Geografia 2023 — poziom rozszerzony — Formuła 2015

Trasa wycieczki prowadziła obok obszaru otoczonego na poniższym planie czarną linią, przedstawionego w polu E3 mapy szczegółowej. Na podstawie: www.geoportal.gov.pl Na podstawie mapy szczegółowej i planu przedstaw przyrodnicze ograniczenie w zagospodarowaniu obszaru otoczonego czarną linią oraz cechę tego obszaru sprzyjającą zabudowie mieszkalnej lub usługowej, wynikającą z jego położenia. Przyrodnicze ograniczenie: Cecha sprzyjająca zabudowie mieszkalnej lub usługowej: EGEP-R0_100

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Oblicz długość w terenie trasy wycieczki przebiegającej zielonym szlakiem rowerowym, a następnie czas potrzebny do pieszego pokonania tej trasy. Przyjmij, że: – długość trasy na mapie szczegółowej wynosi 20 cm – turysta idzie z prędkością 4 km/h – różnica wysokości pokonywana przez turystę nie wydłuża czasu trwania wycieczki. Długość trasy podaj w kilometrach, a czas przejścia – w godzinach i minutach. Zapisz obliczenia. Obliczenia Długość trasy w terenie: km Czas przejścia: godz. min.

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Trasa wycieczki przebiegała obok jeziora Sarbsko. Średnia głębokość tego jeziora wynosi 1,2 m, a jego głębokość maksymalna to 3,2 m. Podaj dwie cechy przyrodnicze jeziora Sarbsko – inne niż odnoszące się do jego głębokości lub genezy – które turysta mógł odczytać z załączonej mapy szczegółowej. 1. 2. Nr zadania 1.1. 1.2. 1.3. Wypełnia Maks. liczba pkt 2 2 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Do powstania mierzei oraz do odcięcia przybrzeżnego fragmentu morza od reszty akwenu morskiego przyczynił się prąd przybrzeżny. Podaj nazwę czynnika rzeźbotwórczego – innego niż prąd przybrzeżny – wraz z nazwą odpowiedniego procesu kształtującego współcześnie rzeźbę obszaru położonego w granicach rezerwatu Mierzeja Sarbska. Czynnik: Proces:

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Turysta zwrócił uwagę na charakterystyczny kształt wydm: Piaszczystej (J2) i Stilo (M2). Wyjaśnij, dlaczego czoła tych wydm są skierowane na wschód, a ich ramiona – na zachód.

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. Wydmy Stilo (M2) i Piaszczysta (J/K2) to formy, które powstały przed 1. P F nasunięciem się lądolodu podczas zlodowacenia Wisły. Wydmy Stilo (M2) i Piaszczysta (J/K2) to reprezentacja form, które 2. P F występują także w Kampinoskim Parku Narodowym. EGEP-R0_100

Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę w miejscu położonym obok pałacu (pole F3). Czerwonym szlakiem pieszym doszedł do skrzyżowania z zielonym szlakiem rowerowym (pole D3). Następnie trasa wycieczki przebiegała zielonym szlakiem rowerowym, którym turysta dotarł do wydm Stilo (pole M2).

Na początku XX wieku na Mierzei Sarbskiej podjęto działania zmierzające do stabilizacji wydm. Do tego celu wykorzystano m.in. kosodrzewinę, której nasadzenia przetrwały do czasów współczesnych. Na podstawie: www.lasy.gov.pl Która odpowiedź zawiera wspólne cechy środowiska przyrodniczego Mierzei Sarbskiej i piętra kosodrzewiny w górach, przyczyniające się do obecności kosodrzewiny na obu obszarach? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. Niskie średnie temperatury roczne i płytkie występowanie wód podziemnych. B. Powstawanie bryzy i obecność gleb wytworzonych na skałach węglanowych. C. Występowanie silnych wiatrów i podłoża o niskiej zawartości składników organicznych. D. Adiabatyczny spadek temperatury wraz z wysokością i występowanie wiatrów fenowych.

Na fotografii przedstawiono ujście rzeki Łeby (pole CD2). Na podstawie: www.leba.info.pl Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. Wybudowanie falochronu u ujścia rzeki Łeby przyczyniło się do 1. P F nagromadzenia piasku przez morze na wybrzeżu Bałtyku w polu C2/3. Falochron przedstawiony na fotografii przyczynił się do osłabienia 2. P F akumulacyjnej działalności morza na wschód od ujścia rzeki Łeby. Nr zadania 1.4. 1.5. 1.6. 2. 3. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 2 1 1 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Wykaż, przytaczając odpowiednią informację z mapy szczegółowej, dlaczego podczas północnych wiatrów występujących podczas sztormów na Morzu Bałtyckim dochodzi do przejściowego wzrostu zasolenia wschodniej części jeziora Łebsko.

Przyporządkuj dziennym łukom wędrówki słońca, przedstawionym poniżej na schemacie, miejsce obserwacji wybrane spośród oznaczonych na mapie literami A–D. Pod schematem wpisz właściwą literę. Miejsce obserwacji: ……….. EGEP-R0_100

Na mapie literami A–D oznaczono wybrane miejsca.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. W miejscu oznaczonym na mapie literą A słońce każdego dnia wschodzi 1. P F o tej samej porze. W miejscach oznaczonych na mapie literami A i D słońce góruje 2. P F równocześnie.

Na mapie literami A–D oznaczono wybrane miejsca.

Poniższy klimatogram opracowano dla jednego spośród czterech miejsc oznaczonych na mapie literami A–D. Na podstawie: www.klimadiagramme.de Wskaż miejsce, spośród oznaczonych na mapie literami A–D, dla którego opracowano przedstawiony klimatogram. Wybór uzasadnij, podając dwa argumenty. Miejsce (wpisz literę ) : ……….. Uzasadnienie: 1. 2. Nr zadania 4. 5.1. 5.2. 5.3. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 1 1 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Na mapie literami A–D oznaczono wybrane miejsca.

