Zadanie 1.1
2 pktFilozofia — odpowiedź według zasad CKE
Na podstawie tekstu i własnej wiedzy wykonaj polecenia.
Platon, Menon
SOKRATES: Jeśli cnota jest rodzajem wiedzy, jest oczywiste, że można jej nauczyć.
MENON: Z pewnością.
SOKRATES: Szybko to rozstrzygnęliśmy […].
MENON: Doskonale.
SOKRATES: Następnym problemem, który, jak się wydaje, należy rozpatrzyć, jest to, czy
cnota jest wiedzą, czy czymś innym niż wiedza.
MENON: Mnie się też wydaje, że jest to następny problem, który trzeba rozpatrzyć.
SOKRATES: Więc cóż? Czy nie uważamy cnoty za dobro? Czy podtrzymujemy tę hipotezę,
że cnota jest dobrem?
MENON: Z pewnością.
SOKRATES: Gdyby istniało jakieś dobro oddzielnie od wiedzy, wówczas i cnota mogłaby
nie być wiedzą; jeśli jednak nie ma takiego dobra, które nie należałoby do wiedzy, możemy
słusznie przypuszczać, że jest ona wiedzą.
MENON: Jest tak.
SOKRATES: Czy dzięki cnocie jesteśmy dobrzy?
MENON: Tak.
SOKRATES: Jeśli dobrzy, to i pożyteczni: wszystko, co dobre, jest bowiem pożyteczne. Czyż
nie?
MENON: Tak.
SOKRATES: Zatem i cnota jest pożyteczna?
MENON: Z konieczności, zgodnie z tym, cośmy ustalili.
SOKRATES: Popatrzmy zatem, jakie rzeczy są dla nas pożyteczne, rozpatrując każdą
z osobna. Zdrowie, mówimy, siła, piękność, bogactwo; wszystkie te rzeczy i im podobne
uważamy za pożyteczne. Czyż nie?
MENON: Tak.
SOKRATES: Ale niekiedy uważamy, że te same rzeczy nam szkodzą; czy też tak uważasz,
czy nie?
MENON: Tak samo.
SOKRATES: Zastanów się zatem, jak są one kierowane, gdy nam przynoszą pożytek, a jak
gdy szkodzą? Czy nie jest tak, że gdy są używane rozsądnie, przynoszą nam pożytek, jeśli
nie, szkodzą?
MENON: Z pewnością.
SOKRATES: Rozważmy teraz rzeczy od strony duszy. Czy nazywasz coś roztropnością,
sprawiedliwością, męstwem, zdolnością do nauki, pamięcią, hojnością i tym podobnie?
MENON: Nazywam.
SOKRATES: Zastanów się, czy te spośród nich, które nie są twoim zdaniem wiedzą, lecz
czymś różnym od wiedzy, nie są takie, że raz szkodzą, innym razem przynoszą pożytek? Na
przykład męstwo; gdy męstwo nie jest rozważne, ale jest tylko zuchwalstwem; jeśli człowiek
jest nierozsądnie zuchwały, ponosi szkodę, jeśli kieruje nim rozsądek, odnosi korzyść.
MENON: Tak.
MFI_1R
SOKRATES: Czy nie jest tak samo z rozwagą i zdolnością uczenia się? To, czego się uczymy
i czemu się oddajemy z rozsądkiem, przynosi pożytek, jeśli bez rozsądku, szkodzi.
MENON: To całkowita prawda.
SOKRATES: Krótko mówiąc, czy wszystko to, co dusza podejmuje albo znosi kierując się
rozsądkiem, nie kończy się szczęśliwie, jeśli zaś kieruje się nierozsądkiem, przeciwnie?
MENON: Tak się wydaje.
SOKRATES: Jeśli zatem cnota jest jedną z rzeczy związanych z duszą i z konieczności musi
być pożyteczna, musi być rozsądkiem; wszystkie inne bowiem rzeczy z duszą związane nie są
same z siebie ani pożyteczne, ani szkodliwe, ale zależnie od tego, czy towarzyszy im
rozsądek, czy szaleństwo szkodzą lub przynoszą pożytek. Zgodnie z tym rozumowaniem,
ponieważ cnota przynosi pożytek, musi być rodzajem rozsądku.
MENON: I mnie się tak wydaje.
Platon, Menon, przeł. P. Siwek, [w:] Platon, Gorgias. Menon, Warszawa 1991, s. 173–175.
W powyższym dialogu Sokrates argumentuje na rzecz powszechnie przypisywanego mu
stanowiska etycznego.
Podaj nazwę tego stanowiska i wyrażaną w nim tezę.
Nazwa: Teza:
Pokaż oficjalne rozwiązanie i omówienie źródłowe
Nazwa: intelektualizm etyczny.
Przykładowe sformułowania tezy:
• Wiedza o dobru jest wystarczającym warunkiem cnoty (bycia dobrym).
• Wiedza moralna jest koniecznym i wystarczającym warunkiem dobrego działania.
Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MFI-R1_1P-162, zadanie 1.1. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Odczytaj wszystkie warunki polecenia
W powyższym dialogu Sokrates argumentuje na rzecz powszechnie przypisywanego mu stanowiska etycznego. Podaj nazwę tego stanowiska i wyrażaną w nim tezę. Nazwa: Teza: Przy rozwiązywaniu zachowaj wszystkie wskazane dane, ograniczenia, jednostki i wymaganą formę odpowiedzi.
- Prześledź oficjalne rozwiązanie lub klucz
Przypisane zasady CKE podają: Nazwa: intelektualizm etyczny. Przykładowe sformułowania tezy: • Wiedza o dobru jest wystarczającym warunkiem cnoty (bycia dobrym). • Wiedza moralna jest koniecznym i wystarczającym warunkiem dobrego działania.
- Sprawdź zapis i punktowanie
Zadanie 1.1: 0–2 pkt. Pełne oficjalne kryteria, warianty akceptowane i przykładowe rozwiązanie zachowano w polu odpowiedzi; należy stosować je łącznie. Przed zakończeniem porównaj odpowiedź z dokładnym poleceniem oraz dopuszczalnymi wariantami wskazanymi w zasadach.
Nie ograniczaj rozwiązania do końcowego wyniku. Zachowaj warunki, jednostki, tok rozumowania i wszystkie elementy wymagane przez kryteria punktowania.
Punktowanie i źródło
Zadanie 1.1: 0–2 pkt. Pełne oficjalne kryteria, warianty akceptowane i przykładowe rozwiązanie zachowano w polu odpowiedzi; należy stosować je łącznie.
Strona arkusza: 3
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.