Zadanie 1
25 pktPrzekład tekstu łacińskiego
Orgetoryks i Helweci — tekst do zadań 1–5
Tekst źródłowy z arkusza CKE. W zadaniu 1 przetłumacz go na język polski.
Gaius Iulius Caesar, De bello Gallico
Apud Helvetios nobilissimus fuit et divitissimus Orgetorix. Is Marco Messala et Marco Pisone consulibus regni cupiditate inductus coniurationem nobilitatis fecit et civitati persuasit, ut de finibus suis cum omnibus copiis excederent. Perfacile esse dicebat, cum praestarent omnibus virtute, totius Galliae imperium capere. Id hoc facilius iis persuasit, quod undique loci natura Helvetii continentur: una ex parte flumine Rheno latissimo; altera ex parte monte Iura altissimo; ex tertia lacu Lemanno et flumine Rhodano, qui provinciam nostram ab Helvetiis dividit. Itaque minus facile finitimis bellum inferre poterant. Homines bellicosi magno dolore adficiebantur, nam quamquam gloria belli atque fortitudine excellebant, nimis angustos se fines habere arbitrabantur.
Objaśnienia CKE
Helvetii, -orum — Helweci, plemię celtyckie; Orgetorix, -igis — Orgetoryks, wódz Helwetów; Marcus, -i Messala, -ae — Marek Messala, konsul z 61 r. p.n.e.; Marcus, -i Piso, -onis — Marek Pizon, konsul z 61 r. p.n.e.; totius — genetivus singularis od totus, -a, -um, połącz z Galliae; Gallia, -ae — Galia.
id — połącz z persuasit i tłumacz „do tego”; hoc — połącz z facilius i tłumacz „o tyle”; loci natura contineri — być otoczonym naturalnymi granicami; Rhenus, -i — Ren; Iura, -ae — Jura, pasmo górskie; Lemannus, -i — Leman; Rhodanus, -i — Rodan; bellum inferre — rozpocząć wojnę; quamquam — chociaż.
Przetłumacz tekst na język polski.
Pokaż przykładowe tłumaczenie według CKE
U Helwetów najwyżej urodzony i najbogatszy był Orgetoryks. Ten za konsulatu Marka Messali i Marka Pizona, kierowany żądzą władzy królewskiej, zawiązał spisek arystokracji i przekonał społeczność, żeby wyszli ze swoich granic (opuścili swój kraj) z całym dobytkiem. Mówił, że jest rzeczą bardzo łatwą (jest bardzo łatwe) zdobyć władzę nad całą Galią, ponieważ (gdy) przewyższają wszystkich męstwem. O tyle łatwiej ich do tego przekonał, że (ponieważ) Helweci zewsząd są otoczeni naturalnymi granicami: z jednej strony bardzo szeroką rzeką Ren; z drugiej strony bardzo wysokim pasmem górskim Jura; z trzeciej jeziorem Leman i rzeką Rodan, która oddziela naszą prowincję od Helwetów. Dlatego mniej łatwo mogli rozpocząć wojnę z sąsiadami. Ludzie waleczni byli dręczeni wielkim bólem (doznawali wielkiego bólu), ponieważ, chociaż wyróżniali się chwałą wojenną i odwagą, sądzili, że mają zbyt małe terytorium (wąskie granice).
To przykładowa odpowiedź CKE; dopuszczalne są równoważne, poprawne językowo warianty przekładu.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Przekład tekstu łacińskiego” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
- Zastosuj strategię
Zlokalizuj fragment odpowiadający poleceniu, oddziel informację podaną wprost od wniosku i porównaj sens całego zdania z każdą opcją.
- Sprawdź model odpowiedzi
U Helwetów najwyżej urodzony i najbogatszy był Orgetoryks. Ten za konsulatu Marka Messali i Marka Pizona, kierowany żądzą władzy królewskiej, zawiązał spisek arystokracji i przekonał społeczność, żeby wyszli ze swoich granic (opuścili swój kraj) z całym dobytkiem. Mówił, że jest rzeczą bardzo łatwą (jest bardzo łatwe) zdobyć władzę nad całą Galią, ponieważ (gdy) przewyższają wszystkich męstwem. O tyle łatwiej ich do tego przekonał, że (ponieważ) Helweci zewsząd są otoczeni naturalnymi granicami: z jednej strony bardzo szeroką rzeką Ren; z drugiej strony bardzo wysokim pasmem górskim Jura; z trzeciej jeziorem Leman i rzeką Rodan, która oddziela naszą prowincję od Helwetów. Dlatego mniej łatwo mogli rozpocząć wojnę z sąsiadami. Ludzie waleczni byli dręczeni wielkim bólem (doznawali wielkiego bólu), ponieważ, chociaż wyróżniali się chwałą wojenną i odwagą, sądzili, że mają zbyt małe terytorium (wąskie granice). To przykładowa odpowiedź CKE; dopuszczalne są równoważne, poprawne językowo warianty przekładu.
- Skontroluj punktowanie
Maksymalnie 25 punktów. CKE dzieli tekst na siedem fragmentów i ocenia poprawne oddanie treści oraz wskazanych konstrukcji gramatycznych.
Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.
Punktowanie i źródło
Maksymalnie 25 punktów. CKE dzieli tekst na siedem fragmentów i ocenia poprawne oddanie treści oraz wskazanych konstrukcji gramatycznych.
Strona arkusza: 4 · Strona zasad oceniania: 4
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