Na mapach przedstawiono średnią temperaturę powietrza na Ziemi w lipcu i w styczniu. Na podstawie: www.zpe.gov.pl Oceń, czy poniższe informacje dotyczące zróżnicowania rocznej amplitudy temperatury powietrza są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. W Ameryce Północnej roczna amplituda temperatury powietrza wzrasta 1. P F w miarę przesuwania się na południe. Roczna amplituda temperatury powietrza na obszarach nizinnych, przez 2. P F które przebiega równik, nie przekracza 20 °C. EGEP-R0_100

Na rysunku przedstawiono sytuację, która zaszła na obszarze północnej Polski podczas ostatniego zlodowacenia. Na podstawie: www.tes.com Uzupełnij tabelę. Wpisz nazwy dwóch form rzeźby, które są charakterystyczne dla obszaru przedstawionego na rysunku, oraz podaj ich genezę. Nazwy form dobierz z podanych poniżej. cyrk lodowcowy dolina U-kształtna morena czołowa sandr Geneza formy rzeźby Nazwa formy rzeźby (Wpisz: akumulacyjna albo erozyjna) Nr zadania 6. 7. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Na fotografiach przedstawiono profile gleby bielicowej i rędziny. Gleba bielicowa Rędzina Na podstawie: iuss.org, Atlas Rolnictwa Polski, IGiPZ PAN, Warszawa 2010. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Gleba bielicowa jest bardzo żyzna, ale trudna w uprawie. P F Rędzina jest glebą astrefową, występującą w Polsce głównie w pasie 2. P F wyżyn. EGEP-R0_100

Na mapie synoptycznej przedstawiono układy baryczne, fronty atmosferyczne i kierunki wiatru w wybranym dniu. H – wyż baryczny, L – niż baryczny Na podstawie: www.esa.int Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Zgodnie z mapą synoptyczną dogodne warunki baryczne do powstania opadów atmosferycznych istniały na obszarze oddziaływał układ baryczny z frontami Morza 1. atmosferycznymi, charakteryzujący się A. ruchem wstępującym mas powietrza. Północnego, ponieważ rozmieszczenie układów barycznych w przedstawionej 2. powodowało adwekcję powietrza sytuacji na tym z północy. obszarze Półwyspu B. doszło do silnych ruchów zstępujących Iberyjskiego, 3. mas powietrza w rozległym układzie barycznym. Nr zadania 8. 9. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Na mapie przedstawiono roczne sumy opadów atmosferycznych w Polsce. Literami A i B oznaczono wybrane obszary. Na podstawie: A. Richling, K. Ostaszewska (red.), Geografia fizyczna Polski, Warszawa 2005. Wyjaśnij – nawiązując do innego uwarunkowania niż odległość od Morza Bałtyckiego – dlaczego na obszarze oznaczonym na mapie literą A występuje inna roczna suma opadów atmosferycznych niż na obszarze B. W odpowiedzi odnieś się do obu obszarów. EGEP-R0_100

Na wykresach przedstawiono miesięczne współczynniki przepływu (w %) w wybranym okresie XX w. dwóch rzek w Polsce. Wykres 1. odnosi się do punktu pomiarowego położonego na Słupi wypływającej z Pojezierza Pomorskiego, a wykres 2. – do punktu pomiarowego w górnym biegu Narwi na Nizinie Podlaskiej przed utworzeniem na tej rzece Zbiornika Siemianowskiego. Współczynnik przepływu jest stosunkiem średniego miesięcznego przepływu do średniego rocznego przepływu rzeki. 1 2 % % 300 300 250 250 200 200 150 150 100 100 50 50 0 0 I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII I II III IV V VI VII VIII IX X XI XII Na podstawie: L. Starkel (red.), Geografia Polski. Środowisko przyrodnicze, Warszawa 1999. Wyjaśnij, dlaczego Słupia charakteryzowała się mniejszym zróżnicowaniem przepływów niż Narew w okresie, z którego pochodzą pomiary przepływów tych rzek. Nr zadania 10. 11. Wypełnia Maks. liczba pkt 2 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Literami A–C oznaczono opisy wybranych rzek Polski, w tym – dwóch oznaczonych na mapie literami X i Y. A. Rzeka w swoim środkowym i dolnym biegu płynie w pradolinie o równoleżnikowym przebiegu. B. Rzeka płynie w pradolinie, która w plejstocenie odprowadzała wody w kierunku zastoiska na obszarze współczesnej Kotliny Warszawskiej. C. Rzeka duży spadek zawdzięcza rzeźbie terenu. Wąskie koryto, w okresie wiosennych roztopów i podczas dużych opadów latem, sprzyja powodziom. EGEP-R0_100 Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych miejscach nazwy rzek oznaczonych na mapie literami X i Y, wybrane spośród podanych poniżej, oraz litery wybrane spośród A–C, którymi na poprzedniej stronie oznaczono ich opisy. Biebrza Nogat Noteć Drawa Oznaczenie Opis rzeki Nazwa rzeki rzeki na mapie (wpisz literę) X Y

Na mapie literami X i Y oznaczono wybrane rzeki, a numerami od 1 do 5 – wybrane regiony geograficzne. Na podstawie: J. Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa 2011.

Uzupełnij tabelę. Obok każdego opisu wpisz odpowiednią nazwę regionu geograficznego spośród podanych poniżej oraz numer, którym oznaczono ten obszar na mapie. Beskid Niski Bory Tucholskie Gorce Wyżyna Krakowsko-Częstochowska Żuławy Wiślane Oznaczenie na mapie Opis regionu geograficznego Nazwa regionu geograficznego (wpisz numer) Równinny obszar, na którym w utworach powierzchniowych nie występują osady polodowcowe. Aluwialne gleby odznaczają się wysokim stopniem żyzności. Obszar o urozmaiconym krajobrazie, charakteryzujący się występowaniem zjawisk i form krasowych: ostańców, jaskiń, ponorów i wywierzysk. Nr zadania 12.1. 12.2. Wypełnia Maks. liczba pkt 2 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Na mapie literami X i Y oznaczono wybrane rzeki, a numerami od 1 do 5 – wybrane regiony geograficzne. Na podstawie: J. Kondracki, Geografia regionalna Polski, Warszawa 2011.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. Województwo oznaczone na mapie literą A charakteryzuje się najniższą 1. P F wartością wskaźnika urbanizacji w Polsce. Spośród województw oznaczonych literami na mapie, najwyższą 2. gęstością zaludnienia charakteryzuje się województwo oznaczone P F literą B, a najniższą – oznaczone literą E.

Na mapie literami A–E oznaczono wybrane województwa.

