Język łaciński i kultura antyczna 2017 — poziom rozszerzony — Formuła 2015

Zadanie 1. (0–30)
Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.1. rozpoznaje formy morfologiczne […]
II. Tworzenie wypowiedzi – przekład oraz ich funkcje semantyczne i zastosowanie
na język polski i komentowanie tekstu składniowe;
oryginalnego. 1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku
do odczytywania sensu tekstów
oryginalnych […] dotyczących […] sztuki
[…].
2.1. dokonuje samodzielnego przekładu
na język polski łacińskiego tekstu,
korzystając ze słownika łacińsko-polskiego,
oddaje w przekładzie ogólny charakter
i funkcję tłumaczonego tekstu; znajduje
właściwe polskie odpowiedniki leksykalne
dla łacińskich wyrazów i struktur; stosuje
poprawne techniki przekładu; redaguje
przekład spójny i poprawny stylistycznie;
2.3. wykorzystuje posiadaną wiedzę z zakresu
kultury antycznej do sporządzenia przekładu
[…].

Przykładowe tłumaczenie
Marek Atyliusz Regulus, gdy jako konsul w Afryce został pojmany w zasadzce, gdy naczelnym
wodzem był Hamilkar, został wysłany do senatu, złożywszy przysięgę, że sam powróci do
Kartaginy, jeśli jacyś szlachetnie urodzeni jeńcy nie zostaliby zwróceni Kartagińczykom. Gdy
przybył on do Rzymu, dostrzegł pozór korzyści, lecz uznał go, jak rzecz pokazuje, za fałszywy.
A był on taki [pozór korzyści]: pozostać w ojczyźnie, przebywać w domu, z żoną, z dziećmi.
Cóż więc uczynił? Przybył do senatu, przedstawił to, co mu polecono, sprzeciwił się temu, żeby
wypowiedzieć opinię; dopóki jest związany przysięgą wrogów, [powiedział], że nie jest
senatorem. Zaprzeczył, że nawet oddanie jeńców jest rzeczą korzystną; [powiedział] że są oni
bowiem młodymi ludźmi i dobrymi wodzami, a on sam już zmęczony starością. Gdy
[ponieważ] jego powaga miała decydujące znaczenie, jeńcy zostali zatrzymani, a on sam
powrócił do Kartaginy.

Schemat punktowania
Lp. Zdanie Elementy podlegające Punktacja Punktacja
ocenie cząstkowa maksymalna
1. M. Atilius Regulus, cum Zdanie czasowe, wyrażenie 0-1-2
consul […] in Africa ex przyimkowe
insidiis captus esset
imperatore […] Ablativus absolutus 0-1
Hamilcare,
iuratus missus est in Zdanie główne, participium 0-1-2 8
senatum, perfecti passivi
nisi redditi essent Poenis Zdanie warunkowe 0-1
captivi nobiles quidam
ut … rediret ipse Zdanie dopełnieniowe,
Carthaginem. składnia nazw miast 0-1-2
2. Is cum Romam venisset, Zdanie czasowe, składnia 0-1-2
nazw miast
utilitatis speciem videbat, Zdanie główne, accusativus 0-1-2
sed eam, ut res declarat, duplex 6
falsam iudicavit;
quae erat talis: manere in Nawiązanie względne, 0-1-2
patria, esse domi […] wyrażenie przyimkowe,
cum uxore, cum liberis. rzeczownik domus
3. Itaque quid fecit? Zdanie pytajne niezależne 0-1
in senatum venit, Zdanie główne 0-1
mandata exposuit,
sententiam ne diceret, Zdanie dopełnieniowe 0-1-2 6
recusavit;
quamdiu iure iurando Zdanie czasowe, 0-1
hostium teneretur, passivum
non esse se senatorem. ACI 0-1
4. Atque […] etiam […] ACI, passivum [ew. 0-1-2
reddi captivos negavit gerundium]
esse utile; ACI 0-1
illos enim adulescentes 5
esse et bonos duces, ACI, zaimek osobowy 0-1-2
se iam confectum
senectute
5. Cuius cum valuisset Zdanie przyczynowe/ 0-1-2
auctoritas, czasowe
captivi retenti sunt, Zdanie główne, passivum 0-1 4
ipse Cartaginem rediit. Zdanie główne, składnia 0-1
nazw miast
6. Poprawność językowa i stylistyczna przekładu (punkt 0-1 1
jest przyznawany za poprawny przekład całego tekstu)
Razem 30

