Geografia 2023 — poziom rozszerzony

Trasa wycieczki prowadziła obok obszaru otoczonego na poniższym planie czarną linią, przedstawionego w polu E3 mapy szczegółowej. Na podstawie: www.geoportal.gov.pl 1.1. Na podstawie mapy szczegółowej i planu przedstaw przyrodnicze ograniczenie w zagospodarowaniu obszaru otoczonego czarną linią oraz cechę tego obszaru sprzyjającą zabudowie mieszkalnej lub usługowej, wynikającą z jego położenia. Przyrodnicze ograniczenie: Cecha sprzyjająca zabudowie mieszkalnej lub usługowej:

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Oblicz długość w terenie trasy wycieczki przebiegającej zielonym szlakiem rowerowym, a następnie czas potrzebny do pieszego pokonania tej trasy. Przyjmij, że: − długość trasy na mapie szczegółowej wynosi 20 cm − turysta idzie z prędkością 4 km/h − różnica wysokości pokonywana przez turystę nie wydłuża czasu trwania wycieczki. Długość trasy podaj w kilometrach, a czas przejścia – w godzinach i minutach. Zapisz obliczenia. Obliczenia Długość trasy w terenie: km Czas przejścia: godz. min.

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Trasa wycieczki przebiegała obok jeziora Sarbsko. Średnia głębokość tego jeziora wynosi 1,2 m, a jego głębokość maksymalna to 3,2 m. Podaj dwie cechy przyrodnicze jeziora Sarbsko – inne niż odnoszące się do jego 1.3. głębokości lub genezy – które turysta mógł odczytać z załączonej mapy szczegółowej. 1. 2.

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Do powstania mierzei oraz do odcięcia przybrzeżnego fragmentu morza od reszty akwenu morskiego przyczynił się prąd przybrzeżny. 1.4. Podaj nazwę czynnika rzeźbotwórczego – innego niż prąd przybrzeżny – wraz z nazwą odpowiedniego procesu kształtującego współcześnie rzeźbę obszaru położonego w granicach rezerwatu Mierzeja Sarbska. Czynnik: Proces:

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Turysta zwrócił uwagę na charakterystyczny kształt wydm: Piaszczystej (J2) i Stilo (M2). 1.5. Wyjaśnij, dlaczego czoła tych wydm są skierowane na wschód, a ich ramiona – na zachód.

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. Wydmy Stilo (M2) i Piaszczysta (J/K2) to formy, które powstały przed 1. P F nasunięciem się lądolodu podczas zlodowacenia Wisły. Wydmy Stilo (M2) i Piaszczysta (J/K2) to reprezentacja form, które 2. P F występują także w Kampinoskim Parku Narodowym.

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Na początku XX wieku na Mierzei Sarbskiej podjęto działania zmierzające do stabilizacji wydm. Do tego celu wykorzystano m.in. kosodrzewinę, której nasadzenia przetrwały do czasów współczesnych. Na podstawie: www.lasy.gov.pl Która odpowiedź zawiera wspólne cechy środowiska przyrodniczego Mierzei Sarbskiej 2. i piętra kosodrzewiny w górach, przyczyniające się do obecności kosodrzewiny na obu obszarach? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Niskie średnie temperatury roczne i płytkie występowanie wód podziemnych. B. Powstawanie bryzy i obecność gleb wytworzonych na skałach węglanowych. C. Występowanie silnych wiatrów i podłoża o niskiej zawartości składników organicznych. D. Adiabatyczny spadek temperatury wraz z wysokością i występowanie wiatrów fenowych.

Na fotografii przedstawiono ujście rzeki Łeby (pole CD2). Na podstawie: www.leba.info.pl Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest 3. prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. Wybudowanie falochronu u ujścia rzeki Łeby przyczyniło się do 1. P F nagromadzenia piasku przez morze na wybrzeżu Bałtyku w polu C2/3. Falochron przedstawiony na fotografii przyczynił się do osłabienia 2. P F akumulacyjnej działalności morza na wschód od ujścia rzeki Łeby.

Wykaż, przytaczając odpowiednią informację z mapy szczegółowej, dlaczego podczas północnych wiatrów występujących podczas sztormów na Morzu Bałtyckim dochodzi do przejściowego wzrostu zasolenia wschodniej części jeziora Łebsko.

Na fotografii lotniczej przedstawiono latarnię morską Stilo i położenie słońca nad Morzem Bałtyckim. Przyjmij, że fotografię wykonano znad miejsca oznaczonego literą Y na geokompozycji. Fot. Ł. Bemka, www.youtube.com Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych 5.1. w nawiasach. Położenie słońca na fotografii świadczy o tym, że wykonano ją podczas (astronomicznego lata / astronomicznej jesieni ) . Na fotografii przedstawiono (wschód / zachód ) słońca.

Na geokompozycji przedstawiono fragment wybrzeża Morza Bałtyckiego położony na wschód od obszaru przedstawionego na mapie szczegółowej. Literą X oznaczono latarnię morską Stilo, a literą Y – miejsce wykonania fotografii przedstawionej na następnej stronie. Czerwoną strzałką wskazano kierunek północny. X Y Na podstawie: www.google.pl/maps

Oblicz wysokość słońca w momencie górowania w dniu równonocy w miejscu, w którym wybudowano latarnię morską Stilo. Współrzędne geograficzne tego miejsca to 54°47'N, 17°44'E. Zapisz obliczenia. Obliczenia Wysokość słońca:

Na geokompozycji przedstawiono fragment wybrzeża Morza Bałtyckiego położony na wschód od obszaru przedstawionego na mapie szczegółowej. Literą X oznaczono latarnię morską Stilo, a literą Y – miejsce wykonania fotografii przedstawionej na następnej stronie. Czerwoną strzałką wskazano kierunek północny. X Y Na podstawie: www.google.pl/maps

Na fotografii przedstawiono jedną z zewnętrznych planet Układu Słonecznego, wokół której krąży kilkadziesiąt naturalnych satelitów. Na podstawie: www.nasa.gov 6. Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz odpowiedź 1., 2. albo 3. Planetą przedstawioną na fotografii jest strumieniami lawy 1. o różnych właściwościach A. Mars, chemicznych. na którego powierzchni prądami wodnymi na wielobarwne zawirowania 2. powierzchni oceanów. są spowodowane B. Jowisz, ruchami gazów 3. wynoszonych z głębin na powierzchnię.