W trzech z pięciu województw oznaczonych literami na mapie jest prowadzona eksploatacja wapieni oraz innych skał węglanowych. Podaj trzy litery odpowiadające na mapie województwom, w których na dużą skalę są wydobywane wapienie bądź inne skały węglanowe. Litery: ………. , ………. , ………. EGEP-R0_100

Na mapie literami A–E oznaczono wybrane województwa.

Na fotografii przedstawiono jedną ze skał występujących w Polsce. Podaj nazwę przedstawionej skały, a następnie wyjaśnij, jak dochodzi do jej powstawania. Nazwę skały wybierz spośród podanych poniżej. bazalt gnejs granit łupek Skała: Wyjaśnienie: Nr zadania 13.1. 13.2. 14. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 1 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Na fotografiach przedstawiono przykład rzeki o uregulowanym biegu i przykład rzeki o nieuregulowanym biegu. Odcinek rzeki Los Angeles w Kalifornii Odcinek Wisły Na podstawie: www.thecareyadventures.com; www.zpe.gov.pl Uzasadnij, dlaczego przeprowadzano regulację rzek, a następnie podaj przykład korzyści wynikającej z braku regulacji rzek. Uzasadnienie: Korzyść z braku regulacji rzek: EGEP-R0_100

Na wykresie przedstawiono liczbę ludności części świata w latach 1900–2020 wraz z prognozą dla 2050 roku. Na podstawie: www.stat.gov.pl; www.businessinsider.com.pl Uzupełnij tabelę. Przy każdym opisie wpisz znak X we właściwej kolumnie, tak aby wskazywał zmianę wartości wskaźnika w podanych latach na danym obszarze. Zmiana Lp. Opis wskaźnika wzrost spadek Miejsce Europy w rankingu części świata według liczby ludności w roku 2020 w porówaniu z rokiem 1950. Udział procentowy ludności Eurazji w liczbie ludności świata w latach 2000–2050. 3. Średnia gęstość zaludnienia Afryki w latach 2020–2050. Nr zadania 15. 16. Wypełnia Maks. liczba pkt 2 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Na podstawie mapy i własnej wiedzy wykaż związek między specyfiką rynku pracy w województwie świętokrzyskim a wartością współczynnika dzietności w tym województwie w okresie, do którego odnoszą się dane przedstawione na mapie.

Na mapie przedstawiono wartość współczynnika dzietności według województw Polski w 2016 roku i jej zmianę w porównaniu z rokiem 2002. Na podstawie: Atlas statystyczny Polski, Warszawa 2018. EGEP-R0_100

Podaj skutek społeczno-gospodarczy, który może wynikać ze spadku dzietności dla tych województw, w których zjawisko to wystąpiło.

Na mapie przedstawiono wartość współczynnika dzietności według województw Polski w 2016 roku i jej zmianę w porównaniu z rokiem 2002. Na podstawie: Atlas statystyczny Polski, Warszawa 2018. EGEP-R0_100

Lourdes we Francji, Medziugorie w Bośni i Hercegowinie oraz Santiago de Compostela w Hiszpanii to miejscowości, do których corocznie odbywają się migracje tego samego typu o charakterze krótkotrwałym, spowodowane przyczyną pozaekonomiczną. Spośród A–E wybierz i zaznacz dwie litery oznaczające miejsca, których rozwój wynika z migracji takiego samego typu, jak do miejscowości wskazanych powyżej. A. Doha w Katarze B. Fatima w Portugalii C. Bangalur w Indiach D. Sophia Antipolis we Francji E. Mekka w Arabii Saudyjskiej Nr zadania 17.1. 17.2. 18. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 1 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Wspólną cechą miast opisanych w poniższej tabeli jest obecność przedsiębiorstw wchodzących w skład „Doliny Lotniczej”. Uzupełnij tabelę. Wpisz obok każdego opisu nazwę odpowiedniego miasta wybranego spośród przedstawionych w obu źródłach informacji – na wykresie i na mapie. Opis miasta Nazwa miasta Miasto wojewódzkie wysoko ocenione według kryteriów środowiskowych. Atrakcyjność kulturowa tego miasta i obecność uczelni przyczyniają się do wysokiej oceny według kryteriów społecznych. Jest ważnym węzłem kolejowym na trasie z Warszawy do przejścia granicznego w Dorohusku. Miasto wśród wymienionych na wykresie nie należy do najludniejszych, nie jest też miastem wojewódzkim od 1999 roku. Charakteryzuje się atrakcyjnym położeniem w obszarze fałdowań alpejskich. Do najwyższej oceny według kryteriów środowiskowych przyczyniły się nowoczesne rozwiązania w zakresie gospodarki odpadami. Na ocenę tego miasta wojewódzkiego według kryteriów środowiskowych wpływają bliskość Karpat i stosunkowo mało przekształcone środowisko przyrodnicze jego otoczenia, a na ocenę walorów gospodarczych – obecność w województwie wielu przedsiębiorstw wchodzących w skład „Doliny Lotniczej”.

Na wykresie przedstawiono miasta najwyżej ocenione w 2015 roku w Rankingu polskich miast zrównoważonych, w którym sklasyfikowano 50 miast według kryteriów społecznych, środowiskowych i gospodarczych. Na podstawie: www.teraz-srodowisko.pl; www.arcadis.com Na mapie przedstawiono rozmieszczenie wybranych przedsiębiorstw wchodzących w skład „Doliny Lotniczej”. Na podstawie: www.zpe.gov.pl EGEP-R0_100

Uzasadnij, z czego wynika – przedstawiona na wykresie – ocena Krakowa według kryteriów środowiskowych. Nr zadania 19.1. 19.2. Wypełnia Maks. liczba pkt 2 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Na wykresie przedstawiono miasta najwyżej ocenione w 2015 roku w Rankingu polskich miast zrównoważonych, w którym sklasyfikowano 50 miast według kryteriów społecznych, środowiskowych i gospodarczych. Na podstawie: www.teraz-srodowisko.pl; www.arcadis.com Na mapie przedstawiono rozmieszczenie wybranych przedsiębiorstw wchodzących w skład „Doliny Lotniczej”. Na podstawie: www.zpe.gov.pl EGEP-R0_100

Wyjaśnij, z czego może wynikać duży udział grup wiekowych: 35–39 lat oraz lat w strukturze wiekowej mieszkańców gminy Komorniki w porównaniu z Poznaniem.