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-172, zadanie 1. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 2. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku do
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury. odczytywania sensu tekstów oryginalnych
[…] dotyczących […] życia politycznego:
ustrój Aten, Sparty, Rzymu;
2.2. tworzy wypowiedzi z wykorzystaniem
popularnych łacińskich terminów np.
z literatury, historii.

Schemat punktowania
2 p. – za dwie poprawne odpowiedzi.
1 p. – za jedną poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Poprawne odpowiedzi
1. – C.
2. – A.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-172, zadanie 2. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 3. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku do
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury. odczytywania […] literatury rzymskiej […];
3.1. […] selekcjonuje wiadomości
i je wykorzystuje do wykonania […] zadań.

Schemat punktowania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Poprawna odpowiedź
(A) – Wergiliusz
(B) – Dydona

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-172, zadanie 3. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 4. (0–2)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku do
II. tworzenie wypowiedzi – przekład na odczytywania sensu […]życia politycznego
język polski […]. […]; wybranych zagadnień z życia
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury. codziennego Greków i Rzymian […];
2.2. tworzy wypowiedzi z wykorzystaniem
popularnych łacińskich terminów […];
3.1. […] selekcjonuje wiadomości
i je wykorzystuje do wykonania […] zadań.

Schemat punktowania
2 p. – za dwie poprawne odpowiedzi.
1 p. – za jedną poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Poprawne odpowiedzi
Nazwa w języku łacińskim: Senatus Populusque Romanus
Przekład: Senat i lud rzymski

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-172, zadanie 4. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 5. (0–2)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.2. identyfikuje charakterystyczne dla
łaciny konstrukcje składniowe […]
1.3. dokonuje transformacji gramatycznych
[…].

Schemat punktowania
2 p. – za dwie poprawne odpowiedzi.
1 p. – za jedną poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Poprawne odpowiedzi
1. – D.
2. – B.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-172, zadanie 5. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 6. (0–2)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.2. identyfikuje charakterystyczne dla
łaciny konstrukcje składniowe […].

Schemat punktowania
2 p. – za dwie poprawne odpowiedzi.
1 p. – za jedną poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Poprawne odpowiedzi
Zdanie 1. – Ablativus absolutus
Zdanie 2. – Accusativus cum infinitivo

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-172, zadanie 6. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 7. (0–2)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.1. rozpoznaje formy morfologiczne […];
1.3. dokonuje transformacji gramatycznych;
[…] stopniuje przymiotniki.

Schemat punktowania
2 p. – za dwie poprawne odpowiedzi.
1 p. – za jedną poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedzi błędne lub brak odpowiedzi.

Poprawne odpowiedzi
captus esset: coniunctivus plusquamperfecti passivi
diceret: coniunctivus imperfecti activi

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-172, zadanie 7. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 8. (0–2)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.2. identyfikuje […] zdania podrzędne […].

Schemat punktowania
2 p. – za dwie poprawne odpowiedzi.
1 p. – za jedną poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedzi błędne lub brak odpowiedzi.

Poprawne odpowiedzi
1. – D.
2. – A.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-172, zadanie 8. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 9. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.4. wymienia wyrazy pochodzenia
łacińskiego funkcjonujące jako terminy
w różnych dziedzinach; dostrzega związki
języka polskiego z językiem łacińskim […].

