Zadanie 1.11 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na fotografii literami X, Y, Z oznaczono szczyty wybranych gór, wśród których są Borowa
i Wołowiec (pole B2/3). Fotografię wykonano w kierunku południowo-wschodnim.
X Y Z
Na podstawie: www.polska-org.pl
1.1. Oceń, czy poniższe informacje o trasie opisanej wycieczki są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. Turysta podczas wycieczki wszedł na szczyt oznaczony literą X. P F
Fragment trasy wycieczki przebiegał między górami, których szczyty
2. P F
oznaczono literami Y i Z.
Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę obok stacji kolejowej Wałbrzych Główny (pole A2).
Trasa wycieczki prowadziła szlakami turystycznymi PTTK. Szlakiem czerwonym doszedł na
szczyt góry Borowej (pole B3). Kontynuował wycieczkę szlakiem czerwonym, a następnie od
Przełęczy Koziej (pole B3) – szlakiem żółtym, którym wrócił do stacji kolejowej Wałbrzych
Główny.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPoniżej podano azymuty trzech szczytów i jednej przełęczy w Górach Czarnych, zmierzone ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny:
Niedźwiadki 45°
Wołowiec 120°
Przełęcz Kozia 135°
Borowa 140°
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. Spośród podanych szczytów Borowa ma największą wartość szerokości geograficznej.
2. Przełęcz Kozia leży na południowy wschód od stacji kolejowej Wałbrzych Główny.
Pokaż odpowiedź
FPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: FPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 1.22 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Przyjmij, że:
− długość trasy ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej wynosi
4,375 km
− stacja kolejowa Wałbrzych Główny jest położona na wysokości 483 m n.p.m.
− trasa ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej przebiega wyłącznie
w górę
− pieszy turysta po płaskim terenie idzie z prędkością 3,5 km/h
− każde 100 m różnicy wysokości podczas podejścia wydłuża czas trwania wycieczki
o 10 minut.
Oblicz, ile czasu zajęło turyście przejście ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na 1.2.
szczyt góry Borowej. Wynik podaj w godzinach i minutach. Zapisz obliczenia. Obliczenia
Czas trwania wycieczki godz. min.
Turysta rozpoczął pieszą wycieczkę obok stacji kolejowej Wałbrzych Główny (pole A2).
Trasa wycieczki prowadziła szlakami turystycznymi PTTK. Szlakiem czerwonym doszedł na
szczyt góry Borowej (pole B3). Kontynuował wycieczkę szlakiem czerwonym, a następnie od
Przełęczy Koziej (pole B3) – szlakiem żółtym, którym wrócił do stacji kolejowej Wałbrzych
Główny.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPrzyjmij, że:
– długość trasy ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej wynosi
4,375 km
– stacja kolejowa Wałbrzych Główny jest położona na wysokości 483 m n.p.m.
– trasa ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej przebiega wyłącznie
w górę
– pieszy turysta po płaskim terenie idzie z prędkością 3,5 km/h
– każde 100 m różnicy wysokości podczas podejścia wydłuża czas trwania wycieczki
o 10 minut.
Oblicz, ile czasu zajmuje turyście przejście ze stacji kolejowej Wałbrzych Główny na szczyt góry Borowej. Wynik podaj w godzinach i minutach.
Pokaż odpowiedź
Różnica wysokości:
853 m – 483 m = 370 m
Czas przejścia trasy po płaskim terenie:
4,375 km : 3,5 km/h = 1,25 h = 1 h 15 min
Wydłużenie czasu z powodu różnicy wysokości:
10 min x (370 m : 100 m) = 37 min
Czas wycieczki:
1 h 15 min + 37 min = 1 h 52 minOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawny sposób obliczenia czasu przejścia trasy wraz z poprawnym wynikiem.
1 pkt – poprawny sposób obliczenia czasu przejścia trasy bez poprawnego wyniku.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: Różnica wysokości:
853 m – 483 m = 370 m
Czas przejścia trasy po płaskim terenie:
4,375 km : 3,5 km/h = 1,25 h = 1 h 15 min
Wydłużenie czasu z powodu różnicy wysokości:
10 min. x (370 m : 100 m) = 37 min
Czas wycieczki:
1 h 15 min. + 37 min. = 1 h 52 minOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawny sposób obliczenia czasu przejścia trasy wraz z poprawnym wynikiem.
1 pkt – poprawny sposób obliczenia czasu przejścia trasy bez poprawnego wyniku.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 21 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
W sąsiedztwie Wołowca przebiega tunel kolejowy (pole B2/3).
Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych. 2.
Długość tunelu kolejowego w terenie wynosi
A. 0,4 km B. 0,8 km C. 1,2 km D. 1,6 km
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaW sąsiedztwie Wałbrzycha przebiega tunel kolejowy. Jego długość na mapie w skali
1:50 000 wynosi 3,2 cm.
Dokończ zdanie. Zapisz literę oznaczającą właściwą odpowiedź spośród podanych.
Długość tunelu kolejowego w terenie wynosi
A. 0,4 km
B. 0,8 km
C. 1,2 km
D. 1,6 km
Pokaż odpowiedź
DOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: DOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 32 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach.
Do powstania obiektu geologicznego położonego obok stacji kolejowej w polu B3
(przyczyniło / nie przyczyniło) się występowanie
w przeszłości procesów endogenicznych w Sudetach.
Sieć rzeczna obszaru przedstawionego na mapie w porównaniu z siecią rzeczną Pojezierza
Pomorskiego jest (starsza / młodsza) .
Złoża węgla kamiennego, które występują w rejonie Wałbrzycha, powstały (wcześniej /
później) niż złoża węgla brunatnego w zachodniej części Sudetów.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaZapisz literę, którą oznaczono poprawne uzupełnienie każdego zdania.
1. Procesy endogeniczne, które przyczyniły się do powstania form wulkanicznych, współcześnie na powierzchni terenu w Sudetach
A. zachodzą.
B. nie zachodzą.
2. Sieć rzeczna obszaru przedstawionego na mapie w porównaniu z siecią rzeczną Pojezierza Pomorskiego jest
A. starsza.
B. młodsza.
3. Złoża węgla kamiennego, które występują w rejonie Wałbrzycha, w porównaniu ze złożami węgla brunatnego w zachodniej części Sudetów, powstały
A. wcześniej.
B. później.
Pokaż odpowiedź
przyczyniło
starsza
wcześniejOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: B
A
AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 4.12 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Wykaż związek obiektów oznaczonych literami X, Y z funkcjonowaniem w przeszłości kopalni węgla kamiennego na przedstawionym obszarze.
Obiekty oznaczone literą X:
Obiekt oznaczony literą Y:
Na reliefie przedstawiono fragment obszaru położonego w polu A2 mapy szczegółowej.
Literami X, Y oznaczono wybrane obiekty, których funkcje miały związek z wydobywaniem
w XIX i XX w. węgla kamiennego. Kolory na reliefie odnoszą się do wysokości n.p.m.
X
Y
1 cm — 130 m
Na podstawie: www.geoportal.gov.pl
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWykaż, że głębinowa eksploatacja węgla kamiennego przyczynia się do przekształcenia środowiska geograficznego. Podaj dwa argumenty.
1. 2.
Pokaż odpowiedź
Obiekty oznaczone literą X:
− Hałdy powstałe na skutek nagromadzenia skały płonnej.
− Miejsca składowania materiału skalnego – odpadu podczas eksploatacji węgla
kamiennego.
− Wzniesienia terenu / formy antropogeniczne (których cechą jest występowanie urwisk),
powstałe na skutek składowania odpadów.
Obiekt oznaczony literą Y:
− Nasyp, po którym poprowadzono linię kolejową (tory kolejowe), służącą m.in. do wywozu
węgla.
− Linia kolejowa (tory kolejowe), którą górnicy dojeżdżali do kopalni.
− Obiekt infrastruktury transportowej (droga kolejowa), którym dowożono wyposażenie do
kopalni.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawna odpowiedź z odniesieniem do obiektów X i Y.
1 pkt – poprawna odpowiedź z odniesieniem do obiektu X albo do obiektu Y.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: − Na skutek nagromadzenia skały płonnej powstają hałdy.
− Jest składowany materiał skalny – odpad podczas eksploatacji węgla kamiennego.
− Są tworzone nasypy, po których prowadzi się linie kolejowe służące m.in. do wywozu
węgla (dojazdu górników do kopalni, dowożenia wyposażenia do kopalni).
− Powstają niecki na skutek zapadania warstw skalnych nad miejscami po eksploatacji
węgla kamiennego (w których mogą występować zbiorniki wodne).
− Skutkiem zapadania warstw skalnych mogą być wstrząsy sejsmiczne.
− Tworzą się leje depresyjne.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – dwa poprawne argumenty.
1 pkt – jeden poprawny argument.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 4.21 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Uzasadnij, że rekultywacja terenu przemysłowego, przedstawionego na reliefie, może przyczynić się do odniesienia korzyści gospodarczych lub środowiskowych w skali
lokalnej.
Na reliefie przedstawiono fragment obszaru położonego w polu A2 mapy szczegółowej.
Literami X, Y oznaczono wybrane obiekty, których funkcje miały związek z wydobywaniem
w XIX i XX w. węgla kamiennego. Kolory na reliefie odnoszą się do wysokości n.p.m.
X
Y
1 cm — 130 m
Na podstawie: www.geoportal.gov.pl
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaUzasadnij, że rekultywacja terenów poprzemysłowych, takich jak położone w Wałbrzychu, może przyczynić się do odniesienia korzyści gospodarczych lub środowiskowych w skali lokalnej.
Pokaż odpowiedź
− Skały nagromadzone na hałdach (w osadnikach) mogą być wykorzystane jako
materiał w budownictwie.
− Muł węglowy może być wykorzystany do produkcji brykietów, co przyniesie korzyści
miejscowym przedsiębiorcom (ograniczy dowóz węgla).
− Umożliwi lokalizację zabudowy mieszkalnej.
− Może być miejscem lokalizacji wiatraków lub paneli fotowoltaicznych.
− Zalesienie przyczyni się do ograniczenia procesów stokowych / zmniejszenia
zanieczyszczenia powietrza pyłem / poprawy warunków hydrologicznych.
− Zalesienie sprzyja prowadzeniu działalności gospodarczej z zakresu turystyki i rekreacji
(poprawie warunków życia mieszkańców).
− Odtworzenie gleby umożliwi wykorzystanie zrekultywowanego terenu pod uprawę (np.
wierzby energetycznej).Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: − Skały nagromadzone na hałdach (w osadnikach) mogą być wykorzystane jako
materiał w budownictwie.
− Muł węglowy może być wykorzystany do produkcji brykietów, co przyniesie korzyści
miejscowym przedsiębiorcom (ograniczy dowóz węgla).
− Umożliwi lokalizację zabudowy mieszkalnej.
− Może być miejscem lokalizacji wiatraków lub paneli fotowoltaicznych.
− Zalesienie przyczyni się do ograniczenia procesów stokowych / zmniejszenia
zanieczyszczenia powietrza pyłem / poprawy warunków hydrologicznych.
− Zalesienie sprzyja prowadzeniu działalności gospodarczej z zakresu turystyki i rekreacji
(poprawie warunków życia mieszkańców).
− Odtworzenie gleby umożliwi wykorzystanie zrekultywowanego terenu pod uprawę (np.
wierzby energetycznej).Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne uzasadnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 51 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na fotografii wykonanej w lipcu o wschodzie słońca literą X oznaczono zamek Grodno (pole
E2), a literą Y – szczyt wybranej góry.
Y
X
Na podstawie: www.dwor-elizy.pl
5. Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. Na fotografii literą Y oznaczono szczyt góry Choina (pole E2). P F
W każdym dniu roku górowanie słońca występuje wcześniej nad
2. P F
zamkiem przedstawionym na fotografii niż nad Zamkową Górą (pole A2).
