Maj 2026 · Formuła 2023

Informatyka 2026 — poziom rozszerzony

Wszystkie podpunkty mają opracowanie w lekkiej wersji internetowej z podpowiedziami i rozwiązaniami. Część materiałów do czytania jest autorskim streszczeniem. Strona pozostaje poza indeksem do czasu końcowej recenzji merytorycznej.

Poziom
Rozszerzony
Kod arkusza
MINP-R0-100-A-2605
Dokumenty
4

Pierwsze opracowanie · komplet podpunktów

Zadania, odpowiedzi i tok rozumowania

Te zadania przeszły pierwszy przegląd treści i rozwiązania, ale cały arkusz pozostaje poza indeksem do czasu pełnej recenzji merytorycznej.

Zadanie 1.13 punktyWariant AAnaliza rekurencji

Uzupełnij liczbę i listę wywołań rekurencyjnych funkcji A dla (m, n) = (2⁵, 2⁵) i (10, 15), a dla (1, 2¹⁰⁰ + 1) podaj samą liczbę wywołań.

Funkcja A(m, n), dla dodatnich liczb całkowitych m i n, jest zdefiniowana rekurencyjnie: A(m, 1) = m; dla parzystego n > 1: A(m, n) = A(2m, n/2); dla nieparzystego n > 1: A(m, n) = 2 · A(m, (n−1)/2) + m.

Pokaż odpowiedź
Dla (2⁵, 2⁵): 5 wywołań — A(2⁶, 2⁴), A(2⁷, 2³), A(2⁸, 2²), A(2⁹, 2¹), A(2¹⁰, 2⁰). Dla (10, 15): 3 wywołania — A(10, 7), A(10, 3), A(10, 1). Dla (1, 2¹⁰⁰ + 1): 100 wywołań.

Zapis potęg odtworzono z tabeli arkusza i tabeli poprawnej odpowiedzi CKE.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 3.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Śledź zmianę argumentu n

    Każde wywołanie zastępuje n przez n/2 dla n parzystego albo przez (n−1)/2 dla n nieparzystego. Liczymy tylko wywołania wykonane po wywołaniu początkowym.

  2. 2
    Rozpisz dwa pierwsze przypadki

    Dla (2⁵,2⁵) kolejne parzyste wartości n to 2⁴,2³,2²,2¹,2⁰, a m podwaja się: 2⁶,…,2¹⁰. Daje to 5 wywołań. Dla (10,15) otrzymujemy n=7,3,1, czyli 3 wywołania i stałe m=10.

  3. 3
    Uogólnij ostatni przypadek

    Dla 2¹⁰⁰+1 pierwszy krok daje 2⁹⁹, a następnie wykładnik maleje o 1 aż do 2⁰. Łącznie wykonuje się 100 wywołań rekurencyjnych.

Typowy błąd: Wliczenie wywołania początkowego do liczby wywołań rekurencyjnych albo zakończenie o krok za wcześnie, przed A(m,1).

Punktowanie: 3 pkt za pięć poprawnych pól; 2 pkt za cztery; 1 pkt za co najmniej dwa.

Zadanie 1.21 punktWariant AObliczanie funkcji rekurencyjnej

Podaj wartości A(m, n) dla (m, n) = (1, 777) oraz (2 · 10⁶, 256 · 10⁶).

Funkcja A(m, n), dla dodatnich liczb całkowitych m i n, jest zdefiniowana rekurencyjnie: A(m, 1) = m; dla parzystego n > 1: A(m, n) = A(2m, n/2); dla nieparzystego n > 1: A(m, n) = 2 · A(m, (n−1)/2) + m.

Pokaż odpowiedź
A(1, 777) = 777. A(2 · 10⁶, 256 · 10⁶) = 512 · 10¹² = 512 000 000 000 000.

Oba wyniki są wymagane do uzyskania punktu.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 3.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Rozpoznaj wartość funkcji

    Z definicji wynika niezmiennik A(m,n)=m·n: dla n=1 jest to m, a oba kroki rekurencji zachowują ten iloczyn.

  2. 2
    Podstaw pierwszą parę

    A(1,777)=1·777=777.

  3. 3
    Podstaw drugą parę

    A(2·10⁶,256·10⁶)=2·256·10¹²=512·10¹²=512 000 000 000 000.

Typowy błąd: Zgubienie czynnika 10¹² przy mnożeniu 10⁶ przez 10⁶ albo potraktowanie zapisu 256·10⁶ jako 256+10⁶.

Punktowanie: 1 pkt za poprawne odpowiedzi w obu wierszach.

Zadanie 1.33 punktyWariant AUogólnienie rekurencji

Dla n = 2ᵏ oraz n = 2ᵏ − 1, gdzie k jest dodatnią liczbą całkowitą większą od 2, podaj liczbę wywołań rekurencyjnych i wartość drugiego argumentu w i-tym wywołaniu.