Schemat punktowania
1 p. – za jedną poprawną odpowiedź zawierająca wszystkie elementy.
0 p. – za odpowiedź błędną, niepełną lub brak odpowiedzi.

Poprawna odpowiedź
declarat
exposuit
retenti

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-172, zadanie 9. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 10. (0–1)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.3. […] stopniuje przymiotniki […].

Schemat punktowania
1 p. – za poprawną odpowiedź.
0 p. – za odpowiedź błędną lub brak odpowiedzi.

Poprawna odpowiedź
nobilissimus,-a,-um

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-172, zadanie 10. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.

Zadanie 11. (0–15)
I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający:
zawartych w nich informacji. 1.5. wykorzystuje wiedzę o antyku do
II. Tworzenie wypowiedzi […]. odczytywania sensu tekstów oryginalnych
III. Analiza i interpretacja tekstów kultury. […] dotyczących […] sztuki […], literatury
greckiej […], literatury rzymskiej […];
1.6. wyjaśnia związki kultury europejskiej
[…] z kulturą antyczną – odniesienia do
antyku zawarte w najwybitniejszych
dziełach literatury, sztuki i architektury
europejskiej […];
1.7. wskazuje najważniejsze osiągnięcia
kultury antycznej […];
2.2. tworzy wypowiedzi z wykorzystaniem
popularnych łacińskich terminów z różnych
dziedzin, np. literatury, historii sztuki […];
3.1. dostrzega antyczne źródła konkretnych
zjawisk naszej cywilizacji i kultury –
samodzielnie analizuje i syntetyzuje treści
zawarte w tekstach klasycznych w oryginale
i w przekładzie; interpretuje fakty
i zdarzenia historyczne, selekcjonuje
wiadomości i je wykorzystuje do wykonania
postawionych zadań;
3.3. integruje wiedzę z różnych dziedzin do
wyrażania i uzasadniania swojego punktu
widzenia […] (wydarzenia z dziedziny
kultury).

Schemat punktowania
Punktacja
Kryterium maksy-
cząstkowa
malna
I. Wszechstronny i trafny opis zagadnienia (np. cechy
Znajomość charakterystyczne, wpływy, powiązania, zjawiska,
6–5
kultury przedstawiciele, fakty, zjawiska, daty). Bardzo dobra
antycznej znajomość problemu. Brak błędów merytorycznych.
Poprawny opis i dobra znajomość zagadnienia.
4–3 6
Drobne usterki merytoryczne.
Pobieżna znajomość zagadnienia, nieliczne błędy
2–1
merytoryczne.
Brak znajomości zagadnienia; brak odwołań do
0
kultury antycznej, istotne błędy merytoryczne.
II. Pełna i trafna analiza i interpretacja zagadnienia,
6–5
jasne wyrażenie własnego stanowiska.
6
Poprawna analiza zagadnienia; nieliczne błędy
4–3
w interpretacji, niewyrażenie własnego stanowiska.

Trafność Pobieżna analiza zagadnienia; błędy w interpretacji. 2–1
przytaczanych
przykładów
i umiejętność
Niewłaściwa analiza i interpretacja zagadnienia lub
ich omówienia 0
ich brak.
w związku
z tematem
III. Poprawne zastosowanie terminologii i wyrażeń
2
Terminy, z zakresu kultury antycznej.
wyrażenia Rzadkie, ale poprawne zastosowanie terminologii
i wyrażeń z zakresu kultury antycznej; nieliczne 1
2
błędy w pisowni.
Brak terminologii i wyrażeń z zakresu kultury
antycznej; błędne ich zastosowanie; błędy 0
w pisowni.
IV. Język komunikatywny, na ogół poprawna składnia
1
Język i styl i frazeologia, zgodna z normą fleksja i ortografia.
1
Język niekomunikatywny, niezgodna z normą
0
składnia, liczne błędy ortograficzne.
Razem 15 punktów

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MKL-R1_1P-172, zadanie 11. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.