Zadanie 1.11 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, która fotografia ze źródła 1. – A, B czy C – przedstawia naczynie
wykorzystywane podczas rytuału opisanego w źródle 2. Odpowiedź uzasadnij,
odwołując się do obu źródeł.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Źródło 1. Fotografie naczyń
A B C
Na podstawie: https://www.metmuseum.org; https://www.memphistours.com
Źródło 2. Fragment opracowania historycznego
Zmarłego zabierano do domu oczyszczenia. Ciało kładziono na stole i wydobywano mózg.
Jeden z kapłanów-chirurgów wyspecjalizowanych w preparowaniu zwłok nacinał prawy bok,
posługując się nożem. Potem przez tę ranę wyciągał wnętrzności, w tym celu przerywał
przeponę. Organy wydobyte w ten sposób umieszczano w naczyniach. Znajdowały się one
pod opieką czterech synów Horusa.
Na podstawie: N. Grimal, Dzieje […], Warszawa 2016, s. 139.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: COdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: C
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: C
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 1.21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Wyjaśnij wpływ wierzeń religijnych na praktyki przedstawione w źródle 2.
Źródło 1. Fotografie naczyń
A B C
Na podstawie: https://www.metmuseum.org; https://www.memphistours.com
Źródło 2. Fragment opracowania historycznego
Zmarłego zabierano do domu oczyszczenia. Ciało kładziono na stole i wydobywano mózg.
Jeden z kapłanów-chirurgów wyspecjalizowanych w preparowaniu zwłok nacinał prawy bok,
posługując się nożem. Potem przez tę ranę wyciągał wnętrzności, w tym celu przerywał
przeponę. Organy wydobyte w ten sposób umieszczano w naczyniach. Znajdowały się one
pod opieką czterech synów Horusa.
Na podstawie: N. Grimal, Dzieje […], Warszawa 2016, s. 139.
Pokaż odpowiedź
• W religii starożytnego Egiptu warunkiem życia pozagrobowego było zachowanie ciała
zmarłego. Z tego powodu zwłoki mumifikowano, czego dotyczy opis ze źródła 2.
• Starożytni Egipcjanie wierzyli w życie pozagrobowe, dlatego mumifikowali / preparowali
zwłoki w sposób opisany w tekście.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie• W religii starożytnego Egiptu warunkiem życia pozagrobowego było zachowanie ciała
zmarłego. Z tego powodu zwłoki mumifikowano, czego dotyczy opis ze źródła 2.
• Starożytni Egipcjanie wierzyli w życie pozagrobowe, dlatego mumifikowali / preparowali
zwłoki w sposób opisany w tekście.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe wyjaśnienie.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Źródło 1. Fragment tekstu religijnego
Czekając na nich w Atenach, obruszał się Paweł w duchu swoim na widok miasta oddanego
bałwochwalstwu. Rozprawiał więc w synagodze z Żydami i z pobożnymi, a na rynku każdego
dnia z tymi, którzy się tam przypadkiem znaleźli. Niektórzy zaś z filozofów epikurejskich
i stoickich ścierali się z nim. Jedni mówili: Cóż to chce powiedzieć ten bajarz? Drudzy zaś:
Zdaje się, że jest zwiastunem obcych bogów. Zwiastował im bowiem dobrą nowinę o Jezusie
i zmartwychwstaniu. Zabrali go i zaprowadzili na Areopag, mówiąc: Czy możemy dowiedzieć
się, co to za nowa nauka, którą głosisz?
Na podstawie: Biblia […] z apokryfami, Warszawa 1990, s. 1403.
Źródło 2. Fragment opracowania historycznego
Rada Areopagu stała na straży praw i ustroju, miała nadzór nad władzą wykonawczą
i kontrolowała generalnie administrację spraw państwowych. Do jej kompetencji należało
również wymierzanie kar doraźnych, od których nie było apelacji. Efialtes i Perykles
przeprowadzili na Zgromadzeniu reformę demokratyczną. Heliaja przejęła niektóre
sądownicze funkcje Areopagu, jak sprawy o bezbożność.
Na podstawie: N.G.L. Hammond, Dzieje Grecji, Warszawa 1977, s. 207, 352.
Rozstrzygnij, czy wydarzenia opisane w źródle 1. miały miejsce przed reformą opisaną 2.
w źródle 2. czy po niej. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści obu źródeł. Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: po reformieOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: po reformie
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: po reformie
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 3.11 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Podaj – inną niż most – funkcję budowli zaprezentowanej na fotografii, jaką pełniła ta
budowla w starożytności.
Współczesna fotografia budowli starożytnej
Na podstawie: https://pl.wikipedia.org
Pokaż odpowiedź
funkcja wodociągu [akweduktu] / transport wodyOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązaniefunkcja wodociągu [akweduktu] / transport wody
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: funkcja wodociągu [akweduktu] / transport wody
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłową odpowiedź.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 3.21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, czy zaprezentowana budowla jest typowa dla cywilizacji starożytnej
Grecji czy starożytnego Rzymu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do jednego
widocznego na fotografii elementu architektonicznego.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Współczesna fotografia budowli starożytnej
Na podstawie: https://pl.wikipedia.org
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: RzymuOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: Rzymu
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do
jednego elementu architektonicznego.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: Rzymu
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do
jednego elementu architektonicznego.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 42 punktyForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Uzupełnij tabelę – wpisz obok każdego z opisów stosowaną w historiografii nazwę zakonu, którego dany opis dotyczy.
Opis zakonu Nazwa zakonu
Bracia mniejsi, zakon żebrzący, założony w 1209 r.
we Włoszech. Reguła zakonu głosiła potrzebę ubóstwa
A. indywidualnego i wspólnotowego. Zakładali klasztory
w miastach, gdzie prowadzili działalność wśród plebsu,
w której kładli nacisk na umiłowanie natury.
Męski zakon mniszy, założony w VI w. we Włoszech.
Około 529 r. powstał pierwszy klasztor zakonny na Monte
B. Cassino. Reguła zakonu kładła duży nacisk na modlitwę
oraz pracę umysłową. Zakonnicy prowadzili kancelarie
dworskie, skryptoria klasztorne, szkoły, biblioteki, szpitale.
Męski zakon kleryków regularnych, założony w 1534 r.
Na czele zakonu stał wybierany dożywotnio generalny
przełożony (zwany generałem), bezpośrednio
C. podległy papieżowi. Celem zakonu, obok nauczania
i prowadzenia misji, było wspieranie papieża w trudnych
zadaniach. Zakonnicy składali dodatkowy ślub –
bezwzględnego posłuszeństwa papieżowi.
Na podstawie: Encyklopedia szkolna. Historia, Warszawa 2004, s. 70–71, 228–229, 334–335.
Pokaż odpowiedź
A – franciszkanie
B – benedyktyni
C – jezuiciOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieA – franciszkanie
B – benedyktyni
C – jezuici
Wymagane elementy toku według CKE:
2 pkt – za trzy prawidłowe wskazania.
1 pkt – za dwa prawidłowe wskazania.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: A – franciszkanie
B – benedyktyni
C – jezuici
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 2 pkt – za trzy prawidłowe wskazania.
1 pkt – za dwa prawidłowe wskazania.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 5.11 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Każdemu wydarzeniu opisanemu we fragmentach A–B (źródło 2.) przyporządkuj władcę ze źródła 1., który był związany z tym wydarzeniem. Odpowiedzi zapisz poniżej.
Fragment A – Fragment B –
Źródło 1. Fragment tablicy genealogicznej dynastii Przemyślidów
Brzetysław I
książę Czech 1034–1055
Wratysław II
książę Czech 1061–1085
król Czech 1085–1092
Brzetysław II Borzywoj II Władysław I Sobiesław I
książę Czech książę Czech książę Czech książę Czech
1092–1100 1100–1107, 1117–1120 1109–1117, 1120–1125 1125–1140
Władysław II
książę Czech 1140–1158
król Czech 1158–1172
Bedrzych (Fryderyk) Władysław III Henryk
książę Czech książę Czech 1197
1172–1173, 1178–1189 margrabia Moraw 1197–1222
Przemysł Ottokar I
książę Czech 1192–1193,1197–1198
król Czech 1198–1230
Wacław I
król Czech 1228 (1230)–1253
Przemysł Ottokar II
król Czech 1253–1278
Wacław II
król Czech 1283–1305
król Polski 1300–1305
Uwaga – daty
oznaczają okres Wacław III
panowania. król Węgier i Chorwacji 1301–1305
król Czech i Polski 1305–1306
Na podstawie: Dynastie Europy, red. A. Mączak, Wrocław 2009, s. 266–267.
Źródło 2. Fragmenty opracowań historycznych
Fragment A:
Koronacji dokonał arcybiskup Jakub Świnka, a w samej Wielkopolsce jego kandydatura
zyskała uznanie. Trudno więc mówić tu o uzurpacji, zwłaszcza że po gwałtownej śmierci
Przemysła II idea królewskiej korony polskiej znów przeszła w sferę wizji i planów, a nie
faktów. […] Pod bezpośrednim władaniem nowego króla znajdowały się Małopolska
i większość ziem Wielkopolski. Wkrótce też rozciągnął swą władzę na Pomorze Gdańskie,
gdzie poparł go najbardziej znaczący ród Święców.
Fragment B:
Z wielkim wojskiem uderzył wprost w serce piastowskiego państwa. Spotkał wprawdzie opór,
ale zbyt słaby, aby powstrzymać najeźdźców. Giecz i Kruszwica poddały się bez walki, padły
Gniezno, Poznań i Ostrów (gdzie archeologicznie mamy uchwytne ślady zaciekłej obrony
piastowskiej drużyny). W Poznaniu zbezczeszczono groby Piastów, z Gniezna wywieziono
[relikwie świętego], a także ogromne skarby.
T. Jurek, E. Kizik, Historia Polski do 1572, Warszawa 2013, s. 85;
S. Rosik, P. Wiszewski, Poczet polskich królów i książąt, Wrocław 2005, s. 212–213.
Pokaż odpowiedź
A – Wacław II
B – Brzetysław IOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieA – Wacław II
B – Brzetysław I
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: A – Wacław II
B – Brzetysław I
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za dwa prawidłowe wskazania.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 5.21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, o którym świętym – Stanisławie czy Wojciechu – jest mowa we fragmencie B ze źródła 2. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści źródła.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Źródło 1. Fragment tablicy genealogicznej dynastii Przemyślidów
Brzetysław I
książę Czech 1034–1055
Wratysław II
książę Czech 1061–1085
król Czech 1085–1092
Brzetysław II Borzywoj II Władysław I Sobiesław I
książę Czech książę Czech książę Czech książę Czech
1092–1100 1100–1107, 1117–1120 1109–1117, 1120–1125 1125–1140
Władysław II
książę Czech 1140–1158
król Czech 1158–1172
Bedrzych (Fryderyk) Władysław III Henryk
książę Czech książę Czech 1197
1172–1173, 1178–1189 margrabia Moraw 1197–1222
Przemysł Ottokar I
książę Czech 1192–1193,1197–1198
król Czech 1198–1230
Wacław I
król Czech 1228 (1230)–1253
Przemysł Ottokar II
król Czech 1253–1278
Wacław II
król Czech 1283–1305
król Polski 1300–1305
Uwaga – daty
oznaczają okres Wacław III
panowania. król Węgier i Chorwacji 1301–1305
król Czech i Polski 1305–1306
Na podstawie: Dynastie Europy, red. A. Mączak, Wrocław 2009, s. 266–267.
Źródło 2. Fragmenty opracowań historycznych
Fragment A:
Koronacji dokonał arcybiskup Jakub Świnka, a w samej Wielkopolsce jego kandydatura
zyskała uznanie. Trudno więc mówić tu o uzurpacji, zwłaszcza że po gwałtownej śmierci
Przemysła II idea królewskiej korony polskiej znów przeszła w sferę wizji i planów, a nie
faktów. […] Pod bezpośrednim władaniem nowego króla znajdowały się Małopolska
i większość ziem Wielkopolski. Wkrótce też rozciągnął swą władzę na Pomorze Gdańskie,
gdzie poparł go najbardziej znaczący ród Święców.
Fragment B:
Z wielkim wojskiem uderzył wprost w serce piastowskiego państwa. Spotkał wprawdzie opór,
ale zbyt słaby, aby powstrzymać najeźdźców. Giecz i Kruszwica poddały się bez walki, padły
Gniezno, Poznań i Ostrów (gdzie archeologicznie mamy uchwytne ślady zaciekłej obrony
piastowskiej drużyny). W Poznaniu zbezczeszczono groby Piastów, z Gniezna wywieziono
[relikwie świętego], a także ogromne skarby.
T. Jurek, E. Kizik, Historia Polski do 1572, Warszawa 2013, s. 85;
S. Rosik, P. Wiszewski, Poczet polskich królów i książąt, Wrocław 2005, s. 212–213.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: o WojciechuOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: o Wojciechu
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie
do źródła.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: o Wojciechu
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie
do źródła.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 61 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Plan miasta
Na podstawie: M. Tymowski, Człowiek i historia […], Warszawa 2002, s. 79.
6. Rozstrzygnij, którą cyfrą – 1, 2 czy 3 – oznaczono w legendzie obszar miasta lokowanego na prawie niemieckim. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji
z planu.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: 3Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: 3
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do
jednego elementu graficznego.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: 3
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do
jednego elementu graficznego.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 7.11 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, czy źródła 1. i 2. odnoszą się do tej samej wojny. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji z obu źródeł.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Źródło 1. Fragment dokumentu
[W]szystkich mieszkańców ziemi pruskiej, chełmińskiej, królewieckiej, elbląskiej i pomorskiej
[…] przyjęliśmy i objęliśmy w dobrowolne i samorzutne poddanie się. Przyjęliśmy ich pod
rządy, opiekę, w panowanie, poddaństwo i posłuszeństwo, a brzmieniem niniejszego nie
przez pomyłkę lub nieopatrznie, lecz z całą naszą wiedzą i wolą w imię Boże podejmujemy
i przyjmujemy, ziemie i państwa wymienione do Królestwa Polskiego przyłączamy, ponownie
włączamy, wcielamy i inkorporujemy oraz dopuszczamy, przyłączamy, włączamy do
użytkowania i uczestnictwa we wszystkich dobrach, prawach, wolnościach i prerogatywach,
które dotąd posiadają prałaci, panowie, szlachta Królestwa Polskiego […].
L. Matusik, Teksy źródłowe […], Wrocław 1975, s. 282.
Źródło 2. Mapa
Na podstawie: https://mapyonline.[…].pl
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: takOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: tak
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: tak
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 7.21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Wystawcą dokumentu cytowanego w źródle 1. był
A. Jan Olbracht.
B. Władysław Jagiełło.
C. Kazimierz Jagiellończyk.
D. Władysław Warneńczyk.
Źródło 1. Fragment dokumentu
[W]szystkich mieszkańców ziemi pruskiej, chełmińskiej, królewieckiej, elbląskiej i pomorskiej
[…] przyjęliśmy i objęliśmy w dobrowolne i samorzutne poddanie się. Przyjęliśmy ich pod
rządy, opiekę, w panowanie, poddaństwo i posłuszeństwo, a brzmieniem niniejszego nie
przez pomyłkę lub nieopatrznie, lecz z całą naszą wiedzą i wolą w imię Boże podejmujemy
i przyjmujemy, ziemie i państwa wymienione do Królestwa Polskiego przyłączamy, ponownie
włączamy, wcielamy i inkorporujemy oraz dopuszczamy, przyłączamy, włączamy do
użytkowania i uczestnictwa we wszystkich dobrach, prawach, wolnościach i prerogatywach,
które dotąd posiadają prałaci, panowie, szlachta Królestwa Polskiego […].
L. Matusik, Teksy źródłowe […], Wrocław 1975, s. 282.
Źródło 2. Mapa
Na podstawie: https://mapyonline.[…].pl
Pokaż odpowiedź
COdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: C
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za odpowiedź poprawną.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 82 punktyForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Kościół św. Jana Chrzciciela w Gnieźnie
N podstawie: https://wzgorzelecha.pl
8. Podaj nazwy dwóch stylów architektonicznych, które reprezentuje kościół
przedstawiony na fotografii, oraz wymień po jednej widocznej cesze każdego z tych
stylów.
Nazwa stylu 1.: Cecha: Nazwa stylu 2.: Cecha:
Pokaż odpowiedź
Nazwa stylu 1.: gotyk
Przykładowa cecha: ostrołukowe okna
Nazwa stylu 2.: barok
Przykładowa cecha: ozdobny hełm wieżyOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieNazwa stylu 1.: gotyk
Przykładowa cecha: ostrołukowe okna
Nazwa stylu 2.: barok
Przykładowa cecha: ozdobny hełm wieży
Wymagane elementy toku według CKE:
2 pkt – za podanie dwóch nazw stylów i po jednej widocznej cesze każdego z nich.
1 pkt – za podanie dwóch nazw stylów bez cech albo za podanie nazwy jednego stylu
i jednej widocznej cechy tego stylu.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Nazwa stylu 1.: gotyk
Przykładowa cecha: ostrołukowe okna
Nazwa stylu 2.: barok
Przykładowa cecha: ozdobny hełm wieży
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 2 pkt – za podanie dwóch nazw stylów i po jednej widocznej cesze każdego z nich.
1 pkt – za podanie dwóch nazw stylów bez cech albo za podanie nazwy jednego stylu
i jednej widocznej cechy tego stylu.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 9.11 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Dokument został uchwalony w okresie bezkrólewia po śmierci
A. Zygmunta Augusta.
B. Stefana Batorego.
C. Zygmunta III.
D. Władysława IV.
Fragmenty dokumentu
My, Rady Koronne […] jednej a nierozerwalnej Rzeczypospolitej […] oznajmujemy […],
iż pod tym niebezpiecznym czasem, bez króla pana zwierzchniego mieszkając, staraliśmy
się o to wszyscy pilnie na zjeździe warszawskim, jako byśmy przykładem przodków swych
sami między sobą pokój, sprawiedliwość, porządek i obronę Rzeczypospolitej zatrzymać
i zachować mogli. […] A iż w Rzeczypospolitej naszej jest dissidium [różność] niemałe
in causa religionis christianae [w sprawie religii chrześcijańskiej], zabiegając temu, aby się
z tej przyczyny między ludźmi seditio [bunt] jaka szkodliwa nie wszczęła, którą po inszych
królestwach […] widziemy, obiecujemy to sobie spólnie […], iż którzy jesteśmy dissidentes
de religione [rozróżnieni w wierze], pokój między sobą zachować, a dla różnej wiary
i odmiany w kościele krwie nie przelewać […].
Wiek XVI–XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 146.
Pokaż odpowiedź
AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: A
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za odpowiedź poprawną.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 9.21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Podaj stosowaną w historiografii nazwę dokumentu zacytowanego w źródle.
Fragmenty dokumentu
My, Rady Koronne […] jednej a nierozerwalnej Rzeczypospolitej […] oznajmujemy […],
iż pod tym niebezpiecznym czasem, bez króla pana zwierzchniego mieszkając, staraliśmy
się o to wszyscy pilnie na zjeździe warszawskim, jako byśmy przykładem przodków swych
sami między sobą pokój, sprawiedliwość, porządek i obronę Rzeczypospolitej zatrzymać
i zachować mogli. […] A iż w Rzeczypospolitej naszej jest dissidium [różność] niemałe
in causa religionis christianae [w sprawie religii chrześcijańskiej], zabiegając temu, aby się
z tej przyczyny między ludźmi seditio [bunt] jaka szkodliwa nie wszczęła, którą po inszych
królestwach […] widziemy, obiecujemy to sobie spólnie […], iż którzy jesteśmy dissidentes
de religione [rozróżnieni w wierze], pokój między sobą zachować, a dla różnej wiary
i odmiany w kościele krwie nie przelewać […].
Wiek XVI–XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 146.
Pokaż odpowiedź
Akt konfederacji warszawskiej [konfederacja warszawska]Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieAkt konfederacji warszawskiej [konfederacja warszawska]
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Akt konfederacji warszawskiej [konfederacja warszawska]
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za odpowiedź poprawną.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 9.31 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Podaj stosowaną w historiografii nazwę wydarzeń we Francji, do których nawiązali autorzy dokumentu.
Fragmenty dokumentu
My, Rady Koronne […] jednej a nierozerwalnej Rzeczypospolitej […] oznajmujemy […],
iż pod tym niebezpiecznym czasem, bez króla pana zwierzchniego mieszkając, staraliśmy
się o to wszyscy pilnie na zjeździe warszawskim, jako byśmy przykładem przodków swych
sami między sobą pokój, sprawiedliwość, porządek i obronę Rzeczypospolitej zatrzymać
i zachować mogli. […] A iż w Rzeczypospolitej naszej jest dissidium [różność] niemałe
in causa religionis christianae [w sprawie religii chrześcijańskiej], zabiegając temu, aby się
z tej przyczyny między ludźmi seditio [bunt] jaka szkodliwa nie wszczęła, którą po inszych
królestwach […] widziemy, obiecujemy to sobie spólnie […], iż którzy jesteśmy dissidentes
de religione [rozróżnieni w wierze], pokój między sobą zachować, a dla różnej wiary
i odmiany w kościele krwie nie przelewać […].
Wiek XVI–XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 146.
Pokaż odpowiedź
Noc św. Bartłomieja / rzeź hugenotów [w noc św. Bartłomieja]Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieNoc św. Bartłomieja / rzeź hugenotów [w noc św. Bartłomieja]
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Noc św. Bartłomieja / rzeź hugenotów [w noc św. Bartłomieja]
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za odpowiedź poprawną.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 101 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Rewers medalu upamiętniającego podpisanie traktatu
Szczęśliwie odzyskany
22 września Kamieniec
na Podolu.
https://www.wilanow-palac.pl
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest 10.
prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. Traktat upamiętniony na medalu został podpisany za panowania
1. P F
Jana III Sobieskiego.
Traktat upamiętniony na medalu kończył wojny Rzeczypospolitej
2. P F
z Portą Ottomańską.
Pokaż odpowiedź
1. – F
2. – POdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1. – F
2. – P
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1. – F
2. – P
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za dwa prawidłowe wskazania.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 11.12 punktyForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Każdemu fragmentowi dokumentu (A–C) przyporządkuj nazwę państwa, w którym
dokument ten został uchwalony. Odpowiedzi zapisz poniżej.
Fragment A – Fragment B – Fragment C –
Fragmenty dokumentów
Fragment dokumentu A: §1. Wszelka niniejszym przyznana władza ustawodawcza
przysługuje Kongresowi […], który składa się z Senatu i z Izby Reprezentantów.
§2. W skład Izby Reprezentantów wchodzą członkowie wybierani co dwa lata przez ludność
poszczególnych stanów […].
Fragment dokumentu B: Władzę wykonawczą powierza się Dyrektoriatowi [złożonemu]
z pięciu członków, wybieranych przez ciało prawodawcze w celu wykonywania czynności
zgromadzenia wyborczego w imieniu narodu.
Fragment dokumentu C: Osoba króla jest święta i bezpieczna od wszystkiego […]. Dochody
tak, jak […] i prerogatywy tronowi właściwe, niniejszą konstytucją […] zawarowane, tkniętymi
być nie będą mogły. […] Straż, czyli rada królewska, do dozoru całości i egzekucji praw
królowi dodana, składać się będzie: I-mo, z prymasa jako głowy duchowieństwa […]; 2-do,
z pięciu ministrów […].
T. Maresz, K. Juszczyk, Historia w tekstach źródłowych […], t. 2, Rzeszów 2000, s. 28, 39–41;
Wiek XVI–XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 436.
Pokaż odpowiedź
A – Stany Zjednoczone [Ameryki]
B – Francja
C – Polska / RzeczpospolitaOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieA – Stany Zjednoczone [Ameryki]
B – Francja
C – Polska / Rzeczpospolita
Wymagane elementy toku według CKE:
2 pkt – za odpowiedź zawierającą trzy prawidłowe wskazania.
1 pkt – za odpowiedź zawierającą dwa prawidłowe wskazania.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: A – Stany Zjednoczone [Ameryki]
B – Francja
C – Polska / Rzeczpospolita
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 2 pkt – za odpowiedź zawierającą trzy prawidłowe wskazania.
1 pkt – za odpowiedź zawierającą dwa prawidłowe wskazania.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 11.21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, który z dokumentów zacytowanych we fragmentach A–C powstał
najwcześniej. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do źródeł i wiedzy własnej.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Fragmenty dokumentów
Fragment dokumentu A: §1. Wszelka niniejszym przyznana władza ustawodawcza
przysługuje Kongresowi […], który składa się z Senatu i z Izby Reprezentantów.
§2. W skład Izby Reprezentantów wchodzą członkowie wybierani co dwa lata przez ludność
poszczególnych stanów […].
Fragment dokumentu B: Władzę wykonawczą powierza się Dyrektoriatowi [złożonemu]
z pięciu członków, wybieranych przez ciało prawodawcze w celu wykonywania czynności
zgromadzenia wyborczego w imieniu narodu.
Fragment dokumentu C: Osoba króla jest święta i bezpieczna od wszystkiego […]. Dochody
tak, jak […] i prerogatywy tronowi właściwe, niniejszą konstytucją […] zawarowane, tkniętymi
być nie będą mogły. […] Straż, czyli rada królewska, do dozoru całości i egzekucji praw
królowi dodana, składać się będzie: I-mo, z prymasa jako głowy duchowieństwa […]; 2-do,
z pięciu ministrów […].
T. Maresz, K. Juszczyk, Historia w tekstach źródłowych […], t. 2, Rzeszów 2000, s. 28, 39–41;
Wiek XVI–XVIII w źródłach […], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 1999, s. 436.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: A
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: A
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 121 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Źródło 1. Fragment dekretu
Z Bożej Łaski, My, Mikołaj I, [...] Król Polski etc. postanowiliśmy i stanowimy:
[…] W mieście Naszym stołecznym Warszawie ustanawiamy Bank pod nazwiskiem Banku
Polskiego […]. […] Bank mocen jest wypuszczać bilety bankowe […].
Wiek XIX w źródłach [...], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2002, s. 153–154.
Źródło 2. Banknot
https://[…]monet.pl
Rozstrzygnij, czy banknot zaprezentowany w źródle 2. został wyemitowany przez 12.
bank, o którym mowa w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do informacji zawartych w obu źródłach.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: nieOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: nie
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: nie
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 131 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
List do fabrykanta, początek XIX wieku
Dopiero co dostarczono mi informacji, że jest Pan posiadaczem tych nienawistnych maszyn
[włókienniczych]. Moi ludzie pragną, bym napisał do Pana i ostrzegł, jak należy, aby Pan
zniszczył je, i z tego powodu pragnę, aby Pan zrozumiał dobrze to, co piszę do Pana. Proszę
przyjąć do wiadomości, że jeśli nie zostaną one zniszczone do końca następnego tygodnia,
polecę jednemu z mych poruczników, by na czele 300 ludzi zburzył je.
Wiek XIX w źródłach [...], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2001, s. 133.
Wyjaśnij społeczne motywy nazwania przez autora listu maszyn parowych 13.
nienawistnymi.
Pokaż odpowiedź
• Autor postrzegał maszyny jako zagrożenie dla miejsc pracy dla robotników w fabrykach,
co bezpośrednio mogło wpłynąć na pogorszenie ich statusu materialnego.
• Autor dostrzegał negatywne społeczne następstwa rewolucji przemysłowej.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie• Autor postrzegał maszyny jako zagrożenie dla miejsc pracy dla robotników w fabrykach,
co bezpośrednio mogło wpłynąć na pogorszenie ich statusu materialnego.
• Autor dostrzegał negatywne społeczne następstwa rewolucji przemysłowej.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: • Autor postrzegał maszyny jako zagrożenie dla miejsc pracy dla robotników w fabrykach,
co bezpośrednio mogło wpłynąć na pogorszenie ich statusu materialnego.
• Autor dostrzegał negatywne społeczne następstwa rewolucji przemysłowej.
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe wyjaśnienie.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 14.11 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, który z herbów przedstawionych w źródle 2. (A czy B) został ustanowiony podczas powstania zilustrowanego w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij,
odwołując się do źródeł i wiedzy własnej.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Źródło 1. Mapa ziem polskich w czasie jednego z powstań narodowych
Na podstawie: Wielka Encyklopedia PWN, red. J. Wojnowski, t. 22, Warszawa 2004, s. 176.
Źródło 2. Herby powstańcze na szablach
A B
Na podstawie: https://muzeumwp.pl; J. Jarosławski, Szable powstańców […], Warszawa 2023, s. 96.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: A
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: A
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 14.22 punktyForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Działania zbrojne ukazane w źródle 1. toczyły się m.in. na tzw. ziemiach
1. P F
zabranych.
Układ granic widocznych na mapie był efektem postanowień
2. P F
pokoju w Tylży.
Jedną z bohaterek powstania, którego przebieg przedstawiono na mapie,
3. P F
była Emilia Plater.
Źródło 1. Mapa ziem polskich w czasie jednego z powstań narodowych
Na podstawie: Wielka Encyklopedia PWN, red. J. Wojnowski, t. 22, Warszawa 2004, s. 176.
Źródło 2. Herby powstańcze na szablach
A B
Na podstawie: https://muzeumwp.pl; J. Jarosławski, Szable powstańców […], Warszawa 2023, s. 96.
Pokaż odpowiedź
1. – P, 2. – F, 3. – POdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1. – P, 2. – F, 3. – P
Wymagane elementy toku według CKE:
2 pkt – za odpowiedź zawierającą trzy prawidłowe wskazania.
1 pkt – za odpowiedź zawierającą dwa prawidłowe wskazania.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1. – P, 2. – F, 3. – P
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 2 pkt – za odpowiedź zawierającą trzy prawidłowe wskazania.
1 pkt – za odpowiedź zawierającą dwa prawidłowe wskazania.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 15.11 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Oceń prawdziwość poniższych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest
prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Głód bawełniany był społeczno-gospodarczą konsekwencją wybuchu
1. P F
wojny secesyjnej.
Autor tekstu tłumaczy wysokie bezrobocie zmianą technologii produkcji
2. P F
włókienniczej.
Fragment opracowania historycznego
Port w Liverpoolu był głównym ośrodkiem odpowiedzialnym za dostawy importowanej
bawełny dla brytyjskiego przemysłu włókienniczego. Ponad 80% tego importu pochodziło ze
Stanów Zjednoczonych. Przywódcy konfederatów wierzyli, że jest to skuteczne narzędzie
nacisku, które pozwoli im skłonić Wielką Brytanię do udziału w wojnie, i nałożyli embargo na
dostawy bawełny. Ceny bawełny podskoczyły z 6,25 do 27,25 pensów za funt. Import spadł
z 2,6 mln bel w 1860 r. do niecałych 72 tys. w 1862 r. Pozbawieni dostaw bawełny, robotnicy
nie mieli żadnego zajęcia. Pod koniec 1862 r. połowa z nich znalazła się na bruku. Blisko
jedna czwarta wszystkich mieszkańców hrabstwa żyła dzięki dobroczynności społecznej.
Ten okres nazwano „głodem bawełnianym”.
Na podstawie: N. Ferguson, Potęga pieniądza […], Kraków 2015, s. 96–97.
Pokaż odpowiedź
1. – P, 2. – FOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1. – P, 2. – F
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1. – P, 2. – F
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za odpowiedź zawierającą dwa prawidłowe wskazania.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 15.21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, czy – zdaniem autora – o wprowadzeniu zakazu eksportu bawełny do
Wielkiej Brytanii zdecydowała strona zwolenników czy strona przeciwników
abolicjonizmu. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do treści źródła.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Fragment opracowania historycznego
Port w Liverpoolu był głównym ośrodkiem odpowiedzialnym za dostawy importowanej
bawełny dla brytyjskiego przemysłu włókienniczego. Ponad 80% tego importu pochodziło ze
Stanów Zjednoczonych. Przywódcy konfederatów wierzyli, że jest to skuteczne narzędzie
nacisku, które pozwoli im skłonić Wielką Brytanię do udziału w wojnie, i nałożyli embargo na
dostawy bawełny. Ceny bawełny podskoczyły z 6,25 do 27,25 pensów za funt. Import spadł
z 2,6 mln bel w 1860 r. do niecałych 72 tys. w 1862 r. Pozbawieni dostaw bawełny, robotnicy
nie mieli żadnego zajęcia. Pod koniec 1862 r. połowa z nich znalazła się na bruku. Blisko
jedna czwarta wszystkich mieszkańców hrabstwa żyła dzięki dobroczynności społecznej.
Ten okres nazwano „głodem bawełnianym”.
Na podstawie: N. Ferguson, Potęga pieniądza […], Kraków 2015, s. 96–97.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: przeciwnikówOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: przeciwników
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do
treści źródła.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: przeciwników
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do
treści źródła.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 16.11 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, które z czasopism ukazanych w źródle 2. – A czy B – prezentowało treści zbieżne z poglądami autora źródła 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do
informacji z tekstu i właściwej strony tytułowej czasopisma.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Źródło 1. Fragment artykułu
A gdym się zastanowił nad narodem, z którym mię wiązało wszystko, co cieszy, i wszystko,
co boli, wszystko, co we mnie myśli, i wszystko, co czuje, przychodziłem do przekonania, że
moje dziecinne marzenia i rojenia zespalają się z moim młodzieńczym światopoglądem.
Socjalista w Polsce dążyć musi do niepodległości kraju, a niepodległość jest znamiennym
warunkiem zwycięstwa socjalizmu w Polsce.
[…], Myśli, mowy i rozkazy, Warszawa 1989, s. 75.
Źródło 2. Strony tytułowe czasopism
A
B
Historia Polskiego Rewolucyjnego Ruchu Robotniczego, Warszawa 1975, faksymile.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: A
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: A
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 16.21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, czy rewolucja, o której informuje czasopismo B, zakończyła się obaleniem monarchii w Rosji. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do faktografii.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Źródło 1. Fragment artykułu
A gdym się zastanowił nad narodem, z którym mię wiązało wszystko, co cieszy, i wszystko,
co boli, wszystko, co we mnie myśli, i wszystko, co czuje, przychodziłem do przekonania, że
moje dziecinne marzenia i rojenia zespalają się z moim młodzieńczym światopoglądem.
Socjalista w Polsce dążyć musi do niepodległości kraju, a niepodległość jest znamiennym
warunkiem zwycięstwa socjalizmu w Polsce.
[…], Myśli, mowy i rozkazy, Warszawa 1989, s. 75.
Źródło 2. Strony tytułowe czasopism
A
B
Historia Polskiego Rewolucyjnego Ruchu Robotniczego, Warszawa 1975, faksymile.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: nieOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: nie
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie
do faktografii.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: nie
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie
do faktografii.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 17.11 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Podaj nazwę ruchu społeczno-politycznego, do którego osiągnięć odnoszą się źródła.
Źródło 1. Przebudzenie – amerykańska ilustracja z 1915 roku
Kalifornia, Nevada, Oregon, Waszyngton, Idaho,
Utah, Arizona, Montana, Wyoming, Kolorado, Kansas
Głosy dla kobiet
Na podstawie: https://www.loc.gov
Źródło 2. XIX poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych [18 sierpnia 1920 roku]
Stany Zjednoczone ani którykolwiek ze stanów nie może obywateli Stanów Zjednoczonych
pozbawić praw wyborczych ani ograniczyć ich ze względu na płeć.
http://libr.sejm.gov.pl
Pokaż odpowiedź
ruch sufrażystek / feminizm / ruch emancypacyjnyOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieruch sufrażystek / feminizm / ruch emancypacyjny
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: ruch sufrażystek / feminizm / ruch emancypacyjny
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłową odpowiedź.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 17.21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
W Polsce prawo, do którego nawiązują oba źródła, zostało wprowadzone w roku
A. odzyskania niepodległości.
B. uchwalenia konstytucji marcowej.
C. uchwalenia konstytucji kwietniowej.
D. zakończenia II wojny światowej.
Źródło 1. Przebudzenie – amerykańska ilustracja z 1915 roku
Kalifornia, Nevada, Oregon, Waszyngton, Idaho,
Utah, Arizona, Montana, Wyoming, Kolorado, Kansas
Głosy dla kobiet
Na podstawie: https://www.loc.gov
Źródło 2. XIX poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych [18 sierpnia 1920 roku]
Stany Zjednoczone ani którykolwiek ze stanów nie może obywateli Stanów Zjednoczonych
pozbawić praw wyborczych ani ograniczyć ich ze względu na płeć.
http://libr.sejm.gov.pl
Pokaż odpowiedź
AOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: A
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – za prawidłową odpowiedź.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 183 punktyForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Twoja kolej, Germanio! – francuski rysunek z 1919 roku
Na podstawie: https://gallica.bnf.fr
Wyjaśnij przesłanie rysunku, interpretując jego dwa elementy graficzne i tytuł. 18.
W odpowiedzi uwzględnij kontekst historyczny z roku powstania tego rysunku. –
Pokaż odpowiedź
Wymowa rysunku jest pozytywna dla państwa francuskiego / negatywna dla Niemiec.
W 1919 roku podczas podpisywania traktatu wersalskiego to Francja (uosobiona przez
Mariannę w frygijskiej, czerwonej czapce) nakazuje przegranym Niemcom m.in. rozbrojenie
(Germania, kobieta w hełmie, która nie ma miecza w ręce, leży on przydeptany na ziemi).
Rok 1919 znajduje się w świetlistej aureoli. Jest to rok triumfu Francji. Tytuł „Twoja kolej
Germanio!” jest nawiązaniem do roku 1871 – klęski Francji w wojnie z Prusami. Bismarck
wówczas zmusił Francuzów (Marianna – personifikacja Francji) do przyjęcia upokarzających
warunków. Kolorystyka tej części szara, smutna, przygnębiająca.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieWymowa rysunku jest pozytywna dla państwa francuskiego / negatywna dla Niemiec.
W 1919 roku podczas podpisywania traktatu wersalskiego to Francja (uosobiona przez
Mariannę w frygijskiej, czerwonej czapce) nakazuje przegranym Niemcom m.in. rozbrojenie
(Germania, kobieta w hełmie, która nie ma miecza w ręce, leży on przydeptany na ziemi).
Rok 1919 znajduje się w świetlistej aureoli. Jest to rok triumfu Francji. Tytuł „Twoja kolej
Germanio!” jest nawiązaniem do roku 1871 – klęski Francji w wojnie z Prusami. Bismarck
wówczas zmusił Francuzów (Marianna – personifikacja Francji) do przyjęcia upokarzających
warunków. Kolorystyka tej części szara, smutna, przygnębiająca.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 3 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 3 pkt – za prawidłowe wyjaśnienie wymowy rysunku wraz z interpretacją dwóch elementów
graficznych i tytułu oraz przedstawienie kontekstu historycznego z 1919 roku.
2 pkt – za prawidłowe wyjaśnienie wymowy rysunku wraz z interpretacją dwóch elementów
graficznych lub tytułu oraz przedstawienie kontekstu historycznego z 1919 roku.
1 pkt – za prawidłowe wyjaśnienie wymowy rysunku wraz z interpretacją dwóch elementów
graficznych lub tytułu bez przedstawienia kontekstu historycznego z 1919 roku.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 192 punktyForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Fragment konstytucji marcowej
Art. 40. Jeżeli Prezydent Rzeczypospolitej nie może sprawować urzędu, oraz w razie
opróżnienia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej wskutek śmierci, zrzeczenia się lub innej
przyczyny, zastępuje go Marszałek Sejmu.
Art. 41. W razie opróżnienia urzędu Prezydenta Rzeczypospolitej Sejm i Senat łączą się
natychmiast na zaproszenie Marszałka Sejmu i pod jego przewodnictwem z samego prawa
w Zgromadzenie Narodowe celem wyboru Prezydenta.
http://libr.sejm.gov.pl
19. Wymień dwa wydarzenia z dziejów II Rzeczypospolitej, które spowodowały
konieczność zastosowania zacytowanych zapisów konstytucji.
Wydarzenie 1.: Wydarzenie 2.:
Pokaż odpowiedź
• zabójstwo / śmierć prezydenta [Gabriela] Narutowicza
• zrzeczenie się urzędu przez prezydenta [Stanisława] Wojciechowskiego / zamach majowyOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie• zabójstwo / śmierć prezydenta [Gabriela] Narutowicza
• zrzeczenie się urzędu przez prezydenta [Stanisława] Wojciechowskiego / zamach majowy
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: • zabójstwo / śmierć prezydenta [Gabriela] Narutowicza
• zrzeczenie się urzędu przez prezydenta [Stanisława] Wojciechowskiego / zamach majowy
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 2 pkt – za podanie dwóch wydarzeń.
1 pkt – za podanie jednego wydarzenia.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 201 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Fragment okładki książki
Na podstawie: www.profinfo.pl
20. Podaj stosowane w historiografii nazwy dwóch totalitaryzmów, do których nawiązuje tytuł książki.
• •
Pokaż odpowiedź
• komunizm [ZSRR]
• faszyzm [faszystowskie Włochy]
• nazizm [III Rzesza, hitlerowskie Niemcy]Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie• komunizm [ZSRR]
• faszyzm [faszystowskie Włochy]
• nazizm [III Rzesza, hitlerowskie Niemcy]
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: • komunizm [ZSRR]
• faszyzm [faszystowskie Włochy]
• nazizm [III Rzesza, hitlerowskie Niemcy]
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za podanie dwóch nazw.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 21.11 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Podaj nazwisko polskiego ekonomisty związanego z inwestycjami, do których odnoszą się źródła 1. i 2.
Źródło1. Fragment strony tytułowej czasopisma
Na podstawie: https://www.jbc.bj.uj.edu.pl
Źródło 2. Fragment plakatu
Na podstawie: https://muzeumplock.eu
Pokaż odpowiedź
[Eugeniusz] KwiatkowskiOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie[Eugeniusz] Kwiatkowski
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: [Eugeniusz] Kwiatkowski
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłową odpowiedź.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 21.21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, które źródło – 1. czy 2. – nawiązuje do inwestycji rozpoczętej w okresie rządów sanacji w Polsce. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do faktografii.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Źródło1. Fragment strony tytułowej czasopisma
Na podstawie: https://www.jbc.bj.uj.edu.pl
Źródło 2. Fragment plakatu
Na podstawie: https://muzeumplock.eu
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: źródło 1Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: źródło 1
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do
faktografii.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: źródło 1
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do
faktografii.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 221 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Źródło 1. Fragment dokumentu traktatowego
30 lipca 1941 […]. Rząd Związku Socjalistycznych Republik Rad oświadcza swą zgodę na
tworzenie na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Rad Armii Polskiej, której
dowódca będzie mianowany przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej w porozumieniu z rządem
Związku Socjalistycznych Republik Rad. Armia Polska na terytorium Związku
Socjalistycznych Republik Rad podlegać będzie w sprawach operacyjnych Naczelnemu
Dowództwu Związku Socjalistycznych Republik Rad, w składzie którego będzie się
znajdować przedstawiciel Armii Polskiej.
Wiek XX w źródłach [...], oprac. M. Sobańska-Bondaruk, S.B. Lenard, Warszawa 2001, s. 257–258.
Źródło 2. Fragment opracowania historycznego
Nikt się nie spodziewał, że ocena udziału 1. dywizji w bitwie pod Lenino do południa drugiego
dnia stanowiła podstawę do podjęcia przez Wodza Naczelnego Radzieckich Sił Zbrojnych,
marszałka Józefa Stalina, decyzji o wycofaniu kościuszkowców z dalszej walki. Marszałek
Stalin w rozmowie z Wandą Wasilewską uznał, że kościuszkowcy w ciągu dwóch dni
pokazali już, że nie tylko chcą walczyć u boku Armii Radzieckiej przeciwko wspólnemu
wrogowi, ale także umieją walczyć.
K. Sobczak, […], Warszawa 1988, s. 189–190.
22. Rozstrzygnij, czy źródło 2. przedstawia losy formacji wojskowej, która powstała na mocy traktatu przytoczonego w źródle 1. Odpowiedź uzasadnij, odwołując się do obu
źródeł.
Rozstrzygnięcie: Uzasadnienie:
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie: nieOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie: nie
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rozstrzygnięcie: nie
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za prawidłowe rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu
źródeł.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 231 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
W. Dobrowolski – Armia pokoju
https://encyklopediateatru.pl
Podaj nazwę stylu w sztuce reprezentowanego przez przedstawiony obraz. Odpowiedź 23.
uzasadnij, charakteryzując jedną widoczną cechę tego stylu.
Nazwa: Uzasadnienie:
Pokaż odpowiedź
Nazwa: socrealizm / realizm socjalistyczny
Przykładowe cechy:
• realistyczne przedstawianie ludzi pracy
• propaganda pokoju na świecieOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieNazwa: socrealizm / realizm socjalistyczny
Przykładowe cechy:
• realistyczne przedstawianie ludzi pracy
• propaganda pokoju na świecie
Wymagane elementy toku według CKE:
1 pkt – za odpowiedź zawierającą prawidłowa nazwę stylu w sztuce i jedną widoczną cechę.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Nazwa: socrealizm / realizm socjalistyczny
Przykładowe cechy:
• realistyczne przedstawianie ludzi pracy
• propaganda pokoju na świecie
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za odpowiedź zawierającą prawidłowa nazwę stylu w sztuce i jedną widoczną cechę.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 24.12 punktyForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Porównaj oceny porozumienia okrągłego stołu zaprezentowane w źródłach 1. i 2. –
przedstaw jedno podobieństwo i jedną różnicę między tymi ocenami.
Podobieństwo: Różnica:
Źródło 1. Fragment opracowania historycznego
[Bilans porozumienia] wydaje się następujący: ekipa Jaruzelskiego, nie rezygnując z kontroli
nad najistotniejszymi narzędziami sprawowania władzy, postanowiła zbudować dla
umiarkowanej części opozycji reglamentowane miejsce w systemie politycznym,
a równocześnie przesunąć rzeczywiste centrum dyspozycji politycznej z Komitetu
Centralnego PZPR do urzędu prezydenta, którym zostać miał Jaruzelski. W stosunku do
ofert składanych opozycji jeszcze przed okrągłym stołem, najważniejszy sukces strony
solidarnościowej stanowiła decyzja o wolnych wyborach do Senatu. Jednak to nie okrągły
stół, ale wydarzenia czterech następnych miesięcy przesądziły o tym, że Polską co najmniej
do 1995 r. nie rządził – jako prezydent PRL – generał Jaruzelski. W kwietniu 1989 r., gdy
składano podpisy pod porozumieniami okrągłego stołu, ta ostatnia perspektywa wydawała
się całkiem realna.
A. Dudek, Historia polityczna Polski […], Warszawa 2007, s. 28.
Źródło 2. Fragment opracowania historycznego
Porozumienie Okrągłego Stołu zadziwiało świat jako niezwykły przykład rozwiązania
głębokiego, wieloletniego konfliktu politycznego. Polska jako pierwszy kraj „realnego
socjalizmu” wychodziła ku tworzeniu systemu pluralistycznego i demokratycznego. Ułożone
przy Okrągłym Stole zręby ustroju konstytucyjnego oznaczały bardzo głęboką zmianę
istniejącego porządku. Pierwszą instytucją prawdziwej demokracji parlamentarnej miał być
Senat, który – choć zachowywał ograniczone kompetencje – nie był jednak instytucją
„malowaną”. […] Zapisy […] dotyczące poszerzenia wolności słowa i druku, możliwości
zrzeszania się w organizacjach społecznych i zawodowych dawały podstawę do budowania
demokratycznego społeczeństwa. Uprawniony jest więc pogląd, że Okrągły Stół był wielkim
zwycięstwem solidarnościowej opozycji. Zwycięstwem ponadto osiągniętym bezkrwawo oraz
otwierającym drogę do budowy państwa demokratycznego i stabilnego wewnętrznie.
Współautorami Okrągłego Stołu byli również przedstawiciele władz; bez ich współdziałania,
wykazanej zdolności do cofania się ta droga przemian byłaby zablokowana.
A. Friszke, Polska. Losy państwa i narodu […], Warszawa 2003, s. 458–459.
Pokaż odpowiedź
Podobieństwa:
• W obu tekstach podkreślono znaczenie decyzji o wyborach / utworzeniu senatu jako
instytucji demokratycznej.
• W obu tekstach fakt utworzenia senatu oceniany jest jako sukces opozycji / „Solidarności”.
• W obu tekstach jest mowa o ustępstwach władzy komunistycznej na rzecz opozycji.
Różnice:
• Autor źródła 1. krytycznie przedstawia postanowienia porozumienie okrągłego stołu,
źródło 2. zawiera jednoznacznie pozytywną opinię.
• Autor źródła 1. twierdzi, że to nie okrągły stół stanowił wydarzenie przełomowe, tylko
wydarzenia późniejsze. Dla autora źródła 2. okrągły stół był wydarzeniem przełomowym.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązaniePodobieństwa:
• W obu tekstach podkreślono znaczenie decyzji o wyborach / utworzeniu senatu jako
instytucji demokratycznej.
• W obu tekstach fakt utworzenia senatu oceniany jest jako sukces opozycji / „Solidarności”.
• W obu tekstach jest mowa o ustępstwach władzy komunistycznej na rzecz opozycji.
Różnice:
• Autor źródła 1. krytycznie przedstawia postanowienia porozumienie okrągłego stołu,
źródło 2. zawiera jednoznacznie pozytywną opinię.
• Autor źródła 1. twierdzi, że to nie okrągły stół stanowił wydarzenie przełomowe, tylko
wydarzenia późniejsze. Dla autora źródła 2. okrągły stół był wydarzeniem przełomowym.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 2 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 2 pkt – za podanie jednego podobieństwa i jednej różnicy między opiniami.
1 pkt – za podanie jednego podobieństwa albo jednej różnicy między opiniami.
0 pkt – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 24.21 punktForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Podaj nazwę państwa europejskiego, w którym w 1989 roku doszło do krwawego obalenia dyktatury komunistycznej.
Źródło 1. Fragment opracowania historycznego
[Bilans porozumienia] wydaje się następujący: ekipa Jaruzelskiego, nie rezygnując z kontroli
nad najistotniejszymi narzędziami sprawowania władzy, postanowiła zbudować dla
umiarkowanej części opozycji reglamentowane miejsce w systemie politycznym,
a równocześnie przesunąć rzeczywiste centrum dyspozycji politycznej z Komitetu
Centralnego PZPR do urzędu prezydenta, którym zostać miał Jaruzelski. W stosunku do
ofert składanych opozycji jeszcze przed okrągłym stołem, najważniejszy sukces strony
solidarnościowej stanowiła decyzja o wolnych wyborach do Senatu. Jednak to nie okrągły
stół, ale wydarzenia czterech następnych miesięcy przesądziły o tym, że Polską co najmniej
do 1995 r. nie rządził – jako prezydent PRL – generał Jaruzelski. W kwietniu 1989 r., gdy
składano podpisy pod porozumieniami okrągłego stołu, ta ostatnia perspektywa wydawała
się całkiem realna.
A. Dudek, Historia polityczna Polski […], Warszawa 2007, s. 28.
Źródło 2. Fragment opracowania historycznego
Porozumienie Okrągłego Stołu zadziwiało świat jako niezwykły przykład rozwiązania
głębokiego, wieloletniego konfliktu politycznego. Polska jako pierwszy kraj „realnego
socjalizmu” wychodziła ku tworzeniu systemu pluralistycznego i demokratycznego. Ułożone
przy Okrągłym Stole zręby ustroju konstytucyjnego oznaczały bardzo głęboką zmianę
istniejącego porządku. Pierwszą instytucją prawdziwej demokracji parlamentarnej miał być
Senat, który – choć zachowywał ograniczone kompetencje – nie był jednak instytucją
„malowaną”. […] Zapisy […] dotyczące poszerzenia wolności słowa i druku, możliwości
zrzeszania się w organizacjach społecznych i zawodowych dawały podstawę do budowania
demokratycznego społeczeństwa. Uprawniony jest więc pogląd, że Okrągły Stół był wielkim
zwycięstwem solidarnościowej opozycji. Zwycięstwem ponadto osiągniętym bezkrwawo oraz
otwierającym drogę do budowy państwa demokratycznego i stabilnego wewnętrznie.
Współautorami Okrągłego Stołu byli również przedstawiciele władz; bez ich współdziałania,
wykazanej zdolności do cofania się ta droga przemian byłaby zablokowana.
A. Friszke, Polska. Losy państwa i narodu […], Warszawa 2003, s. 458–459.
Pokaż odpowiedź
RumuniaOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRumunia
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Rumunia
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: 1 pkt – za odpowiedź poprawną.
0 pkt – za odpowiedź błędną albo za brak odpowiedzi.
Zadanie 2515 punktówForma 100Historia — odpowiedź według zasad CKE
Zadanie zawiera trzy tematy. Wybierz jeden z nich do opracowania. Twoja wypowiedź powinna liczyć minimum 300 wyrazów.
1. Władysław Jagiełło był najwybitniejszym władcą Polski z dynastii Jagiellonów. Zajmij
stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji
aspekty: militarny, ustrojowy i społeczno-gospodarczy.
2. Lata 1871–1914 są niesłusznie określane jako belle époque (piękna epoka). Zajmij
stanowisko wobec powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji
aspekty: polityczny, społeczno-gospodarczy i kulturowy.
3. Rok 1956 był przełomem w systemie komunistycznym. Zajmij stanowisko wobec
powyższej tezy i je uzasadnij, uwzględniając w swojej argumentacji wydarzenia z trzech
wybranych państw bloku komunistycznego.
WYPRACOWANIE
na temat nr ……………..
Pokaż odpowiedź
Należy wybrać jeden z trzech tematów i napisać samodzielną wypowiedź argumentacyjną liczącą co najmniej 300 słów. Nie istnieje jedna odpowiedź wzorcowa; praca jest oceniana za funkcjonalne wykorzystanie wiedzy historycznej, poziom argumentacji, poprawność merytoryczną oraz spójność wypowiedzi.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozwiązanie krok po kroku
- 1
Osadź źródło w czasie i problemieRozpoznaj autora, epokę, wydarzenie lub proces na podstawie cech źródła. Oddziel informację od wniosku, a uzasadnienie oprzyj na konkretnym elemencie tekstu, mapy, ikonografii albo danych.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieNależy wybrać jeden z trzech tematów i napisać samodzielną wypowiedź argumentacyjną liczącą co najmniej 300 słów. Nie istnieje jedna odpowiedź wzorcowa; praca jest oceniana za funkcjonalne wykorzystanie wiedzy historycznej, poziom argumentacji, poprawność merytoryczną oraz spójność wypowiedzi.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 15 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Podanie poprawnej informacji historycznej bez powiązania jej ze źródłem lub użycie argumentu spoza ram chronologicznych zadania.
Punktowanie: rozwiązań zadań
I. Chronologia historyczna. Zdający: LI. Świat po II wojnie światowej.
1) porządkuje i synchronizuje wydarzenia Początek zimnej wojny. Zdający:
z historii powszechnej oraz dziejów 5) charakteryzuje zmiany w ZSRS
ojczystych; po śmierci Stalina;
2) dostrzega zmienność i dynamikę 6) opisuje wydarzenia […] na Węgrzech
wydarzeń w dziejach, a także ciągłość w 1956 r. […]. (PP)
procesów historycznych i cywilizacyjnych. LVI. Stalinizm w Polsce i jego erozja.
III. Tworzenie narracji historycznej. Zdający:
Temat 3.
Zdający: 3) wyjaśnia przyczyny i następstwa
1) tworzy narrację historyczną w ujęciu poznańskiego czerwca oraz znaczenie
przekrojowym, jak i problemowym; wydarzeń październikowych 1956 r.
2) dostrzega problem i buduje (PP)
argumentację, uwzględniając różne 3) charakteryzuje przejawy odwilży
aspekty procesu historycznego; popaździernikowej. (PR)
3) dokonuje selekcji i hierarchizacji oraz
integruje informacje pozyskane z różnych
źródeł wiedzy.
KRYTERIA OCENIANIA WYPOWIEDZI ARGUMENTACYJNEJ
A. NARRACJA HISTORYCZNA
Popra
Funkcjonalność
Liczba wność
wykorzystania wiedzy Poziom argumentacji wypowiedzi
punktów meryto
historycznej
ryczna
• bogata argumentacja w odniesieniu do trzech elementów tematu 12 pkt
Za błędy merytoryczne będą odejmowane punkty od ogólnej liczby punktów zdobytych przez zdającego w tym kryterium (bez punktów
Wiedza historyczna • bogata argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu ORAZ
wykorzystana w pełni 11 pkt
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do trzeciego
funkcjonalnie
• bogata argumentacja do jednego elementu tematu ORAZ zadowalająca
w odniesieniu do trzech 10 pkt
argumentacja w odniesieniu do dwóch pozostałych
elementów tematu
• zadowalająca argumentacja w odniesieniu do trzech elementów tematu 9 pkt
• bogata argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu ORAZ
9 pkt
powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzeciego
• bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu,
Wiedza historyczna
zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego z dwóch pozostałych
wykorzystana w pełni 8 pkt
elementów ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzeciego
funkcjonalnie
elementu tematu
w odniesieniu do
dwóch elementów • bogata argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu 8 pkt
tematu • zadowalająca argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu
(trzeci element ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzeciego 7 pkt
zrealizowany częściowo
funkcjonalnie ALBO • bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ
niezrealizowany) zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego z dwóch pozostałych 7 pkt
• zadowalająca argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu 6 pkt
• bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ
powierzchowna argumentacja w odniesieniu do dwóch pozostałych 6 pkt
ujemnych): 1–2 błędy merytoryczne (-1 pkt); 3–5 błędów merytorycznych (-2 pkt); powyżej 5 błędów merytorycznych (-3 pkt)
Wiedza historyczna
wykorzystana w pełni • zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu
funkcjonalnie ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do dwóch pozostałych 5 pkt
w odniesieniu do
jednego elementu • bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu ORAZ
tematu powierzchowna argumentacja w odniesieniu do jednego z dwóch 5 pkt
(pozostałe elementy pozostałych
zrealizowane częściowo • zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu
funkcjonalnie ALBO ORAZ powierzchowna argumentacja w odniesieniu do jednego z 4 pkt
niezrealizowane) pozostałych
• bogata argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu 4 pkt
• zadowalająca argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu 3 pkt
Wiedza historyczna nie • powierzchowna argumentacja w odniesieniu do trzech elementów tematu
3 pkt
została wykorzystana
w pełni funkcjonalnie • powierzchowna argumentacja w odniesieniu do dwóch elementów tematu
2 pkt
w odniesieniu do
żadnego elementu • powierzchowna argumentacja w odniesieniu do jednego elementu tematu
1 pkt
tematu
Niefunkcjonalne wykorzystanie wiedzy historycznej w odniesieniu do całej wypowiedzi ALBO brak
0 pkt
wypowiedzi.
Liczba
B. SPÓJNOŚĆ WYPOWIEDZI
punktów
Wypowiedź spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów ORAZ jest spójna (logicznie
3 pkt
uporządkowana).
Wypowiedź spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów ORAZ występują w niej drobne zaburzenia
2 pkt
w zakresie spójności (logicznego uporządkowana).
Wypowiedź spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów ORAZ występują w niej istotne zaburzenia
1 pkt
w zakresie spójności (logicznego uporządkowania).
Wypowiedź nie spełnia kryterium minimalnej liczby 300 słów I/LUB jest nieuporządkowana, stanowi
0 pkt
zbiór w znacznej mierze niezależnych elementów.
DODATKOWE INFORMACJE DLA EGZAMINATORÓW
(KRYTERIUM A – NARRACJA HISTORYCZNA)
1. Funkcjonalność wykorzystania wiedzy historycznej ocenia się w odniesieniu do tematu pracy. Zdający musi
zająć stanowisko wobec zaprezentowanej tezy oraz je przekonująco uzasadnić, wykorzystując w swojej
argumentacji właściwie dobraną wiedzę historyczną z zakresu trzech elementów/obszarów wskazanych
w temacie.
a) W pełni funkcjonalne wykorzystanie wiedzy historycznej oznacza przywołanie w wypracowaniu:
o adekwatnych (trafnie dobranych, wyselekcjonowanych) do tematu oraz zajętego stanowiska faktów,
postaci, procesów historycznych
o właściwej dla problematyki określonej tematem wypracowania terminologii historycznej
które ilustrują tok rozumowania zdającego oraz przekonująco wspierają jego argumentację na poziomie
co najmniej zadowalającym.
b) Częściowo funkcjonalne wykorzystanie wiedzy historycznej ma miejsce wtedy, gdy zdający przedstawił
powierzchowną argumentację LUB/I np. w części zasadniczej pracy, obok trafnej argumentacji,
w charakterze argumentów/przykładów wykorzystane są treści, które nie są spójne np. ze stanowiskiem
zdającego wyrażonym we wstępie albo nie odnoszą się do tezy zawartej w temacie pracy lub nie są
związane z tematem.
c) Wiedza historyczna nie jest wykorzystana funkcjonalnie, jeżeli zdający bezrefleksyjnie referuje/odtwarza
wszystko, co pamięta z danego problemu, ale nie odnosi się do tezy zawartej w temacie LUB jego
argumentacja jest sprzeczna z zajętym stanowiskiem.
2. Argumentacja to udowodnienie tezy/opinii/stanowiska przedstawionego przez zdającego za pomocą
argumentów.
a) Bogata argumentacja – to argumentacja rzeczowa, pogłębiona, poparta trafnie dobraną i szczegółową
faktografią oraz adekwatną do omawianych zagadnień terminologią; szeroka, stanowiąca – jako całość –
wnikliwą analizę problemu sformułowanego w temacie.
Za bogatą argumentację w odniesieniu do jednego elementu tematu przyznajemy 4 pkt.
b) Zadowalająca argumentacja – to argumentacja rzeczowa, poparta prawidłową faktografią i terminologią,
zawiera elementy refleksji / głębszego namysłu nad problemem.
Za zadowalającą argumentację w odniesieniu do jednego elementu tematu przyznajemy 3 pkt.
c) Powierzchowna argumentacja – to argumentacja oparta na uogólnieniach, niewnikająca w istotę rzeczy,
mało dokładna, w większości wsparta podstawową faktografią i terminologią, czasami niepoparta
przykładami.
Za powierzchowną argumentację w odniesieniu do jednego elementu tematu przyznajemy 1 pkt.
3. Błędy merytoryczne to ewidentne pomyłki zdających w zakresie:
a) chronologii – błędne sytuowanie w czasie wydarzeń, procesów, postaci historycznych (np. W połowie XV
wieku epidemia dżumy, zwana czarną śmiercią, zakończyła się śmiercią około 1/3 liczby mieszkańców
Europy.; Pod koniec II wojny światowej głównym przeciwnikiem komunistów w walce o władzę w Chinach
był przywódca Kuomintangu – Sun Jat-sen; Kulminacyjnym momentem wojny secesyjnej była bitwa pod
Yorktown).
b) terminologii – błędne stosowanie pojęć historycznych (np. W okresie średniowiecza w Europie dominował
ustrój monarchii despotycznych; Innym, obok jakobinów, klubem politycznym rewolucyjnego parlamentu we
Francji, była żakeria; W wielu monarchiach europejskich, w zakresie dziedziczenia tronu, obowiązywała
zasada predestynacji).
c) ukazywania związków przyczynowo-skutkowych – przypisywanie wydarzeniom historycznym niewłaściwych
przyczyn lub skutków (np. Bezpośrednią przyczyną tzw. nocy listopadowej 1830 roku była branka i polityka
Aleksandra Wielopolskiego; Na mocy pokoju kończącego Wielką Wojnę z Zakonem Krzyżackim Polska
odzyskała Pomorze Gdańskie wraz z Warmią, które to ziemie od tej pory nosiły nazwę Prus Królewskich.)
DODATKOWE INFORMACJE DLA EGZAMINATORÓW
(KRYTERIUM B – SPÓJNOŚĆ WYPOWIEDZI)
1. Jeżeli praca wypowiedź liczy mniej niż 300 słów, wówczas w tym kryterium przyznajemy 0 pkt.
2. Wypowiedź jest spójna, jeżeli elementy, które ją tworzą (wstęp – część zasadnicza (rozwinięcie) –
zakończenie), stanowią logiczną i uporządkowaną całość.
3. Wywód jest uporządkowany, jeśli każdy kolejny akapit wynika z poprzedniego, a np. przestawienie akapitów
zaburzyłoby tok rozumowania przyjęty przez zdającego.
4. Zaburzenia w spójności mogą wynikać m.in. z:
a) błędów logicznych, w tym np. zbyt daleko idących uogólnień, nieuzasadnionych wniosków (np. wnioski
w zakończeniu pracy nie wynikają z przeprowadzonego rozumowania), sprzecznych stwierdzeń
b) odstępstw od podporządkowania wywodu myśli przewodniej, np. wypracowanie zawiera niefunkcjonalne
fragmenty stanowiące niezwiązane z tematem wątki poboczne
c) zredagowaniu wstępu lub rozwinięcia, lub zakończenia, lub akapitu, które nie pasują logicznie do pozostałej
części wypracowania, nie łączą się logicznie z poprzedzającą je częścią / poprzedzającym je akapitem
d) rozwijania jednocześnie więcej niż jednego wątku („zazębiania” się wątków)
e) pomijania pośrednich ogniw rozumowania, tzw. skróty myślowe
f) wprowadzenie treści nieistotnych, zbędnych dla pracy, bez związku/pozostających w wątpliwym związku z
tematem/wywodem
g) wprowadzania dygresji stosowanych niefunkcjonalnie
h) przerywania toku myślenia zbędnymi zdaniami.
5. Błędy w spójności wewnątrz akapitów oznaczają np. nielogiczne połączenia zdań w akapicie oraz brak
zastosowania w nim wskaźników zespolenia.
6. Błędy w spójności między akapitami oznaczają nielogiczne powiązanie danego akapitu z poprzednim lub
poprzednimi akapitami oraz brak zastosowania wskaźników zespolenia między akapitami.