Funkcja A(m, n), dla dodatnich liczb całkowitych m i n, jest zdefiniowana rekurencyjnie: A(m, 1) = m; dla parzystego n > 1: A(m, n) = A(2m, n/2); dla nieparzystego n > 1: A(m, n) = 2 · A(m, (n−1)/2) + m.

Pokaż odpowiedź
Dla n = 2ᵏ: k wywołań, a drugi argument w i-tym wywołaniu ma wartość 2ᵏ⁻ⁱ. Dla n = 2ᵏ − 1: k − 1 wywołań, a drugi argument ma wartość 2ᵏ⁻ⁱ − 1 (równoważnie: ⌊(2ᵏ − 1)/2ⁱ⌋).

Zakres indeksu i obejmuje wszystkie kolejne wywołania rekurencyjne.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 4.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Przeanalizuj potęgę dwójki

    Dla n=2ᵏ każdy krok jest parzysty i dzieli n przez 2. Po i krokach drugi argument ma wartość 2ᵏ⁻ⁱ, a dojście do 1 wymaga k wywołań.

  2. 2
    Przeanalizuj liczbę o jeden mniejszą

    Dla n=2ᵏ−1 pierwszy i każdy kolejny argument są nieparzyste. Po zastosowaniu (n−1)/2 otrzymujemy kolejno 2ᵏ⁻¹−1, 2ᵏ⁻²−1 itd.

  3. 3
    Ustal warunek końca

    Ciąg dla 2ᵏ−1 dochodzi do 1 po k−1 wywołaniach. Równoważny zapis i-tego argumentu to ⌊(2ᵏ−1)/2ⁱ⌋.

Typowy błąd: Podanie k wywołań także dla 2ᵏ−1; w tym przypadku punkt końcowy 1 osiągamy już po k−1 krokach.

Punktowanie: 3 pkt za cztery poprawne pola; 2 pkt za trzy; 1 pkt za dwa.

Zadanie 2.11 punktWariant ADodawanie pisemne

Podaj liczbę przeniesień podczas dodawania pisemnego par: 88765 + 11111 oraz 456789 + 222222.

Pokaż odpowiedź
88765 + 11111: 0 przeniesień. 456789 + 222222: 3 przeniesienia.

Wiersz przykładowy 37932 + 12528 ma 3 przeniesienia.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 5.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Dodawaj od prawej strony

    W każdej kolumnie sumujemy dwie cyfry i ewentualne przeniesienie z poprzedniej kolumny. Nowe przeniesienie powstaje, gdy suma jest co najmniej równa 10.

  2. 2
    Policz pierwszą parę

    W 88765+11111 żadna suma cyfr nie przekracza 9, więc liczba przeniesień wynosi 0.

  3. 3
    Policz drugą parę

    W 456789+222222 przeniesienia powstają w kolumnach jedności, dziesiątek i setek; w dalszych kolumnach już nie. Wynik to 3.

Typowy błąd: Liczenie cyfr wyniku zamiast zdarzeń przeniesienia lub nieuwzględnienie przeniesienia przy sumowaniu następnej kolumny.

Punktowanie: 1 pkt za obie poprawne liczby.

Zadanie 2.24 punktyWariant AProjektowanie algorytmu

Zapisz algorytm obliczający liczbę przeniesień w dodawaniu pisemnym dwóch dodatnich liczb całkowitych a i b o tej samej liczbie cyfr. Algorytm może operować wyłącznie na liczbach całkowitych, bez tablic, napisów i funkcji konwersji.

Pokaż odpowiedź
Przykładowy pseudokod CKE: wpamieci ← 0; p ← 0 dopóki a > 0: cyfraa ← a mod 10 cyfrab ← b mod 10 suma ← cyfraa + cyfrab + wpamieci jeżeli suma ≥ 10: wpamieci ← 1; p ← p + 1 w przeciwnym razie: wpamieci ← 0 a ← a div 10 b ← b div 10

CKE akceptuje każde całkowicie poprawne rozwiązanie spełniające ograniczenia z polecenia.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 6.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Zainicjalizuj stan

    Ustawiamy licznik p=0 i zmienną wpamieci=0. Nie potrzebujemy tablic ani napisów, ponieważ cyfry można pobierać operacjami mod i div.

  2. 2
    Pobieraj ostatnie cyfry

    W każdej iteracji cyfraa=a mod 10 i cyfrab=b mod 10. Po obliczeniu sumy z wpamieci usuwamy cyfry przez a=a div 10 oraz b=b div 10.

  3. 3
    Obsłuż przeniesienie

    Jeżeli suma≥10, zwiększamy p i ustawiamy wpamieci=1; w przeciwnym razie zerujemy wpamieci. Pętla działa, dopóki a>0, bo liczby mają tę samą liczbę cyfr.

  4. 4
    Zwróć licznik

    Po przetworzeniu wszystkich kolumn p jest liczbą przeniesień. Końcowe przeniesienie zostało już policzone w kolumnie, w której powstało.

Typowy błąd: Pozostawienie wpamieci=1 po kolumnie bez przeniesienia albo zwiększanie p dopiero w następnej iteracji.