Na rysunku przedstawiono wiek skał bazaltowych dna oceanów. Na podstawie: www.ngdc.noaa.gov Wyjaśnij – odwołując się do tektoniki płyt litosfery – dlaczego wschodnie wybrzeża 7. Ameryki Południowej i zachodnie wybrzeża Afryki mają podobny zarys. W odpowiedzi odnieś się do położenia kontynentów w przeszłości oraz do właściwego procesu tektonicznego.

Wyspa oznaczona literą X leży w szerokościach geograficznych odpowiadających położeniu Krakowa na półkuli północnej, ale klimat tej wyspy jest klasyfikowany jako podbiegunowy. Wyjaśnij, dlaczego na wyspie oznaczonej literą X występuje klimat podbiegunowy, 8.1. mimo jej położenia w szerokościach geograficznych odpowiadających położeniu Krakowa na półkuli północnej. W odpowiedzi odnieś się do czynnika klimatotwórczego, przyczyniającego się do różnicy między średnią roczną temperaturą powietrza w Krakowie a średnią roczną temperaturą powietrza na wyspie oznaczonej literą X.

Na mapie świata literami od A do D oznaczono wybrane państwa, a literą X – wyspę. Na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2019. Poniżej przedstawiono klimatogram dla stacji meteorologicznej położonej na wyspie oznaczonej na mapie literą X. °C mm 20 200 temperatura powietrza opady atmosferyczne 15 150 10 100 5 50 0 0 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Na podstawie: www.klimadiagramme.de

Oceń, czy poniższe informacje o klimacie wyspy oznaczonej literą X są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. Niższa niż w Krakowie wartość rocznej amplitudy temperatury powietrza 1. P F wynika z oddziaływania pasatów na klimat wyspy. Roczna suma opadów atmosferycznych na wyspie jest wyższa niż na 2. P F południowo-zachodnim wybrzeżu Afryki położonym między 20°S a 30°S.

Na mapie świata literami od A do D oznaczono wybrane państwa, a literą X – wyspę. Na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2019. Poniżej przedstawiono klimatogram dla stacji meteorologicznej położonej na wyspie oznaczonej na mapie literą X. °C mm 20 200 temperatura powietrza opady atmosferyczne 15 150 10 100 5 50 0 0 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Na podstawie: www.klimadiagramme.de

W tabeli podano dane statystyczne dotyczące rolnictwa trzech państw wybranych z grupy dziesięciu największych producentów zbóż na świecie w 2017 roku. Powierzchnia Zużycie nawozów Udział Państwo Zbiory zbóż zasiewów sztucznych rolnictwa (wpisz nazwę) w tys. ton zbóż w kg na 1 ha w tworzeniu w tys. ha użytków rolnych PKB (%) 76 397,2 14 135,5 11,2 10,8 64 496,0 9 380,9 109,7 1,7 56 310,7 13 929,5 68,0 1,6 Na podstawie: www.cia.gov; Rocznik Statystyki Międzynarodowej 2019, www.stat.gov.pl Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych wierszach nazwy państw, których rolnictwo 8.3. charakteryzowały przedstawione dane statystyczne. Dobierz państwa spośród oznaczonych na mapie literami A–D.

Na mapie świata literami od A do D oznaczono wybrane państwa, a literą X – wyspę. Na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2019. Poniżej przedstawiono klimatogram dla stacji meteorologicznej położonej na wyspie oznaczonej na mapie literą X. °C mm 20 200 temperatura powietrza opady atmosferyczne 15 150 10 100 5 50 0 0 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Na podstawie: www.klimadiagramme.de

Na mapie synoptycznej przedstawiono układy baryczne, fronty atmosferyczne i kierunki wiatru w wybranym dniu. H – wyż baryczny, L – niż baryczny Na podstawie: www.esa.int 9. Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Zgodnie z mapą synoptyczną dogodne warunki baryczne do powstania opadów atmosferycznych istniały na obszarze oddziaływał układ baryczny z frontami Morza 1. atmosferycznymi, charakteryzujący się A. ruchem wstępującym mas powietrza. Północnego, ponieważ rozmieszczenie układów barycznych w przedstawionej 2. powodowało adwekcję powietrza sytuacji na tym z północy. obszarze Półwyspu B. doszło do silnych ruchów zstępujących Iberyjskiego, 3. mas powietrza w rozległym układzie barycznym.

Na mapie przedstawiono roczne sumy opadów atmosferycznych w Polsce. Literami A i B oznaczono wybrane obszary. Na podstawie: A. Richling, K. Ostaszewska (red.), Geografia fizyczna Polski, Warszawa 2005. Wyjaśnij – nawiązując do innego uwarunkowania niż odległość od Morza Bałtyckiego – 10. dlaczego na obszarze oznaczonym na mapie literą A występuje inna roczna suma opadów atmosferycznych niż na obszarze B. W odpowiedzi odnieś się do obu obszarów.

Na wykresach przedstawiono miesięczne współczynniki przepływu (w %) w wybranym okresie XX w. dwóch rzek w Polsce. Wykres 1. odnosi się do punktu pomiarowego położonego na Słupi wypływającej z Pojezierza Pomorskiego, a wykres 2. – do punktu pomiarowego w górnym biegu Narwi na Nizinie Podlaskiej przed utworzeniem na tej rzece Zbiornika Siemianowskiego. Współczynnik przepływu jest stosunkiem średniego miesięcznego przepływu do średniego rocznego przepływu rzeki. 1 2 % % 300 300 250 250 200 200 150 150 100 100 50 50 0 0 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Na podstawie: L. Starkel (red.), Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze, Warszawa 1999. 11. Wyjaśnij, dlaczego Słupia charakteryzowała się mniejszym zróżnicowaniem przepływów niż Narew w okresie, z którego pochodzą pomiary przepływów tych rzek.