Na wykresach przedstawiono strukturę wieku i płci ludności Poznania oraz sąsiadującej z nim gęsto zaludnionej gminy wiejskiej Komorniki w 2018 r. Na podstawie: Baza Danych Lokalnych GUS.

Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach. W Poznaniu w grupie ludności w wieku 60–69 lat wartość współczynnika feminizacji była w 2018 roku (wyższa / niższa ) niż wartość współczynnika maskulinizacji. W Komornikach w grupie ludności w wieku lat wartość współczynnika feminizacji była w 2018 roku (wyższa / niższa ) niż 100. EGEP-R0_100

Na wykresach przedstawiono strukturę wieku i płci ludności Poznania oraz sąsiadującej z nim gęsto zaludnionej gminy wiejskiej Komorniki w 2018 r. Na podstawie: Baza Danych Lokalnych GUS.

Na mapie kolorem zielonym oznaczono wybrane państwa położone nad Morzem Śródziemnym. W tabeli przedstawiono informacje dotyczące produkcji rolniczej państw oznaczonych kolorem zielonym na mapie. Zbiory (tys. ton) Pogłowie zwierząt (tys. sztuk) Lp. cytrusy winogrona owce trzoda chlewna 1. 6 937 5 934 15 963 29 232 2. 2 524 8 202 7 285 8 478 3. 4 800 1 717 5 640 300* *dane szacunkowe Na podstawie: Rocznik Statystyki Międzynarodowej 2018, www.stat.gov.pl Podaj nazwę państwa, wybranego spośród wskazanych kolorem zielonym na mapie, którego dotyczą informacje zawarte w wierszu tabeli oznaczonym numerem 3. Uzasadnij odpowiedź dwoma argumentami odnoszącymi się do odpowiedniej cechy tego państwa, przyczyniającej się do osiągnięcia – przedstawionej w tabeli – wartości wskaźników jego produkcji rolniczej. Państwo: Uzasadnienie: 1. 2. Nr zadania 20.1. 20.2. 21. Wypełnia Maks. liczba pkt 1 1 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Państwa Sahelu podjęły się realizacji projektu Wielkiego Zielonego Muru – zasadzenia pasa drzew o długości 8000 km, który ma zapobiegać pustynnieniu terenu na południe od Sahary. W drugiej dekadzie XXI wieku zalesiono fragmenty planowanego obszaru, głównie na wschodnich i zachodnich krańcach Afryki. Na podstawie: www.ft.com; www.greatgreenwall.org Na mapie przedstawiono planowany przebieg Wielkiego Zielonego Muru. Na podstawie: www.lelivrescolaire.fr Zalesianie sprzyja zmniejszaniu się amplitud dobowych temperatury powietrza, gdyż drzewa chronią grunt przed nagrzewaniem i nocnym wypromieniowaniem. Przedstaw dwa argumenty – inne niż podany powyżej – uzasadniające, że państwa Sahelu na skutek podjęcia realizacji tej inwestycji mogą osiągać korzyści gospodarcze lub środowiskowe, oraz jedno zagrożenie, które może utrudnić kontynuację tego projektu. Argumenty: 1. 2. Zagrożenie: EGEP-R0_100

Na mapie kolorem czerwonym oznaczono wybrane państwa o dodatnim bilansie handlu zagranicznego w 2020 roku. Na podstawie: Rocznik Statystyki Międzynarodowej, Warszawa 2021. Uzupełnij tabelę. Wpisz obok informacji o strukturze eksportu właściwe nazwy państw wybranych spośród oznaczonych kolorem czerwonym na mapie. Informacja o strukturze eksportu Nazwa państwa Ponad połowę udziału w strukturze eksportu stanowią maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy. Ponad 80% udziału w strukturze eksportu stanowią paliwa mineralne, smary i materiały pochodne. Nr zadania 22. 23. Wypełnia Maks. liczba pkt 3 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Na mapie oznaczonej numerem 1 przedstawiono udział buraków cukrowych w ogólnej powierzchni zasiewów według powiatów, a na mapie oznaczonej numerem 2 – lokalizację cukrowni w Polsce w 2010 roku. 1 Na podstawie: www.stat.gov.pl, Bank Danych Lokalnych, Warszawa 2010. 2 Na podstawie: A. Dubownik, R. Rudnicki, Reforma rynku cukru Unii Europejskiej i jej wpływ na uprawę buraków cukrowych i produkcję cukru w Polsce, Toruń 2016. EGEP-R0_100 Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach. Głównym czynnikiem lokalizacji cukrowni w Polsce jest (bliskość rynku zbytu / dostępność surowca / dostęp do wody ) . Cukrownie mają typ lokalizacji (przymusowej / związanej / swobodnej ) . Największym udziałem buraka cukrowego w ogólnej powierzchni zasiewów charakteryzuje się rolnictwo (Kujaw / Podlasia / Żuław Wiślanych ) .

Na mapie oznaczono literami A i B wybrane łowiska na świecie. Na podstawie: www.zpe.gov.pl [za: www.fao.org] Przedstaw przyczynę społeczno-gospodarczą sprzyjającą dużym połowom na łowisku oznaczonym literą A oraz przyczynę przyrodniczą sprzyjającą dużym połowom na łowisku oznaczonym literą B. Łowisko A – przyczyna społeczno-gospodarcza: Łowisko B – przyczyna przyrodnicza: Nr zadania 24. 25. Wypełnia Maks. liczba pkt 2 2 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100

Uzupełnij tabelę. Obok każdego opisu wpisz odpowiednią nazwę obszaru spośród podanych poniżej oraz numer, którym oznaczono ten obszar na mapie. Afryka Środkowa Alaska jezioro Maracaibo Zatoka Perska Położenie obszaru Opis obszaru wydobycia ropy naftowej Nazwa obszaru (wpisz numer) Obszar o trudnych warunkach wydobycia i transportu ropy naftowej wynikających z klimatu, ukształtowania powierzchni i obecności wieloletniej zmarzliny, znacznie oddalony od rynków zbytu. Do przesyłu ropy naftowej wykorzystuje się rurociąg i żeglugę morską. Jeden z najważniejszych obszarów wydobycia ropy naftowej na świecie, mimo trudnych warunków klimatycznych i niestabilności politycznej. Niektóre kraje tego regionu charakteryzują się wyższą wartością PKB na 1 mieszkańca niż kraje – importerzy ropy naftowej z Europy. EGEP-R0_100

Na mapie oznaczono numerami 1–7 wybrane obszary wydobycia ropy naftowej na świecie. Na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2019.