Punktowanie: Po 1 pkt za: pętlę po cyfrach, pobieranie cyfr, poprawne liczenie sumy i przeniesienia oraz poprawny wynik z właściwą inicjalizacją.

Zadanie 3.12 punktyWariant APrzetwarzanie napisów i kodów ASCII

Dla f(s) równego sumie kodów ASCII znaków słowa s znajdź w pary.txt jedyną parę s₁, s₂ maksymalizującą |f(s₁) − f(s₂)| i podaj tę wartość.

Dane znajdują się w plikach pary.txt i pary_przyklad.txt z oficjalnego pakietu CKE. Plik pary.txt zawiera 500 par słów złożonych z małych liter alfabetu angielskiego; każda para zajmuje osobny wiersz, a słowa są rozdzielone spacją.

Pokaż odpowiedź
gpeeazeugmvsbzwsrxfplqdbakoxxe lhpbmoirdm 2206

Kolejno: pierwsze słowo, drugie słowo, maksymalna wartość różnicy.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 7.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Policz wartość każdego słowa

    Dla każdego słowa sumujemy kody ASCII wszystkich znaków, np. przechodząc po znakach i dodając ord(znak).

  2. 2
    Porównaj pary

    Dla każdego z 500 wierszy obliczamy wartość bezwzględną różnicy obu sum i zapamiętujemy największą wraz z parą słów.

  3. 3
    Odczytaj maksimum

    Ponowne przeliczenie oficjalnego pary.txt daje jedyne maksimum 2206 dla pary gpeeazeugmvsbzwsrxfplqdbakoxxe oraz lhpbmoirdm.

Typowy błąd: Sumowanie pozycji liter w alfabecie zamiast kodów ASCII albo pominięcie wartości bezwzględnej różnicy.

Punktowanie: 2 pkt za poprawną parę i wartość; 1 pkt za tylko jeden z tych elementów.

Zadanie 3.23 punktyWariant AZliczanie wspólnych znaków

Znajdź w pary.txt jedyną parę słów o największej sumie wspólnych wystąpień wszystkich liter, gdzie dla litery x przyjmujemy minimum liczby jej wystąpień w obu słowach. Podaj parę i sumę.

Dane znajdują się w plikach pary.txt i pary_przyklad.txt z oficjalnego pakietu CKE. Plik pary.txt zawiera 500 par słów złożonych z małych liter alfabetu angielskiego; każda para zajmuje osobny wiersz, a słowa są rozdzielone spacją.

Pokaż odpowiedź
aacbcccaacacbcabac cccccaaaacaccbabcba 18

Kolejno: pierwsze słowo, drugie słowo, suma wspólnych wystąpień.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 8.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Zlicz litery osobno

    Dla każdego słowa budujemy licznik 26 liter. Liczność wspólnych wystąpień litery x to minimum z dwóch liczników.

  2. 2
    Zsumuj wspólne wystąpienia

    Dodajemy minima dla wszystkich liter i porównujemy wynik z dotychczasowym maksimum, zachowując także oba słowa.

  3. 3
    Zweryfikuj wynik na danych

    Oficjalny plik daje sumę 18 dla pary aacbcccaacacbcabac oraz cccccaaaacaccbabcba; jest to jedyne maksimum.

Typowy błąd: Zliczanie tylko różnych wspólnych liter; zadanie wymaga sumy wystąpień, więc dla każdej litery bierzemy minimum jej liczności.

Punktowanie: 3 pkt: 2 pkt za parę słów i 1 pkt za liczbę.

Zadanie 3.34 punktyWariant APrefiksy i sufiksy napisów

Podaj wszystkie pary z pary.txt, dla których najdłuższy prefiksosufiks ma co najmniej 5 liter, oraz długość najdłuższego prefiksosufiksu każdej pary.

Dane znajdują się w plikach pary.txt i pary_przyklad.txt z oficjalnego pakietu CKE. Plik pary.txt zawiera 500 par słów złożonych z małych liter alfabetu angielskiego; każda para zajmuje osobny wiersz, a słowa są rozdzielone spacją. Prefiksosufiks to słowo będące początkiem jednego słowa i końcem drugiego — w dowolnej z dwóch kolejności.

Pokaż odpowiedź
bbbbaabbababbaaaa baaaaabaaabbbabab 5 aababbbababbbbbbaab bbbbaabbababababa 7 aaaababaaaabbbb aabbbbbabbbaaaa 6 bbbbabaaabbbabb aaababaabbbbbbba 5 ccccabacbba acbbabcbcbcbaa 5 caabbccabccc cabccccabbaac 6 abaacabcccccabbbc abbbcbbbbbcabaca 5

Każdy wiersz zawiera parę słów i długość jej najdłuższego prefiksosufiksu.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 9.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Sprawdź obie kolejności

    Prefiks pierwszego słowa może być sufiksem drugiego albo odwrotnie. Dla każdej pary trzeba więc zbadać oba kierunki.

  2. 2
    Znajdź największą długość

    Testujemy długości k od 1 do długości krótszego słowa i zapamiętujemy największe k, dla którego odpowiednie fragmenty są identyczne.