Poniżej zamieszczono reprodukcję wybranego dzieła sztuki przedstawiającego krajobraz Tatr Wysokich. Stanisław Gałek, Morskie Oko Na podstawie: www.scianatatr.pl Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwy dwóch form rzeźby, które są charakterystyczne dla 12. obszaru przedstawionego na obrazie, oraz podaj ich genezę. Nazwy form dobierz z podanych poniżej. kocioł lodowcowy ostaniec krasowy pradolina stożek piargowy Geneza formy rzeźby Lp. Nazwa formy rzeźby (wpisz: akumulacyjna albo erozyjna)

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Warstwy skalne położone nad warstwą X tworzą antyklinę. P F 2. Uskoki oznaczone literami U1 i U2 są przykładem deformacji nieciągłych. P F

Na fotografii przedstawiono odkrywkę geologiczną. Literami X oznaczono jedną z warstw skalnych, a literami U1 i U2 – uskoki. Na podstawie: www.geologylearn.blogspot.com

Podaj wiek względny warstwy X w stosunku do wieku uskoków U1 i U2 przedstawionych na fotografii.

Na fotografii przedstawiono odkrywkę geologiczną. Literami X oznaczono jedną z warstw skalnych, a literami U1 i U2 – uskoki. Na podstawie: www.geologylearn.blogspot.com

Na fotografii przedstawiono jedną ze skał występujących w Polsce. Podaj nazwę przedstawionej skały, a następnie wyjaśnij, jak dochodzi do jej 14. powstawania. Nazwę skały wybierz spośród podanych poniżej. bazalt gnejs granit łupek Skała: Wyjaśnienie:

Na fotografiach przedstawiono przykład rzeki o uregulowanym biegu i przykład rzeki o nieuregulowanym biegu. Odcinek rzeki Los Angeles w Kalifornii Odcinek Wisły Na podstawie: www.thecareyadventures.com; www.zpe.gov.pl 15. Uzasadnij, dlaczego przeprowadzano regulację rzek, a następnie podaj przykład korzyści wynikającej z braku regulacji rzek. Uzasadnienie: Korzyść z braku regulacji rzek:

Na wykresie przedstawiono liczbę ludności części świata w latach 1900–2020 wraz z prognozą dla 2050 roku. Na podstawie: www.stat.gov.pl; www.businessinsider.com.pl Uzupełnij tabelę. Przy każdym opisie wpisz znak X we właściwej kolumnie, tak aby 16. wskazywał zmianę wartości wskaźnika w podanych latach na danym obszarze. Zmiana Lp. Opis wskaźnika wzrost spadek Miejsce Europy w rankingu części świata według liczby ludności w roku 2020 w porównaniu z rokiem 1950. Udział procentowy ludności Eurazji w liczbie ludności świata w latach 2000–2050. 3. Średnia gęstość zaludnienia Afryki w latach 2020–2050.

Na podstawie mapy i własnej wiedzy wykaż związek między specyfiką rynku pracy w województwie świętokrzyskim a wartością współczynnika dzietności w tym województwie w okresie, do którego odnoszą się dane przedstawione na mapie.

Na mapie przedstawiono wartość współczynnika dzietności według województw Polski w 2016 roku i jej zmianę w porównaniu z rokiem 2002. Na podstawie: Atlas statystyczny Polski, Warszawa 2018.

Podaj skutek społeczno-gospodarczy, który może wynikać ze spadku dzietności dla tych województw, w których zjawisko to wystąpiło.

Na mapie przedstawiono wartość współczynnika dzietności według województw Polski w 2016 roku i jej zmianę w porównaniu z rokiem 2002. Na podstawie: Atlas statystyczny Polski, Warszawa 2018.

Lourdes we Francji, Medziugorie w Bośni i Hercegowinie oraz Santiago de Compostela w Hiszpanii to miejscowości, do których corocznie odbywają się migracje tego samego typu o charakterze krótkotrwałym, spowodowane przyczyną pozaekonomiczną. Spośród A–E wybierz i zaznacz dwie litery oznaczające miejsca, których rozwój 18. wynika z migracji takiego samego typu, jak do miejscowości wskazanych powyżej. A. Doha w Katarze B. Fatima w Portugalii C. Bangalur w Indiach D. Sophia Antipolis we Francji E. Mekka w Arabii Saudyjskiej

Wspólną cechą miast opisanych w poniższej tabeli jest obecność przedsiębiorstw wchodzących w skład „Doliny Lotniczej”. Uzupełnij tabelę. Wpisz obok każdego opisu nazwę odpowiedniego miasta wybranego 19.1. spośród przedstawionych w obu źródłach informacji – na wykresie i na mapie. Opis miasta Nazwa miasta Miasto wojewódzkie wysoko ocenione według kryteriów środowiskowych. Atrakcyjność kulturowa tego miasta i obecność uczelni przyczyniają się do wysokiej oceny według kryteriów społecznych. Jest ważnym węzłem kolejowym na trasie z Warszawy do przejścia granicznego w Dorohusku. Miasto wśród wymienionych na wykresie nie należy do najludniejszych, nie jest też miastem wojewódzkim od 1999 roku. Charakteryzuje się atrakcyjnym położeniem w obszarze fałdowań alpejskich. Do najwyższej oceny według kryteriów środowiskowych przyczyniły się nowoczesne rozwiązania w zakresie gospodarki odpadami. Na ocenę tego miasta wojewódzkiego według kryteriów środowiskowych wpływają bliskość Karpat i stosunkowo mało przekształcone środowisko przyrodnicze jego otoczenia, a na ocenę walorów gospodarczych – obecność w województwie wielu przedsiębiorstw wchodzących w skład „Doliny Lotniczej”.

Na wykresie przedstawiono miasta najwyżej ocenione w 2015 roku w Rankingu polskich miast zrównoważonych, w którym sklasyfikowano 50 miast według kryteriów społecznych, środowiskowych i gospodarczych. Na podstawie: www.teraz-srodowisko.pl; www.arcadis.com Na mapie przedstawiono rozmieszczenie wybranych przedsiębiorstw wchodzących w skład „Doliny Lotniczej”. Na podstawie: www.zpe.gov.pl

Uzasadnij, z czego wynika – przedstawiona na wykresie – ocena Krakowa według kryteriów środowiskowych.