Obszary wydobycia ropy naftowej nie pokrywają się z obszarami jej największej konsumpcji. Przedstaw skutek dla światowej gospodarki, wynikający z tej prawidłowości.

Na mapie oznaczono numerami 1–7 wybrane obszary wydobycia ropy naftowej na świecie. Na podstawie: Atlas geograficzny, Warszawa 2019.

Która z odpowiedzi zawiera poprawne przyporządkowanie województw do danych w tabeli? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. A. 1. małopolskie, 2. wielkopolskie, 3. lubelskie B. 1. podkarpackie, 2. lubelskie, 3. wielkopolskie C. 1. wielkopolskie, 2. małopolskie, 3. podkarpackie D. 1. zachodniopomorskie, 2. wielkopolskie, 3. podkarpackie

W tabeli przedstawiono średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwach rolnych w wybranych województwach oraz w Polsce ogółem. W tabeli zawarto dane dotyczące wybranych lat. Nazwy trzech województw zastąpiono numerami 1–3. Średnia powierzchnia gruntów rolnych (w ha) Województwo 2006 2010 2015 2020 2022 1. 4,2 4,5 4,7 4,9 5,1 2. 7,2 7,4 7,6 8,0 8,2 3. 13,2 13,4 13,4 14,1 14,4 warmińsko-mazurskie 22,5 23,0 22,8 23,3 23,6 Polska – ogółem 9,6 10,2 10,5 11,0 11,3 Na podstawie: www.arimr.gov.pl

Wyjaśnij, dlaczego średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w województwie warmińsko-mazurskim różni się znacząco od średniej krajowej. Nr zadania 26.1. 26.2. 27.1. 27.2. Wypełnia Maks. liczba pkt 2 1 1 1 egzaminator Uzyskana liczba pkt EGEP-R0_100 EGEP-R0_100 Formuła 2015 Formuła 2015 Formuła 2015

W tabeli przedstawiono średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwach rolnych w wybranych województwach oraz w Polsce ogółem. W tabeli zawarto dane dotyczące wybranych lat. Nazwy trzech województw zastąpiono numerami 1–3. Średnia powierzchnia gruntów rolnych (w ha) Województwo 2006 2010 2015 2020 2022 1. 4,2 4,5 4,7 4,9 5,1 2. 7,2 7,4 7,6 8,0 8,2 3. 13,2 13,4 13,4 14,1 14,4 warmińsko-mazurskie 22,5 23,0 22,8 23,3 23,6 Polska – ogółem 9,6 10,2 10,5 11,0 11,3 Na podstawie: www.arimr.gov.pl

Trasa wycieczki prowadziła obok niezabudowanego obszaru położonego między jeziorem Sarbsko a centrum Łeby. Zapisz cechę środowiska przyrodniczego, która może ograniczać zagospodarowanie obszarów położonych w pobliżu jezior, oraz argument za zlokalizowaniem na opisanym obszarze obiektów noclegowych dla turystów. Przyrodnicze ograniczenie: Argument:

Oblicz długość w terenie trasy wycieczki przebiegającej szlakiem rowerowym, a następnie czas jej przejścia. Przyjmij, że: – długość trasy na mapie w skali 1 : 55 000 wynosi 20 cm – turysta idzie z prędkością 4 km/h – różnica wysokości pokonywana przez turystę nie wydłuża czasu trwania wycieczki. Długość trasy podaj w kilometrach, a czas przejścia – w godzinach i minutach. Długość trasy w km: Czas przejścia w godzinach i minutach:

Trasa wycieczki przebiegała obok jeziora Sarbsko, które jest jednym z jezior przybrzeżnych położonych na wybrzeżu Morza Bałtyckiego. Podaj dwie cechy przyrodnicze jezior przybrzeżnych, położonych na wybrzeżu Morza Bałtyckiego.

Do powstania Mierzei Sarbskiej oraz do odcięcia przybrzeżnego fragmentu morza od reszty akwenu morskiego przyczynił się prąd przybrzeżny. Podaj nazwę czynnika rzeźbotwórczego – innego niż prąd przybrzeżny – wraz z nazwą odpowiedniego procesu kształtującego współcześnie rzeźbę Mierzei Sarbskiej. Czynnik: Proces:

Turysta zwrócił uwagę na charakterystyczny kształt wydm na Mierzei Sarbskiej. Wyjaśnij, dlaczego wypukła część tych wydm jest skierowana na wschód, a ich ramiona – na zachód.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Wydmy występujące na Mierzei Sarbskiej powstały przed nasunięciem się lądolodu podczas zlodowacenia Wisły. 2. Wydmy charakterystyczne dla Mierzei Sarbskiej to reprezentacja form, które występują także w Kampinoskim Parku Narodowym.

Na początku XX wieku na Mierzei Sarbskiej podjęto działania zmierzające do stabilizacji wydm. Do tego celu wykorzystano m.in. kosodrzewinę, której nasadzenia przetrwały do czasów współczesnych. Która odpowiedź zawiera wspólne cechy środowiska przyrodniczego Mierzei Sarbskiej i piętra kosodrzewiny w górach, przyczyniające się do obecności kosodrzewiny na obu obszarach? Zapisz właściwą literę. A. Niskie średnie temperatury roczne i płytkie występowanie wód podziemnych. B. Powstawanie bryzy i obecność gleb wytworzonych na skałach węglanowych. C. Występowanie silnych wiatrów i podłoża o niskiej zawartości składników organicznych. D. Adiabatyczny spadek temperatury wraz z wysokością i występowanie wiatrów fenowych.

Zadanie wykonaj na podstawie poniższego opisu fragmentu wybrzeża oraz własnej wiedzy. Wybrzeże Bałtyku jest niskie i charakteryzuje się przewagą akumulacji piasku nad procesami abrazji. U ujścia rzeki Łeby wybudowano falochron. Plaża położona u ujścia Łeby jest asymetryczna – szersza na zachód od falochronu, węższa na wschód od ujścia tej rzeki. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. U ujścia Łeby występuje wybrzeże klifowe utworzone w skałach polodowcowych. 2. Wybudowanie falochronu u ujścia rzeki Łeby przyczyniło się do osłabienia akumulacyjnej działalności morza na wschód od falochronu.