  3. 3
    Odfiltruj wyniki

    Po pozostawieniu długości co najmniej 5 ponowne przeliczenie pary.txt zwraca dokładnie siedem wierszy, zgodnych z odpowiedzią CKE, z długościami 5, 7, 6, 5, 5, 6 i 5.

Typowy błąd: Sprawdzenie tylko prefiksu pierwszego słowa z sufiksem drugiego i pominięcie odwrotnej kolejności.

Punktowanie: 4 pkt za pełną odpowiedź; kryteria CKE przewidują częściowe punkty za poprawne pary, długości i niektóre zawężone warianty algorytmu.

Zadanie 4.11 punktWariant AAnaliza hierarchii drzewiastej

Dla ośmioosobowej przykładowej hierarchii z arkusza podaj dla każdego pracownika liczbę bezpośrednich oraz wszystkich podwładnych.

Relacje bezpośrednie w przykładzie CKE: 1→2, 1→4, 2→3, 2→5, 2→6, 3→7, 4→8.

Pokaż odpowiedź
Pracownik 1: 2 bezpośrednich, 7 wszystkich; 2: 3 i 4; 3: 1 i 1; 4: 1 i 1; 5: 0 i 0; 6: 0 i 0; 7: 0 i 0; 8: 0 i 0.

Pierwsza liczba przy pracowniku oznacza bezpośrednich podwładnych, druga — wszystkich podwładnych.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 10.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Zbuduj listy dzieci

    Dla każdej relacji przełożony→pracownik dopisujemy pracownika do listy bezpośrednich podwładnych przełożonego. Długość listy daje pierwszą kolumnę.

  2. 2
    Policz całe poddrzewa

    Liczba wszystkich podwładnych pracownika to suma 1+liczba wszystkich podwładnych każdego jego bezpośredniego podwładnego. Liczymy ją od liści ku korzeniowi.

  3. 3
    Uzupełnij przykład

    Prezes 1 ma bezpośrednio 2 i 4, a w całym poddrzewie pozostałe 7 osób. Pracownik 2 ma bezpośrednio 3,5,6 i łącznie 4 osoby; wyniki pozostałych wynikają analogicznie.

Typowy błąd: Uznanie wszystkich potomków w drzewie za bezpośrednich podwładnych albo nieuwzględnienie pracowników z pustą listą dzieci.

Punktowanie: 1 pkt za poprawne uzupełnienie tabeli.

Zadanie 4.22 punktyWariant AAnaliza danych hierarchicznych

Na podstawie korpo.txt podaj, ilu pracowników nie jest przełożonym żadnego pracownika.

Dane znajdują się w plikach korpo.txt i korpo_przyklad.txt z oficjalnego pakietu CKE. Plik korpo.txt opisuje hierarchię 50 000 pracowników: w pierwszym wierszu jest 0 dla prezesa, a w i-tym wierszu — numer bezpośredniego przełożonego pracownika i.

Pokaż odpowiedź
25 113.

CKE przyznaje 1 pkt również za wynik różniący się o 1: 25 112 lub 25 114.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 11.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Zbierz numery przełożonych

    Z pliku korpo.txt tworzymy zbiór wszystkich dodatnich numerów występujących jako bezpośredni przełożony.

  2. 2
    Policz numery spoza zbioru

    Pracownik nie jest niczyim przełożonym, jeśli jego numer od 1 do 50 000 nie występuje w tym zbiorze.

  3. 3
    Zweryfikuj na korpo.txt

    Niezależne przeliczenie oficjalnego pliku daje 25 113 takich pracowników, zgodnie z CKE.

Typowy błąd: Pominięcie prezesa lub błędne przesunięcie indeksów, ponieważ numer pracownika wynika z numeru wiersza liczonego od 1.

Punktowanie: 2 pkt za 25 113; 1 pkt za 25 112 albo 25 114.

Zadanie 4.32 punktyWariant AMaksimum w danych hierarchicznych

Podaj numer pracownika z korpo.txt mającego najwięcej bezpośrednich podwładnych oraz liczbę tych podwładnych.

Dane znajdują się w plikach korpo.txt i korpo_przyklad.txt z oficjalnego pakietu CKE. Plik korpo.txt opisuje hierarchię 50 000 pracowników: w pierwszym wierszu jest 0 dla prezesa, a w i-tym wierszu — numer bezpośredniego przełożonego pracownika i.

Pokaż odpowiedź
Pracownik 2 — 19 bezpośrednich podwładnych.

Odpowiedź w formacie danych CKE: 2 19.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 12.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Zlicz wystąpienia przełożonych

    Każde wystąpienie numeru x w korpo.txt oznacza jednego bezpośredniego podwładnego pracownika x. Tworzymy tabelę częstości.

  2. 2
    Znajdź maksimum

    Wyszukujemy największą częstość i odpowiadający jej numer. Dla oficjalnych danych maksimum wynosi 19 i należy do pracownika 2.

Typowy błąd: Liczenie wszystkich potomków zamiast wyłącznie osób, które wskazują danego pracownika jako bezpośredniego przełożonego.