Na wykresie przedstawiono miasta najwyżej ocenione w 2015 roku w Rankingu polskich miast zrównoważonych, w którym sklasyfikowano 50 miast według kryteriów społecznych, środowiskowych i gospodarczych. Na podstawie: www.teraz-srodowisko.pl; www.arcadis.com Na mapie przedstawiono rozmieszczenie wybranych przedsiębiorstw wchodzących w skład „Doliny Lotniczej”. Na podstawie: www.zpe.gov.pl

Wyjaśnij, z czego wynika udział gospodarstw o powierzchni powyżej 15 ha w strukturze wielkości gospodarstw rolnych w województwie zachodniopomorskim, a z czego – udział gospodarstw o powierzchni poniżej 5 ha w strukturze wielkości gospodarstw rolnych w województwie śląskim. W odpowiedzi odnieś się do różnych uwarunkowań przyczyniających się do wielkości gospodarstw w każdym z obu województw. Województwo zachodniopomorskie: Województwo śląskie:

Na mapie oznaczonej literą A przedstawiono strukturę wielkości gospodarstw rolnych, a na mapie oznaczonej literą B – towarowość produkcji rolnej w Polsce. A B Na podstawie: zpe.gov.pl

Wyjaśnij wpływ dużego udziału gospodarstw rolnych o wielkości poniżej 5 ha na towarowość produkcji rolnej w województwie podkarpackim.

Na mapie oznaczonej literą A przedstawiono strukturę wielkości gospodarstw rolnych, a na mapie oznaczonej literą B – towarowość produkcji rolnej w Polsce. A B Na podstawie: zpe.gov.pl

Na mapie kolorem zielonym oznaczono wybrane państwa położone nad Morzem Śródziemnym. W tabeli przedstawiono informacje dotyczące produkcji rolniczej państw oznaczonych kolorem zielonym na mapie. Zbiory (tys. ton) Pogłowie zwierząt (tys. sztuk) Lp. cytrusy winogrona owce trzoda chlewna 1. 6 937 5 934 15 963 29 232 2. 2 524 8 202 7 285 8 478 3. 4 800 1 717 5 640 300* *dane szacunkowe Na podstawie: Rocznik Statystyki Międzynarodowej 2018, www.stat.gov.pl 21. Podaj nazwę państwa, wybranego spośród wskazanych kolorem zielonym na mapie, którego dotyczą informacje zawarte w wierszu tabeli oznaczonym numerem 3. Uzasadnij odpowiedź dwoma argumentami odnoszącymi się do odpowiedniej cechy tego państwa, przyczyniającej się do osiągnięcia – przedstawionej w tabeli – wartości wskaźników jego produkcji rolniczej. Państwo: Uzasadnienie: 1. 2.

Państwa Sahelu podjęły się realizacji projektu Wielkiego Zielonego Muru – zasadzenia pasa drzew o długości 8000 km, który ma zapobiegać pustynnieniu terenu na południe od Sahary. W drugiej dekadzie XXI wieku zalesiono fragmenty planowanego obszaru, głównie na wschodnich i zachodnich krańcach Afryki. Na podstawie: www.ft.com; www.greatgreenwall.org Na mapie przedstawiono planowany przebieg Wielkiego Zielonego Muru. Na podstawie: www.lelivrescolaire.fr Zalesianie sprzyja zmniejszaniu się amplitud dobowych temperatury powietrza, gdyż drzewa chronią grunt przed nagrzewaniem i nocnym wypromieniowaniem. Przedstaw dwa argumenty – inne niż podany powyżej – uzasadniające, że państwa 22. Sahelu na skutek podjęcia realizacji tej inwestycji mogą osiągać korzyści gospodarcze – 3 lub środowiskowe, oraz jedno zagrożenie, które może utrudnić kontynuację tego projektu. Argumenty: 1. 2. Zagrożenie:

Charakterystyczną cechą Wyżyny Sandomierskiej jest występowanie lessu. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. Formy oznaczone literą A powstały w wyniku erozyjnej działalności 1. P F wiatru. Forma, której przebieg wyznaczają litery B1 i B2, powstała w wyniku 2. P F działalności wody.

Na reliefie oznaczonym numerem 1 przedstawiono fragment Wyżyny Sandomierskiej, a na reliefie oznaczonym numerem 2 – fragment południowej części województwa łódzkiego, przekształcony na skutek eksploatacji węgla brunatnego. Literami A–D wskazano wybrane formy terenu, z których forma oznaczona literą C jest wyrobiskiem, a literą D – zwałowiskiem zewnętrznym. Reliefy wykonano w różnych skalach. 1 A B1 B2 1 cm — 130 m 2 C D 1 cm — 1 300 m Na podstawie: www.geoportal.gov.pl

Która z form – C czy D – wywiera silniejszy wpływ na zasoby wód podziemnych obszaru przedstawionego na reliefie? Uzasadnij odpowiedź. Forma: Uzasadnienie:

Na reliefie oznaczonym numerem 1 przedstawiono fragment Wyżyny Sandomierskiej, a na reliefie oznaczonym numerem 2 – fragment południowej części województwa łódzkiego, przekształcony na skutek eksploatacji węgla brunatnego. Literami A–D wskazano wybrane formy terenu, z których forma oznaczona literą C jest wyrobiskiem, a literą D – zwałowiskiem zewnętrznym. Reliefy wykonano w różnych skalach. 1 A B1 B2 1 cm — 130 m 2 C D 1 cm — 1 300 m Na podstawie: www.geoportal.gov.pl

Na mapie oznaczonej numerem 1 przedstawiono udział buraków cukrowych w ogólnej powierzchni zasiewów według powiatów, a na mapie oznaczonej numerem 2 – lokalizację cukrowni w Polsce w 2010 roku. 1 Na podstawie: www.stat.gov.pl, Bank Danych Lokalnych, Warszawa 2010. 2 Na podstawie: A. Dubownik, R. Rudnicki, Reforma rynku cukru Unii Europejskiej i jej wpływ na uprawę buraków cukrowych i produkcję cukru w Polsce, Toruń 2016. Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach. 24. Głównym czynnikiem lokalizacji cukrowni w Polsce jest (bliskość rynku zbytu / dostępność surowca / dostęp do wody ) . Cukrownie mają typ lokalizacji (przymusowej / związanej / swobodnej ) . Największym udziałem buraka cukrowego w ogólnej powierzchni zasiewów charakteryzuje się rolnictwo (Kujaw / Podlasia / Żuław Wiślanych ) .