Jeziora Łebsko i Sarbsko leżą w pobliżu Morza Bałtyckiego i są z nim połączone krótkimi odcinkami rzek. Podaj skutek północnych wiatrów występujących podczas sztormów na Morzu Bałtyckim dla jezior Łebsko i Sarbsko, wynikający z połączenia tych jezior z morzem.

Zapisz literę, którą oznaczono poprawne uzupełnienie zdania. Słońce obserwowane z koła podbiegunowego południowego znajduje się przez całą dobę nad horyzontem A. 21 marca. B. 22 czerwca. C. 23 września. D. 22 grudnia.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Na zwrotniku Raka każdego dnia słońce wschodzi o tej samej porze. 2. W różnych miejscach położonych na tym samym południku słońce góruje równocześnie.

Zapisz literę, którą oznaczono poprawne uzupełnienie zdania, a następnie uzasadnij swój wybór. Afrykańskim miastem, w którym roczna suma opadów atmosferycznych wynosi około 900 mm, średnia temperatura stycznia 24 ºC, a średnia temperatura lipca 17 ºC jest A. Tamanghist w Algierze na zwrotniku Raka. B. Mbandaka w Demokratycznej Republice Konga na równiku. C. Durban w RPA nad Oceanem Indyjskim. D. Walvis Bay w Namibii nad Oceanem Atlantyckim.

Na kontynentach położonych na półkuli północnej roczna amplituda temperatury powietrza wzrasta w miarę przesuwania się na północ. Roczna amplituda temperatury powietrza na obszarach nizinnych, przez które przebiega równik, nie przekracza 20°C. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. W Wenezueli roczna amplituda temperatury powietrza jest większa niż w Kanadzie. 2. Roczna amplituda temperatury powietrza w Manaus położonym nad Amazonką jest niższa niż w Nowym Jorku.

Literami A–E oznaczono nazwy wybranych form rzeźby terenu. A. cyrk lodowcowy B. dolina U-kształtna C. morena czołowa D. rynna polodowcowa E. sandr Numerami 1–2 oznaczono opisy dwóch akumulacyjnych form rzeźby terenu. 1. Rozległy, płaski stożek utworzony z piasków i żwirów osadzonych przez wody z topniejącego lądolodu. 2. Ciąg pagórków utworzony przed czołem lądolodu podczas jego dłuższego postoju. Obok numeru oznaczającego opis akumulacyjnej formy terenu zapisz literę, którą oznaczono jej nazwę.

Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Gleba bielicowa jest bardzo żyzna, ale trudna w uprawie. 2. Rędzina jest glebą astrefową, występującą w Polsce głównie w pasie wyżyn.

Sytuacja synoptyczna w wybranym dniu charakteryzowała się w północnej części Wielkiej Brytanii obecnością niżu barycznego z frontem atmosferycznym i występowaniem wiatru z kierunku południowego, a na Półwyspie Iberyjskim – obecnością wyżu barycznego i występowaniem wiatru z kierunku północnego. Uzupełnij zdanie. Zapisz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3. Zgodnie z powyższym opisem dogodne warunki baryczne do powstania opadów atmosferycznych istniały na obszarze A. Morza Północnego, B. Półwyspu Iberyjskiego, ponieważ w przedstawionej sytuacji na tym obszarze 1. oddziaływał układ baryczny z frontem atmosferycznym, charakteryzujący się ruchem wstępującym mas powietrza. 2. rozmieszczenie układów barycznych powodowało adwekcję powietrza z północy. 3. doszło do silnych ruchów zstępujących mas powietrza w rozległym układzie barycznym.

Na Pojezierzu Suwalskim roczne sumy opadów atmosferycznych wynoszą około 600 mm, a na Kujawach około 500 mm. Wyjaśnij – nawiązując do innego uwarunkowania niż odległość od Morza Bałtyckiego – dlaczego na Pojezierzu Suwalskim występuje inna roczna suma opadów atmosferycznych niż na Kujawach. W odpowiedzi odnieś się do obu obszarów.

Poniżej opisano miesięczne współczynniki przepływu (w %) w wybranym okresie XX w. dwóch rzek w Polsce. Współczynnik przepływu jest stosunkiem średniego miesięcznego przepływu do średniego rocznego przepływu rzeki. Słupia wypływająca z Pojezierza Pomorskiego – współczynnik przepływu wynosi od 80% do 120%. Największą wartość osiąga w okresie od listopada do marca. Narew na Nizinie Podlaskiej w górnym biegu przed utworzeniem na tej rzece Zbiornika Siemianowskiego – współczynnik przepływu wynosi od 40% do 280%. Największą wartość osiąga w kwietniu. Wyjaśnij, dlaczego Słupia charakteryzowała się mniejszym zróżnicowaniem przepływów niż Narew.

Literami A–D oznaczono charakterystyki wybranych rzek Polski. A. Rzeka w swoim środkowym i dolnym biegu płynie w pradolinie o równoleżnikowym przebiegu. B. Rzeka płynie w pradolinie, która w plejstocenie odprowadzała wody w kierunku zastoiska na obszarze współczesnej Kotliny Warszawskiej. C. Rzeka duży spadek zawdzięcza rzeźbie terenu. Wąskie koryto, w okresie wiosennych roztopów i podczas dużych opadów latem, sprzyja powodziom. D. Rzeka w swoim dolnym biegu płynie w kierunku wschodnim i uchodzi do Wisły. Numerami 1–2 oznaczono nazwy dwóch rzek. 1. Biebrza 2. Noteć Obok numeru oznaczającego nazwę rzeki zapisz literę, którą oznaczono jej charakterystykę.

Literami A–E oznaczono nazwy pięciu regionów geograficznych. A. Beskid Niski B. Bory Tucholskie C. Gorce D. Wyżyna Krakowsko-Częstochowska E. Żuławy Wiślane Numerami 1–2 oznaczono opisy dwóch regionów geograficznych. 1. Równinny obszar, na którym w utworach powierzchniowych nie występują osady polodowcowe. Aluwialne gleby odznaczają się wysokim stopniem żyzności. 2. Obszar o urozmaiconym krajobrazie, charakteryzujący się występowaniem zjawisk i form krasowych: ostańców, jaskiń, ponorów i wywierzysk. Obok numeru oznaczającego opis regionu geograficznego zapisz literę, którą oznaczono jego nazwę.

