Geografia 2020 — poziom rozszerzony — Formuła 2015

Zadanie wykonaj na podstawie zdjęcia satelitarnego, na którym przedstawiono oświetloną i nieoświetloną promieniami słonecznymi część Europy i Afryki, wykonanego w wybranym dniu maja (strona I barwnego materiału źródłowego). Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jedną z odpowiedzi 1–4. Na fotografii przedstawiono sytuację, w której w Warszawie ruchu obrotowego Ziemi kilkadziesiąt minut 1. ze wschodu na zachód. A. wcześniej rozpoczęła się noc, ruchu obiegowego Ziemi wokół co jest Słońca. następstwem zmiany nachylenia osi Ziemi do za kilkadziesiąt minut ekliptyki w ruchu obiegowym. B. rozpocznie się dzień, ruchu obrotowego Ziemi z zachodu na wschód.

W tabeli podano średnie miesięczne temperatury powietrza i średnie sumy miesięcznych opadów atmosferycznych dla czterech stacji spośród zaznaczonych na mapie Afryki. Wpisz odpowiednie numery obok danych klimatycznych, tak aby dane te odpowiadały właściwym stacjom zaznaczonym na mapie Afryki. Numer I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII t 22,4 21,9 20,5 17,8 14,1 11,2 11,0 13,7 17,3 20,5 21,1 22,0 o 128 89 80 48 19 6 6 6 19 69 112 115 t 13,0 14,0 17,2 20,5 24,0 27,1 27,5 27,5 25,6 23,5 19,2 15,0 o 4 3 2 1 0 0 0 0 0 0 3 4 t 17,2 18,3 17,3 15,5 14,8 14,3 13,8 12,9 13,1 13,9 15,2 16,4 o 2 2 3 2 0 0 0 0 0 0 1 0 t 12,4 13,1 14,7 16,0 18,2 20,6 22,4 23,3 21,9 19,7 16,1 13,4 o 64 53 48 36 18 4 1 3 6 34 65 80 t – temperatura powietrza w ºC o – opady atmosferyczne w mm Na podstawie: www.climate-data.org

Na mapie Afryki numerami od 1 do 5 oznaczono wybrane stacje meteorologiczne. MGE_1R

Poniżej opisano uwarunkowania i cechy sieci osadniczej jednego z państw, w którym jest położona stacja meteorologiczna zaznaczona na mapie Afryki. Przez kraj przebiega wysoka bariera orograficzna o kierunku SW ̶ NE, będąca również granicą klimatyczną i społeczno-ekonomiczną. W północno-zachodniej części kraju leży większość ośrodków miejskich, a południowo-wschodnia część jest słabiej zaludniona. W północnozachodniej części kraju, na wybrzeżu lub nad rzekami, miasta rozwijały się już w starożytności, a w pozostałej części kraju miasta powstały w późniejszych okresach, głównie w oazach lub w pobliżu miejsc wydobycia surowców mineralnych, takich jak fosforyty i rudy metali. Na podstawie: P. Wilczyński, Osadnictwo miejskie […], Kielce 2007. Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz jedną z odpowiedzi 1–3. W tekście opisano uwarunkowania i cechy sieci osadniczej o chaotycznej strukturze przestrzennej, A. Egiptu – 1. z centrum o wąskich ulicach, bazarem kraju, dla którego i świątynią z minaretem. jest o układzie promienistym, z prostymi B. Maroka – charakterystyczny 2. ulicami odchodzącymi od centralnego typ fizjonomiczny placu i dzielnicą przemysłową. Republiki miasta na planie szachownicowym, z centrum C. Południowej 3. z ratuszem, katedrą i architekturą Afryki – kolonialną. Nr zadania 1. 2.1. 2.2. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 2 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Na mapie Afryki numerami od 1 do 5 oznaczono wybrane stacje meteorologiczne. MGE_1R