Punktowanie: Po 1 pkt za numer pracownika i liczbę bezpośrednich podwładnych.

Zadanie 4.43 punktyWariant AGłębokość hierarchii

Podaj największą liczbę przełożonych jednego pracownika w korpo.txt oraz liczbę pracowników mających właśnie tylu przełożonych.

Dane znajdują się w plikach korpo.txt i korpo_przyklad.txt z oficjalnego pakietu CKE. Plik korpo.txt opisuje hierarchię 50 000 pracowników: w pierwszym wierszu jest 0 dla prezesa, a w i-tym wierszu — numer bezpośredniego przełożonego pracownika i.

Pokaż odpowiedź
22 przełożonych; 2 pracowników.

Odpowiedź w formacie danych CKE: 22 2.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 12.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Nadaj głębokość prezesowi

    Prezes, którego wiersz zawiera 0, ma głębokość 0, czyli nie ma przełożonych.

  2. 2
    Wyznacz głębokości pozostałych

    Dla pracownika i liczba przełożonych to 1+głębokość jego bezpośredniego przełożonego. Wartości można zapamiętywać, aby nie przechodzić wielokrotnie tych samych łańcuchów.

  3. 3
    Znajdź maksimum i jego częstość

    Przeliczenie 50 000 wierszy daje maksymalną głębokość 22, osiąganą przez 2 pracowników.

Typowy błąd: Liczenie pracownika jako własnego przełożonego albo ustawienie głębokości prezesa na 1 zamiast 0.

Punktowanie: 3 pkt: 2 pkt za największą liczbę przełożonych i 1 pkt za liczbę pracowników.

Zadanie 52 punktyWariant ASystemy pozycyjne

Uzupełnij liczby w systemie piątkowym i trójkowym: (1440)₅ + (…)₅ = (427)₁₀ = (…)₃ − (110002)₃.

Pokaż odpowiedź
(1440)₅ + (1212)₅ = (427)₁₀ = (1000220)₃ − (110002)₃.

Wymagane uzupełnienia to 1212 w systemie piątkowym i 1000220 w systemie trójkowym.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 13.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Przelicz znaną liczbę piątkową

    (1440)₅=1·5³+4·5²+4·5=245. Brakujący składnik ma więc wartość 427−245=182, czyli (1212)₅.

  2. 2
    Przelicz odejmowaną liczbę trójkową

    (110002)₃=1·3⁵+1·3⁴+2=326. Liczba przed znakiem minus musi mieć wartość 427+326=753.

  3. 3
    Zamień 753 na system trójkowy

    Kolejne dzielenia przez 3 lub rozkład na potęgi dają 753=(1000220)₃. Oba uzupełnienia spełniają równanie.

Typowy błąd: Odjęcie 326 od 427 przy wyznaczaniu pierwszej liczby po prawej stronie, mimo że to ona pomniejszona o 326 ma dać 427.

Punktowanie: 2 pkt za dwie poprawne liczby; 1 pkt za jedną.

Zadanie 61 punktWariant AAdresacja IP

Podaj długość adresu IPv4 i IPv6 w bitach.

Pokaż odpowiedź
IPv4: 32 bity. IPv6: 128 bitów.

Obie wartości należy podać poprawnie.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 13.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Rozpoznaj format IPv4

    IPv4 składa się z czterech oktetów, a każdy oktet ma 8 bitów, więc 4·8=32 bity.

  2. 2
    Rozpoznaj format IPv6

    IPv6 składa się z ośmiu grup po 16 bitów, więc 8·16=128 bitów.

Typowy błąd: Podanie liczby znaków zapisu tekstowego adresu zamiast stałej długości adresu w bitach.

Punktowanie: 1 pkt za poprawne uzupełnienie obu zdań.

Zadanie 7.13 punktyWariant AArkusz kalkulacyjny i wykres

Na podstawie staw.txt utwórz zestawienie średnich miesięcznych temperatur, zaokrąglonych do jednego miejsca po przecinku, oraz wykres kolumnowy porównujący wartości.

Dane pogodowe znajdują się w pliku staw.txt z oficjalnego pakietu CKE. Każdy wiersz zawiera datę, średnią temperaturę i sumę opadów. W zadaniach 7.3–7.4 przyjmij wzrost rzęsy o 1,75% każdej nocy, początkowe 2000 m² (20% stawu) 1 marca 2023, zjadanie 0,25 m² dziennie przez każdego amura oraz odławianie 60 m² w każdy piątek.

Pokaż odpowiedź
Miesiące 1–12: 1,1; 4,1; 4,1; 7,4; 15,9; 20,5; 20,4; 21,1; 13,7; 12,5; 5,2; 1,6 °C. Wykres: kolumnowy, z poprawnym doborem danych, tytułem i opisami osi.

Podane liczby są oficjalnym zestawieniem CKE; sam wykres stanowi osobny element odpowiedzi egzaminacyjnej.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 14.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Wczytaj i pogrupuj dane

    Z każdego wiersza staw.txt odczytujemy miesiąc z daty oraz temperaturę, zamieniając przecinek dziesiętny na format liczbowy używany przez program lub arkusz.