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaW wybranym dniu zaobserwowano wschód słońca na widnokręgu w Sudetach w kierunku NE od danego punktu widokowego.
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. Położenie słońca, które opisano powyżej, świadczy o tym, że obserwację wykonano podczas astronomicznej jesieni.
2. W każdym dniu roku górowanie słońca występuje wcześniej nad danym punktem widokowym niż nad miejscem obserwacji położonym na zachód od tego punktu.
Pokaż odpowiedź
FPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: FPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 62 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Oblicz wysokość słońca w dniu równonocy w momencie górowania w miejscu,
w którym jest położony szczyt góry Klasztorzysko (pole C2). Przyjmij wartość
szerokości geograficznej tego miejsca odczytaną z mapy z dokładnością do jednej
minuty. Zapisz obliczenia.
Obliczenia
Wysokość słońca:
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOblicz wysokość słońca w momencie górowania w dniu równonocy w miejscu
o współrzędnych geograficznych 50°45'N, 16°22'E. Zapisz obliczenia.
Wysokość słońca:
Pokaż odpowiedź
Szerokość geograficzna 50°45'
hgS = 90° – φ gdzie: hgS – wysokość górowania słońca po południowej stronie nieba,
φ – szerokość geograficzna
hgS = 90° – 50°45'
hgS = 39°15'
Wysokość słońca: 39°15'Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawny odczyt szerokości geograficznej, poprawny sposób obliczenia wysokości
górowania słońca i poprawny wynik.
1 pkt – poprawny sposób obliczenia wysokości górowania słońca bez poprawnego wyniku
(odczyt szerokości geograficznej z mniejszą dokładnością niż 1′ lub błąd rachunkowy).
albo
– poprawny odczyt szerokości geograficznej.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: Szerokość geograficzna 50°45'
hgS = 90° – φ gdzie: hgS – wysokość górowania słońca po południowej stronie nieba,
φ – szerokość geograficzna
hgS = 90° – 50°45'
hgS = 39°15'
Wysokość słońca: 39°15'Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawny sposób obliczenia wysokości górowania słońca i poprawny wynik.
1 pkt – poprawny sposób obliczenia wysokości górowania słońca bez poprawnego wyniku
(błąd rachunkowy).
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 71 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Jezioro Bystrzyckie (pole EF2), które powstało w wyniku wybudowania zapory na Bystrzycy
w XX wieku, służy m.in. pozyskiwaniu wody dla ludności pobliskich miejscowości.
Na podstawie mapy szczegółowej podaj dwie funkcje Jeziora Bystrzyckiego, inne niż 7.
podana powyżej. 1. 2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPodaj dwie funkcje sztucznych jezior, utworzonych w wyniku wybudowania zapór na rzekach w Sudetach.
Pokaż odpowiedź
− przeciwpowodziowa
− energetyczna
− retencyjna
− turystyczna
− rekreacyjnaOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne funkcje Jeziora Bystrzyckiego.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: − przeciwpowodziowa
− energetyczna
− retencyjna
− turystyczna
− rekreacyjnaOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne funkcje sztucznych jezior.
Zadanie 82 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na wykresie przedstawiono średnie miesięczne przepływy Bystrzycy, płynącej przez obszar
przedstawiony na mapie szczegółowej, zmierzone w wybranym punkcie pomiarowym.
Literami A i B wskazano okresy obejmujące dwa kolejne miesiące roku hydrologicznego.
m3/s
3,0 B
2,5
2,0
A
1,5
1,0
0,5
0,0
XI XII I II III IV V VI VII VIII IX X
Na podstawie: www.portal.grdc.bafg.de
Średni roczny przepływ Bystrzycy wynosi 1,5 m3/s.
Uzasadnij, z czego wynika różnica między wartością przepływów Bystrzycy w każdym 8.
z okresów A i B a średnim rocznym przepływem tej rzeki. Przepływy w okresie A są mniejsze niż średni roczny przepływ, ponieważ:
Przepływy w okresie B są większe niż średni roczny przepływ, ponieważ:
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaŚrednie miesięczne przepływy Bystrzycy, płynącej w Sudetach, zmierzono w wybranym punkcie pomiarowym. Literami A i B oznaczono opisy przepływów w dwóch okresach obejmujących dwa kolejne miesiące roku hydrologicznego.
A. W grudniu i styczniu średnie miesięczne przepływy wynoszą 1,2 m3/s.
B. W marcu i kwietniu średnie miesięczne przepływy wynoszą 2,5 m3/s.
Średni roczny przepływ Bystrzycy wynosi 1,5 m3/s.
Uzasadnij, z czego wynika różnica między wartością przepływów Bystrzycy w każdym
z okresów A i B a średnim rocznym przepływem tej rzeki.
Przepływy w okresie A są mniejsze niż średni roczny przepływ, ponieważ: Przepływy w okresie B są większe niż średni roczny przepływ, ponieważ:
Pokaż odpowiedź
Przepływy w okresie A są mniejsze niż średni roczny przepływ, ponieważ:
− znaczna część wód powierzchniowych jest retencjonowana (zmagazynowana) w postaci
śniegu i lodu (przez co zmniejsza się spływ powierzchniowy).
− dla tego okresu są charakterystyczne opady śniegu (który ulega krótkotrwałej retencji,
w związku z czym mniejsza ilość wód powierzchniowych spływa do rzeki).
− opady atmosferyczne w tych miesiącach są niższe od średnich miesięcznych sum
opadów.
Przepływy w okresie B są większe niż średni roczny przepływ, ponieważ:
− następuje intensywne topnienie śniegu i lodu (co zwiększa ilość wód powierzchniowych
spływających do rzeki).Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: rozwiązań zadań
Zasady oceniania
2 pkt – poprawne uzasadnienie odnoszące się do dwóch podanych okresów.
1 pkt – poprawne uzasadnienie odnoszące się do jednego z podanych okresów.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: Przepływy w okresie A są mniejsze niż średni roczny przepływ, ponieważ:
− znaczna część wód powierzchniowych jest retencjonowana (zmagazynowana) w postaci
śniegu i lodu (przez co zmniejsza się spływ powierzchniowy).
− dla tego okresu charakterystyczne są opady śniegu (który ulega krótkotrwałej retencji,
w związku z czym mniejsza ilość wód powierzchniowych spływa do rzeki).
− opady atmosferyczne w tych miesiącach są niższe od średnich miesięcznych sum
opadów.
Przepływy w okresie B są większe niż średni roczny przepływ, ponieważ:
− następuje intensywne topnienie śniegu i lodu (co zwiększa ilość wód powierzchniowych
spływających do rzeki).Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawne uzasadnienie odnoszące się do dwóch podanych okresów.
1 pkt – poprawne uzasadnienie odnoszące się do jednego z podanych okresów.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 92 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na rysunkach przedstawiono widome drogi słońca nad horyzontem, obserwowane w tym
samym miejscu położonym na jednym ze zwrotników w wybranych dniach.
21 marca 22 grudnia
9. Dla którego zwrotnika – Raka czy Koziorożca – są charakterystyczne drogi pozornej wędrówki słońca nad horyzontem przedstawione na obu rysunkach? Podaj nazwę
tego zwrotnika, a następnie uzasadnij wybór – odnieś się do strony nieba, po której
występuje górowanie słońca 21 marca, oraz do wysokości słońca w momencie
górowania 22 grudnia.
Zwrotnik: Uzasadnienie dla 21 marca:
Uzasadnienie dla 22 grudnia:
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaLiterami A i B oznaczono opisy widomej drogi słońca nad horyzontem, obserwowanej w tym samym miejscu położonym na jednym ze zwrotników w wybranych dniach.
A. 21 marca słońce wschodzi w miejscu położonym na wschód od obserwatora. Góruje po północnej stronie nieba na wysokości 66°34′. Zachodzi w miejscu położonym na zachód od obserwatora.
B. 22 grudnia słońce wschodzi w miejscu położonym na południowy wschód od obserwatora. Góruje w zenicie. Zachodzi w miejscu położonym na południowy zachód od obserwatora.
Dla którego zwrotnika – Raka czy Koziorożca – są charakterystyczne drogi pozornej wędrówki słońca nad horyzontem przedstawione w obu opisach? Podaj nazwę tego zwrotnika, a następnie uzasadnij wybór.
Zwrotnik: Uzasadnienie:
Pokaż odpowiedź
KoziorożcaOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawna nazwa zwrotnika oraz poprawne uzasadnienie dla dwóch podanych dat.
1 pkt – poprawna nazwa zwrotnika oraz poprawne uzasadnienie dla jednej z podanych dat.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: KoziorożcaOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawna nazwa zwrotnika oraz poprawne uzasadnienie.
1 pkt – poprawna nazwa zwrotnika.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 10.12 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
W tabeli przedstawiono dane z trzech stacji meteorologicznych – położonych w tej samej
strefie klimatycznej – spośród czterech stacji oznaczonych na mapie literami A–D. Dane
pochodzą z wybranego okresu w XX wieku.
Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych miejscach litery, którymi oznaczono 10.1.
odpowiednie stacje meteorologiczne. Stacja (wpisz literę) T/O Styczeń Lipiec Rok
T [°C] −2,1 22,4 11,1
O [mm] 47 57 628
T [°C] 3,4 18,4 10,6
O [mm] 52 54 639
T [°C] −4,8 17,3 6,7
O [mm] 35 80 592
T – średnia temperatura powietrza O – średnie sumy opadów atmosferycznych
Na podstawie: www.klimadiagramme.de
Literami A–D oznaczono wybrane stacje meteorologiczne w Europie, położone poniżej 200 m n.p.m.
A. Białystok 53°N, 23°E
B. Bukareszt 44°N, 26°E
C. Neapol 41°N, 14°E
D. Paryż 49°N, 2°E
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaNumerami 1–3 oznaczono dane z trzech stacji meteorologicznych – położonych w tej samej strefie klimatycznej – spośród czterech stacji oznaczonych powyżej literami A–D. Dane pochodzą z wybranego okresu w XX wieku.
1. Średnia temperatura powietrza [°C]: w styczniu –2,1, w lipcu 22,4, roczna 11,1.
Średnie sumy opadów atmosferycznych [mm]: w styczniu 47, w lipcu 57, roczne 628.
2. Średnia temperatura powietrza [°C]: w styczniu 3,4, w lipcu 18,4, roczna 10,6.
Średnie sumy opadów atmosferycznych [mm]: w styczniu 52, w lipcu 54, roczne 639.
3. Średnia temperatura powietrza [°C]: w styczniu –4,8, w lipcu 17,3, roczna 6,7.
Średnie sumy opadów atmosferycznych [mm]: w styczniu 35, w lipcu 80, roczne 592.
Przyporządkuj opisom właściwe miasta wybrane spośród oznaczonych literami A–D. Obok numeru każdego opisu wpisz właściwą literę.
Literami A–D oznaczono wybrane stacje meteorologiczne w Europie, położone poniżej 200 m n.p.m.
A. Białystok 53°N, 23°E
B. Bukareszt 44°N, 26°E
C. Neapol 41°N, 14°E
D. Paryż 49°N, 2°E
Pokaż odpowiedź
B
D
AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: B
D
AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 10.21 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
W której stacji, spośród oznaczonych na mapie literami A–D, 22 grudnia noc jest najkrótsza, a w której – najdłuższa? Wpisz odpowiednie litery we właściwe miejsca.
Noc najkrótsza: Noc najdłuższa:
Literami A–D oznaczono wybrane stacje meteorologiczne w Europie, położone poniżej 200 m n.p.m.
A. Białystok 53°N, 23°E
B. Bukareszt 44°N, 26°E
C. Neapol 41°N, 14°E
D. Paryż 49°N, 2°E
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaW której stacji, spośród oznaczonych literami A–D, 22 grudnia noc jest najkrótsza,
a w której – najdłuższa? Zapisz odpowiednie litery.
Noc najkrótsza: Noc najdłuższa:
Literami A–D oznaczono wybrane stacje meteorologiczne w Europie, położone poniżej 200 m n.p.m.
A. Białystok 53°N, 23°E
B. Bukareszt 44°N, 26°E
C. Neapol 41°N, 14°E
D. Paryż 49°N, 2°E
Pokaż odpowiedź
Noc najkrótsza: C
Noc najdłuższa: AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: Noc najkrótsza: C
Noc najdłuższa: AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 11.12 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Poniżej zamieszczono reprodukcję obrazu przedstawiającego krajobraz – nieużytkowany
rolniczo – strefowej formacji roślinnej, charakterystycznej dla obszaru, na którym jest
położona stacja meteorologiczna.
Jan Stanisławski, 1900 rok (olej)
Na podstawie: www.pinakoteka.zascianek.pl
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach. 11.1.
Strefową formacją roślinną, przedstawioną na obrazie i charakterystyczną dla klimatu stacji,
dla której sporządzono klimatogram, jest (makia / step) .
Ta formacja występuje w klimacie umiarkowanym ciepłym (morskim / kontynentalnym) . Tę formację tworzą głównie (trawy i rośliny zielne /
mchy i porosty) .
Poniżej przedstawiono średnie miesięczne wartości temperatury powietrza i średnie miesięczne sumy opadów atmosferycznych z wybranej stacji meteorologicznej w Europie. Stacja jest położona poniżej 200 m n.p.m.
Średnia temperatura powietrza [°C]: w styczniu –5,5, w lipcu 21,2, roczna 8,5.
Średnie sumy opadów atmosferycznych [mm]: w styczniu 45, w lipcu 56, roczne 513.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaZapisz literę, którą oznaczono poprawne uzupełnienie każdego zdania.
1. Strefową formacją roślinną, charakterystyczną dla klimatu stacji, opisanego powyżej, jest
A. makia.
B. step.
2. Ta formacja występuje w klimacie umiarkowanym ciepłym
A. morskim.
B. kontynentalnym.
3. Tę formację tworzą głównie
A. trawy i rośliny zielne.
B. mchy i porosty.
Poniżej przedstawiono średnie miesięczne wartości temperatury powietrza i średnie miesięczne sumy opadów atmosferycznych z wybranej stacji meteorologicznej w Europie. Stacja jest położona poniżej 200 m n.p.m.
Średnia temperatura powietrza [°C]: w styczniu –5,5, w lipcu 21,2, roczna 8,5.
Średnie sumy opadów atmosferycznych [mm]: w styczniu 45, w lipcu 56, roczne 513.
Pokaż odpowiedź
step
kontynentalnym
trawy i rośliny zielneOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: B
B
AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 11.22 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Poniżej przedstawiono profile dwóch gleb strefowych. Literą X oznaczono profil gleby
charakterystycznej dla formacji roślinnej obszaru, dla którego sporządzono klimatogram,
a literą Y – profil gleby, która tworzy się pod lasami iglastymi na sandrach lub wydmach.
Przyjmij, że profile gleb są takiej samej głębokości.
X Y
Na podstawie: www.zasobynauki.pl; www.up.wroc.pl
Uzasadnij dwoma argumentami, że gleba, której profil oznaczono literą Y, 11.2.
charakteryzuje się mniejszą przydatnością dla upraw o wysokich wymaganiach niż gleba oznaczona literą X.
1. 2.
Poniżej przedstawiono średnie miesięczne wartości temperatury powietrza i średnie miesięczne sumy opadów atmosferycznych z wybranej stacji meteorologicznej w Europie. Stacja jest położona poniżej 200 m n.p.m.
Średnia temperatura powietrza [°C]: w styczniu –5,5, w lipcu 21,2, roczna 8,5.
Średnie sumy opadów atmosferycznych [mm]: w styczniu 45, w lipcu 56, roczne 513.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaLiterami X i Y oznaczono opisy profili dwóch gleb strefowych.
X. Gleba charakterystyczna dla formacji roślinnej obszaru, dla którego opisano klimat. Charakteryzuje się występowaniem poziomu próchnicznego o miąższości około 70 cm.
Y. Gleba, która tworzy się pod lasami iglastymi na sandrach lub wydmach. Charakteryzuje się występowaniem poziomu próchnicznego o miąższości około 20 cm, pod którym kolejno występują poziomy wymywania i wmywania.
Uzasadnij dwoma argumentami, że gleba, której opis oznaczono literą Y, charakteryzuje się mniejszą przydatnością dla upraw o wysokich wymaganiach niż gleba oznaczona literą X.
1. 2.
Poniżej przedstawiono średnie miesięczne wartości temperatury powietrza i średnie miesięczne sumy opadów atmosferycznych z wybranej stacji meteorologicznej w Europie. Stacja jest położona poniżej 200 m n.p.m.
Średnia temperatura powietrza [°C]: w styczniu –5,5, w lipcu 21,2, roczna 8,5.
Średnie sumy opadów atmosferycznych [mm]: w styczniu 45, w lipcu 56, roczne 513.
Pokaż odpowiedź
− Gleba oznaczona literą Y zawiera mniej próchnicy (więc ma mniejszą żyzność niż gleba
oznaczona literą X).
− Gleba tworzy się na piaskach (więc ma mniejszą zdolność retencjonowania wody niż
gleba oznaczona literą X).
− W glebie oznaczonej literą Y płytko występuje poziom o jasnym kolorze (poziom
wymywania, który jest ubogi w związki organiczne).
− Jest glebą kwaśną (która nie sprzyja uprawie np. pszenicy i buraków cukrowych), a gleba
oznaczona literą X ma odczyn obojętny/zasadowy.
− W glebie oznaczonej literą Y występuje poziom orsztynu.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawne uzasadnienie dwoma argumentami.
1 pkt – poprawne uzasadnienie jednym argumentem.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: − Gleba oznaczona literą Y zawiera mniej próchnicy (więc ma mniejszą żyzność niż gleba
oznaczona literą X).
− Gleba tworzy się na piaskach (więc ma mniejszą zdolność retencjonowania wody niż
gleba oznaczona literą X).
− W glebie oznaczonej literą Y płytko występuje poziom o jasnym kolorze (poziom
wymywania, który jest ubogi w związki organiczne).
− Jest glebą kwaśną (która nie sprzyja uprawie np. pszenicy i buraków cukrowych), a gleba
oznaczona literą X ma odczyn obojętny/zasadowy.
− W glebie oznaczonej literą Y występuje poziom orsztynu.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawne uzasadnienie dwoma argumentami.
1 pkt – poprawne uzasadnienie jednym argumentem.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 12.11 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Przedstaw korzyść dla działalności człowieka wynikającą z oddziaływania prądów
morskich na wschodnie wybrzeża obszarów lądowych, położone między 20° a 35°
szerokości geograficznej południowej.
Na mapie świata przedstawiono prądy morskie. Strzałkami czerwonymi oznaczono prądy
ciepłe, a niebieskimi – zimne.
Na podstawie: L. Baraniecki, W. Skrzypczak, Geografia fizyczna ogólna i Polski, Warszawa 2007.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPrzedstaw korzyść dla działalności człowieka wynikającą z oddziaływania ciepłych prądów morskich na wschodnie wybrzeża obszarów lądowych, położone między 20° a 35° szerokości geograficznej południowej.
Pokaż odpowiedź
− Wyższe sumy opadów atmosferycznych / większa wilgotność powierza (niż na obszarach
oddziaływania prądów chłodnych).
− Dostatek wody opadowej dla rolnictwa.
− Brak pustyń.
− Wysoki udział gruntów ornych (niski udział nieużytków) w strukturze użytkowania
gruntów.
− Warunki klimatyczne (termiczne) sprzyjające osadnictwu.
− Długość okresu wegetacyjnego sprzyjająca roślinom uprawnym.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna korzyść.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: − Wyższe sumy opadów atmosferycznych / większa wilgotność powierza (niż na obszarach
oddziaływania prądów chłodnych).
− Dostatek wody opadowej dla rolnictwa.
− Brak pustyń.
− Wysoki udział gruntów ornych (niski udział nieużytków) w strukturze użytkowania
gruntów.
− Warunki klimatyczne (termiczne) sprzyjające osadnictwu.
− Długość okresu wegetacyjnego sprzyjająca roślinom uprawnym.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna korzyść.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 12.21 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Przyczyną katastrofyTitanica było zderzenie z górą lodową, które nastąpiło w miejscu
o współrzędnych geograficznych 42°N, 50°W (zobacz mapę na stronie 14.).
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest 12.2.
prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa. Katastrofa Titanica była spowodowana zderzeniem z górą lodową,
1. która przemieściła się z Antarktyki wraz z wodami jednego z zimnych P F
prądów morskich.
Góra lodowa, z którą zderzenie doprowadziło do katastrofy Titanica,
2. przemieściła się zza koła podbiegunowego do miejsca katastrofy na P F
skutek cyrkulacji pasatowej.
Na mapie świata przedstawiono prądy morskie. Strzałkami czerwonymi oznaczono prądy
ciepłe, a niebieskimi – zimne.
Na podstawie: L. Baraniecki, W. Skrzypczak, Geografia fizyczna ogólna i Polski, Warszawa 2007.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPrzyczyną katastrofy Titanica było zderzenie z górą lodową, które nastąpiło w miejscu
o współrzędnych geograficznych 42°N, 50°W.
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. Katastrofa Titanica była spowodowana zderzeniem z górą lodową, która przemieściła się
z Antarktyki wraz z wodami jednego z zimnych prądów morskich.
2. Góra lodowa, z którą zderzenie doprowadziło do katastrofy Titanica, przemieściła się zza koła podbiegunowego do miejsca katastrofy na skutek cyrkulacji pasatowej.
Pokaż odpowiedź
FFOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: FFOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 131 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na mapie przedstawiono przewidywany zarys kontynentu afrykańskiego za około
10 milionów lat.
Na podstawie: www.indiatimes.com
Przedstaw przyczynę przewidywanego rozłamu Afryki. W odpowiedzi odnieś się do 13.
tektoniki płyt litosfery.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPrzewiduje się, że za około 10 milionów lat wschodnia część Afryki będzie oderwana od pozostałej części tego kontynentu.
Przedstaw przyczynę przewidywanego rozłamu Afryki. W odpowiedzi odnieś się do tektoniki płyt litosfery.
Pokaż odpowiedź
− Pękanie kontynentu afrykańskiego następuje wzdłuż strefy ryftowej (rowu tektonicznego).
− Dochodzi tu do odsuwania się od siebie dwóch płyt (afrykańskiej i somalijskiej), które po
pewnym czasie się oddzielą, w wyniku czego powstaną odrębne lądy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna przyczyna (ryft, rozsuwanie się płyt litosfery).
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: − Pękanie kontynentu afrykańskiego następuje wzdłuż strefy ryftowej (rowu tektonicznego).
− Dochodzi tu do odsuwania się od siebie dwóch płyt (afrykańskiej i somalijskiej), które po
pewnym czasie się oddzielą, w wyniku czego powstaną odrębne lądy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna przyczyna (ryft, rozsuwanie się płyt litosfery).
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 14.12 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe numery wybrane spośród podanych w nawiasach.
Park narodowy o krajobrazie bagienno-łąkowym, położony w pradolinie, oznaczono na
mapie numerem (1 / 2) .
Park narodowy o rzeźbie charakteryzującej się występowaniem akumulacyjnych form
powstałych na skutek działalności procesów eolicznych oznaczono na mapie numerem
(3 / 4) .
Park narodowy, w którym występują formy polodowcowe i skały paleozoiczne pochodzenia
magmowego, oznaczono na mapie numerem (5 / 6) .
Na mapie numerami 1–7 oznaczono wybrane parki narodowe w Polsce.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaZapisz literę, którą oznaczono poprawne uzupełnienie każdego zdania.
1. Park narodowy z krajobrazem bagienno-łąkowym, położony w pradolinie, to
A. PN Bory Tucholskie.
B. PN Ujście Warty.
2. Park narodowy o rzeźbie charakteryzującej się występowaniem akumulacyjnych form powstałych na skutek działalności procesów eolicznych to
A. Kampinoski PN.
B. Wigierski PN.
3. Park narodowy, w którym występują formy polodowcowe i skały paleozoiczne pochodzenia magmowego, to
A. Karkonoski PN.
B. Bieszczadzki PN.
Pokaż odpowiedź
2
3
5Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: B
A
AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 14.22 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na fotografii wykonanej w parku narodowym oznaczonym numerem 7 wskazano strzałką
wybraną formę rzeźby krasowej.
Na podstawie: www.wikimedia.org
Podaj nazwę formy wskazanej strzałką na fotografii i nazwę odpowiedniego czynnika 14.2.
rzeźbotwórczego, a następnie wyjaśnij, jak doszło do powstania tej formy. Nazwę formy i czynnik rzeźbotwórczy dobierz z podanych poniżej.
kem ostaniec woda z CO2 wiatr
Nazwa formy: Czynnik rzeźbotwórczy: Wyjaśnienie:
Na mapie numerami 1–7 oznaczono wybrane parki narodowe w Polsce.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaLiterami A–D oznaczono wybrane formy rzeźby terenu i czynniki rzeźbotwórcze.
A. kem
B. ostaniec
C. woda z CO2
D. wiatr
Zapisz literę, którą oznaczono formę rzeźby krasowej charakterystyczną dla Ojcowskiego Parku Narodowego, i literę, którą oznaczono nazwę odpowiedniego czynnika rzeźbotwórczego, a następnie wyjaśnij, jak doszło do powstania tej formy.
Nazwa formy: Czynnik rzeźbotwórczy: Proces:
Pokaż odpowiedź
ostaniec
woda z CO2
Wyjaśnienie, np.
− Woda zawierająca dwutlenek węgla rozpuszcza wapienie (skały węglanowe). Fragmenty
warstwy wapieni (skał węglanowych) wolniej niszczone to ostańce.
− Rozpuszczanie (wietrzenie chemiczne, krasowienie, ługowanie) wapieni zachodzi
nierówno (słabiej, gdy wapienie zawierają więcej krzemionki, a szybciej, gdy są spękane
lub porowate). Tam, gdzie rozpuszczanie zachodziło słabiej, występują ostańce.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawna nazwa formy, poprawny czynnik rzeźbotwórczy i poprawne wyjaśnienie.
1 pkt – poprawna nazwa formy i poprawny czynnik rzeźbotwórczy.
albo
– poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: B. (ostaniec)
C. (woda z CO2)
Proces, np.
− Woda zawierająca dwutlenek węgla rozpuszcza wapienie (skały węglanowe). Fragmenty
warstwy wapieni (skał węglanowych) wolniej niszczone to ostańce.
− Rozpuszczanie (wietrzenie chemiczne, krasowienie, ługowanie) wapieni zachodzi
nierówno (słabiej, gdy wapienie zawierają więcej krzemionki, a szybciej, gdy są spękane
lub porowate). Tam, gdzie rozpuszczanie wapieni zachodziło słabiej, występują ostańce.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawna nazwa formy, poprawny czynnik rzeźbotwórczy i poprawne wyjaśnienie.
1 pkt – poprawna nazwa formy i poprawny czynnik rzeźbotwórczy.
albo
– poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 151 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Poniżej przedstawiono przekrój geologiczny wybranego obszaru.
Na przekroju geologicznym skały z dwóch er – paleozoicznej i mezozoicznej – oddziela
powierzchnia zrównania.
15. Które wydarzenia geologiczne wystąpiły przed powstaniem powierzchni zrównania przedstawionej na przekroju? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
A. Sedymentacja w jurze i powstanie intruzji porfirów.
B. Sfałdowanie skał paleozoicznych i powstanie uskoku.
C. Sedymentacja w paleozoiku i wyerodowanie doliny przez rzekę.
D. Transgresja morza i denudacja skał jurajskich w warunkach lądowych.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPoniżej opisano przekrój geologiczny wybranego obszaru.
Na wapieniach dewonu leżą margle karbonu. Skały te tworzą antyklinę przeciętą uskokiem. W marglach występuje intruzja porfirów. Skały z dwóch er – paleozoicznej i mezozoicznej – oddziela powierzchnia zrównania. Nad nią leżą poziomo piaskowce triasu, a wyżej wapienie jury, w których uformowały się doliny rzeczne.
Które wydarzenia geologiczne wystąpiły przed powstaniem powierzchni zrównania? Zapisz literę, którą oznaczono właściwą odpowiedź spośród podanych.
A. Sedymentacja w jurze i powstanie intruzji porfirów.
B. Sfałdowanie skał paleozoicznych i powstanie uskoku.
C. Sedymentacja w paleozoiku i wyerodowanie doliny przez rzekę.
D. Transgresja morza i denudacja skał jurajskich w warunkach lądowych.
Pokaż odpowiedź
BOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: BOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 162 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na mapie synoptycznej fragmentu Europy zaznaczono fronty atmosferyczne i układy
baryczne w wybranym dniu. Literami A i B oznaczono wybrane obszary oddzielone frontem
atmosferycznym. Następnego dnia na obszarze przedstawionym na mapie rozbuduje się
front zokludowany.
Uzupełnij zdania. Wpisz właściwe określenia wybrane spośród podanych w nawiasach. 16.
Spośród obszarów, które oddziela front ciepły, masa powietrza o wyższej temperaturze
znajduje się nad obszarem oznaczonym literą (A / B) .
Wiatr o największej prędkości występuje na obszarze położonym na (wschód / zachód) od Irlandii.
W wyniku rozwoju okluzji powierzchnia obszaru położonego między frontami
atmosferycznymi – oznaczonego literą A – się (zwiększy / zmniejszy) .
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPoniżej opisano sytuację baryczną w Europie Zachodniej w wybranym dniu.
Nad Oceanem Atlantyckim na północny zachód od Irlandii znajduje się układ niżowy. Od centrum tego układu odchodzą dwa fronty atmosferyczne: front chłodny na południe, a ciepły na południowy wschód. Pomiędzy tymi frontami jest położona Irlandia, a Wielka Brytania leży na wschód od frontu ciepłego. We Francji występuje wyższe i mniej zróżnicowane ciśnienie atmosferyczne niż nad Oceanem Atlantyckim.
Zapisz literę, którą oznaczono poprawne uzupełnienie każdego zdania.
1. W Irlandii w porównaniu z Wielką Brytanią temperatury były
A. wyższe.
B. niższe.
2. We Francji w porównaniu z obszarem Oceanu Atlantyckiego wiatr miał prędkość
A. większą.
B. mniejszą.
3. W wyniku rozwoju okluzji powierzchnia obszaru położonego między opisanymi frontami atmosferycznymi się
A. zwiększy.
B. zmniejszy.
Pokaż odpowiedź
A
zachód
zmniejszyOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: A
B
BOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 171 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Poniżej przedstawiono piramidy wieku i płci wybranych krajów w 2020 roku.
Irak
100 i powyżej
90-94 mężczyźni kobiety
12% 8% 4% 0% 4% 8% 12%
Zjednoczone Emiraty Arabskie
100 i powyżej
mężczyźni kobiety
12% 8% 4% 0% 4% 8% 12%
Na podstawie: www.populationpyramid.net
Wyjaśnij, dlaczego występuje różnica w strukturze ludności między Zjednoczonymi 17.
Emiratami Arabskimi a Irakiem. Odnieś się do ludności w wieku produkcyjnym.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaStruktura ludności Zjednoczonych Emiratów Arabskich w porównaniu z Irakiem charakteryzuje się większym udziałem ludności w wieku produkcyjnym i większym udziałem mężczyzn w tej grupie wiekowej.
Wyjaśnij, dlaczego występuje opisana powyżej różnica w strukturze ludności między Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi a Irakiem.
Pokaż odpowiedź
− W ZEA jest większy udział mężczyzn w wieku produkcyjnym niż w Iraku, ponieważ
pracodawcy w ZEA oferują dla nich miejsca pracy w budownictwie i przemyśle naftowym,
co przyczynia się do napływu imigrantów.
− Rynek pracy w Iraku charakteryzuje się wysokim bezrobociem, co nie sprzyja
zatrudnianiu imigrantów.
− W ZEA jest większy udział ludności w wieku produkcyjnym niż w Iraku, ponieważ wysoki
PKB na 1 mieszkańca przyczynia się do napływu imigrantów.
− Irak, który ma niższy wskaźnik PKB na 1 mieszkańca, nie jest tak atrakcyjny dla
imigrantów jak ZEA.
− Sytuacja polityczna w Iraku przyczyniła się do embarga na eksport ropy naftowej, co
ograniczało rozwój gospodarczy i zniechęcało do napływu pracowników z innych państw.
− ZEA jest krajem stabilnym politycznie, co przyczyniło się do rozwoju gospodarczego
i napływu imigrantów.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: − W ZEA jest większy udział mężczyzn w wieku produkcyjnym niż w Iraku, ponieważ
pracodawcy w ZEA oferują dla nich miejsca pracy w budownictwie i przemyśle naftowym,
co przyczynia się do napływu imigrantów.
− Rynek pracy w Iraku charakteryzuje się wysokim bezrobociem, co nie sprzyja
zatrudnianiu imigrantów.
− W ZEA jest większy udział ludności w wieku produkcyjnym niż w Iraku, ponieważ wysoki
PKB na 1 mieszkańca przyczynia się do napływu imigrantów.
− Irak, który ma niższy wskaźnik PKB na 1 mieszkańca, nie jest tak atrakcyjny dla
imigrantów jak ZEA.
− Konflikt zbrojny w Iraku przyczynił się do embarga na eksport ropy naftowej, co
ograniczało rozwój gospodarczy i zniechęcało do napływu pracowników zza granicy.
− ZEA jest krajem stabilnym politycznie, co przyczyniło się do rozwoju gospodarczego
i napływu imigrantów.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 181 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
W strefie klimatów równikowych w Ameryce Południowej, m.in. w okolicach Quito i Bogoty,
duża gęstość zaludnienia występuje na wysokościach powyżej 2500 m n.p.m., do czego
przyczyniają się m.in. warunki termiczne.
Wyjaśnij, dlaczego w niskich szerokościach geograficznych – ze względu na warunki 18.
termiczne – obszary położone wysoko n.p.m. mogą być korzystniejsze do osiedlania się niż obszary nizinne.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaW strefie klimatów równikowych w Ameryce Południowej, m.in. w okolicach Quito i Bogoty,
duża gęstość zaludnienia występuje na wysokościach powyżej 2500 m n.p.m., do czego przyczyniają się m.in. warunki termiczne.
Wyjaśnij, dlaczego w niskich szerokościach geograficznych – ze względu na warunki termiczne – obszary położone wysoko n.p.m. mogą być korzystniejsze do osiedlania się niż obszary nizinne.
Pokaż odpowiedź
− Średnia temperatura powietrza obniża się wraz z wysokością, więc na obszarach
położonych wysoko n.p.m. warunki do życia w strefie klimatów równikowych są bardziej
sprzyjające.
− W tych regionach, na nizinnych obszarach panuje klimat sprzyjający występowaniu
insektów, m.in. komarów (malarii). Chłodniejszy klimat terenów położonych wyżej
sprawia, że rozprzestrzenianie się tych owadów staje się ograniczone.
− W tych regionach, na nizinnych obszarach panuje klimat sprzyjający nadmiernemu
rozwojowi roślinności i uciążliwej sukcesji lasu w tereny zurbanizowane. W chłodniejszym
klimacie na obszarach położonych wyżej n.p.m. dynamika tego zjawiska jest mniejsza.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: − Średnia temperatura powietrza obniża się wraz z wysokością, więc na obszarach
położonych wysoko n.p.m. warunki do życia w strefie klimatów równikowych są bardziej
sprzyjające.
− W tych regionach, na nizinnych obszarach panuje klimat sprzyjający występowaniu
insektów, m.in. komarów (malarii). Chłodniejszy klimat terenów położonych wyżej
sprawia, że rozprzestrzenianie się tych owadów staje się ograniczone.
− W tych regionach, na nizinnych obszarach panuje klimat sprzyjający nadmiernemu
rozwojowi roślinności i uciążliwej sukcesji lasu w tereny zurbanizowane. W chłodniejszym
klimacie na obszarach położonych wyżej n.p.m. dynamika tego zjawiska jest mniejsza.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 192 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na mapach przedstawiono wybrane informacje o prognozowanych zmianach rozmieszczenia
ludności w Polsce do 2030 roku.
Mapa 1. Gminy o prognozowanym przyroście liczby ludności do 2030 r. większym niż 10%
Mapa 2. Gminy o prognozowanym ubytku liczby ludności do 2030 r. większym niż 5%
Na podstawie: M. Potyra, Prognoza ludności gmin na lata 2017–2030, www.stat.gov.pl
Na podstawie map przedstaw prawidłowość odnoszącą się do rozmieszczenia 19.
w Polsce gmin o prognozowanym przyroście ludności i prawidłowość odnoszącą się do rozmieszczenia w Polsce gmin o prognozowanym ubytku ludności.
Gminy o prognozowanym przyroście ludności:
Gminy o prognozowanym ubytku ludności:
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOceń, czy poniższe informacje odnoszące się do rozmieszczenia ludności w Polsce w 2030 roku w porównaniu do roku 2023 są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. Przyrost liczby ludności wystąpi w obszarach podmiejskich położonych wokół dużych miast w Polsce.
2. Ubytek ludności wystąpi w gminach „ściany wschodniej” i ziem zachodnich.
3. Ubytek ludności wystąpi na obszarach o stosunkowo wysokiej stopie bezrobocia.
Pokaż odpowiedź
Gminy o prognozowanym przyroście ludności:
− Największy przyrost liczby ludności wystąpi w obszarach podmiejskich położonych wokół
większości dużych miast w Polsce.
Gminy o prognozowanym ubytku ludności:
− Ubytek ludności wystąpi na obszarach położonych w dużej odległości (peryferyjnie)
w stosunku do największych aglomeracji.
− Ubytek ludności wystąpi w gminach „ściany wschodniej” i ziem zachodnich.
− Ubytek ludności wystąpi na obszarach o stosunkowo wysokiej stopie bezrobocia.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – dwie poprawne prawidłowości.
1 pkt – jedna poprawna prawidłowość.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: PPPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 201 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na fotografii przedstawiono fragment zabudowy jednej z dzielnic Warszawy.
Na podstawie: www.spacer-po-warszawie.blogspot.com
Poniższy tekst odnosi się do dzielnicy, której fragment przedstawiono na fotografii.
Praga-Północ swoją aurę zawdzięcza wiekowym kamienicom, obiektom sakralnym różnych
wyznań, obiektom przemysłowym, brukowanym uliczkom. Można tu znaleźć pracownie
rzemiosła artystycznego, przypominające o tradycji handlu i usług. Przez wiele lat nie
podejmowano wystarczających działań w celu zachowania dziedzictwa kulturowego
i ograniczenia ubóstwa wśród mieszkańców dzielnicy. W 2008 r. Rada m.st. Warszawy
określiła działania o charakterze przestrzennym, społecznym i gospodarczym, które miały na
celu stworzenie warunków do rozwoju zdegradowanych obszarów miasta.
Na podstawie: […] Pragi-Północ dzielnicy m.st. Warszawy, Warszawa 2010.
20. Dokończ zdanie. Zaznacz odpowiedź A albo B oraz jej uzasadnienie 1., 2. albo 3.
Działaniem podejmowanym przez władze lokalne w celu poprawienia jakości życia na
zdegradowanych obszarach, takich jak przedstawiony na fotografii, jest
wzrost zatrudnienia w II sektorze i budowanie
A. reindustrializacja, nowych zakładów przemysłowych.
której modernizowanie infrastruktury i działania
przejawami 2. w celu aktywizacji społeczno-gospodarczej
są mieszkańców.
B. rewitalizacja, wyburzanie zabudowy i migracja ludności na
obszary podmiejskie.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPoniższy tekst odnosi się do jednej z dzielnic Warszawy.
Praga-Północ swoją aurę zawdzięcza wiekowym kamienicom, obiektom sakralnym różnych wyznań, obiektom przemysłowym, brukowanym uliczkom. Można tu znaleźć pracownie rzemiosła artystycznego, przypominające o tradycji handlu i usług. Przez wiele lat nie podejmowano wystarczających działań w celu zachowania dziedzictwa kulturowego
i ograniczenia ubóstwa wśród mieszkańców dzielnicy. W 2008 r. Rada m.st. Warszawy określiła działania o charakterze przestrzennym, społecznym i gospodarczym, które miały na celu stworzenie warunków do rozwoju zdegradowanych obszarów miasta.
Uzupełnij zdanie. Zapisz literę A albo B oraz numer 1, 2 albo 3.
Działaniem podejmowanym przez władze lokalne w celu poprawienia jakości życia na zdegradowanych obszarach opisanej dzielnicy jest
A. reindustrializacja,
B. rewitalizacja,
której przejawami są
1. wzrost zatrudnienia w II sektorze i budowanie nowych zakładów przemysłowych.
2. modernizowanie infrastruktury i działania w celu aktywizacji społeczno-gospodarczej mieszkańców.
3. wyburzanie zabudowy i migracja ludności na obszary podmiejskie.
Pokaż odpowiedź
B2Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: B2Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 212 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na mapach przedstawiono relację PKB na 1 mieszkańca w państwach Afryki do PKB na
1 mieszkańca w Chinach w wybranych latach.
1980 2016
Na podstawie: www.worldbank.org (podział polityczny z 2016 r.).
Przedstaw dwa uwarunkowania – jedno demograficzne i jedno ekonomiczne – które 21.
przyczyniły się do zmiany relacji PKB na 1 mieszkańca państw Afryki i Chin w latach 1980–2016. W obu odpowiedziach odnieś się do państw Afryki i do Chin.
Uwarunkowanie demograficzne:
Uwarunkowanie ekonomiczne:
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaW 1980 roku w większości państw Afryki PKB na 1 mieszkańca był wyższy niż w Chinach,
a w 2016 roku był niższy niż w Chinach.
Przedstaw dwa uwarunkowania – jedno demograficzne i jedno ekonomiczne – które przyczyniły się do zmiany relacji PKB na 1 mieszkańca państw Afryki i Chin w latach
1980–2016. W obu odpowiedziach odnieś się do państw Afryki i do Chin.
Uwarunkowanie demograficzne: Uwarunkowanie ekonomiczne:
Pokaż odpowiedź
Uwarunkowanie demograficzne:
− W Chinach nastąpiło ograniczenie przyrostu naturalnego, podczas gdy w krajach Afryki
liczba ludności szybko się powiększała (co przyczyniło się utrzymywania się niskiej
wartości PKB na 1 mieszkańca w Afryce).
− W Afryce wzrost liczby ludności był bardziej dynamiczny niż w Chinach (wskutek czego
w Afryce PKB na 1 mieszkańca nie wzrastał tak szybko jak w Chinach).
Uwarunkowanie ekonomiczne:
− Chińska gospodarka przeszła modernizację, co zaowocowało wzrostem gospodarczym,
a gospodarka w wielu krajach Afryki nie uległa modernizacji po załamaniu systemu
kolonialnego.
− Chiny stosowały ekspansję gospodarczą, m.in. w państwach Afryki przeprowadziły
inwestycje, dzięki którym wzbogaciły się bardziej niż państwa Afryki.
− Chińczycy są na ogół znacznie lepiej wykształceni niż mieszkańcy Afryki, co powoduje,
że w Chinach rozwój gospodarczy był szybszy.
− W Chinach nastąpił ekspansywny wzrost eksportu towarów przetworzonych, podczas
gdy eksport z krajów Afryki był dużo mniejszy (ograniczał się głównie do surowców
i płodów rolnych).
− Zapóźnienie rozwojowe państw Afryki, przy utrzymywaniu się szybkiego rozwoju Chin, do
którego przyczynia się m.in. działalność gospodarcza Chin w Afryce.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – dwa poprawne uwarunkowania odnoszące się do obu obszarów.
1 pkt – jedno poprawne uwarunkowanie odnoszące się do obu obszarów.
albo
– dwa uwarunkowania odnoszące się do jednego obszaru.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: Uwarunkowanie demograficzne:
− W Chinach nastąpiło ograniczenie przyrostu naturalnego, podczas gdy w krajach Afryki
liczba ludności szybko się powiększała (co przyczyniło się utrzymywania się niskiej
wartości PKB na 1 mieszkańca w Afryce).
− W Afryce wzrost liczby ludności był bardziej dynamiczny niż w Chinach (wskutek czego
w Afryce PKB na 1 mieszkańca nie wzrastał tak szybko jak w Chinach).
Uwarunkowanie ekonomiczne:
− Chińska gospodarka przeszła modernizację, co zaowocowało wzrostem gospodarczym,
a gospodarka w wielu krajach Afryki nie uległa modernizacji po załamaniu systemu
kolonialnego.
− Chiny stosowały ekspansję gospodarczą, m.in. w państwach Afryki przeprowadziły
inwestycje, dzięki którym wzbogaciły się bardziej niż państwa Afryki.
− Chińczycy są na ogół znacznie lepiej wykształceni niż mieszkańcy Afryki, co powoduje,
że w Chinach rozwój gospodarczy był szybszy.
− W Chinach nastąpił ekspansywny wzrost eksportu towarów przetworzonych, podczas
gdy eksport z krajów Afryki był dużo mniejszy (ograniczał się głównie do surowców
i płodów rolnych).
− Zapóźnienie rozwojowe państw Afryki, przy utrzymywaniu się szybkiego rozwoju Chin, do
którego przyczynia się m.in. działalność gospodarcza Chin w Afryce.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – dwa poprawne uwarunkowania odnoszące się do obu obszarów.
1 pkt – jedno poprawne uwarunkowanie odnoszące się do obu obszarów.
albo
– dwa uwarunkowania odnoszące się do jednego obszaru.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 223 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
W tabeli przedstawiono strukturę użytkowania gruntów w wybranych państwach w 2018 r.
Udział w %
Państwo
grunty orne łąki
lasy pozostałe grunty
i uprawy trwałe i pastwiska
Finlandia 7,4 0,1 72,9 19,6
Algieria 3,6 13,8 0,8 81,8
Austria 17,3 21,1 47,2 14,4
Na podstawie: www.cia.gov
Na świecie udział lasów w powierzchni obszarów lądowych wynosi około 30%.
22. Uzasadnij, że warunki przyrodnicze wywierają wpływ na lesistość obszarów państw
– wymienionych w tabeli. W odpowiedzi odnieś się – odpowiednio – do strefowych lub
3
astrefowych uwarunkowań przyrodniczych.
Finlandia − uwarunkowanie strefowe:
Algieria − uwarunkowanie strefowe:
Austria − uwarunkowanie astrefowe:
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaW tabeli przedstawiono strukturę użytkowania gruntów w % w wybranych państwach
w 2018 r.
Nagłówki kolumn:
U – rodzaj gruntów
F – Finlandia
Al – Algieria
Au – Austria
Nagłówki wierszy:
G – grunty orne i uprawy trwałe
Ł – łąki i pastwiska
L – lasy
P – pozostałe grunty
U
F
Al
Au
G
7
4
17
Ł
0
14
21
L
73
1
47
P
20
82
14
Na świecie udział lasów w powierzchni obszarów świata wynosi około 30%.
Uzasadnij, że warunki przyrodnicze wywierają wpływ na lesistość obszarów państw wymienionych w tabeli. W odpowiedzi odnieś się – odpowiednio – do strefowych lub astrefowych uwarunkowań przyrodniczych.
Finlandia uwarunkowanie strefowe: Algieria uwarunkowanie strefowe: Austria uwarunkowanie astrefowe:
Pokaż odpowiedź
Finlandia:
− Położenie większości kraju na obszarze występowania tajgi.
− Klimat umiarkowany chłodny sprzyjający występowaniu lasów (iglastych).
− Zbyt krótki okres wegetacyjny dla wielu upraw (co nie skłania do wyrębu lasów
i zastępowania ich gruntami ornymi i uprawami trwałymi).
Algieria:
− Położenie większości obszaru kraju na obszarze występowania pustyń / w strefie
zwrotnikowej przyczynia się do niskiego udziału lasów.
− Niskie sumy opadów atmosferycznych niesprzyjające występowaniu lasów.
− Typ lasu (suchy las podzwrotnikowy) nie dostarcza dobrego drewna budowlanego.
Austria:
− Wysoki udział lasów wynika z dużej górzystości kraju.
− W niższych piętrach Alp dominują lasy reglowe.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 3 pkt – poprawne odpowiedzi odnoszące się do trzech państw.
2 pkt – poprawne odpowiedzi odnoszące się do dwóch państw.
1 pkt – poprawna odpowiedź odnosząca się do jednego państwa.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: Finlandia:
− Położenie większości kraju na obszarze występowania tajgi.
− Klimat umiarkowany chłodny sprzyjający występowaniu lasów (iglastych).
− Zbyt krótki okres wegetacyjny dla wielu upraw (co nie skłania do wyrębu lasów
i zastępowania ich gruntami ornymi i uprawami trwałymi).
Algieria:
− Położenie większości obszaru kraju na obszarze występowania pustyń / w strefie
zwrotnikowej przyczynia się do niskiego udziału lasów.
− Niskie sumy opadów atmosferycznych niesprzyjające występowaniu lasów.
− Typ lasu (suchy las podzwrotnikowy) nie dostarcza dobrego drewna budowlanego.
Austria:
− Wysoki udział lasów wynika z dużej górzystości kraju.
− W niższych piętrach Alp dominują lasy reglowe.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 3 pkt – poprawne odpowiedzi odnoszące się do trzech państw.
2 pkt – poprawne odpowiedzi odnoszące się do dwóch państw.
1 pkt – poprawna odpowiedź odnosząca się do jednego państwa.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 232 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na mapie świata literami A–D oznaczono wybrane państwa.
A B
C
D
W tabeli podano informacje o zbiorach wybranych roślin uprawnych, charakterystycznych dla
produkcji rolniczej czterech państw.
Uzupełnij tabelę. Wpisz we właściwych wierszach nazwy państw, których rolnictwo 23.
charakteryzują przedstawione dane statystyczne. Dobierz państwa spośród oznaczonych na mapie literami A–D.
Państwo
Zbiory roślin uprawnych w 2018 r. (w mln ton)
(wpisz nazwę)
pszenica ziemniaki kukurydza
Polska
10 7 4
kukurydza pszenica ziemniaki
392 51 21
kukurydza pszenica trzcina cukrowa
43 19 19
trzcina cukrowa kukurydza kawa
747 82 4
Na podstawie: Rocznik Statystyki Międzynarodowej 2020, www.stat.gov.pl
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaLiterami od A do D oznaczono wybrane państwa.
A. Stany Zjednoczone
B. Japonia
C. Brazylia
D. Argentyna
Poniżej podano informacje o zbiorach w mln ton wybranych roślin uprawnych, charakterystycznych dla produkcji rolniczej Polski i trzech państw oznaczonych numerami od 1 do 3.
Polska – pszenica 10, ziemniaki 7, kukurydza 4.
1. – kukurydza 392, pszenica 51, ziemniaki 21.
2. – kukurydza 43, pszenica 19, trzcina cukrowa 19.
3. – trzcina cukrowa 747, kukurydza 82, kawa 4.
Przyporządkuj opisom oznaczonym numerami właściwe państwa wybrane spośród oznaczonych numerami 1–3. Obok numeru każdego opisu wpisz właściwą literę.
Pokaż odpowiedź
Stany Zjednoczone
Argentyna
BrazyliaOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: 1. A. (Stany Zjednoczone)
2. D. (Argentyna)
3. C. (Brazylia)Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 241 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
W których krajach pozyskiwanie gruntów pod uprawę palmy oleistej jest jedną
z głównych przyczyn wylesiania? Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
A. Oman i Jemen.
B. Indonezja i Malezja.
C. Pakistan i Afganistan.
D. Japonia i Korea Południowa.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaW których krajach pozyskiwanie gruntów pod uprawę palmy oleistej jest jedną z głównych przyczyn wylesiania? Zapisz literę, którą oznaczono właściwą odpowiedź.
A. Oman i Jemen.
B. Indonezja i Malezja.
C. Pakistan i Afganistan.
D. Japonia i Korea Południowa.
Pokaż odpowiedź
BOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: BOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna odpowiedź.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 252 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Na mapach przedstawiono wybrane dane odnoszące się do rolnictwa w Polsce.
Mapa 1. Towarowa produkcja rolnicza w Polsce
Na podstawie: Atlas statystyczny Polski, Warszawa 2018.
Mapa 2. Wartość wskaźnika waloryzacji warunków przyrodniczych dla rolnictwa w Polsce
Na podstawie: www.onw.iung.pulawy.pl
Im warunki przyrodnicze dla rolnictwa są korzystniejsze, tym wartość wskaźnika waloryzacji
jest wyższa.
Wyjaśnij, z czego wynika różnica w strukturze towarowej produkcji rolniczej między 25.
województwami lubelskim a podlaskim. W odpowiedzi odnieś się do obu województw.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWojewództwo lubelskie charakteryzuje się wysokim udziałem produkcji roślinnej
w strukturze towarowej produkcji rolniczej i wysoką wartością wskaźnika waloryzacji warunków przyrodniczych dla rolnictwa, a województwo podlaskie – wysokim udziałem produkcji zwierzęcej w strukturze towarowej produkcji rolniczej i niską wartością wskaźnika waloryzacji warunków przyrodniczych dla rolnictwa.
Wyjaśnij, z czego wynika różnica w strukturze towarowej produkcji rolniczej między województwami lubelskim a podlaskim. W odpowiedzi odnieś się do obu województw.
Pokaż odpowiedź
− Duży obszar w województwie lubelskim charakteryzuje się wysoką wartością wskaźnika
waloryzacji warunków przyrodniczych, co sprzyja roślinom uprawnym o wysokich
wymaganiach. W województwie podlaskim przeważają obszary o niskiej wartości tego
wskaźnika, charakteryzujące się słabszymi glebami niż w województwie lubelskim,
wykorzystywane jako łąki i pastwiska.
− Województwo lubelskie charakteryzuje się przewagą produkcji roślinnej, której sprzyja
występowanie tam urodzajnych gleb, a województwo podlaskie – przewagą produkcji
zwierzęcej, do której przyczynia się obecność użytków zielonych na glebach niskich klas
bonitacyjnych.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawne wyjaśnienie z odniesieniem do dwóch województw i warunków
przyrodniczych produkcji rolniczej.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie z odniesieniem do jednego województwa i warunków
przyrodniczych produkcji rolniczej.
albo
– poprawna odpowiedź z odniesieniem do dwóch województw zawierająca wyłącznie
odczyt z mapy.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: − Duży obszar w województwie lubelskim charakteryzuje się wysoką wartością wskaźnika
waloryzacji warunków przyrodniczych, co sprzyja roślinom uprawnym o wysokich
wymaganiach. W województwie podlaskim przeważają obszary o niskiej wartości tego
wskaźnika, charakteryzujące się słabszymi glebami niż w województwie lubelskim,
wykorzystywane jako łąki i pastwiska.
− Województwo lubelskie charakteryzuje się przewagą produkcji roślinnej, której sprzyja
występowanie tam urodzajnych gleb, a województwo podlaskie – przewagą produkcji
zwierzęcej, do której przyczynia się obecność użytków zielonych na glebach niskich klas
bonitacyjnych.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawne wyjaśnienie z odniesieniem do dwóch województw.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie z odniesieniem do jednego województwa.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 26.11 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Wyjaśnij, dlaczego warunki pozaprzyrodnicze Arabii Saudyjskiej przyczyniły się do
zakładania gospodarstw rolnych, takich jak przedstawione powyżej.
=DGDQLH ±
:QLHNWyU\FKJRVSRGDUVWZDFKUROQ\FKSU]HGVWDZLRQ\FKQD]GMĊFLXVDWHOLWDUQ\PR]QDF]RQ\P
QXPHUHPSRNUyWNLPRNUHVLHLFKIXQNFMRQRZDQLD]DSU]HVWDQRXSUDZ\URĞOLQ
:\MDĞQLMGODF]HJRZQLHNWyU\FKJRVSRGDUVWZDFKUROQ\FK±WDNLFKMDNSU]HGVWDZLRQH
QD]GMĊFLXVDWHOLWDUQ\P±]DSU]HVWDQRXSUDZ\URĞOLQ2GQLHĞVLĊGR]ZLą]NX ±
SU]HGVWDZLRQHJRVSRVREXSURZDG]HQLDJRVSRGDUNLUROQHM]K\GURVIHUą
=DGDQLH ±
:WDEHOLSU]HGVWDZLRQRVWUXNWXUĊ3.% Z ZHGáXJURG]DMyZG]LDáDOQRĞFLZZ\EUDQ\FK
SDĔVWZDFKZURNX
3DĔVWZR 5ROQLFWZR 3U]HP\Vá 8VáXJL
%HOJLD
%ROLZLD
,UDQ
.DQDGD
5XPXQLD
1DSRGVWDZLH ZZZFLDJRY
6IRUPXáXMSUDZLGáRZRĞüGRW\F]ąFą]ZLą]NXPLĊG]\SR]LRPHPUR]ZRMXJRVSRGDUF]HJR
SDĔVWZDZLHONRĞFLąXG]LDáXUROQLFWZDLZLHONRĞFLąXG]LDáXXVáXJZVWUXNWXU]H3.% ±
6WURQD]
0*(35B
Na fotografii oznaczonej numerem 1 i na zdjęciu satelitarnym oznaczonym numerem 2
przedstawiono gospodarstwa rolne położone na pustynnych obszarach Arabii Saudyjskiej.
1
Na podstawie: www.national-geographic.com
2
Na podstawie: www.content.satimagingcorp.com
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWyjaśnij, dlaczego warunki pozaprzyrodnicze Arabii Saudyjskiej przyczyniły się do prowadzenia produkcji rolnej na pustynnych obszarach z wykorzystaniem nawadniania.
Pokaż odpowiedź
− Odpowiednia ilość środków finansowych (z eksportu surowców energetycznych)
umożliwiła pokrycie kosztów stałego nawadniania farm / zakup sprzętu pozwalającego na
eksploatację wód podziemnych / zatrudnienie specjalistów.
− Eksploatacja ropy naftowej przyczyniła się do nadwyżek finansowych, które można było
przeznaczyć na zagospodarowywanie pustyni.
− Wysokie PKB na 1 mieszkańca sprzyjało nakładom na badania i rozwój
(upowszechnieniu technologii pozwalających na eksploatację wód podziemnych,
odsalanie wody morskiej i nawadnianie upraw).
− Wzrost liczby ludności Arabii Saudyjskiej przekładał się na wzrost zapotrzebowania na
żywność.
− Niska cena energii umożliwiła opłacalność poboru wód podziemnych do nawadniania.
− Niestabilna sytuacja polityczna na Bliskim Wschodzie przyczyniła się do ograniczania
importu żywności przez Arabię Saudyjską.
− Niski udział gruntów ornych w strukturze użytkowania ziemi przyczynił się do
zagospodarowywania pustyni.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: − Odpowiednia ilość środków finansowych (z eksportu surowców energetycznych)
umożliwiła pokrycie kosztów stałego nawadniania farm / zakup sprzętu pozwalającego na
eksploatację wód podziemnych / zatrudnienie specjalistów.
− Eksploatacja ropy naftowej przyczyniła się do nadwyżek finansowych, które można było
przeznaczyć na zagospodarowywanie pustyni.
− Wysokie PKB na 1 mieszkańca sprzyjało nakładom na badania i rozwój
(upowszechnieniu technologii pozwalających na eksploatację wód podziemnych,
odsalanie wody morskiej i nawadnianie upraw).
− Wzrost liczby ludności Arabii Saudyjskiej przekładał się na wzrost zapotrzebowania na
żywność.
− Niska cena energii umożliwiła opłacalność poboru wód podziemnych do nawadniania.
− Niestabilna sytuacja polityczna na Bliskim Wschodzie przyczyniła się do ograniczania
importu żywności przez Arabię Saudyjską.
− Niski udział gruntów ornych w strukturze użytkowania ziemi przyczynił się do
zagospodarowywania pustyni.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 26.21 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
W niektórych gospodarstwach rolnych, przedstawionych na zdjęciu satelitarnym oznaczonym numerem 2, po krótkim okresie ich funkcjonowania zaprzestano uprawy roślin.
Wyjaśnij, dlaczego w niektórych gospodarstwach rolnych – takich jak przedstawione na zdjęciu satelitarnym – zaprzestano uprawy roślin. Odnieś się do związku przedstawionego sposobu prowadzenia gospodarki rolnej z hydrosferą.
Na fotografii oznaczonej numerem 1 i na zdjęciu satelitarnym oznaczonym numerem 2
przedstawiono gospodarstwa rolne położone na pustynnych obszarach Arabii Saudyjskiej.
1
Na podstawie: www.national-geographic.com
2
Na podstawie: www.content.satimagingcorp.com
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaNa pustynnych obszarach Arabii Saudyjskiej w niektórych gospodarstwach rolnych, po krótkim okresie ich funkcjonowania, zaprzestano uprawy roślin.
Wyjaśnij, dlaczego w niektórych gospodarstwach rolnych zaprzestano uprawy roślin. Odnieś się do związku gospodarki rolnej z hydrosferą.
Pokaż odpowiedź
− Nawadnianie gospodarstw rolnych na pustyni wymaga zużycia dużej ilości wody
(energii) z powodu intensywnego parowania.
− Skutkiem prowadzenia gospodarki rolnej na pustyni jest nadmierne zużycie wód
podziemnych.
− Nadmierny pobór wody prowadzi do wzrostu kosztów pozyskiwania wód podziemnych
(doprowadzenia wód powierzchniowych).
− Nawadnianie gospodarstw rolnych wodami podziemnymi przyczynia się do powstawania
leja depresyjnego.
− Nawadnianie obszarów pustynnych sprzyja nadmiernemu zasoleniu gleb, przez co stają
się one nieużyteczne dla rolnictwa.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: − Nawadnianie gospodarstw rolnych na pustyni wymaga zużycia dużej ilości wody (energii)
z powodu intensywnego parowania.
− Skutkiem prowadzenia gospodarki rolnej na pustyni jest nadmierne zużycie wód
podziemnych.
− Nadmierny pobór wody prowadzi do wzrostu kosztów pozyskiwania wód podziemnych
(doprowadzenia wód powierzchniowych).
− Nawadnianie gospodarstw rolnych wodami podziemnymi przyczynia się do powstawania
leja depresyjnego.
− Nawadnianie obszarów pustynnych sprzyja nadmiernemu zasoleniu gleb, przez co stają
się one nieużyteczne dla rolnictwa.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 271 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
W tabeli przedstawiono strukturę PKB (w %) według rodzajów działalności w wybranych państwach w 2017 roku.
Państwo | Rolnictwo | Przemysł | Usługi
Belgia | 1 | 22 | 77
Boliwia | 14 | 38 | 48
Iran | 10 | 35 | 55
Kanada | 2 | 28 | 70
Rumunia | 4 | 33 | 63
Sformułuj prawidłowość dotyczącą związku między poziomem rozwoju gospodarczego państw a wielkością udziału rolnictwa i wielkością udziału usług w strukturze PKB.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaW tabeli przedstawiono strukturę PKB (w %) według rodzajów działalności w wybranych państwach w 2017 roku.
Nagłówki kolumn:
P – nazwa państwa
R – rolnictwo
Prz – przemysł
U – usługi
Nagłówki wierszy:
Be – Belgia
Bo – Boliwia
I – Iran
K – Kanada
R – Rumunia
P
R
Prz
U
Be
1
22
77
Bo
14
38
48
I
10
35
55
K
2
28
70
R
4
33
63
Sformułuj prawidłowość dotyczącą związku między poziomem rozwoju gospodarczego państw a wielkością udziału rolnictwa i wielkością udziału usług w strukturze PKB.
Pokaż odpowiedź
− Im wyższy poziom rozwoju gospodarczego państw, tym wyższy udział usług w strukturze
PKB, a niższy – rolnictwa.
− Wraz ze wzrostem poziomu rozwoju gospodarczego państw maleje udział rolnictwa
i wzrasta udział usług w strukturze PKB według sektorów gospodarki.
− Państwa o wysokim poziomie rozwoju gospodarczego charakteryzują się małym
udziałem rolnictwa i dużym udziałem usług w strukturze PKB według sektorów
gospodarki.
− W państwach o niskim poziomie rozwoju gospodarczego obserwujemy duży udział
rolnictwa i mały udział usług w strukturze PKB według sektorów gospodarki.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna prawidłowość uwzględniająca związek między poziomem rozwoju
gospodarczego a wielkością udziału rolnictwa i wielkością udziału usług w strukturze
PKB.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: − Im wyższy poziom rozwoju gospodarczego państw, tym wyższy udział usług w strukturze
PKB, a niższy – rolnictwa.
− Wraz ze wzrostem poziomu rozwoju gospodarczego państw maleje udział rolnictwa
i wzrasta udział usług w strukturze PKB według sektorów gospodarki.
− Państwa o wysokim poziomie rozwoju gospodarczego charakteryzują się małym
udziałem rolnictwa i dużym udziałem usług w strukturze PKB według sektorów
gospodarki.
− W państwach o niskim poziomie rozwoju gospodarczego obserwujemy duży udział
rolnictwa i mały udział usług w strukturze PKB według sektorów gospodarki.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawna prawidłowość uwzględniająca związek między poziomem rozwoju
gospodarczego a wielkością udziału rolnictwa i wielkością udziału usług w strukturze
PKB.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 281 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Oceń, czy poniższe informacje o lokalizacji hutnictwa żelaza są prawdziwe. Zaznacz P,
jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
Miejscowa baza surowcowa przyczyniła się do lokalizacji hutnictwa
1. P F
żelaza na obszarze Staropolskiego Okręgu Przemysłowego.
Huta w Krakowie wybudowana po II wojnie światowej jest przykładem
2. lokalizacji przymusowej obok miejsca eksploatacji rud żelaza w tym P F
samym okręgu przemysłowym.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOceń, czy poniższe informacje o lokalizacji hutnictwa żelaza są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. Miejscowa baza surowcowa przyczyniła się do lokalizacji hutnictwa żelaza na obszarze Staropolskiego Okręgu Przemysłowego.
2. Huta w Krakowie wybudowana po II wojnie światowej jest przykładem lokalizacji przymusowej obok miejsca eksploatacji rud żelaza w tym samym okręgu przemysłowym.
Pokaż odpowiedź
PFOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: PFOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 29.12 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
W Polsce w 2018 roku średni wskaźnik wykorzystania kolei osiągnął wartość 8,1, a średnia
gęstość sieci kolejowej wynosiła 6,2 km na 100 km2.
Uzupełnij tabelę. Na podstawie źródła 1. przyporządkuj do podanych opisów właściwe 29.1.
województwa. Nazwy województw wybierz spośród podanych poniżej. podlaskie lubuskie mazowieckie pomorskie
Opis Województwo
W tym województwie na wartość powyżej
średniej wskaźnika wykorzystania kolei
wpływa węzeł kolejowy o koncentrycznie
zbiegających się liniach oraz masowe
dojazdy pociągami podmiejskimi do pracy.
Na wartość wskaźnika wykorzystania kolei
w tym województwie wpływa gęstość sieci
kolejowej poniżej średniej krajowej,
wykluczenie z transportu kolejowego wielu
miejscowości i mała na tle kraju gęstość
zaludnienia.
W tym województwie na wartość wskaźnika
wykorzystania kolei wyższą od średniej
krajowej wpływają przewozy sezonowe
w okresie letnim i funkcjonowanie szybkiej
kolei miejskiej w konurbacji.
Poniżej przedstawiono dwa źródła informacji odnoszące się do wskaźnika wykorzystania
kolei na wybranych obszarach. Wartość tego wskaźnika jest średnią liczbą podróży koleją
w ciągu roku przypadającą na 1 mieszkańca.
Źródło 1. Wartość wskaźnika wykorzystania kolei oraz gęstości sieci kolejowej (km/100 km2)
według województw Polski w 2018 roku
Na podstawie: Analiza wykorzystania kolei w województwach, www.utk.gov.pl
Źródło 2. Wartość wskaźnika wykorzystania kolei w Europie
W Europie w 2018 roku średnia wartość wskaźnika wykorzystania kolei wynosiła 20,3.
Najwyższe wartości tego wskaźnika występowały w Szwajcarii (69,1), Danii (47,1),
Niemczech (35,1) i Austrii (32,9), niskie – w krajach bałkańskich: Kosowie (0,1), Macedonii
Północnej (0,3), Grecji (1,7) i Bułgarii (3,0), a w Andorze i na Malcie pasażerski transport
kolejowy nie funkcjonował.
Na podstawie: Analiza wykorzystania kolei w województwach, www.utk.gov.pl
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaLiterami A–D oznaczono informacje odnoszące się do wskaźnika wykorzystania kolei
i gęstości sieci kolejowej w wybranych województwach Polski. Wartość wskaźnika wykorzystania kolei jest średnią liczbą podróży koleją w ciągu roku przypadającą na
1 mieszkańca. W Polsce w 2018 roku średni wskaźnik wykorzystania kolei osiągnął wartość 8,1, a średnia gęstość sieci kolejowej wynosiła 6,2 km na 100 km2.
A. Podlaskie – wskaźnik wykorzystania kolei 1,9, gęstość sieci kolejowej 3,6 km na 100 km2.
B. Lubelskie – wskaźnik wykorzystania kolei 3,4, gęstość sieci kolejowej 6,5 km na 100 km2.
C. Mazowieckie – wskaźnik wykorzystania kolei 18,2, gęstość sieci kolejowej 4,8 km na 100 km2.
D. Pomorskie – wskaźnik wykorzystania kolei 24,8, gęstość sieci kolejowej 6,6 km na 100 km2.
Numerami od 1 do 3 oznaczono opisy uwarunkowań wpływających na wartość wskaźnika wykorzystania kolei w trzech województwach.
1. W tym województwie na wartość powyżej średniej wskaźnika wykorzystania kolei wpływa węzeł kolejowy o koncentrycznie zbiegających się liniach oraz masowe dojazdy pociągami podmiejskimi do pracy.
2. Na wartość wskaźnika wykorzystania kolei w tym województwie wpływa gęstość sieci kolejowej poniżej średniej krajowej, wykluczenie z transportu kolejowego wielu miejscowości i mała na tle kraju gęstość zaludnienia.
3. W tym województwie na wartość wskaźnika wykorzystania kolei wyższą od średniej krajowej wpływają przewozy sezonowe w okresie letnim i funkcjonowanie szybkiej kolei miejskiej w konurbacji.
Przyporządkuj do podanych opisów właściwe województwa. Obok numerów opisów zapisz literę oznaczającą nazwę właściwego województwa.
Pokaż odpowiedź
mazowieckie
podlaskie
pomorskieOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: 1. C (mazowieckie)
2. A (podlaskie)
3. D (pomorskie)Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi.
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 29.22 punktyOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Podaj dwa przykłady czynników wpływających na wartości wskaźnika wykorzystania
kolei w państwach europejskich, przedstawione w źródle 2. na stronie 33. Uzasadnij
wpływ każdego z czynników na wartość tego wskaźnika.
Czynnik: Uzasadnienie:
Czynnik: Uzasadnienie:
Poniżej przedstawiono dwa źródła informacji odnoszące się do wskaźnika wykorzystania
kolei na wybranych obszarach. Wartość tego wskaźnika jest średnią liczbą podróży koleją
w ciągu roku przypadającą na 1 mieszkańca.
Źródło 1. Wartość wskaźnika wykorzystania kolei oraz gęstości sieci kolejowej (km/100 km2)
według województw Polski w 2018 roku
Na podstawie: Analiza wykorzystania kolei w województwach, www.utk.gov.pl
Źródło 2. Wartość wskaźnika wykorzystania kolei w Europie
W Europie w 2018 roku średnia wartość wskaźnika wykorzystania kolei wynosiła 20,3.
Najwyższe wartości tego wskaźnika występowały w Szwajcarii (69,1), Danii (47,1),
Niemczech (35,1) i Austrii (32,9), niskie – w krajach bałkańskich: Kosowie (0,1), Macedonii
Północnej (0,3), Grecji (1,7) i Bułgarii (3,0), a w Andorze i na Malcie pasażerski transport
kolejowy nie funkcjonował.
Na podstawie: Analiza wykorzystania kolei w województwach, www.utk.gov.pl
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaW Europie w 2018 roku średnia wartość wskaźnika wykorzystania kolei wynosiła 20,3. Najwyższe wartości tego wskaźnika występowały w Szwajcarii (69,1), Danii (47,1), Niemczech (35,1) i Austrii (32,9), niskie – w krajach bałkańskich: Kosowie (0,1), Macedonii Północnej (0,3), Grecji (1,7) i Bułgarii (3,0), a w Andorze i na Malcie pasażerski transport kolejowy nie funkcjonował.
Podaj dwa przykłady czynników wpływających na wartości wskaźnika wykorzystania kolei
w państwach europejskich. Uzasadnij wpływ każdego z czynników na wartość tego wskaźnika.
Czynnik: Uzasadnienie: Czynnik: Uzasadnienie:
Pokaż odpowiedź
Czynnik: Gęstość sieci kolejowej
Uzasadnienie: Im gęstsza sieć kolejowa, tym transport kolejowy w szerszym zakresie
dociera do mieszkańców małych miasteczek i wsi, co podnosi przeciętną liczbę pasażerów
korzystających z kolei.
Czynnik: Stan taboru kolejowego (komfort jazdy)
Uzasadnienie: Wyższy komfort jazdy jest zachętą do rezygnacji z samochodów na rzecz
kolei, zwłaszcza w przypadku dojazdów do pracy.
Czynnik: Wartość PKB/1 mieszkańca
Uzasadnienie: W krajach bogatych nakłady na transport kolejowy są wysokie, dzięki czemu
staje się możliwy ich dynamiczny rozwój i zwiększenie częstotliwości połączeń.
Czynnik: Wartość nakładów na transport kolejowy
Uzasadnienie: Wysokie nakłady na transport kolejowy umożliwiają budowę tuneli i wiaduktów
ułatwiających eksploatację linii kolejowej na obszarach o dużym nachyleniu terenu.
Czynnik: Powierzchnia kraju
Uzasadnienie: W krajach o małej powierzchni funkcjonowanie linii kolejowej może być
nieopłacalne.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – dwa poprawne czynniki wraz z uzasadnieniem wpływu każdego z nich.
1 pkt – poprawny czynnik wraz z uzasadnieniem jego wpływu.
albo
– dwa poprawne czynniki bez uzasadnienia.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Forma 660: Czynnik: Gęstość sieci kolejowej
Uzasadnienie: Im gęstsza sieć kolejowa, tym transport kolejowy w szerszym zakresie
dociera do mieszkańców małych miasteczek i wsi, co podnosi przeciętną liczbę pasażerów
korzystających z kolei.
Czynnik: Stan taboru kolejowego (komfort jazdy)
Uzasadnienie: Wyższy komfort jazdy jest zachętą do porzucenia samochodów na rzecz
kolei, zwłaszcza gdy chodzi o dojazdy do pracy.
Czynnik: Wartość PKB/1 mieszkańca
Uzasadnienie: W krajach bogatych nakłady na transport kolejowy są wysokie, dzięki czemu
staje się możliwy ich dynamiczny rozwój i zwiększenie częstotliwości połączeń.
Czynnik: Wartość nakładów na transport kolejowy
Uzasadnienie: Wysokie nakłady na transport kolejowy umożliwiają budowę tuneli i wiaduktów
ułatwiających eksploatację linii kolejowej na obszarach o dużym nachyleniu terenu.
Czynnik: Powierzchnia kraju
Uzasadnienie: W krajach o małej powierzchni funkcjonowanie linii kolejowej może być
nieopłacalne.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – dwa poprawne czynniki wraz z uzasadnieniem wpływu każdego z nich.
1 pkt – poprawny czynnik wraz z uzasadnieniem jego wpływu.
albo
– dwa poprawne czynniki bez uzasadnienia.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższych kryteriów.
Zadanie 301 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Poniżej podano wybrane informacje o jednym z lotnisk w Stanach Zjednoczonych.
Lotnisko w Pittsburghu (40°N, 80°W) korzysta z samowystarczalnego systemu energetycznego.
System składa się z dziesięciu tysięcy paneli słonecznych oraz z pięciu generatorów,
w których spala się gaz ziemny eksploatowany z lokalnych złóż. Wielkość produkowanej
energii jest większa w przybliżeniu o 30% od maksymalnego zapotrzebowania.
Na podstawie: www.nextpittsburgh.com
30. Wyjaśnij, dlaczego na lotnisku opisanym powyżej wykorzystuje się – oprócz odnawialnego – także nieodnawialne źródło energii.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPoniżej podano wybrane informacje o jednym z lotnisk w Stanach Zjednoczonych.
Lotnisko w Pittsburghu (40°N, 80°W) korzysta z samowystarczalnego systemu energetycznego. System składa się z dziesięciu tysięcy paneli słonecznych oraz z pięciu generatorów, w których spala się gaz ziemny eksploatowany z lokalnych złóż. Wielkość produkowanej energii jest większa w przybliżeniu o 30% od maksymalnego zapotrzebowania.
Wyjaśnij, dlaczego na lotnisku opisanym powyżej wykorzystuje się – oprócz odnawialnego – także nieodnawialne źródło energii.
Pokaż odpowiedź
− W przeciwieństwie do instalacji fotowoltaicznych generatory wykorzystujące gaz ziemny
mogą produkować energię przez cały czas, dzięki czemu możliwe staje się
funkcjonowanie lotniska.
− Energetyka słoneczna jest uwarunkowana zmiennymi warunkami pogodowymi (zmianą
pory dnia), co uniemożliwia ciągłą produkcję energii elektrycznej.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: − W przeciwieństwie do instalacji fotowoltaicznych, generatory wykorzystujące gaz ziemny
mogą produkować energię przez cały czas, dzięki czemu możliwe staje się
funkcjonowanie lotniska.
− Energetyka słoneczna jest uwarunkowana zmiennymi warunkami pogodowymi (zmianą
pory dnia), co uniemożliwia ciągłą produkcję energii elektrycznej.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 31.11 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Oceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
Państwa oznaczone na mapie numerami 2 i 3 nie eksportowały ropy
1. P F
naftowej w końcu drugiej dekady XXI wieku.
Państwa oznaczone na mapie numerami 1 i 4 wydobywają ropę
2. P F
naftową, ale ze względu na duży popyt są importerami tego surowca.
Na mapie czerwonym kolorem oznaczono państwa należące w 2020 roku do organizacji
OPEC. Numerami 1–4 zaznaczono inne wybrane państwa.
Na podstawie: pl.wikipedia.org
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOceń, czy poniższe informacje są prawdziwe. Przy numerze informacji zapisz P, jeśli informacja jest prawdziwa, albo F – jeśli jest fałszywa.
1. Brazylia i Rosja nie eksportowały ropy naftowej w końcu drugiej dekady XXI wieku.
2. Stany Zjednoczone i Chiny wydobywają ropę naftową, ale ze względu na duży popyt są importerami tego surowca.
Pokaż odpowiedź
FPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: FPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Zadanie 31.21 punktOdpowiedź wg zasad CKE · wyjaśnienie w przygotowaniuForma 100 · forma 660Geografia — odpowiedź według zasad CKE
Uzasadnij, że polityka energetyczna państw zrzeszonych w organizacji OPEC wpływa na handel zagraniczny państw Unii Europejskiej.
Na mapie czerwonym kolorem oznaczono państwa należące w 2020 roku do organizacji
OPEC. Numerami 1–4 zaznaczono inne wybrane państwa.
Na podstawie: pl.wikipedia.org
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOPEC zrzesza niektóre kraje z Bliskiego Wschodu, z Afryki i z Ameryki Południowej, eksportujące ropę naftową.
Uzasadnij, że polityka energetyczna państw zrzeszonych w organizacji OPEC wpływa na handel zagraniczny państw Unii Europejskiej.
Pokaż odpowiedź
− Ograniczenie wydobycia ropy naftowej przez kraje OPEC może się przyczynić do
wzrostu cen ropy naftowej, a następnie do wzrostu kosztów produkcji w krajach UE
i do wzrostu cen towarów eksportowanych przez kraje UE.
− Wzrost cen ropy naftowej w krajach OPEC może przełożyć się na (zwiększyć) ujemne
saldo krajów UE w ich obrotach z krajami OPEC.
− Spadek wydobycia ropy naftowej w krajach OPEC (Wzrost cen ropy naftowej w krajach
OPEC) może się przyczyniać do wzrostu importu tego surowca przez kraje UE spoza
krajów OPEC.
− Wzrost cen ropy naftowej w krajach OPEC może się przyczyniać do wzrostu importu
komponentów do produkcji samochodów elektrycznych do krajów UE.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne uzasadnienie odnoszące się do wpływu polityki OPEC na handel
zagraniczny krajów UE.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.
Forma 660: − Ograniczenie wydobycia ropy naftowej przez kraje OPEC może się przyczynić do
wzrostu cen ropy naftowej, a następnie do wzrostu kosztów produkcji w krajach UE
i do wzrostu cen towarów eksportowanych przez kraje UE.
− Wzrost cen ropy naftowej w krajach OPEC może przełożyć się na (zwiększyć) ujemne
saldo krajów UE w ich obrotach z krajami OPEC.
− Spadek wydobycia ropy naftowej w krajach OPEC (Wzrost cen ropy naftowej w krajach
OPEC) może się przyczyniać do wzrostu importu tego surowca przez kraje UE spoza
krajów OPEC.
− Wzrost cen ropy naftowej w krajach OPEC może się przyczyniać do wzrostu importu
komponentów do produkcji samochodów elektrycznych do krajów UE.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne uzasadnienie odnoszące się do wpływu polityki OPEC na handel
zagraniczny krajów UE.
0 pkt – odpowiedź, która nie spełnia powyższego kryterium.