Język łaciński i kultura antyczna 2015 — poziom rozszerzony — Formuła 2015

Zadanie 1. (0–30)
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
II. Tworzenie wypowiedzi – przekład Zdający:
na język polski i komentowanie tekstu 2.1. dokonuje samodzielnego przekładu
oryginalnego. na język polski łacińskiego tekstu,
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie korzystając ze słownika łacińsko-polskiego,
zawartych w nich informacji. oddaje w przekładzie ogólny charakter
i funkcję tłumaczonego tekstu; znajduje
właściwe polskie odpowiedniki leksykalne
dla łacińskich wyrazów i struktur; stosuje
poprawne techniki przekładu; redaguje
przekład spójny i poprawny stylistycznie;
2.3. wykorzystuje posiadaną wiedzę z zakresu
kultury antycznej do sporządzenia przekładu
[…].
1.1. rozpoznaje formy morfologiczne […]
oraz ich funkcje semantyczne i zastosowanie
składniowe;
1.2. identyfikuje charakterystyczne dla
łaciny konstrukcje składniowe […];
1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku
do odczytywania sensu tekstów
oryginalnych […] dotyczących […] sztuki
[…].

Rozwiązanie
Przykładowe tłumaczenie
Apelles miał poza tym stały zwyczaj niewypełniania nigdy dnia zajęciami do tego stopnia, by
nie móc przećwiczyć swojej sztuki poprzez namalowanie [choćby jednej] kreski, co dzięki
niemu stało się przysłowiem. On też przedstawiał ukończone dzieła w przedsionku
przechodniom, a sam, ukrywając się za obrazem, wysłuchiwał opinii o wadach, które były
[przez nich] zauważane, uważając tłum za wykwintniejszego sędziego od siebie. Podobno
zganiony został przez szewca, ponieważ malując sandały, na jednym umieścił za mało
pętelek; gdy ten sam szewc, dumny z poprawki spowodowanej swoją poprzednią uwagą
następnego dnia szydził z nogi, oburzony doradził wygłaszającemu tę opinię, aby nie sądził
powyżej sandała, co także weszło do przysłowia. Miał też [Apelles] poczucie humoru, dzięki
któremu był często i chętnie odwiedzany w pracowni przez Aleksandra Wielkiego –
albowiem, jak wspomnieliśmy, wydał on edykt zakazujący malowania go przez kogoś innego
– [Aleksandrowi] rozprawiającemu obszernie i bez sensu w pracowni doradził jednak
uprzejmie, by zamilkł, dodając, że śmieją się z niego chłopcy, którzy ucierają barwniki.

Schemat punktowania
Punktacja
Zdanie Elementy podlegające ocenie
cząstkowa maksymalna
Apelli fuit alioqui Zdanie główne, dativus 0-1
perpetua consuetudo possessivus.
numquam tam Gerundium, wyrażanie 0-1
occupatum diem agendi przeczenia. 5
1 ut non lineam ducendo Zdanie podrzędne skutkowe, 0-1-2
exerceret artem gerundium.
quod ab eo in Zdanie względne podmiotowe, 0-1
proverbium venit. wyrażenie przyimkowe.
Idem perfecta opera Zdanie główne, wyrażenie 0-1-2
proponebat in pergula przyimkowe, participium
transeuntibus, praesentis activi.
ipse post tabulam latens Wyrażenie przyimkowe, 0-1-2
atque vitia quae participium praesentis activi,
notarentur auscultabat strona bierna.
vulgum diligentiorem Stopniowanie przymiotników, 0-1-2
iudicem quam se wyrażenie porównania poprzez
praeferens; quam, participium praesentis
activi.
feruntque reprehensum a Participium perfecti passivi, 0-1
sutore sprawca czynności przy stronie
biernej (a z ablatiwem). 15
quod in crepidis una Zdanie podrzędne 0-1-2
2 pauciores intus fecisset przyczynowe, wyrażenie
ansas przyimkowe, stopień wyższy
przymiotnika.
eodem postero die Ablativus temporis, ablativus 0-1-2
superbo emendatione absolutus, wyrażenie
pristinae admonitionis przyimkowe.
cavillante circa crus
indignatum prospexisse Participum perfecti passivi, 0-1-2
denuntiantem participium praesentis activi,
ACI.
ne supra crepidam sutor Zdanie dopełnieniowe, 0-1
iudicaret wyrażenie przyimkowe.
quod et ipsum in Zdanie względne podmiotowe. 0-1
proverbium abiit.
Fuit enim et comitas illi Zdanie główne, dativus 0-1
possessivus.
propter quam gratior Wyrażenie przyimkowe, 0-1-2
Alexandro Magno zdanie względne, stopień
frequenter in officinam wyższy przymiotnika.
ventitanti
3 ut diximus Zdanie wtrącone, zdanie 0-1-2 9
nam ab alio se pingi podrzędne przyczynowe, ACI.
vetuerat edicto
sed in officina imperite Wyrażenie przyimkowe, 0-1-2