Na mapie oznaczono literami A i B wybrane łowiska na świecie. Na podstawie: www.zpe.gov.pl [za: www.fao.org] Przedstaw przyczynę społeczno-gospodarczą sprzyjającą dużym połowom na łowisku 25. oznaczonym literą A oraz przyczynę przyrodniczą sprzyjającą dużym połowom na łowisku oznaczonym literą B. Łowisko A – przyczyna społeczno-gospodarcza: Łowisko B – przyczyna przyrodnicza:

Uzupełnij tabelę. Obok każdego opisu wpisz odpowiednią nazwę obszaru spośród podanych poniżej oraz numer, którym oznaczono ten obszar na mapie. Afryka Środkowa Alaska jezioro Maracaibo Zatoka Perska Położenie obszaru Opis obszaru wydobycia ropy naftowej Nazwa obszaru (wpisz numer) Obszar o trudnych warunkach wydobycia i transportu ropy naftowej wynikających z klimatu, ukształtowania powierzchni i obecności wieloletniej zmarzliny, znacznie oddalony od rynków zbytu. Do przesyłu ropy naftowej wykorzystuje się rurociąg i żeglugę morską. Jeden z najważniejszych obszarów wydobycia ropy naftowej na świecie, mimo trudnych warunków klimatycznych i niestabilności politycznej. Niektóre kraje tego regionu charakteryzują się wyższą wartością PKB na 1 mieszkańca niż kraje – importerzy ropy naftowej z Europy.

Na mapie oznaczono numerami 1–7 wybrane obszary wydobycia ropy naftowej na świecie. Na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2019.

Obszary wydobycia ropy naftowej nie pokrywają się z obszarami jej największej konsumpcji. Przedstaw skutek dla światowej gospodarki, wynikający z tej prawidłowości. 26.2.

Na mapie oznaczono numerami 1–7 wybrane obszary wydobycia ropy naftowej na świecie. Na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2019.

Na mapie przedstawiono wartość wskaźnika upowszechnienia edukacji na poziomie podstawowym na świecie w 2010 roku. Na podstawie: Progress for Children. Achieving the MDGs with equity, UNICEF 2011. Podaj czynnik – inny niż niskie nakłady finansowe – ograniczający dostęp do edukacji 27. w krajach o wartości wskaźnika upowszechnienia edukacji poniżej 50%. Wyjaśnij, dlaczego ten czynnik sprawia, że zdobywanie wykształcenia przez mieszkańców tych krajów jest utrudnione. Czynnik: Wyjaśnienie:

Trasa wycieczki prowadziła obok niezabudowanego obszaru położonego między jeziorem Sarbsko a centrum Łeby. Zapisz cechę środowiska przyrodniczego, która może ograniczać zagospodarowanie obszarów położonych w pobliżu jezior, oraz argument za zlokalizowaniem na opisanym obszarze obiektów noclegowych dla turystów. Przyrodnicze ograniczenie: Argument:

Oblicz długość w terenie trasy wycieczki przebiegającej szlakiem rowerowym, a następnie czas jej przejścia. Przyjmij, że: – długość trasy na mapie w skali 1 : 55 000 wynosi 20 cm – turysta idzie z prędkością 4 km/h – różnica wysokości pokonywana przez turystę nie wydłuża czasu trwania wycieczki. Długość trasy podaj w kilometrach, a czas przejścia – w godzinach i minutach. Długość trasy w km: Czas przejścia w godzinach i minutach:

Trasa wycieczki przebiegała obok jeziora Sarbsko, które jest jednym z jezior przybrzeżnych położonych na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Podaj dwie cechy przyrodnicze jezior przybrzeżnych, położonych na wybrzeżu Morza Bałtyckiego.

Do powstania Mierzei Sarbskiej oraz do odcięcia przybrzeżnego fragmentu morza od reszty akwenu morskiego przyczynił się prąd przybrzeżny. Podaj nazwę czynnika rzeźbotwórczego – innego niż prąd przybrzeżny – wraz z nazwą odpowiedniego procesu kształtującego współcześnie rzeźbę Mierzei Sarbskiej. Czynnik: Proces:

Turysta zwrócił uwagę na charakterystyczny kształt wydm na Mierzei Sarbskiej. Wyjaśnij, dlaczego wypukła część tych wydm jest skierowana na wschód, a ich ramiona – na zachód.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Wydmy występujące na Mierzei Sarbskiej powstały przed nasunięciem się lądolodu podczas zlodowacenia Wisły. 2. Wydmy charakterystyczne dla Mierzei Sarbskiej to reprezentacja form, które występują także w Kampinoskim Parku Narodowym.

Na początku XX wieku na Mierzei Sarbskiej podjęto działania zmierzające do stabilizacji wydm. Do tego celu wykorzystano m.in. kosodrzewinę, której nasadzenia przetrwały do czasów współczesnych. Która odpowiedź zawiera wspólne cechy środowiska przyrodniczego Mierzei Sarbskiej i piętra kosodrzewiny w górach, przyczyniające się do obecności kosodrzewiny na obu obszarach? Zapisz właściwą literę. A. Niskie średnie temperatury roczne i płytkie występowanie wód podziemnych. B. Powstawanie bryzy i obecność gleb wytworzonych na skałach węglanowych. C. Występowanie silnych wiatrów i podłoża o niskiej zawartości składników organicznych. D. Adiabatyczny spadek temperatury wraz z wysokością i występowanie wiatrów fenowych.

Zadanie wykonaj na podstawie poniższego opisu fragmentu wybrzeża oraz własnej wiedzy. Wybrzeże Bałtyku jest niskie i charakteryzuje się przewagą akumulacji piasku nad procesami abrazji. U ujścia rzeki Łeby wybudowano falochron. Plaża położona u ujścia Łeby jest asymetryczna – szersza na zachód od falochronu, węższa na wschód od ujścia tej rzeki. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. U ujścia Łeby występuje wybrzeże klifowe utworzone w skałach polodowcowych. 2. Wybudowanie falochronu u ujścia rzeki Łeby przyczyniło się do osłabienia akumulacyjnej działalności morza na wschód od falochronu.

Jeziora Łebsko i Sarbsko leżą w pobliżu Morza Bałtyckiego i są z nim połączone krótkimi odcinkami rzek. Podaj skutek północnych wiatrów występujących podczas sztormów na Morzu Bałtyckim dla jezior Łebsko i Sarbsko, wynikający z połączenia tych jezior z morzem.

