacja neuronu powoduje (A) wzrost czy (B) spadek przepuszczalności dla Na+? Prowadzi to do (C) hiperpolaryzacji czy (D) depolaryzacji błony? Wybierz dwie litery.

Potencjał czynnościowy zależy od zmian przepuszczalności błony neuronu dla Na+ i K+. Na wykresie pokazano potencjał błonowy oraz przepuszczalność dla obu jonów w czasie.

Oceń P/F: (1) kanały potasowe otwierają się po sodowych i K+ wypływa z komórki; (2) kanały potasowe pozostają otwarte dłużej niż sodowe.

Potencjał czynnościowy zależy od zmian przepuszczalności błony neuronu dla Na+ i K+. Na wykresie pokazano potencjał błonowy oraz przepuszczalność dla obu jonów w czasie.

Czy CI2 ulega denaturacji w 60 °C: (1) z TMAO 4 mol/dm³, bez mocznika; (2) z mocznikiem 8 mol/dm³, bez TMAO? Wybierz T lub N dla każdego przypadku.

Ryby chrzęstnoszkieletowe gromadzą mocznik; całkowite stężenie osmotyczne ich krwi jest zbliżone do stężenia wody morskiej lub nieco wyższe. Mają też TMAO — tlenek trimetyloaminy. Rysunki przedstawiają symulacje struktury białka CI2 w różnych temperaturach i przy różnych stężeniach mocznika oraz TMAO. Drugi wykres pokazuje zawartość TMAO w mięśniach ryb żyjących na różnych głębokościach.

Sformułuj wniosek o wpływie TMAO na strukturę CI2 poddanego działaniu mocznika o stężeniu 8 mol/dm³.

Ryby chrzęstnoszkieletowe gromadzą mocznik; całkowite stężenie osmotyczne ich krwi jest zbliżone do stężenia wody morskiej lub nieco wyższe. Mają też TMAO — tlenek trimetyloaminy. Rysunki przedstawiają symulacje struktury białka CI2 w różnych temperaturach i przy różnych stężeniach mocznika oraz TMAO. Drugi wykres pokazuje zawartość TMAO w mięśniach ryb żyjących na różnych głębokościach.

Sformułuj wniosek o związku głębokości występowania ryb z zawartością TMAO w mięśniach. Odnieś się do ryb kostnoszkieletowych i chrzęstnoszkieletowych.

Ryby chrzęstnoszkieletowe gromadzą mocznik; całkowite stężenie osmotyczne ich krwi jest zbliżone do stężenia wody morskiej lub nieco wyższe. Mają też TMAO — tlenek trimetyloaminy. Rysunki przedstawiają symulacje struktury białka CI2 w różnych temperaturach i przy różnych stężeniach mocznika oraz TMAO. Drugi wykres pokazuje zawartość TMAO w mięśniach ryb żyjących na różnych głębokościach.

Oceń P/F: dzięki gromadzeniu mocznika (1) płyny ustrojowe ryb chrzęstnoszkieletowych są w przybliżeniu izotoniczne z wodą morską; (2) ryby nie są narażone na nadmierny osmotyczny odpływ wody.

Ryby chrzęstnoszkieletowe gromadzą mocznik; całkowite stężenie osmotyczne ich krwi jest zbliżone do stężenia wody morskiej lub nieco wyższe. Mają też TMAO — tlenek trimetyloaminy. Rysunki przedstawiają symulacje struktury białka CI2 w różnych temperaturach i przy różnych stężeniach mocznika oraz TMAO. Drugi wykres pokazuje zawartość TMAO w mięśniach ryb żyjących na różnych głębokościach.

Jakie znaczenie dla interpretacji próby z jaszczurką miały pomiary pO₂ w bańce wytworzonej mechanicznie bez zwierzęcia?