Poniżej literami oznaczono nazwy czterech województw. A. mazowieckie B. podlaskie C. pomorskie D. śląskie Które w wymienionych województw jest najsilniej zurbanizowane? Zapisz właściwą literę.

Zapisz literę, którą oznaczono poprawne uzupełnienie zdania. Intensywna eksploatacja wapieni oraz innych skał węglanowych prowadzona jest w województwie A. lubuskim. B. pomorskim. C. podlaskim. D. świętokrzyskim.

W Karkonoszach występuje skała jawnokrystaliczna, składająca się z minerałów: kwarcu, skalenia i miki (biotytu). Zapisz literę, którą oznaczono nazwę skały, a następnie wyjaśnij, jak dochodzi do jej powstawania. A. bazalt B. gnejs C. granit D. łupek Litera oznaczająca skałę: Wyjaśnienie:

Uzasadnij, dlaczego przeprowadzano regulację rzek, a następnie podaj przykład korzyści wynikającej z braku regulacji rzek. Uzasadnienie: Korzyść z braku regulacji rzek:

W tabeli przedstawiono liczbę ludności świata i jego części w mln w 1950 r. i prognozę na 2050 rok. Nagłówki wierszy: R – rok Ś – świat Af – Afryka APŚ – Ameryka Pd. i Śr. APN – Ameryka Pn. AO – Australia i Oceania A – Azja E – Europa R 1950 2050 Ś 2523 9734 Af 228 2489 APŚ 168 762 APN 171 425 AO 45 75 A 1367 5272 E 544 711 Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. 1. Miejsce Europy w rankingu części świata według liczby ludności spadnie. 2. Udział procentowy ludności Azji w liczbie ludności świata się zwiększy. 3. Średnia gęstość zaludnienia Afryki się zwiększy. Materiał źródłowy do zadań 17.1. i 17.2. W Polsce w 2016 roku w porównaniu z 2002 rokiem wartość współczynnika dzietności spadła w województwach: lubelskim, podkarpackim, podlaskim, świętokrzyskim i warmińsko-mazurskim, a w pozostałych województwach się zwiększyła. W 2016 r. najniższą wartością tego współczynnika charakteryzowało się województwo świętokrzyskie.

Na podstawie powyższej informacji i własnej wiedzy wykaż związek między specyfiką rynku pracy w województwie świętokrzyskim a wartością współczynnika dzietności w tym województwie.

Podaj skutek społeczno-gospodarczy, który może wynikać ze spadku dzietności dla tych województw, w których zjawisko to wystąpiło.

Lourdes we Francji, Medziugorie w Bośni i Hercegowinie oraz Santiago de Compostela w Hiszpanii to miejscowości, do których corocznie odbywają się migracje tego samego typu o charakterze krótkotrwałym, spowodowane przyczyną pozaekonomiczną. Spośród A–E wybierz i zapisz dwie litery oznaczające miejsca, których rozwój wynika z migracji takiego samego typu, jak do miejscowości wskazanych powyżej. A. Doha w Katarze B. Fatima w Portugalii C. Bangalur w Indiach D. Sophia Antipolis we Francji E. Mekka w Arabii Saudyjskiej Materiał źródłowy do zadań 19.1. i 19.2. Literami A–D oznaczono nazwy czterech miast w Polsce, wybranych spośród najwyżej ocenionych w 2015 roku w Rankingu polskich miast zrównoważonych, w którym sklasyfikowano 50 miast według kryteriów społecznych, środowiskowych i gospodarczych. A. Bielsko-Biała B. Lublin C. Rzeszów D. Wrocław

Numerami 1–3 oznaczono opisy trzech miast wybranych spośród oznaczonych literami A–D. 1. Miasto wojewódzkie wysoko ocenione według kryteriów środowiskowych. Atrakcyjność kulturowa tego miasta i obecność uczelni przyczyniają się do wysokiej oceny według kryteriów społecznych. Jest ważnym węzłem kolejowym na trasie z Warszawy do przejścia granicznego w Dorohusku. 2. Miasto wśród wymienionych nie jest najludniejsze, nie jest też miastem wojewódzkim od 1999 roku. Charakteryzuje się atrakcyjnym położeniem w obszarze fałdowań alpejskich. Do najwyższej oceny według kryteriów środowiskowych przyczyniły się nowoczesne rozwiązania w zakresie gospodarki odpadami. 3. Na ocenę tego miasta wojewódzkiego według kryteriów środowiskowych wpływają bliskość Karpat i stosunkowo mało przekształcone środowisko przyrodnicze jego otoczenia, a na ocenę walorów gospodarczych – obecność w województwie wielu przedsiębiorstw wchodzących w skład „Doliny Lotniczej”. Obok numeru oznaczającego każdy z opisów zapisz literę, którą oznaczono właściwe miasto.

W rankingu Kraków wysoko oceniono według kryteriów społecznych i gospodarczych, ale nisko według kryteriów środowiskowych. Uzasadnij, z czego wynika ocena Krakowa według kryteriów środowiskowych.

Z Poznaniem sąsiaduje gęsto zaludniona gmina wiejska Komorniki. Wyjaśnij, z czego może wynikać duży udział grup wiekowych: 35–39 lat oraz lat w strukturze wiekowej mieszkańców gminy Komorniki w porównaniu z Poznaniem.

Zapisz literę, którą oznaczono poprawne uzupełnienie każdego zdania. 1. Duże miasta Polski charakteryzują się wysokim wskaźnikiem A. feminizacji. B. maskulinizacji. 2. Grupa ludności w wieku powyżej 70 lat charakteryzuje się wysokim współczynnikiem feminizacji z powodu A. dłuższego średniego czasu życia kobiet niż mężczyzn. B. krótszego średniego czasu życia kobiet niż mężczyzn.