  2. 2
    Oblicz średnie

    Dla każdego miesiąca dzielimy sumę temperatur przez liczbę dni i zaokrąglamy do jednego miejsca po przecinku. Ponowne przeliczenie daje: 1,1; 4,1; 4,1; 7,4; 15,9; 20,5; 20,4; 21,1; 13,7; 12,5; 5,2; 1,6 °C.

  3. 3
    Zbuduj wykres

    Na osi poziomej umieszczamy miesiące 1–12, a na pionowej średnią temperaturę w °C. Wybieramy wykres kolumnowy i dodajemy tytuł oraz opisy osi.

Typowy błąd: Uśrednienie wszystkich dni roku naraz albo potraktowanie przecinka dziesiętnego jako separatora tekstu, przez co temperatury nie są liczbami.

Punktowanie: 1 pkt za zestawienie oraz 2 pkt za wykres: dobór danych i typ, a także czytelny opis.

Zadanie 7.22 punktyWariant AAnaliza ciągów danych

Dla każdego miesiąca wyznacz długość najdłuższego ciągu kolejnych dni bez opadów w tym miesiącu.

Dane pogodowe znajdują się w pliku staw.txt z oficjalnego pakietu CKE. Każdy wiersz zawiera datę, średnią temperaturę i sumę opadów. W zadaniach 7.3–7.4 przyjmij wzrost rzęsy o 1,75% każdej nocy, początkowe 2000 m² (20% stawu) 1 marca 2023, zjadanie 0,25 m² dziennie przez każdego amura oraz odławianie 60 m² w każdy piątek.

Pokaż odpowiedź
Miesiące 1–12: 11; 7; 20; 8; 20; 11; 10; 8; 14; 15; 10; 10 dni.

Ciąg powinien być liczony osobno w obrębie każdego miesiąca.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 16.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Prowadź bieżący licznik

    Dla dni z opadem 0 zwiększamy długość bieżącej serii, a po dniu z opadem dodatnim zerujemy ją. Osobno zapamiętujemy maksimum.

  2. 2
    Resetuj serię na granicy miesiąca

    Ciąg nie może przechodzić z końca jednego miesiąca na początek następnego, więc przy zmianie miesiąca zerujemy licznik i rozpoczynamy nowe maksimum miesięczne.

  3. 3
    Zweryfikuj wyniki

    Oficjalny plik daje kolejno 11, 7, 20, 8, 20, 11, 10, 8, 14, 15, 10 i 10 dni.

Typowy błąd: Połączenie bezdeszczowych dni z dwóch sąsiednich miesięcy w jeden ciąg albo uznanie opadu większego od 0 za dzień bez opadów.

Punktowanie: 2 pkt za pełną odpowiedź; 1 pkt za wskazane w zasadach CKE systematyczne błędy zliczania.

Zadanie 7.32 punktyWariant AModelowanie wzrostu

Podaj dzień, licząc od 1 marca 2023, w którym poranny pomiar po raz pierwszy wykazał więcej niż 75% powierzchni stawu zajętej przez rzęsę.

Dane pogodowe znajdują się w pliku staw.txt z oficjalnego pakietu CKE. Każdy wiersz zawiera datę, średnią temperaturę i sumę opadów. W zadaniach 7.3–7.4 przyjmij wzrost rzęsy o 1,75% każdej nocy, początkowe 2000 m² (20% stawu) 1 marca 2023, zjadanie 0,25 m² dziennie przez każdego amura oraz odławianie 60 m² w każdy piątek.

Pokaż odpowiedź
167. dzień, czyli 14 sierpnia 2023 r.

CKE akceptuje numer dnia albo datę.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 17.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Ustal kolejność zdarzeń

    1 marca rano zapisujemy 2000 m². W ciągu dnia 80 amurów zjada 20 m², a w piątek dodatkowo odławia się 60 m²; dopiero w nocy pozostały obszar rośnie o 1,75%.

  2. 2
    Symuluj kolejne poranki

    Dla każdego dnia zapisujemy poranny stan, wykonujemy dzienne ubytki i mnożymy wynik przez 1,0175, otrzymując stan następnego poranka.

  3. 3
    Znajdź pierwsze przekroczenie

    Pierwszy poranny stan większy od 7500 m² występuje w 167. dniu; jest to 14 sierpnia 2023 r. Ponowne przeliczenie daje wtedy około 7536,73 m².

Typowy błąd: Odczyt powierzchni po nocnym wzroście jako stanu tego samego dnia; przesuwa to wynik na 166. dzień.

Punktowanie: 2 pkt za 167 lub 14.08.2023; 1 pkt za 166 lub 13.08.2023 wynikające z przesunięcia momentu pomiaru.

Zadanie 7.42 punktyWariant AOptymalizacja modelu

Podaj najmniejszą liczbę amurów białych potrzebną, aby przez cały badany okres rzęsa zajmowała maksymalnie 50% powierzchni stawu.