Zanurzona jaszczurka Anolis aquaticus wydycha powietrze do bańki przy głowie, a potem ponownie je wdycha. Hipoteza: przez pewien czas korzysta z tlenu z tej bańki. Zmierzono pO₂ w bańce jaszczurki (wykres I) i w bańce mechanicznie wytworzonej pod wodą strzykawką, bez jaszczurki (wykres II). Punkty oznaczają pomiary, błękitna linia — trend, czerwona — średnią wartość pO₂ w powietrzu atmosferycznym podczas pomiaru.

Czy wyniki potwierdzają hipotezę, że jaszczurka korzysta z tlenu w bańce wydychanego powietrza? Uzasadnij, porównując próbę badawczą i kontrolną.

Zanurzona jaszczurka Anolis aquaticus wydycha powietrze do bańki przy głowie, a potem ponownie je wdycha. Hipoteza: przez pewien czas korzysta z tlenu z tej bańki. Zmierzono pO₂ w bańce jaszczurki (wykres I) i w bańce mechanicznie wytworzonej pod wodą strzykawką, bez jaszczurki (wykres II). Punkty oznaczają pomiary, błękitna linia — trend, czerwona — średnią wartość pO₂ w powietrzu atmosferycznym podczas pomiaru.

Uzasadnij, dlaczego w opisanym modelu terapii CAR-T nie należy dobierać receptorów rozpoznających niespecyficzne antygeny nowotworowe.

Naturalny receptor limfocytu T rozpoznaje antygen peptydowy prezentowany przez MHC. Komórki nowotworowe mogą mieć obniżoną ilość MHC. W opisanej terapii CAR-T zmodyfikowany receptor CAR wiąże antygen bezpośrednio, niezależnie od MHC. Arkusz rozróżnia antygeny specyficzne (tylko na komórkach nowotworowych) i niespecyficzne (także na zdrowych). Limfocyty T pobrane z krwi pacjenta modyfikuje się jedną z dwóch metod: elektroporacja wprowadza mRNA kodujący CAR, a zmodyfikowany retrowirus wprowadza gen, którego DNA wbudowuje się w genom limfocytu. Komórki CAR-T są następnie namnażane, aktywowane i podawane pacjentowi. To model egzaminacyjny, nie zalecenie terapeutyczne.

Dlaczego CAR-T mają większą szansę zniszczenia opisanej komórki nowotworowej niż fizjologiczne limfocyty T? Uwzględnij rolę MHC.

Naturalny receptor limfocytu T rozpoznaje antygen peptydowy prezentowany przez MHC. Komórki nowotworowe mogą mieć obniżoną ilość MHC. W opisanej terapii CAR-T zmodyfikowany receptor CAR wiąże antygen bezpośrednio, niezależnie od MHC. Arkusz rozróżnia antygeny specyficzne (tylko na komórkach nowotworowych) i niespecyficzne (także na zdrowych). Limfocyty T pobrane z krwi pacjenta modyfikuje się jedną z dwóch metod: elektroporacja wprowadza mRNA kodujący CAR, a zmodyfikowany retrowirus wprowadza gen, którego DNA wbudowuje się w genom limfocytu. Komórki CAR-T są następnie namnażane, aktywowane i podawane pacjentowi. To model egzaminacyjny, nie zalecenie terapeutyczne.

Wyjaśnij, dlaczego metoda z retrowirusem pozwala uzyskać większą zawartość CAR niż elektroporacja mRNA. Uwzględnij ekspresję informacji genetycznej w obu metodach.

Naturalny receptor limfocytu T rozpoznaje antygen peptydowy prezentowany przez MHC. Komórki nowotworowe mogą mieć obniżoną ilość MHC. W opisanej terapii CAR-T zmodyfikowany receptor CAR wiąże antygen bezpośrednio, niezależnie od MHC. Arkusz rozróżnia antygeny specyficzne (tylko na komórkach nowotworowych) i niespecyficzne (także na zdrowych). Limfocyty T pobrane z krwi pacjenta modyfikuje się jedną z dwóch metod: elektroporacja wprowadza mRNA kodujący CAR, a zmodyfikowany retrowirus wprowadza gen, którego DNA wbudowuje się w genom limfocytu. Komórki CAR-T są następnie namnażane, aktywowane i podawane pacjentowi. To model egzaminacyjny, nie zalecenie terapeutyczne.