W wybranym dniu zaobserwowano położenie słońca na horyzoncie nad Morzem Bałtyckim w kierunku NEE od miejsca położenia obserwatora na wybrzeżu tego morza. Zapisz literę, którą oznaczono poprawne uzupełnienie każdego zdania. 1. Położenie słońca, które opisano powyżej, świadczy o tym, że obserwację wykonano podczas A. astronomicznego lata. B. astronomicznej jesieni. 2. Powyżej opisano położenie słońca podczas jego A. wschodu. B. zachodu.

Oblicz wysokość słońca w momencie górowania w dniu równonocy w miejscu o współrzędnych geograficznych 54°47'N, 17°44'E. Wysokość słońca:

Wokół jednej z planet zewnętrznych Układu Słonecznego krąży kilkadziesiąt naturalnych satelitów. Uzupełnij zdanie. Zapisz literę A albo B oraz numer 1, 2 albo 3. Planetą opisaną powyżej jest A. Mars, B. Jowisz, którego powierzchnia charakteryzuje się występowaniem 1. strumieni lawy o różnych właściwościach chemicznych. 2. prądów wodnych na powierzchni oceanów. 3. ruchów gazów wynoszonych z głębin na powierzchnię.

Skały bazaltowe dna Oceanu Atlantyckiego są najstarsze u zachodnich wybrzeży Afryki i wschodnich wybrzeży obu Ameryk, a najmłodsze pośrodku tego akwenu. Wyjaśnij – odwołując się do tektoniki płyt litosfery – dlaczego wschodnie wybrzeża Ameryki Południowej i zachodnie wybrzeża Afryki mają podobny zarys. W odpowiedzi odnieś się do położenia kontynentów w przeszłości oraz do właściwego procesu tektonicznego.

Wyspy Kerguelena leżą na Oceanie Indyjskim w szerokościach geograficznych odpowiadających położeniu Krakowa na półkuli północnej, ale klimat tych wysp jest klasyfikowany jako podbiegunowy. Średnia roczna temperatura powietrza na tych wyspach wynosi 4°C. Wyjaśnij, dlaczego na Wyspach Kerguelena występuje klimat podbiegunowy, mimo ich położenia w szerokościach geograficznych odpowiadających położeniu Krakowa na półkuli północnej. W odpowiedzi odnieś się do czynnika klimatotwórczego, przyczyniającego się do różnicy między średnią roczną temperaturą powietrza w Krakowie a średnią roczną temperaturą powietrza na Wyspach Kerguelena.

Na Wyspach Kerguelena średnia temperatura powietrza w styczniu wynosi 7°C, a w lipcu 2°C. Roczna suma opadów atmosferycznych wynosi 690 mm. Oceń, czy poniższe informacje o klimacie Wysp Kerguelena są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Niższa niż w Krakowie wartość rocznej amplitudy temperatury powietrza wynika z oddziaływania pasatów na klimat wysp. 2. Roczna suma opadów atmosferycznych na wyspach jest wyższa niż na południowo-zachodnim wybrzeżu Afryki położonym między 20°S a 30°S.

Literami od A do D oznaczono wybrane państwa. A. Kanada B. Francja C. Mongolia D. Argentyna Numerami od 1 do 3 oznaczono opisy dotyczące rolnictwa trzech państw wybranych z grupy dziesięciu największych producentów zbóż na świecie w 2017 roku. 1. Zbiory zbóż 76 mln t, powierzchnia zasiewów zbóż 14 mln ha, zużycie nawozów sztucznych 11 kg na 1 ha, udział rolnictwa w tworzeniu PKB 11%. 2. Zbiory zbóż 64 mln t, powierzchnia zasiewów zbóż 9 mln ha, zużycie nawozów sztucznych 110 kg na 1 ha, udział rolnictwa w tworzeniu PKB 2%. 3. Zbiory zbóż 56 mln t, powierzchnia zasiewów zbóż 14 mln ha, zużycie nawozów sztucznych 68 kg na 1 ha, udział rolnictwa w tworzeniu PKB 2%. Przyporządkuj opisom właściwe państwa wybrane spośród oznaczonych literami A–D. Obok numeru każdego opisu wpisz właściwą literę.

Sytuacja synoptyczna w wybranym dniu charakteryzowała się w północnej części Wielkiej Brytanii obecnością niżu barycznego z frontem atmosferycznym i występowaniem wiatru z kierunku południowego, a na Półwyspie Iberyjskim – obecnością wyżu barycznego i występowaniem wiatru z kierunku północnego. Uzupełnij zdanie. Zapisz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Zgodnie z powyższym opisem dogodne warunki baryczne do powstania opadów atmosferycznych istniały na obszarze A. Morza Północnego, B. Półwyspu Iberyjskiego, ponieważ w przedstawionej sytuacji na tym obszarze 1. oddziaływał układ baryczny z frontem atmosferycznym, charakteryzujący się ruchem wstępującym mas powietrza. 2. rozmieszczenie układów barycznych powodowało adwekcję powietrza z północy. 3. doszło do silnych ruchów zstępujących mas powietrza w rozległym układzie barycznym.

Na Pojezierzu Suwalskim roczne sumy opadów atmosferycznych wynoszą około 600 mm, a na Kujawach około 500 mm. Wyjaśnij – nawiązując do innego uwarunkowania niż odległość od Morza Bałtyckiego – dlaczego na Pojezierzu Suwalskim występuje inna roczna suma opadów atmosferycznych niż na Kujawach. W odpowiedzi odnieś się do obu obszarów.

Poniżej opisano miesięczne współczynniki przepływu (w %) w wybranym okresie XX w. dwóch rzek w Polsce. Współczynnik przepływu jest stosunkiem średniego miesięcznego przepływu do średniego rocznego przepływu rzeki. Słupia wypływająca z Pojezierza Pomorskiego – współczynnik przepływu wynosi od 80% do 120%. Największą wartość osiąga w okresie od listopada do marca. Narew na Nizinie Podlaskiej w górnym biegu przed utworzeniem na tej rzece Zbiornika Siemianowskiego – współczynnik przepływu wynosi od 40% do 280%. Największą wartość osiąga w kwietniu. Wyjaśnij, dlaczego Słupia charakteryzowała się mniejszym zróżnicowaniem przepływów niż Narew.