Na schematycznych rysunkach przedstawiono uproszczone przekroje przez troposferę nad obszarami, nad którymi przechodzą fronty atmosferyczne. Na przekrojach liniami nad powierzchnią gruntu zaznaczono powierzchnie frontalne, a strzałkami − kierunki ruchu mas powietrza. Za pomocą sygnatur literowych zaznaczono typy chmur charakterystyczne dla danych frontów atmosferycznych. Na podstawie: K. Kożuchowski, Meteorologia i klimatologia, Warszawa 2005. Odszukaj ma mapie synoptycznej linię przekroju przez troposferę (I−II), poprowadzoną przez środkową część Półwyspu Skandynawskiego. Zaznacz poprawne dokończenie zdania. Przekrój przez troposferę wzdłuż linii I−II przedstawiono na rysunku oznaczonym numerem A. 1. B. 2. C. 3. D. 4.

Zadanie wykonaj na podstawie mapy synoptycznej Europy obrazującej pogodę w jednym z jesiennych dni w wybranym roku (strona I barwnego materiału źródłowego).

Wyjaśnij, dlaczego w Madrycie, w sytuacji przedstawionej na mapie synoptycznej, obserwuje się bezchmurne niebo. MGE_1R

Zadanie wykonaj na podstawie mapy synoptycznej Europy obrazującej pogodę w jednym z jesiennych dni w wybranym roku (strona I barwnego materiału źródłowego).

Na mapie Ameryki Północnej zaznaczono literami A−D miejsca położone w strefie nadbrzeżnej, dla której prądy morskie odgrywają istotną rolę w kształtowaniu się warunków klimatycznych. Wskaż dwa miejsca, w których klimat znajduje się pod wpływem prądów morskich płynących w kierunku wyższych szerokości geograficznych. Wpisz właściwe litery. Podaj dwie konsekwencje wpływu takich prądów na klimat tych miejsc. Miejsca: , Konsekwencje: 1. 2. Nr zadania 3.1. 3.2. 4. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 2 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Podaj czynnik, który uniemożliwia tworzenie się międzyzwrotnikowych cyklonów tropikalnych u wybrzeży Peru i Angoli.

Zadanie wykonaj na podstawie mapy temperatury wód powierzchniowych oceanu światowego (strona I barwnego materiału źródłowego) oraz poniższej mapy, na której przedstawiono rejony powstawania i trasy przemieszczania się cyklonów tropikalnych. Na podstawie: J. Kop, M. Kucharska, E. Szkurłat, Geografia, Warszawa 2006.

Sformułuj dwie prawidłowości dotyczące przemieszczania się cyklonów tropikalnych. 1. 2. MGE_1R Zadania od 6. do 11. wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej Suwalskiego Parku Krajobrazowego (strona II barwnego materiału źródłowego).

Zadanie wykonaj na podstawie mapy temperatury wód powierzchniowych oceanu światowego (strona I barwnego materiału źródłowego) oraz poniższej mapy, na której przedstawiono rejony powstawania i trasy przemieszczania się cyklonów tropikalnych. Na podstawie: J. Kop, M. Kucharska, E. Szkurłat, Geografia, Warszawa 2006.

W dniu 22 czerwca wysokość Słońca w momencie górowania, zmierzona w jednym z miejsc na obszarze Suwalskiego Parku Krajobrazowego, wyniosła 59°10ʹ. Oblicz szerokość geograficzną miejsca, w którym wykonano pomiar, a następnie zaznacz poprawne dokończenie zdania. Przyjmij deklinację Słońca o wartości 23°26ʹ. Zapisz obliczenia. Obliczenia Szerokość geograficzna: Pomiar został wykonany A. na Górze Zamkowej w polu E2. B. w punkcie widokowym w polu E1. C. na brzegu jeziora Hańcza na granicy pól mapy C1/C2. D. w punkcie widokowym na brzegu rzeki Czarna Hańcza w polu B3.