Oceń P/F: (1) limfocyty T uczestniczą w odporności swoistej; (2) kontakt z antygenem powoduje namnażanie limfocytów T.

Naturalny receptor limfocytu T rozpoznaje antygen peptydowy prezentowany przez MHC. Komórki nowotworowe mogą mieć obniżoną ilość MHC. W opisanej terapii CAR-T zmodyfikowany receptor CAR wiąże antygen bezpośrednio, niezależnie od MHC. Arkusz rozróżnia antygeny specyficzne (tylko na komórkach nowotworowych) i niespecyficzne (także na zdrowych). Limfocyty T pobrane z krwi pacjenta modyfikuje się jedną z dwóch metod: elektroporacja wprowadza mRNA kodujący CAR, a zmodyfikowany retrowirus wprowadza gen, którego DNA wbudowuje się w genom limfocytu. Komórki CAR-T są następnie namnażane, aktywowane i podawane pacjentowi. To model egzaminacyjny, nie zalecenie terapeutyczne.

Podaj narząd będący głównym miejscem dojrzewania limfocytów T u dorosłego człowieka.

Naturalny receptor limfocytu T rozpoznaje antygen peptydowy prezentowany przez MHC. Komórki nowotworowe mogą mieć obniżoną ilość MHC. W opisanej terapii CAR-T zmodyfikowany receptor CAR wiąże antygen bezpośrednio, niezależnie od MHC. Arkusz rozróżnia antygeny specyficzne (tylko na komórkach nowotworowych) i niespecyficzne (także na zdrowych). Limfocyty T pobrane z krwi pacjenta modyfikuje się jedną z dwóch metod: elektroporacja wprowadza mRNA kodujący CAR, a zmodyfikowany retrowirus wprowadza gen, którego DNA wbudowuje się w genom limfocytu. Komórki CAR-T są następnie namnażane, aktywowane i podawane pacjentowi. To model egzaminacyjny, nie zalecenie terapeutyczne.

Dlaczego obecność przeciwciał anty-HCV u osoby dorosłej nie przesądza o obecności wirusa we krwi w chwili badania?

Genom HCV, wywołującego WZW typu C, stanowi pojedyncza nić RNA. Po kontakcie z wirusem układ odpornościowy może niekiedy samoistnie go wyeliminować; część zakażeń przechodzi w stan przewlekły z uwalnianiem wirusa z hepatocytów do krwi. Pytania dotyczą interpretacji przeciwciał i techniki wykrywania genomu, nie diagnozy konkretnej osoby.

Dlaczego przed amplifikacją genomu HCV metodą PCR stosuje się odwrotną transkryptazę?

Genom HCV, wywołującego WZW typu C, stanowi pojedyncza nić RNA. Po kontakcie z wirusem układ odpornościowy może niekiedy samoistnie go wyeliminować; część zakażeń przechodzi w stan przewlekły z uwalnianiem wirusa z hepatocytów do krwi. Pytania dotyczą interpretacji przeciwciał i techniki wykrywania genomu, nie diagnozy konkretnej osoby.

Alternatywne składanie RNA dotyczy genów (A) ciągłych czy (B) nieciągłych i polega na łączeniu w różnych kombinacjach (C) eksonów czy (D) intronów? Wybierz dwie litery.

Początkowo szacowano, że człowiek ma 80 000–100 000 genów kodujących białka, zakładając jedno mRNA i jedno białko na gen. Ustalono około 20 000 takich genów. Wiele genów jądrowych człowieka ma alternatywne szlaki składania RNA.

Podaj dwa organella komórki człowieka, w których zachodzi transkrypcja. Przy każdym zaznacz, czy odbywa się w nim również translacja (tak/nie).

Początkowo szacowano, że człowiek ma 80 000–100 000 genów kodujących białka, zakładając jedno mRNA i jedno białko na gen. Ustalono około 20 000 takich genów. Wiele genów jądrowych człowieka ma alternatywne szlaki składania RNA.

