Zadanie 1
30 pktŁacina F2015 — przekład, składnia i kultura antyczna
Marek Tulliusz Cyceron, In Verrem 2.4.72 i 74
Oryginalny tekst łaciński z zachowanego arkusza EJLP-R0-100-2205.
Posąg Diany w Segeście
Segesta est oppidum pervetus in Sicilia, quod ab Aenea fugiente a Troia atque in haec loca veniente conditum esse demonstrant. Itaque Segestani non solum perpetua societate atque amicitia, sed etiam cognatione se cum populo Romano coniunctos esse arbitrantur. Hoc oppidum a Carthaginiensibus quondam vi captum atque deletum est. Fuit apud Segestanos ex aere Dianae simulacrum, cum summa atque antiquissima praeditum religione tum singulari opere artificioque perfectum. Colebatur a civibus, ab omnibus advenis visebatur; cum quaestor essem, nihil mihi ab illis est demonstratum prius. Erat admodum amplum et excelsum signum cum stola; inerat tamen in illa magnitudine aetas atque habitus virginalis; sagittae pendebant ab umero, sinistra manu retinebat arcum, dextra ardentem facem praeferebat.
Przetłumacz tekst Cycerona o posągu Diany w Segeście na język polski. Poniżej zachowano oryginał, model przekładu i analizę sześciu zdań.
Pokaż przekład i analizę krok po kroku
Segesta jest bardzo starym miastem na Sycylii, o którym podają, że zostało założone przez Eneasza uciekającego z Troi i przybywającego w te miejsca. Dlatego mieszkańcy Segesty uważają, że są połączeni z narodem rzymskim nie tylko trwałym przymierzem i przyjaźnią, lecz także pokrewieństwem. Miasto to zostało niegdyś zdobyte siłą i zniszczone przez Kartagińczyków. Mieszkańcy Segesty mieli wykonany z brązu posąg Diany, zarówno otoczony najwyższym i bardzo dawnym kultem, jak i wykonany z wyjątkowym nakładem pracy oraz kunsztem. Był czczony przez obywateli i oglądany przez wszystkich przybyszów; kiedy byłem kwestorem, niczego nie pokazali mi wcześniej. Był to bardzo duży i wysoki posąg bogini w stoli, a mimo jego wielkości postać miała dziewczęcy wiek i wygląd; strzały zwisały z ramienia, w lewej ręce trzymała łuk, a w prawej niosła płonącą pochodnię.
Autorsko zredagowany przekład EJLP-R0-100-2205 porównany z przykładem CKE. Pierwsza redakcja do niezależnej kontroli filologicznej.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Zdanie 1 — rozpoznaj ACI i imiesłowy
Quod odnosi się do oppidum. Demonstrant wprowadza ACI conditum esse, a Aenea fugiente atque veniente to imiesłowy opisujące Eneasza: miasto miało zostać założone przez niego, gdy uciekał z Troi i przybywał na Sycylię.
- Zdanie 2 — zachowaj konstrukcję nie tylko, lecz także
Arbitrantur wprowadza ACI se coniunctos esse. Ablativy societate, amicitia i cognatione podają więzi: mieszkańcy uważają się za połączonych z Rzymianami przymierzem, przyjaźnią i pokrewieństwem.
- Zdanie 3 — oddaj perfectum strony biernej
Captum atque deletum est ma dwa imiesłowy z jednym est. Miasto zostało niegdyś zdobyte siłą i zniszczone przez Kartagińczyków; vi jest ablativem sposobu.
- Zdanie 4 — połącz opis kultu i kunsztu
Simulacrum ex aere to posąg z brązu. Cum…tum… znaczy „zarówno…jak i”: był otoczony bardzo dawnym kultem oraz wykonany z wyjątkowym nakładem pracy i mistrzostwem.
- Zdanie 5 — rozpoznaj bierne imperfectum i cum historyczne
Colebatur i visebatur opisują trwające czynności. Cum historyczne w cum quaestor essem znaczy „gdy byłem kwestorem”, a nihil mihi…demonstratum est prius — „niczego wcześniej mi nie pokazali”.
- Zdanie 6 — uporządkuj trzy cechy i atrybuty
Signum było wielkie, wysokie i odziane w stolę, ale miało dziewczęcy wygląd. Imperfecta pendebant, retinebat i praeferebat opisują strzały, łuk w lewej oraz płonącą pochodnię w prawej ręce.
- Zredaguj spójny polski przekład
Po analizie konstrukcji usuń łaciński szyk, zachowaj wszystkie informacje i sprawdź, czy zaimki jednoznacznie odnoszą się do mieszkańców, Cycerona oraz posągu Diany.
Nie tłumacz łacińskiego szyku słowo po słowie. Najpierw rozpoznaj oba ACI, imiesłowy, stronę bierną, cum historyczne i funkcje ablativu, a dopiero potem redaguj naturalne zdania polskie.
Punktowanie i źródło
30 pkt: zdania oceniane odpowiednio 5 + 5 + 2 + 6 + 5 + 6 pkt, a poprawność językowa i stylistyczna 1 pkt. Model zachowuje wszystkie elementy wskazane w rubryce CKE; dopuszczalne są równoważne polskie sformułowania.
Strona arkusza: 2 · Strona zasad oceniania: 2
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.