Zadanie wykonaj, korzystając z barwnej mapy szczegółowej oraz fotografii (zamieszczonej na stronie III barwnego materiału źródłowego) rezerwatu położonego na tej mapie w polu C2. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. Rezerwat, w którym wykonano fotografię, jest położony na równinie 1. P F sandrowej, a na fotografii przedstawiono otoczaki rzeczne. 2. Wzgórza moreny czołowej na obszarze przedstawionym na mapie P F powstały wskutek akumulacyjnej działalności lądolodu. Na wysoczyznach dominującym zbiorowiskiem roślinnym są lasy 3. P F łęgowe, a w obniżeniach ̶ buczyny. Nr zadania 5.1. 5.2. 6. 7. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 1 2 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Uzupełnij poniższe zdania odnoszące się do cech wybranych jezior. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach. Hańcza jest jeziorem (bezodpływowym / przepływowym) . Ze względu na dużą przezroczystość wód jeziora Hańcza można wnioskować, że pod względem żyzności należy ono do jezior (oligotroficznych / eutroficznych) . Jezioro Jaczno (D1), charakteryzujące się dużą ilością planktonu, oraz jezioro Hańcza są zaliczane pod względem zawartości substancji biogennych do (tego samego / innego) typu.

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie spośród 1–4. Hańcza należy do jezior polodowcowych długa linia brzegowa i rozległa powierzchnia 1. jeziora należącego do największych na Suwalszczyźnie. A. morenowych, jego głębokość, strome brzegi i zbliżone do południkowego ułożenie misy. o czym świadczą dobrze rozwinięta linia brzegowa, obecność 3. licznych zatok i duże zróżnicowanie głębokości. B. rynnowych, położenie między wzniesieniami moreny 4. czołowej a obniżeniem moreny dennej oraz wiek misy.

Linia brzegowa jeziora Hańcza jest położona na wysokości 227 m n.p.m. Uzupełnij zdanie – wpisz właściwe określenie dobrane z podanych w nawiasie. Uzasadnij wybór, uwzględniając wysokość bezwzględną najgłębszego punktu dna jeziora Hańcza. Jezioro Hańcza (należy / nie należy) do jezior kryptodepresyjnych. Uzasadnienie: MGE_1R

Podaj − wyłącznie na podstawie barwnej mapy szczegółowej − trzy cechy przyrodnicze doliny rzeki Czarna Hańcza w polach mapy B2/3. 1. 2. 3.

Zadanie wykonaj na podstawie szkicu geomorfologicznego fragmentu doliny Czarnej Hańczy (strona III barwnego materiału źródłowego) położonego w sąsiedztwie Zalewu Turtulskiego w polu B3 barwnej mapy szczegółowej. Przedstaw podobieństwo i różnicę, jakie dostrzegasz między ozem a rynną polodowcową. Podobieństwo: Różnica:

Na południowy wschód od Suwalskiego Parku Krajobrazowego, przedstawionego na barwnej mapie szczegółowej, Czarna Hańcza płynie przez obszar Równiny Augustowskiej. Spośród sformułowań oznaczonych literami A−H wybierz te, które tworzą model przyczynowo-skutkowy, przedstawiający etapy powstawania gleb pokrywających większość obszaru Równiny Augustowskiej. Do każdej kratki wpisz jedną literę. A. Utworzenie sandru. B. Utworzenie moreny dennej. C. Powstanie gleby bielicowej. D. Powstanie gleby brunatnej. E. Rozwój lasu iglastego. F. Rozwój lasu liściastego. G. Akumulacja osadów fluwioglacjalnych. H. Akumulacja osadów jeziornych – iłów warwowych. → → → Nr zadania 8. 9. 10. 11.1. 11.2. 12. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 1 1 1 1 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Zadanie wykonaj na podstawie mapy, na której przedstawiono średnią liczbę dni z pokrywą śnieżną w Polsce w wybranym okresie XX wieku (strona III barwnego materiału źródłowego). Wyjaśnij, dlaczego Nizina Podlaska charakteryzuje się inną długością zalegania pokrywy śnieżnej niż Nizina Szczecińska. W odpowiedzi odnieś się do obu regionów.