multa disserenti przysłówek, participium
silentium comiter praesentis activi.
suadebat
rideri eum dicens Participium praesentis activi, 0-1
a pueris ACI, strona bierna.
qui colores tererent. Zdanie względne. 0-1
4 Poprawność językowa i stylistyczna całego przekładu 0-1 1
(punkt jest przyznawany za poprawny przekład całego tekstu).
Razem 30

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 1. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 2. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.4. wymienia wyrazy pochodzenia
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury. łacińskiego funkcjonujące jako terminy
w różnych dziedzinach;
1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku do
odczytywania sensu tekstów oryginalnych
[…] dotyczących […] sztuki […];
2.2. tworzy wypowiedzi z wykorzystaniem
popularnych łacińskich terminów.

Poprawna odpowiedź
Chryzelefantyna to technika rzeźbiarska polegająca na łączeniu złota i kości słoniowej.

Schemat punktowania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 2. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 3. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku do
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury. odczytywania […] sztuki […] Greków
i Rzymian […] literatury greckiej […].
3.1. […] selekcjonuje wiadomości
i je wykorzystuje do wykonania […] zadań.

Poprawna odpowiedź
Scena malarstwa wazowego, należąca do stylu czerwonofigurowego, przedstawia Odyseusza
i syreny.

Schemat punktowania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 3. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 4. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku do
odczytywania […] wybranych zagadnień
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury. z życia codziennego Greków i Rzymian
[…].

Poprawna odpowiedź
Nazwisko rodowe (nomen gentilicium / nomen gentile) to Plinius.

Schemat punktowania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 4. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 5. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku do
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury. odczytywania sensu tekstów oryginalnych
i w przekładzie dotyczących mitów
antycznych, […] literatury greckiej […],
literatury rzymskiej […];
1.6. wyjaśnia związki kultury europejskiej,
zwłaszcza polskiej, z kulturą antyczną –
odniesienia do antyku zawarte w
najwybitniejszych dziełach literatury […].

Poprawna odpowiedź
C.

Schemat punktowania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 5. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 6. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku do
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury. odczytywania sensu tekstów oryginalnych
i w przekładzie dotyczących życia
politycznego […] literatury greckiej […],
literatury rzymskiej […].

Poprawna odpowiedź
1. Verum
2. Falsum
3. Verum
4. Falsum

Schemat punktowania
1 p. – za wszystkie prawidłowe rozstrzygnięcia.
0 p. – za odpowiedź niepełną lub błędną albo za brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 6. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 7. (0–3)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.1. rozpoznaje formy morfologiczne ([…]
stronę czynną i bierną czasowników […];
supinum […]) […] oraz ich funkcje
semantyczne i zastosowania składniowe;
1.2. identyfikuje charakterystyczne dla
łaciny konstrukcje składniowe: szyk zdania;
struktura składniowa zdania w stronie
czynnej i biernej […]; konstrukcje
składniowe charakterystyczne dla łaciny:
[…] nominativus cum infinitivo, accusativus
oraz nominativus dupplex […].

Poprawna odpowiedź
1. Verum
2. Verum
3. Falsum

Schemat punktowania
3 p. – za trzy prawidłowe rozstrzygnięcia.
2 p. – za dwa prawidłowe rozstrzygnięcia.
1 p. – za jedno prawidłowe rozstrzygnięcie.
0 p. – za odpowiedzi błędne lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 7. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 8. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.2. identyfikuje charakterystyczne dla
łaciny konstrukcje składniowe: szyk zdania;
struktura składniowa zdania w stronie
czynnej […].

Poprawna odpowiedź
Zdanie 1. B.
Zdanie 2. D.

Schemat punktowania
2 p. – za dwie poprawne odpowiedzi.
1 p. – za jedną poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedzi błędne lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 8. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 9.1. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.2. identyfikuje charakterystyczne dla
łaciny konstrukcje składniowe: […] składnia
nazw miast.

Poprawna odpowiedź
A.