Literami A–C oznaczono wybrane państwa położone nad Morzem Śródziemnym. A. Hiszpania B. Egipt C. Włochy Numerami 1–3 oznaczono opisy dotyczące produkcji rolniczej wyżej wymienionych państw. 1. Zbiory cytrusów 6,9 mln t, zbiory winogron 5,9 mln t, pogłowie owiec 16 mln, pogłowie trzody chlewnej 30 mln. 2. Zbiory cytrusów 2,5 mln t, zbiory winogron 8,2 mln t, pogłowie owiec 7,3 mln, pogłowie trzody chlewnej 8,5 mln. 3. Zbiory cytrusów 4,8 mln t, zbiory winogron 1,7 mln t, pogłowie owiec 5,6 mln, pogłowie trzody chlewnej 0,3 mln. Zapisz literę oznaczającą państwo, którego dotyczy opis oznaczony numerem 3. Uzasadnij odpowiedź dwoma argumentami odnoszącymi się do odpowiedniej cechy tego państwa, przyczyniającej się do wartości jego produkcji rolniczej, przedstawionej opisem. Nazwa państwa: Uzasadnienie:

Państwa Sahelu podjęły się realizacji projektu Wielkiego Zielonego Muru – zasadzenia pasa drzew o długości 8000 km, który ma zapobiegać pustynnieniu terenu na południe od Sahary. Pas drzew ma przebiegać od Senegalu na zachodzie Afryki po Etiopię na wschodzie tego kontynentu. W drugiej dekadzie XXI w. zalesiono fragmenty planowanego obszaru, głównie na wschodnich i zachodnich krańcach Afryki. Zalesianie sprzyja zmniejszaniu się amplitud dobowych temperatury powietrza, gdyż drzewa chronią grunt przed nagrzewaniem i nocnym wypromieniowaniem. Przedstaw dwa argumenty – inne niż podany powyżej – uzasadniające, że państwa Sahelu na skutek podjęcia realizacji tej inwestycji mogą osiągać korzyści gospodarcze lub środowiskowe, oraz jedno zagrożenie, które może utrudnić kontynuację tego projektu. Argumenty: Zagrożenie:

Literami A–D oznaczono nazwy czterech wybranych państw. A. Australia B. Brazylia C. Japonia D. Nigeria Numerami 1–2 oznaczono informacje o strukturze eksportu wybranych państw. 1. Ponad połowę udziału w strukturze eksportu stanowią maszyny, urządzenia i sprzęt transportowy. 2. Ponad 80% udziału w strukturze eksportu stanowią paliwa mineralne, smary i materiały pochodne. Obok numeru oznaczającego informację o strukturze eksportu wybranego państwa zapisz literę, którą oznaczono jego nazwę.

Uprawa buraków cukrowych upowszechniła się w Polsce w regionach o bardzo dobrych i dobrych glebach oraz w regionach o wysokiej kulturze rolnej. Poniżej zamieszczono informację o liczbie cukrowni w Polsce według województw w 2010 roku. – cztery w województwie wielkopolskim – trzy w województwie kujawsko-pomorskim – dwie w województwach: dolnośląskim, lubelskim, podkarpackim – jedna w województwach: łódzkim, mazowieckim, opolskim, pomorskim, zachodniopomorskim – brak w województwach: lubuskim, małopolskim, podlaskim, śląskim, świętokrzyskim, warmińsko-mazurskim Zapisz literę, którą oznaczono poprawne uzupełnienie każdego zdania. 1. Głównym czynnikiem lokalizacji cukrowni w Polsce jest A. bliskość rynku zbytu. B. dostępność surowca. C. dostęp do wody. 2. Cukrownie mają typ lokalizacji A. przymusowej. B. związanej. C. swobodnej. 3. Największym udziałem buraka cukrowego w ogólnej powierzchni zasiewów charakteryzuje się rolnictwo A. Kujaw. B. Podhala. C. Podlasia.

Literami A i B oznaczono wybrane łowiska na świecie. A. Pacyfik Północno-Zachodni na wschód od wybrzeży Azji Wschodniej B. Pacyfik Południowo-Wschodni na zachód od wybrzeży Ameryki Południowej Przedstaw przyczynę społeczno-gospodarczą sprzyjającą dużym połowom na łowisku oznaczonym literą A oraz przyczynę przyrodniczą sprzyjającą dużym połowom na łowisku oznaczonym literą B. Łowisko A – przyczyna społeczno-gospodarcza: Łowisko B – przyczyna przyrodnicza:

Literami A i B oznaczono opisy wybranych regionów wydobycia ropy naftowej na świecie. A. Obszar o trudnych warunkach wydobycia i transportu ropy naftowej wynikających z klimatu, ukształtowania powierzchni i obecności wieloletniej zmarzliny, znacznie oddalony od rynków zbytu. Do przesyłu ropy naftowej wykorzystuje się rurociąg i żeglugę morską. B. Jeden z najważniejszych obszarów wydobycia ropy naftowej na świecie, mimo trudnych warunków klimatycznych i niestabilności politycznej. Niektóre kraje tego regionu charakteryzują się wyższą wartością PKB na 1 mieszkańca niż kraje – importerzy ropy naftowej z Europy. Numerami 1–4 oznaczono nazwy wybranych regionów wydobycia ropy naftowej. 1. Afryka Środkowa 2. Alaska 3. jezioro Maracaibo 4. Zatoka Perska Obok litery oznaczającej każdy z opisów zapisz numer, którym oznaczono nazwę właściwego regionu.

Obszary wydobycia ropy naftowej nie pokrywają się z obszarami jej największej konsumpcji. Przedstaw skutek dla światowej gospodarki, wynikający z tej prawidłowości.

W tabeli przedstawiono średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwach rolnych ogółem w Polsce oraz w wybranych województwach w latach 2006 i 2022. Nagłówki wierszy: R – rok P – Polska ogółem W – województwo warmińsko-mazurskie L – województwo lubelskie X – jedno z pozostałych województw R 2006 2022 P 9 11 W 23 24 L 7 8 X 4 5 Literami A–D oznaczono nazwy wybranych województw. A. kujawsko-pomorskie B. podkarpackie C. wielkopolskie D. zachodniopomorskie Zapisz literę oznaczającą nazwę województwa przedstawionego w ostatnim wierszu tabeli.

Wyjaśnij, dlaczego średnia wielkość gospodarstwa rolnego w województwie warmińsko-mazurskim jest ponad dwukrotnie wyższa od średniej krajowej.