Zadanie wykonaj na podstawie rysunków, na których przedstawiono poszczególne etapy procesów geologicznych na wybranym obszarze. Uzupełnij schemat, tak aby przedstawiał w kolejności od najstarszego do najmłodszego wydarzenia geologiczne, które zaszły na obszarze przedstawionym na rysunkach. Wpisz we właściwe miejsca odpowiednie numery rysunków. wydarzenie wydarzenie najstarsze najmłodsze MGE_1R

Zadanie wykonaj na podstawie mapy geologicznej, na której przedstawiono wiek skał budujących Islandię (strona III barwnego materiału źródłowego). Zaznacz dwie poprawne informacje odnoszące się do budowy geologicznej Islandii lub związków między jej budową geologiczną a innymi elementami środowiska geograficznego. A. Zaznaczona na wschodnim wybrzeżu Islandii miejscowość Höfn znajduje się w części litosfery leżącej na obszarze płyty eurazjatyckiej. B. Warstwa skał powierzchniowych Islandii jest zbudowana głównie ze skał magmowych głębinowych, o czym świadczy ich wiek. C. Najmłodsze skały, charakterystyczne dla budowy geologicznej Islandii, powstały w czasie orogenezy hercyńskiej. D. Na Islandii obecność wód termalnych jest charakterystyczna dla obszarów występowania na powierzchni najstarszych skał. E. Wzajemne położenie wulkanów i lodowców może sprzyjać występowaniu powodzi w niektórych regionach Islandii.

Erupcje wulkanów mogą się przyczyniać do zmian temperatury powietrza. Wyjaśnij możliwy wpływ dużych erupcji wulkanicznych zarówno na spadek, jak i na wzrost temperatury powietrza w skali globalnej. Wpływ na spadek temperatury powietrza: Wpływ na wzrost temperatury powietrza: Nr zadania 13. 14. 15. 16. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 1 1 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Uzupełnij tabelę. Przyporządkuj warunkom powstawania gleby określony typ gleby i charakterystyczny dla niej obszar występowania w Polsce. Typ gleby i obszar występowania wybierz z podanych. Typ gleby: bagienne, bielicowe, czarnoziemy, rędziny. Obszar występowania: Dolina Biebrzy i Narwi, okolice Chęcin w Górach Świętokrzyskich, Płaskowyż Głubczycki, Równina Tucholska. Obszar Warunki powstawania gleby Typ gleby występowania Wytworzone na skałach węglanowych (wapieniach, dolomitach, marglach, zlepieńcach zygmuntowskich). Wytworzone na słabo przepuszczalnym podłożu w warunkach stałego lub okresowego podtapiania. Wytworzone na podłożu lessowym przy udziale roślinności łąkowo-stepowej i leśno-stepowej.

Na blokdiagramie wskazano wybraną płaszczowinę. płaszczowina Na podstawie: www.kaskgg.agh.edu.pl Wyjaśnij, w jaki sposób powstała wskazana płaszczowina. Uwzględnij proces charakterystyczny dla deformacji ciągłych i proces charakterystyczny dla deformacji nieciągłych. MGE_1R

Uzupełnij tabelę. Wpisz obok każdego opisu regionu numer, którym ten region oznaczono na mapie. Położenie regionu Opis regionu (numer na mapie) Występują tam największe w Polsce złoża gipsów i anhydrytów, powstałe w neogenie. W budowie geologicznej można wyróżnić elementy charakterystyczne dla platformy wschodnioeuropejskiej. W budowie geologicznej dominują struktury płaszczowinowe.

Na mapie oznaczono numerami 1–5 zasięg wybranych regionów fizycznogeograficznych Polski. Na postawie: J. Kondracki, Geografia fizyczna Polski, Warszawa 2002.

Zaznacz dwie cechy środowiska geograficznego obszaru oznaczonego numerem 5 na mapie. A. Na tym obszarze znajdują się dwa parki narodowe. B. Dla tego obszaru są charakterystyczne formy krasu podziemnego. C. W dolinie największej rzeki regionu wybudowano zbiorniki retencyjne. D. Cechą charakterystyczną szaty roślinnej są formacje trawiaste − połoniny. E. Główne cechy współczesnej rzeźby terenu powstały w efekcie zlodowaceń plejstoceńskich. Nr zadania 17. 18. 19.1. 19.2. Wypełnia Maks. liczba pkt 2 1 1 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Na mapie oznaczono numerami 1–5 zasięg wybranych regionów fizycznogeograficznych Polski. Na postawie: J. Kondracki, Geografia fizyczna Polski, Warszawa 2002.

Na mapie przedstawiono położenie wybranych państw europejskich oznaczonych numerami 1−5. W latach 2009−2017 przyjęto do NATO trzy państwa położone na Półwyspie Bałkańskim, różniące się strukturą religijną i wyznaniową ludności. Uzupełnij tabelę. Wpisz w każdym wierszu nazwę państwa przyjętego do NATO w latach 2009−2017 oraz numer, którym oznaczono je na mapie. Katolicy Prawosławni Muzułmanie Oznaczenie Nazwa państwa (%) (%) (%) na mapie 3 72 19 10 7 57 86 4 1 Na podstawie: www.cia.gov

Niektóre miasta, oprócz pełnionej funkcji usługowej, w XXI wieku uzyskały nowe funkcje. Przedstaw nową funkcję miast Prisztina i Dżuba, nadaną im w XXI wieku. MGE_1R

Na mapie Szwajcarii przedstawiono obszary różniące się strukturą językową ludności. A B Na podstawie: A. Maryański, Narodowości świata, Warszawa 1998. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. Każdy z czterech języków urzędowych Szwajcarii należy do rodziny 1. P F języków indoeuropejskich. Na obszarze oznaczonym literą A językiem urzędowym stosowanym 2. P F przez większość ludności jest jeden z języków romańskich. Język francuski jest językiem urzędowym stosowanym przez większość 3. P F ludności obszaru oznaczonego literą B.

W tabeli przedstawiono strukturę pochodzenia imigrantów przebywających w 2017 r. w wybranych krajach. Uzupełnij tabelę. W każdym wierszu wpisz nazwę państwa, dla którego przedstawiono główne kierunki imigracji. Nazwy państw wybierz z podanych poniżej. Francja Japonia Kuwejt Niemcy Stany Zjednoczone Kraje emigracyjne Kraj imigracyjny Polska 16%, Turcja 14%, Rosja 9%, inne 61% Indie 37%, Egipt 13%, Bangladesz 12%, inne 38% Algieria 18%, Maroko 12%, Portugalia 9%, inne 61% Na podstawie: www.pewglobal.org Nr zadania 20. 21. 22. 23. Wypełnia Maks. liczba pkt 2 1 1 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Zadanie wykonaj na podstawie wykresów, na których przedstawiono strukturę wieku i płci ludności Japonii w 2015 r. wraz z prognozą na 2040 r. i na 2065 r. (strona IV barwnego materiału źródłowego). Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Największa podaż siły roboczej na rynku pracy wystąpiła w 2015 r. P F Na każdej z piramid ludność w wieku powyżej 75 lat charakteryzuje 2. się wyższą wartością współczynnika feminizacji niż współczynnika P F maskulinizacji. 3. Współczynnik obciążenia demograficznego ludnością w wieku P F poprodukcyjnym w roku 2040 będzie mniejszy niż w roku 2015.

Przedstaw dwa podobieństwa i dwie różnice między ekstensywnym rolnictwem występującym w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie a intensywnym rolnictwem Francji i Wielkiej Brytanii. Podobieństwa: 1. 2. Różnice: 1. 2. MGE_1R

Na diagramach przedstawiono udział w produkcji światowej głównych producentów bawełny i kukurydzy w 2017 r. Producenci bawełny (włókno) Producenci kukurydzy Chiny Stany pozostali Zjednoczone pozostali Pakistan Argentyna Indie Brazylia Stany Chiny Zjednoczone Na podstawie: Rocznik Statystyczny RP 2016, Warszawa 2016. Oceń na podstawie diagramów i wiedzy własnej, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. Najdogodniejsze warunki przyrodnicze do uprawy kukurydzy występują 1. w klimacie zwrotnikowym wilgotnym, o czym świadczy koncentracja P F jej produkcji na Nizinach Wewnętrznych w Stanach Zjednoczonych. Klimat monsunowy jest najważniejszym przyrodniczym czynnikiem 2. warunkującym u głównych producentów uprawę zarówno bawełny, P F jak i kukurydzy. Uprawa bawełny wymaga dużo wilgoci zarówno w początkowych 3. P F fazach rozwoju jak i w czasie zbiorów.

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz jedną z odpowiedzi 1–3. Na fotografii 1. przedstawiono sposób sadzenia ryżu typowy dla rolnictwa A. ekstensywnego pracochłonnego, 1. Tajwan. charakterystycznego B. intensywnego kapitałochłonnego, 2. Sachalin. dla wyspy C. intensywnego pracochłonnego, 3. Nowa Gwinea. Nr zadania 24. 25. 26. 27.1. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 2 1 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Na fotografiach przedstawiono różne sposoby uprawy ryżu na obszarach o odmiennym stopniu rozwoju społeczno-gospodarczego (strona IV barwnego materiału źródłowego).

Podaj czynnik społeczno-ekonomiczny, który w regionach uprawy ryżu wpłynął na rozwój typu rolnictwa przedstawionego na fotografii 2. Uzasadnij wpływ tego czynnika na typ rolnictwa, do którego odnosi się ta fotografia. Czynnik: Uzasadnienie:

Na fotografiach przedstawiono różne sposoby uprawy ryżu na obszarach o odmiennym stopniu rozwoju społeczno-gospodarczego (strona IV barwnego materiału źródłowego).

Na mapie literami od A do D zaznaczono wybrane regiony Polski. Na podstawie: Geograficzny atlas Polski, Warszawa 2013. Spośród podanych poniżej cech dobierz dla każdej pary regionów A i B oraz C i D po dwie cechy odnoszące się do podobnych warunków przyrodniczych rolnictwa obu regionów lub prowadzonej na ich obszarze produkcji rolniczej. Cechy: 1. krótki okres wegetacyjny 2. deficyt wody dla rolnictwa 3. duże rozdrobnienie gospodarstw 4. duży na tle kraju udział użytków zielonych w strukturze użytków rolnych 5. duży udział buraków cukrowych w strukturze zasiewów Cechy (wpisz Regiony po dwa numery) AiB , CiD , MGE_1R