Schemat punktowania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 9.1. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 9.2. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.1 rozpoznaje formy morfologiczne ([…]
regularne […] stopniowanie przymiotników
[…]);
1.2. identyfikuje charakterystyczne dla
łaciny konstrukcje składniowe: funkcje
składniowe i semantyczne rzeczownika
w poszczególnych przypadkach […].

Poprawna odpowiedź
A.

Schemat punktowania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 9.2. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 9.3. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.1 rozpoznaje formy morfologiczne ([…]
nieregularne […] stopniowanie
przymiotników […]);
1.2. identyfikuje charakterystyczne dla
łaciny konstrukcje składniowe: funkcje
składniowe i semantyczne rzeczownika
w poszczególnych przypadkach […].

Poprawna odpowiedź
D.

Schemat punktowania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 9.3. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 10. (0–2)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.1 rozpoznaje formy morfologiczne ([…]
participia […]).

Poprawne odpowiedzi
participium praesentis activi – praeferens
participium perfecti passivi – occupatum

Schemat punktowania
2 p. – za dwie poprawne odpowiedzi.
1 p. – za jedną poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 10. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 11. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.4. wymienia wyrazy pochodzenia
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury. łacińskiego funkcjonujące jako terminy
w różnych dziedzinach[…];
3.1. […] selekcjonuje wiadomości i je
wykorzystuje do wykonania postawionych
zadań.

Poprawna odpowiedź
B.

Schemat punktowania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 11. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 12. (0–15)
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający:
II. Tworzenie wypowiedzi […]. 3.3. integruje wiedzę z różnych dziedzin do
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie wyrażania i uzasadniania swojego punktu
zawartych w nich informacji. widzenia ([…]wydarzenia z dziedziny
kultury);
3.1. dostrzega antyczne źródła konkretnych
zjawisk naszej cywilizacji i kultury –
samodzielnie analizuje i syntetyzuje treści
zawarte w tekstach klasycznych w oryginale
i w przekładzie; interpretuje fakty
i zdarzenia historyczne, selekcjonuje
wiadomości i je wykorzystuje do wykonania
postawionych zadań;
2.2. tworzy wypowiedzi z wykorzystaniem
popularnych łacińskich terminów z różnych
dziedzin, np. literatury, historii sztuki […];
1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku do
odczytywania sensu tekstów oryginalnych
[…] dotyczących […] sztuki […], literatury
greckiej […], literatury rzymskiej […];
1.6. wyjaśnia związki kultury europejskiej
[…] z kulturą antyczną – odniesienia do
antyku zawarte w najwybitniejszych
dziełach literatury, sztuki i architektury
europejskiej […];
1.7. wskazuje najważniejsze osiągnięcia
kultury antycznej – […] obywatelskie
tragedia grecka, nauka […].

Schemat punktowania
Punktacja
Kryterium maksy-
cząstkowa
malna
I. Wszechstronny i trafny opis zagadnienia (np. cechy
Znajomość kultury charakterystyczne, wpływy, powiązania, zjawiska,
6–5
antycznej przedstawiciele, fakty, zjawiska, daty). Bardzo dobra
znajomość problemu. Brak błędów merytorycznych.
Poprawny opis i dobra znajomość zagadnienia. Drobne usterki
4–3 6
merytoryczne.
Pobieżna znajomość zagadnienia, nieliczne błędy
2–1
merytoryczne.
Brak znajomości zagadnienia; brak odwołań do kultury
0
antycznej, istotne błędy merytoryczne.
II. Pełna i trafna analiza i interpretacja zagadnienia, jasne
6–5
Trafność wyrażenie własnego stanowiska.
przytaczanych Poprawna analiza zagadnienia; nieliczne błędy w interpretacji,
4–3
przykładów niewyrażenie własnego stanowiska.
6
i umiejętność Pobieżna analiza zagadnienia; błędy w interpretacji. 2–1
ich omówienia
w związku z tematem Niewłaściwa analiza i interpretacja zagadnienia lub ich brak. 0

III. Poprawne zastosowanie terminologii i wyrażeń z zakresu
2
Terminy, wyrażenia kultury antycznej.
Rzadkie, ale poprawne zastosowanie terminologii i wyrażeń
1 2
z zakresu kultury antycznej; nieliczne błędy w pisowni.
Brak terminologii i wyrażeń z zakresu kultury antycznej;
0
błędne ich zastosowanie; błędy w pisowni.
IV. Język komunikatywny, na ogół poprawna składnia
1
Język i styl i frazeologia, zgodna z normą fleksja i ortografia.
1
Język niekomunikatywny, niezgodna z normą składnia, liczne
0
błędy ortograficzne.
Razem 15 punktów

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-152, zadanie 12. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.