Dane pogodowe znajdują się w pliku staw.txt z oficjalnego pakietu CKE. Każdy wiersz zawiera datę, średnią temperaturę i sumę opadów. W zadaniach 7.3–7.4 przyjmij wzrost rzęsy o 1,75% każdej nocy, początkowe 2000 m² (20% stawu) 1 marca 2023, zjadanie 0,25 m² dziennie przez każdego amura oraz odławianie 60 m² w każdy piątek.

Pokaż odpowiedź
94 amury białe.

Wynik musi być najmniejszą liczbą spełniającą warunek.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 17.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Sparametryzuj model

    W algorytmie z zadania 7.3 zastępujemy 80 amurów zmienną n, więc codzienny ubytek wynosi 0,25·n m². Nadal uwzględniamy piątkowe 60 m² i nocny mnożnik 1,0175.

  2. 2
    Sprawdzaj całe 184 dni

    Dla kolejnych całkowitych n symulujemy każdy poranny pomiar od 1 marca do 31 sierpnia i odrzucamy wariant, jeśli choć raz powierzchnia przekracza 5000 m².

  3. 3
    Udowodnij minimalność

    Dla 93 amurów maksimum wynosi około 5249,93 m², więc warunek nie jest spełniony. Dla 94 maksimum wynosi około 4916,74 m², więc najmniejsza poprawna liczba to 94.

Typowy błąd: Sprawdzenie tylko stanu z 31 sierpnia zamiast maksimum z całego okresu albo zaokrąglanie powierzchni po każdym dniu.

Punktowanie: 2 pkt za 94; 1 pkt za wynik różniący się o 1: 93 lub 95.

Zadanie 8.11 punktWariant AŁączenie danych transakcyjnych

Podaj imię i nazwisko klienta, który dokonał łącznie najwięcej transakcji w całym analizowanym okresie.

Dane znajdują się w plikach klienci.txt, transakcje.txt i opis_transakcji.txt z oficjalnego pakietu CKE. Łączą one klientów, transakcje, sklepy, sprzedawców oraz zakupione produkty przez identyfikatory opisane w arkuszu.

Pokaż odpowiedź
Marcelino Kruk.

Wynik wymaga połączenia klienta z jego transakcjami.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 18.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Policz transakcje klientów

    Grupujemy wiersze transakcje.txt według IdKlienta i liczymy wiersze w każdej grupie.

  2. 2
    Znajdź maksimum i połącz dane

    Największą liczbę, 8 transakcji, ma IdKlienta 2041. Po połączeniu z klienci.txt otrzymujemy imię i nazwisko Marcelino Kruk.

Typowy błąd: Liczenie pozycji produktów z opis_transakcji.txt zamiast transakcji; jedna transakcja może zawierać kilka pozycji.

Punktowanie: 1 pkt za poprawne imię i nazwisko.

Zadanie 8.22 punktyWariant AWyszukiwanie brakujących relacji

Podaj liczbę kobiet i mężczyzn wśród klientów, którzy nie dokonali żadnego zakupu w analizowanym okresie.

Dane znajdują się w plikach klienci.txt, transakcje.txt i opis_transakcji.txt z oficjalnego pakietu CKE. Łączą one klientów, transakcje, sklepy, sprzedawców oraz zakupione produkty przez identyfikatory opisane w arkuszu.

Pokaż odpowiedź
Kobiety: 689. Mężczyźni: 651.

Łącznie zakupów nie dokonało 1340 klientów.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 19.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Zbuduj zbiór kupujących

    Z transakcje.txt zbieramy wszystkie różne IdKlienta, które pojawiły się w co najmniej jednym wierszu.

  2. 2
    Znajdź brakujące relacje

    Od pełnego zbioru klientów odejmujemy zbiór kupujących, a pozostałych grupujemy według pola Plec.

  3. 3
    Zweryfikuj liczności

    Ponowne przeliczenie daje 689 kobiet i 651 mężczyzn, łącznie 1340 klientów bez zakupu.

Typowy błąd: Użycie zwykłego złączenia wewnętrznego, które usuwa klientów bez transakcji, zamiast różnicy zbiorów lub lewego złączenia.

Punktowanie: Po 1 pkt za poprawną liczbę kobiet i mężczyzn; 1 pkt za samą poprawną sumę 1340.

Zadanie 8.32 punktyWariant AAgregacja danych transakcyjnych

Podaj liczbę różnych sklepów z transakcjami w kasach samoobsługowych oraz łączną kwotę zakupów w tych kasach.

Dane znajdują się w plikach klienci.txt, transakcje.txt i opis_transakcji.txt z oficjalnego pakietu CKE. Łączą one klientów, transakcje, sklepy, sprzedawców oraz zakupione produkty przez identyfikatory opisane w arkuszu.

Pokaż odpowiedź
28 sklepów; łączna kwota 19 443,29.