Na rysunku oznaczono granice wybranego obszaru w południowej Polsce, na którym rozważa się utworzenie sadu. Na podstawie: Z. Podgórski, W. Marszelewski, K. Becmer, Geografia. Zarys wiedzy o Ziemi, Warszawa 2002. Uzasadnij, podając trzy argumenty, że warunki środowiska geograficznego przedstawionego obszaru przemawiają za wskazaną na rysunku lokalizacją sadu. 1. 2. 3. Nr zadania 27.2. 28. 29. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 2 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Poniżej wymieniono czynniki, które mają wpływ na bilans energetyczny województw w Polsce. A. Liczne elektrownie cieplne o różnej mocy opalane węglem kamiennym oraz występowanie bogatych złóż ważnego w Polsce surowca energetycznego. B. Liczne elektrownie wodne zlokalizowane na rzekach o dużych spadkach oraz dwie elektrownie szczytowo-pompowe. C. Funkcjonowanie największej w Polsce elektrowni cieplnej opalanej surowcem wydobywanym metodą odkrywkową. D. Zlokalizowanie dużej elektrowni cieplnej w pobliżu bazy surowcowej położonej w sąsiednim województwie oraz mały potencjał demograficzny województwa. Dobierz do każdego z województw oznaczonych na mapie numerami 1–3 czynnik wybrany spośród oznaczonych literami A–D, przyczyniający się do powstania nadwyżek energii elektrycznej w danym województwie. Wpisz poniżej przy każdym z numerów, którym oznaczono województwo na mapie, właściwą literę. 1. 2. 3.

Zadanie wykonaj na podstawie mapy, na której przedstawiono województwa z podziałem na pięć kategorii według bilansu energii elektrycznej. Województwa o największych nadwyżkach energii elektrycznej oznaczono numerami 1–3 (strona IV barwnego materiału źródłowego).

Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwy województw, do których odnoszą się podane informacje. Informacje Nazwa województwa W tym województwie występują duże niedobory energii elektrycznej, pomimo eksploatacji złóż karbońskiego surowca energetycznego w zagłębiu o bardzo dużych zasobach. Zrównoważony bilans energii elektrycznej występuje w tym województwie m.in. dzięki funkcjonowaniu dużych elektrowni cieplnych bazujących na węglu brunatnym. Występują tam umiarkowane niedobory energii i mała konsumpcja energii elektrycznej wynikająca z niewielkiego zaludnienia i niskiego uprzemysłowienia. W ograniczonym stopniu są wykorzystywane w energetyce krótkie rzeki, z których część odpływa do Rosji. Umiarkowane niedobory energii występują pomimo zlokalizowania tam kilku elektrowni wodnych i największej elektrowni geotermalnej w Polsce. Województwo charakteryzuje się dużym potencjałem energii, wynikającym z istnienia licznych rzek o dużym spadku. MGE_1R

Zadanie wykonaj na podstawie mapy, na której przedstawiono województwa z podziałem na pięć kategorii według bilansu energii elektrycznej. Województwa o największych nadwyżkach energii elektrycznej oznaczono numerami 1–3 (strona IV barwnego materiału źródłowego).

Wśród miast oznaczonych na mapie numerami od 1 do 7 znajdują się miasta wymienione w tabeli. Na podstawie: Geograficzny atlas Polski, Warszawa 2013. Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwym miejscu nazwę miasta albo numer wskazujący położenie miasta na mapie oraz literę, którą oznaczono obiekt gospodarczy charakterystyczny dla danego miasta. A. gazoport B. fabryka samochodów C. huta metali kolorowych D. fabryka celulozy i papieru E. kombinat petrochemiczny Obiekt gospodarczy Miasto Numer miasta na mapie (wpisz literę) Legnica 1 Świecie Nr zadania 30.1. 30.2. 31. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 2 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Zadanie wykonaj na podstawie mapy, na której przedstawiono strukturę zużywanej energii elektrycznej według jej źródeł w wybranych miastach Europy (strona IV barwnego materiału źródłowego). Struktura zużycia energii elektrycznej w poszczególnych państwach zależy od struktury produkcji uwarunkowanej m.in. rodzajem i wielkością zasobów surowców energetycznych, a w niektórych państwach struktura zużycia energii zależy także od importu. Podaj dwa pozaprzyrodnicze czynniki, które wywierają wpływ na zróżnicowanie produkcji energii według rodzajów elektrowni między państwami przedstawionymi na mapie. Uzasadnij wpływ każdego z czynników na strukturę produkcji energii. Czynnik pozaprzyrodniczy: Uzasadnienie: Czynnik pozaprzyrodniczy: Uzasadnienie:

Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A, B albo C oraz jej uzasadnienie spośród 1–3. Największą pracę przewozową w tonokilometrach, w porównaniu z innymi rodzajami transportu, wykonuje na świecie transport wysokim ciężarem własnym A. morski, 1. i stosunkowo niską średnią prędkością. ponieważ najwyższą średnią odległością przewozu B. kolejowy, 2. charakteryzuje się i dużą masą przewożonych towarów. większym niż inne rodzaje transportu C. samochodowy, 3. średnim zużyciem paliwa. MGE_1R

Żeglugę kabotażową prowadzą m.in. Japonia, Indonezja, Filipiny oraz Brazylia, Australia i Chile. Podaj po jednej przyrodniczej przyczynie rozwoju żeglugi kabotażowej, innej w każdej z podanych poniżej grupie państw. Japonia, Indonezja, Filipiny: Brazylia, Australia, Chile:

W tabeli przedstawiono PKB ogółem i PKB na 1 mieszkańca w 2016 r. według wybranych regionów świata. PKB na 1 mieszkańca Region PKB (mld USD) (USD) A 2 143 1 752 B 20 163 56 228 C 1 536 38 561 D 19 027 25 596 E 27 539 6 172 Na podstawie: Mały Rocznik Statystyczny 2018, Warszawa 2018. Uzupełnij poniższe zdanie. Do Australii i Oceanii odnoszą się informacje podane w wierszu tabeli oznaczonym literą , a informacje dla Azji podano w wierszu tabeli oznaczonym literą . Nr zadania 32. 33.1. 33.2. 34.1. Wypełnia Maks. liczba pkt 2 1 2 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Na mapie zaznaczono cztery wybrane państwa Azji. Na podstawie: Atlas geograficzny dla szkół ponadgimnazjalnych, Warszawa 2012. W tabeli przedstawiono strukturę PKB według sektorów gospodarki w 2017 r. dla trzech państw spośród czterech zaznaczonych szarą barwą na mapie. Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych wierszach państwa, które charakteryzowały się podaną strukturą PKB. Dobierz państwa z zaznaczonych na mapie. Państwo Rolnictwo, leśnictwo Przemysł Lp. Usługi (%) (wpisz nazwę) rybołówstwo (%) i budownictwo (%) 1. Chiny 7,9 40,5 51,6 2. 2,6 44,2 53,2 3. 1,1 30,1 68,7 Na podstawie: www.cia.gov MGE_1R

W tabeli przedstawiono udział głównych towarów w eksporcie trzech wybranych państw spośród zaznaczonych na mapie. Uzupełnij tabelę. Dobierz z wymienionych poniżej nazwy państw charakteryzujących się podanym w tabeli udziałem głównych towarów w eksporcie. Wpisz numery, którymi te państwa oznaczono na mapie. Boliwia Botswana Kazachstan Libia Nigeria Wybrzeże Kości Słoniowej Państwo Udział głównych towarów w eksporcie państwa numer na nazwa mapie ropa naftowa – 93% A kakao – 1% diamenty – 82% B koncentraty niklu – 5% kakao – 42% C owoce i orzechy – 10% Na podstawie: Małe tablice. Geografia, Warszawa 2017. Nr zadania 34.2. 35.1. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R

Na mapie świata numerami 1–6 oznaczono wybrane państwa charakteryzujące się bardzo wysokim udziałem surowców mineralnych lub produktów rolnych w eksporcie.

Wyjaśnij, jaka korzyść i jakie zagrożenie dla rozwoju gospodarki danego państwa mogą wynikać z bardzo wysokiego udziału produktów rolnych w jego eksporcie. Korzyść: Zagrożenie: Nr zadania 35.2. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt MGE_1R MGE_1R

Na mapie świata numerami 1–6 oznaczono wybrane państwa charakteryzujące się bardzo wysokim udziałem surowców mineralnych lub produktów rolnych w eksporcie.