Literami od A do D oznaczono nazwy czterech form terenu, z których dwie są charakterystyczne dla Tatr Wysokich. A. kocioł lodowcowy B. ostaniec krasowy C. pradolina D. stożek piargowy Numerami od 1 do 2 oznaczono genezę form terenu. 1. akumulacyjna 2. erozyjna Zapisz litery oznaczające nazwy dwóch form rzeźby, które są charakterystyczne dla Tatr Wysokich, a następnie obok każdej z tych liter zapisz numer oznaczający genezę. Materiał źródłowy do zadania 13. Poniżej opisano budowę geologiczną wybranego obszaru. Na przekroju geologicznym poziomo leżą warstwy piaskowców, a nad nimi warstwy łupków. Łupki są przecięte dwoma uskokami, między którymi występuje zapadlisko.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Warstwy piaskowców tworzą antyklinę. 2. Uskoki należą do deformacji nieciągłych.

Podaj wiek względny warstwy łupków w stosunku do wieku opisanych uskoków.

W Karkonoszach występuje skała jawnokrystaliczna, składająca się z minerałów: kwarcu, skalenia i miki (biotytu). Zapisz literę, którą oznaczono nazwę skały, a następnie wyjaśnij, jak dochodzi do jej powstawania. A. bazalt B. gnejs C. granit D. łupek Litera oznaczająca skałę: Wyjaśnienie:

Uzasadnij, dlaczego przeprowadzano regulację rzek, a następnie podaj przykład korzyści wynikającej z braku regulacji rzek. Uzasadnienie: Korzyść z braku regulacji rzek:

W tabeli przedstawiono liczbę ludności świata i jego części w mln w 1950 r. i prognozę na 2050 rok. Nagłówki wierszy: R – rok Ś – świat Af – Afryka APŚ – Ameryka Pd. i Śr. APN – Ameryka Pn. AO – Australia i Oceania A – Azja E – Europa R 1950 2050 Ś 2523 9734 Af 228 2489 APŚ 168 762 APN 171 425 AO 45 75 A 1367 5272 E 544 711 Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Miejsce Europy w rankingu części świata według liczby ludności spadnie. 2. Udział procentowy ludności Azji w liczbie ludności świata się zwiększy. 3. Średnia gęstość zaludnienia Afryki się zwiększy. Materiał źródłowy do zadań 17.1. i 17.2. W Polsce w 2016 roku w porównaniu z 2002 rokiem wartość współczynnika dzietności spadła w województwach: lubelskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim i warmińsko-mazurskim, a w pozostałych województwach się zwiększyła. W 2016 r. najniższą wartością tego współczynnika charakteryzowało się województwo świętokrzyskie.

Na podstawie powyższej informacji i własnej wiedzy wykaż związek między specyfiką rynku pracy w województwie świętokrzyskim a wartością współczynnika dzietności w tym województwie.

Podaj skutek społeczno-gospodarczy, który może wynikać ze spadku dzietności dla tych województw, w których zjawisko to wystąpiło.

Lourdes we Francji, Medziugorie w Bośni i Hercegowinie oraz Santiago de Compostela w Hiszpanii to miejscowości, do których corocznie odbywają się migracje tego samego typu o charakterze krótkotrwałym, spowodowane przyczyną pozaekonomiczną. Spośród A–E wybierz i zapisz dwie litery oznaczające miejsca, których rozwój wynika z migracji takiego samego typu, jak do miejscowości wskazanych powyżej. A. Doha w Katarze B. Fatima w Portugalii C. Bangalur w Indiach D. Sophia Antipolis we Francji E. Mekka w Arabii Saudyjskiej Materiał źródłowy do zadań 19.1. i 19.2. Literami A–D oznaczono nazwy czterech miast w Polsce, wybranych spośród najwyżej ocenionych w 2015 roku w Rankingu polskich miast zrównoważonych, w którym sklasyfikowano 50 miast według kryteriów społecznych, środowiskowych i gospodarczych. A. Bielsko-Biała B. Lublin C. Rzeszów D. Wrocław

Numerami 1–3 oznaczono opisy trzech miast wybranych spośród oznaczonych literami A–D. 1. Miasto wojewódzkie wysoko ocenione według kryteriów środowiskowych. Atrakcyjność kulturowa tego miasta i obecność uczelni przyczyniają się do wysokiej oceny według kryteriów społecznych. Jest ważnym węzłem kolejowym na trasie z Warszawy do przejścia granicznego w Dorohusku. 2. Miasto wśród wymienionych nie jest najludniejsze, nie jest też miastem wojewódzkim od 1999 roku. Charakteryzuje się atrakcyjnym położeniem w obszarze fałdowań alpejskich. Do najwyższej oceny według kryteriów środowiskowych przyczyniły się nowoczesne rozwiązania w zakresie gospodarki odpadami. 3. Na ocenę tego miasta wojewódzkiego według kryteriów środowiskowych wpływają bliskość Karpat i stosunkowo mało przekształcone środowisko przyrodnicze jego otoczenia, a na ocenę walorów gospodarczych – obecność w województwie wielu przedsiębiorstw wchodzących w skład „Doliny Lotniczej”. Obok numeru oznaczającego każdy z opisów zapisz literę, którą oznaczono właściwe miasto.

W rankingu Kraków wysoko oceniono według kryteriów społecznych i gospodarczych, ale nisko według kryteriów środowiskowych. Uzasadnij, z czego wynika ocena Krakowa według kryteriów środowiskowych.

Wyjaśnij, z czego wynika wysoki udział gospodarstw o powierzchni powyżej 15 ha w strukturze wielkości gospodarstw rolnych w województwie zachodniopomorskim, a z czego – wysoki udział gospodarstw o powierzchni poniżej 5 ha w strukturze wielkości gospodarstw rolnych w województwie śląskim. W odpowiedzi odnieś się do różnych uwarunkowań przyczyniających się do wielkości gospodarstw w każdym z obu województw. Województwo zachodniopomorskie: Województwo śląskie:

Rolnictwo województwa podkarpackiego charakteryzuje się niską towarowością w porównaniu z innymi województwami w Polsce. Wyjaśnij wpływ dużego udziału gospodarstw rolnych o wielkości poniżej 5 ha na towarowość produkcji rolnej w województwie podkarpackim.