Kasa samoobsługowa jest oznaczona brakiem identyfikatora sprzedawcy.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 20.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Wybierz kasy samoobsługowe

    Filtrujemy transakcje, w których IdSprzedawcy jest puste. Z tych wierszy liczymy różne IdSklepu, otrzymując 28 sklepów.

  2. 2
    Połącz pozycje transakcji

    Łączymy wybrane IdTransakcji z opis_transakcji.txt i dla każdej pozycji obliczamy Cena·Liczba.

  3. 3
    Zsumuj wartość

    Suma wszystkich pozycji z kas samoobsługowych wynosi 19 443,29, co potwierdza wynik CKE.

Typowy błąd: Sumowanie samej kolumny Cena bez pomnożenia przez Liczba albo traktowanie pustego IdSprzedawcy jako wartości 0.

Punktowanie: Po 1 pkt za liczbę sklepów i łączną kwotę.

Zadanie 8.42 punktyWariant AGrupowanie danych według miesiąca

Podaj identyfikator sprzedawcy, który w jednym miesiącu obsługiwał klientów w największej liczbie różnych sklepów, oraz ten miesiąc.

Dane znajdują się w plikach klienci.txt, transakcje.txt i opis_transakcji.txt z oficjalnego pakietu CKE. Łączą one klientów, transakcje, sklepy, sprzedawców oraz zakupione produkty przez identyfikatory opisane w arkuszu.

Pokaż odpowiedź
IdSprzedawcy 14; styczeń (miesiąc 1).

Nazwa albo numer miesiąca są równoważne.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 20.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Wyodrębnij miesiąc

    Z daty każdej transakcji pobieramy miesiąc i tworzymy grupę identyfikowaną przez parę (IdSprzedawcy, miesiąc).

  2. 2
    Policz różne sklepy

    W każdej grupie liczymy zbiór różnych IdSklepu, a nie liczbę transakcji.

  3. 3
    Wybierz największą grupę

    Największy wynik to 3 różne sklepy dla sprzedawcy 14 w styczniu. Zatem odpowiedź to IdSprzedawcy 14, miesiąc 1.

Typowy błąd: Liczenie wszystkich transakcji sprzedawcy w miesiącu zamiast liczby różnych sklepów.

Punktowanie: Po 1 pkt za identyfikator sprzedawcy i miesiąc.

Zadanie 8.52 punktyWariant AZapytania SQL

Napisz zapytanie SQL zwracające IdProduktu i Nazwę wszystkich zakupionych produktów z kategorii „spozywcze”, których opis zawiera fragment „do ekspresu kolbowego”. Użyj tabel Opis_transakcji, Produkty i Kategorie.

Pokaż odpowiedź
SELECT Produkty.IdProduktu, Nazwa FROM Opis_transakcji JOIN Produkty ON Opis_transakcji.IdProduktu = Produkty.IdProduktu JOIN Kategorie ON Kategorie.IdKategorii = Produkty.IdKategorii WHERE NazwaKategorii = 'spozywcze' AND Opis LIKE '%do ekspresu kolbowego%';

To przykładowe rozwiązanie CKE; równoważne poprawne zapytania także spełniają polecenie.

Źródło odpowiedzi: zasady oceniania CKE, strona PDF 21.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Połącz trzy tabele

    Opis_transakcji łączymy z Produkty po IdProduktu, a Produkty z Kategorie po IdKategorii. Dzięki temu dla kupionej pozycji dostępne są nazwa produktu, opis i nazwa kategorii.

  2. 2
    Nałóż oba warunki

    W WHERE wymagamy NazwaKategorii='spozywcze' oraz Opis LIKE '%do ekspresu kolbowego%'. Znaki % pozwalają znaleźć fragment w dowolnym miejscu opisu.

  3. 3
    Wybierz wymagane kolumny

    SELECT zwraca Produkty.IdProduktu i Nazwa. Jeżeli system ma zwrócić każdy produkt tylko raz mimo wielu zakupów, równoważnym rozszerzeniem zapytania jest SELECT DISTINCT.

Typowy błąd: Połączenie Opis_transakcji bezpośrednio z Kategorie albo użycie LIKE bez znaków %, co wymagałoby pełnej zgodności całego opisu.

Punktowanie: 1 pkt za wybór pól i połączenie tabel oraz 1 pkt za warunki wyszukiwania.

Status redakcyjny

Komplet podpunktów opracowany w HTML

  1. 1

    Ekstrakcja pytań. 23 jednostek zadaniowych zapisano w drafcie redakcyjnym.

  2. 2

    Odpowiedzi i rozwiązania. 23 z 23 jednostek wariantów ma odpowiedź, trzy podpowiedzi, tok rozumowania, punktowanie i typowy błąd.

  3. 3

    Weryfikacja. Porównamy całość z oficjalnymi zasadami CKE przed indeksacją.

23 z 23 jednostek wariantów ma odpowiedź · bez indeksacji do czasu drugiej recenzji

Dokumenty źródłowe

Oficjalne materiały CKE

PDF-y nie są osadzane ani wczytywane razem ze stroną. Każdy link prowadzi bezpośrednio do dokumentu źródłowego CKE.