Podaj nazwę wiązania chemicznego hydrolizowanego przez separazy.

Kohezyny są kompleksami białkowymi utrzymującymi chromatydy siostrzane razem. Separazy, będące enzymami proteolitycznymi, przecinają kohezyny i umożliwiają rozdzielenie chromatyd. Schemat źródłowy przedstawia parę chromatyd połączoną kohezynami, a po działaniu separaz — rozdzielone chromatydy.

Podaj dwie fazy mitozy, na których granicy separazy znoszą przyleganie chromatyd siostrzanych.

Kohezyny są kompleksami białkowymi utrzymującymi chromatydy siostrzane razem. Separazy, będące enzymami proteolitycznymi, przecinają kohezyny i umożliwiają rozdzielenie chromatyd. Schemat źródłowy przedstawia parę chromatyd połączoną kohezynami, a po działaniu separaz — rozdzielone chromatydy.

W jakiej fazie cyklu komórkowego replikacja DNA prowadzi do powstania chromatyd siostrzanych?

Kohezyny są kompleksami białkowymi utrzymującymi chromatydy siostrzane razem. Separazy, będące enzymami proteolitycznymi, przecinają kohezyny i umożliwiają rozdzielenie chromatyd. Schemat źródłowy przedstawia parę chromatyd połączoną kohezynami, a po działaniu separaz — rozdzielone chromatydy.

Na podstawie rodowodu oceń, czy można wykluczyć: (1) dziedziczenie autosomalne dominujące; (2) dziedziczenie recesywne sprzężone z płcią. Wybierz T, jeśli można wykluczyć, albo N, jeśli nie.

Rodowód pokazuje chorobę warunkowaną mutacją jednego genu. Koła oznaczają kobiety, kwadraty mężczyzn; wypełnione symbole — osoby chore, niewypełnione — zdrowe.

Od kogo człowiek z reguły dziedziczy genom mitochondrialny? Wybierz A–D.

Rodowód pokazuje chorobę warunkowaną mutacją jednego genu. Koła oznaczają kobiety, kwadraty mężczyzn; wypełnione symbole — osoby chore, niewypełnione — zdrowe.

(1) Zapisz genotyp samicy, pokazując układ alleli na chromosomach. (2) Podaj typy gamet samca i ich prawdopodobieństwa. (3) Oblicz prawdopodobieństwo brązowego potomka z normalnymi odnóżami. Nie zaokrąglaj.

U Drosophila melanogaster B (brązowe ciało) dominuje nad b (czarne ciało), a D (normalne odnóża) nad d (krótkie odnóża). Geny leżą na chromosomie 2., w odległości 17,5 cM. Skrzyżowano samca BD/bd z czarną samicą o krótkich odnóżach. Polecenie prosi o cztery typy gamet, ale w zasadach CKE dopuszczono także odpowiedź uwzględniającą specyfikę mejozy samców tego gatunku.

Uzasadnij na podstawie drzewa, że zęby szablaste Thylacosmilus i Smilodon powstały w wyniku ewolucji zbieżnej.

Thylacosmilus i Smilodon miały długie, piłkowane kły szablaste, mogące ułatwiać zabijanie ofiar. Drzewo pokazuje ich pokrewieństwo z wybranymi ssakami. Czerwone punkty oznaczają niezależne pojawienie się zębów szablastych, a zielony punkt — wspólnego przodka o zębach normalnej długości. Rysunki zwierząt nie zachowują proporcji.

Oceń P/F: (1) Thylacosmilus jest bliżej spokrewniony ze Smilodon niż z kangurami; (2) Smilodon jest bliżej spokrewniony ze słoniem niż z człowiekiem.

Thylacosmilus i Smilodon miały długie, piłkowane kły szablaste, mogące ułatwiać zabijanie ofiar. Drzewo pokazuje ich pokrewieństwo z wybranymi ssakami. Czerwone punkty oznaczają niezależne pojawienie się zębów szablastych, a zielony punkt — wspólnego przodka o zębach normalnej długości. Rysunki zwierząt nie zachowują proporcji.

Nazwij zależność pająka Pamphobeteus i żaby C. royi. Uzasadnij na konkretnych korzyściach lub stratach obu organizmów.

Pająk Pamphobeteus i żaba Chiasmocleis royi mogą zamieszkiwać tę samą norę. Pająk zapewnia żabie schronienie w chłodnym, wilgotnym miejscu, ochronę przed drapieżnikami i dostęp do miejsc żerowania. Żaba zjada mrówki oraz larwy much, które mogą odżywiać się jajami i potomstwem pająka.

Podaj różnicę między sposobem trawienia pokarmu przez pająki i przez płazy.

Pająk Pamphobeteus i żaba Chiasmocleis royi mogą zamieszkiwać tę samą norę. Pająk zapewnia żabie schronienie w chłodnym, wilgotnym miejscu, ochronę przed drapieżnikami i dostęp do miejsc żerowania. Żaba zjada mrówki oraz larwy much, które mogą odżywiać się jajami i potomstwem pająka.

Wymień wszystkich żywicieli pośrednich i żywicieli ostatecznych B. polymorphus opisanych w tekście.

Przywra Bucephalus polymorphus i małż Dreissena polymorpha (racicznica zmienna) są gatunkami obcymi w wodach zachodniej Europy; małż pojawił się tam wcześniej. Miracidium tej przywry może wnikać wyłącznie do racicznicy. W małżu powstaje sporocysta i dojrzewają cerkarie. Cerkarie opuszczają małża i w rybach karpiowatych przekształcają się w metacerkarie. Ryby rybożerne zjadają zakażone karpiowate; w ich ciele przywra dojrzewa płciowo i dochodzi do zapłodnienia.

Dlaczego obecność racicznicy zmiennej jest niezbędna do zamknięcia cyklu życiowego B. polymorphus?

Przywra Bucephalus polymorphus i małż Dreissena polymorpha (racicznica zmienna) są gatunkami obcymi w wodach zachodniej Europy; małż pojawił się tam wcześniej. Miracidium tej przywry może wnikać wyłącznie do racicznicy. W małżu powstaje sporocysta i dojrzewają cerkarie. Cerkarie opuszczają małża i w rybach karpiowatych przekształcają się w metacerkarie. Ryby rybożerne zjadają zakażone karpiowate; w ich ciele przywra dojrzewa płciowo i dochodzi do zapłodnienia.

Oceń P/F: (1) przy 10 °C i 15‰ śmiertelność samic krewetek przekracza 50%; (2) przy 10 °C śmiertelność jest niezależna od zasolenia.

Wykres pokazuje śmiertelność samic krewetki piaskowej Crangon septemspinosa w zależności od temperatury i zasolenia. Gatunek występuje u zachodnich wybrzeży Atlantyku, od Nowej Fundlandii do Florydy. Niszę podstawową można przedstawić jako wielowymiarowy zakres czynników środowiska.

Oceń zdanie: „Podstawowa nisza ekologiczna krewetki piaskowej to zachodnie wybrzeża Atlantyku”. Uzasadnij, odnosząc się do definicji niszy podstawowej.

Wykres pokazuje śmiertelność samic krewetki piaskowej Crangon septemspinosa w zależności od temperatury i zasolenia. Gatunek występuje u zachodnich wybrzeży Atlantyku, od Nowej Fundlandii do Florydy. Niszę podstawową można przedstawić jako wielowymiarowy zakres czynników środowiska.

Podaj przedział optimum temperaturowego samic krewetki piaskowej przy optymalnym zasoleniu.

Wykres pokazuje śmiertelność samic krewetki piaskowej Crangon septemspinosa w zależności od temperatury i zasolenia. Gatunek występuje u zachodnich wybrzeży Atlantyku, od Nowej Fundlandii do Florydy. Niszę podstawową można przedstawić jako wielowymiarowy zakres czynników środowiska.