Literami A–C oznaczono wybrane państwa położone nad Morzem Śródziemnym. A. Hiszpania B. Egipt C. Włochy Numerami 1–3 oznaczono opisy dotyczące produkcji rolniczej wyżej wymienionych państw. 1. Zbiory cytrusów 6,9 mln t, zbiory winogron 5,9 mln t, pogłowie owiec 16 mln, pogłowie trzody chlewnej 30 mln. 2. Zbiory cytrusów 2,5 mln t, zbiory winogron 8,2 mln t, pogłowie owiec 7,3 mln, pogłowie trzody chlewnej 8,5 mln. 3. Zbiory cytrusów 4,8 mln t, zbiory winogron 1,7 mln t, pogłowie owiec 5,6 mln, pogłowie trzody chlewnej 0,3 mln. Zapisz literę oznaczającą państwo, którego dotyczy opis oznaczony numerem 3. Uzasadnij odpowiedź dwoma argumentami odnoszącymi się do odpowiedniej cechy tego państwa, przyczyniającej się do wartości jego produkcji rolniczej, przedstawionej opisem. Nazwa państwa: Uzasadnienie:

Państwa Sahelu podjęły się realizacji projektu Wielkiego Zielonego Muru – zasadzenia pasa drzew o długości 8000 km, który ma zapobiegać pustynnieniu terenu na południe od Sahary. Pas drzew ma przebiegać od Senegalu na zachodzie Afryki po Etiopię na wschodzie tego kontynentu. W drugiej dekadzie XXI w. zalesiono fragmenty planowanego obszaru, głównie na wschodnich i zachodnich krańcach Afryki. Zalesianie sprzyja zmniejszaniu się amplitud dobowych temperatury powietrza, gdyż drzewa chronią grunt przed nagrzewaniem i nocnym wypromieniowaniem. Przedstaw dwa argumenty – inne niż podany powyżej – uzasadniające, że państwa Sahelu na skutek podjęcia realizacji tej inwestycji mogą osiągać korzyści gospodarcze lub środowiskowe, oraz jedno zagrożenie, które może utrudnić kontynuację tego projektu. Argumenty: Zagrożenie:

Charakterystyczną cechą Wyżyny Sandomierskiej jest występowanie lessu i wąwozów. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Wąwozy lessowe powstały w wyniku erozyjnej działalności wiatru. 2. Less jest skałą osadową okruchową, w której dominuje frakcja pyłu.

Literami A i B oznaczono formy terenu, które są skutkiem odkrywkowej eksploatacji węgla brunatnego. A. wyrobisko B. zwałowisko Zapisz literę oznaczającą formę, która wywiera silniejszy wpływ na zasoby wód podziemnych obszaru eksploatacji węgla brunatnego. Uzasadnij odpowiedź.

Uprawa buraków cukrowych upowszechniła się w Polsce w regionach o bardzo dobrych i dobrych glebach oraz w regionach o wysokiej kulturze rolnej. Poniżej zamieszczono informację o liczbie cukrowni w Polsce według województw w 2010 roku. – cztery w województwie wielkopolskim – trzy w województwie kujawsko-pomorskim – dwie w województwach: dolnośląskim, lubelskim, podkarpackim – jedna w województwach: łódzkim, mazowieckim, opolskim, pomorskim, zachodniopomorskim – brak w województwach: lubuskim, małopolskim, podlaskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim Zapisz literę, którą oznaczono poprawne uzupełnienie każdego zdania. 1. Głównym czynnikiem lokalizacji cukrowni w Polsce jest A. bliskość rynku zbytu. B. dostępność surowca. C. dostęp do wody. 2. Cukrownie mają typ lokalizacji A. przymusowej. B. związanej. C. swobodnej. 3. Największym udziałem buraka cukrowego w ogólnej powierzchni zasiewów charakteryzuje się rolnictwo A. Kujaw. B. Podhala. C. Podlasia.

Literami A i B oznaczono wybrane łowiska na świecie. A. Pacyfik Północno-Zachodni na wschód od wybrzeży Azji Wschodniej B. Pacyfik Południowo-Wschodni na zachód od wybrzeży Ameryki Południowej Przedstaw przyczynę społeczno-gospodarczą sprzyjającą dużym połowom na łowisku oznaczonym literą A oraz przyczynę przyrodniczą sprzyjającą dużym połowom na łowisku oznaczonym literą B. Łowisko A – przyczyna społeczno-gospodarcza: Łowisko B – przyczyna przyrodnicza:

Literami A i B oznaczono opisy wybranych regionów wydobycia ropy naftowej na świecie. A. Obszar o trudnych warunkach wydobycia i transportu ropy naftowej wynikających z klimatu, ukształtowania powierzchni i obecności wieloletniej zmarzliny, znacznie oddalony od rynków zbytu. Do przesyłu ropy naftowej wykorzystuje się rurociąg i żeglugę morską. B. Jeden z najważniejszych obszarów wydobycia ropy naftowej na świecie, mimo trudnych warunków klimatycznych i niestabilności politycznej. Niektóre kraje tego regionu charakteryzują się wyższą wartością PKB na 1 mieszkańca niż kraje – importerzy ropy naftowej z Europy. Numerami 1–4 oznaczono nazwy wybranych regionów wydobycia ropy naftowej. 1. Afryka Środkowa 2. Alaska 3. jezioro Maracaibo 4. Zatoka Perska Obok litery oznaczającej każdy z opisów zapisz numer, którym oznaczono nazwę właściwego regionu.

Obszary wydobycia ropy naftowej nie pokrywają się z obszarami jej największej konsumpcji. Przedstaw skutek dla światowej gospodarki, wynikający z tej prawidłowości.

W krajach wysoko rozwiniętych wskaźnik upowszechnienia edukacji na poziomie podstawowym w 2010 roku był zbliżony do 100%. Wiele krajów Globalnego Południa charakteryzowało się wartością tego wskaźnika z przedziału 50–89%, a w niektórych krajach strefy Sahelu w Afryce wartość tego wskaźnika była niższa niż 50%. Podaj czynnik – inny niż niskie nakłady finansowe – ograniczający dostęp do edukacji w krajach o wartości wskaźnika upowszechnienia edukacji poniżej 50%. Wyjaśnij, dlaczego ten czynnik sprawia, że zdobywanie wykształcenia przez mieszkańców tych krajów jest utrudnione. Czynnik: Wyjaśnienie: