Warianty mają wspólną treść zadań i różny układ odpowiedzi zamkniętych. Oba układy, odpowiedzi, rozwiązania i punktowanie porównaliśmy z materiałami CKE.
Zadanie 11 punktWarianty A i BPierwiastki i potęgi
Oblicz wartość wyrażenia i wybierz poprawną odpowiedź.
825⋅2+2−1
Wariant A
A. 1
B. 2
C. 3
D. 4
Wariant B
A. 4
B. 3
C. 2
D. 1
Pokaż podpowiedzi
1
Sprawdź, czy możesz połączyć oba pierwiastki w jeden.
2
Oblicz osobno √(25/8) · √2 oraz 2⁻¹.
3
Pierwszy składnik jest równy 5/2, a drugi 1/2.
Pokaż odpowiedź
Wariant A: C. 3 · Wariant B: B. 3
Iloczyn pierwiastków jest równy 5/2, a potęga 2⁻¹ jest równa 1/2.
Rozwiązanie krok po kroku
1
Połącz pierwiastki
Obie liczby pod pierwiastkami są nieujemne, więc możemy pomnożyć je pod jednym pierwiastkiem.
825⋅2=425=25
2
Oblicz potęgę o wykładniku ujemnym
Wykładnik −1 oznacza odwrotność liczby 2.
2−1=21
3
Dodaj wyniki
Oba składniki mają ten sam mianownik.
25+21=26=3
Typowy błąd: Potraktowanie wykładnika −1 jako zmiany znaku liczby zamiast obliczenia jej odwrotności.
Zadanie 112 punktyWarianty A i BUkłady równań i procenty
Sprzedano łącznie 200 biletów: normalne po 35 zł i ulgowe po 25 zł. Po odjęciu kosztów równych 25% wpływów pozostało 4665 zł. Oblicz liczbę sprzedanych biletów ulgowych.
Pokaż podpowiedzi
1
Kwota 4665 zł stanowi 75% wpływów ze sprzedaży.
2
Oblicz wpływy przed potrąceniem kosztów, dzieląc 4665 przez 0,75.
3
Porównaj wynik z wpływem 7000 zł, który dałaby sprzedaż wszystkich biletów po 35 zł.
Pokaż odpowiedź
Sprzedano 78 biletów ulgowych.
Przychód przed odjęciem kosztów wynosił 6220 zł; różnica względem sprzedaży 200 biletów normalnych odpowiada 78 obniżkom ceny po 10 zł.
Rozwiązanie krok po kroku
1
Odtwórz pełny przychód
Po kosztach zostało 75% wpływów, więc dzielimy pozostałą kwotę przez 0,75.
0,754665=6220
2
Porównaj z wariantem bez ulg
Gdyby wszystkie 200 biletów kosztowało 35 zł, wpływy wyniosłyby 7000 zł. Rzeczywisty przychód jest niższy o 780 zł.
35⋅200−6220=7000−6220=780
3
Przelicz różnicę na bilety ulgowe
Każdy bilet ulgowy zmniejsza wpływy o 10 zł w porównaniu z biletem normalnym.
35−25780=10780=78
Typowy błąd: Traktowanie 4665 zł jako 25% wpływów zamiast kwoty pozostałej po potrąceniu 25% kosztów.
Punktowanie: 2 punkty za poprawną metodę i wynik 78; 1 punkt za zapisanie poprawnego równania lub równoważnego toku prowadzącego do wyniku.
Zadanie 13.11 punktWarianty A i BInterpretacja wykresu funkcji liniowej
Wykres funkcji liniowej f(x) = ax + b jest prostą malejącą, która przecina osie w punktach (−2,0) i (0,−3). Oceń stwierdzenia: a jest dodatnie; b jest dodatnie.
Pokaż podpowiedzi
1
Znak współczynnika a odpowiada kierunkowi zmiany wykresu.
2
Prosta opada od lewej do prawej.
3
Współczynnik b jest rzędną punktu przecięcia wykresu z osią Oy.
Pokaż odpowiedź
F, F
Prosta jest malejąca, więc a < 0. Przecina oś Oy poniżej zera, więc b = −3 < 0.
Rozwiązanie krok po kroku
1
Oceń monotoniczność
Wykres opada wraz ze wzrostem x, dlatego współczynnik kierunkowy jest ujemny.
a<0
2
Odczytaj przecięcie z osią Oy
Dla x = 0 wykres przechodzi przez y = −3.
b=f(0)=−3<0
3
Oceń oba zdania
Ani a, ani b nie są dodatnie, więc oba stwierdzenia są fałszywe.
F,F
Typowy błąd: Odczytywanie znaku a z miejsca przecięcia z osią Ox zamiast z kierunku nachylenia prostej.
Punktowanie: 1 punkt wyłącznie za komplet odpowiedzi F, F.
Zadanie 144 punktyWarianty A i BWyznaczanie wzoru funkcji kwadratowej
Parabola będąca wykresem funkcji f ma wierzchołek W = (3,−2). Funkcja g(x) = f(x + 1) ma miejsce zerowe x = 0. Wyznacz wzór funkcji f w postaci ogólnej.
Pokaż podpowiedzi
1
Z wierzchołka zapisz f(x) w postaci a(x − 3)² − 2.
2
Skoro g(0) = 0 i g(x) = f(x + 1), to f(1) = 0.
3
Podstaw x = 1 do postaci kanonicznej, wyznacz a i rozwiń kwadrat.
Pokaż odpowiedź
f(x) = 1/2x² − 3x + 5/2.
Warunek g(0)=0 oznacza f(1)=0. Po podstawieniu punktu (1,0) do postaci kanonicznej wyznaczamy a = 1/2.
Zależność g(0)=f(1)=0 pozwala obliczyć współczynnik a.
0=a(1−3)2−2=4a−2⟹a=21
3
Przejdź do postaci ogólnej
Rozwijamy kwadrat i redukujemy wyrazy stałe.
f(x)=21(x−3)2−2=21x2−3x+25
Typowy błąd: Przesunięcie argumentu w złą stronę i uznanie, że z g(0)=0 wynika f(−1)=0.
Punktowanie: 4 punkty za poprawną metodę i postać ogólną; 3 punkty za właściwą strukturę rozwiązania i jeden poprawny współczynnik; 2 punkty za dwa kluczowe warunki; 1 punkt za jeden istotny warunek.
Ciąg (aₙ) jest określony wzorem aₙ = 3n + 5 dla n ≥ 1. Trzywyrazowy ciąg (a₁, a₉, aₖ) jest geometryczny. Oblicz k.
Pokaż podpowiedzi
1
Oblicz a₁ oraz a₉ z podanego wzoru.
2
Wyznacz iloraz q = a₉/a₁ i użyj go jeszcze raz.
3
Po obliczeniu aₖ rozwiąż równanie 3k + 5 = aₖ.
Pokaż odpowiedź
k = 41.
Wyrazy a₁ i a₉ są równe 8 i 32, więc iloraz ciągu geometrycznego wynosi 4, a aₖ = 128.
Rozwiązanie krok po kroku
1
Oblicz dwa pierwsze podane wyrazy
Podstawiamy indeksy 1 i 9 do wzoru ciągu.
a1=3⋅1+5=8,a9=3⋅9+5=32
2
Wyznacz trzeci wyraz ciągu geometrycznego
Iloraz wynosi 32/8 = 4, więc kolejny wyraz jest cztery razy większy.
q=4,ak=32⋅4=128
3
Oblicz indeks k
Porównujemy wartość aₖ z ogólnym wzorem ciągu.
3k+5=128⟹3k=123⟹k=41
Typowy błąd: Uznanie k za wartość wyrazu aₖ albo użycie różnicy zamiast ilorazu ciągu geometrycznego.
Punktowanie: 3 punkty za poprawną metodę i k = 41; 2 punkty za wyznaczenie ciągu (8,32,128) lub właściwe równanie z k; 1 punkt za a₁ = 8 i a₉ = 32 albo poprawną własność ciągu geometrycznego.
Zadanie 201 punktWarianty A i BTwierdzenie Talesa i podobieństwo
Dwie proste równoległe są przecięte dwiema siecznymi, które przecinają się w punkcie O. Na jednej siecznej OA = 12 i OC = 8, a na drugiej OB = 6. Oblicz OD.
Wariant A
A. 4
B. 9
C. 10
D. 16
Wariant B
A. 16
B. 10
C. 9
D. 4
Pokaż podpowiedzi
1
Wskaż dwa trójkąty utworzone przez punkt O i proste równoległe.
2
Z podobieństwa trójkątów AOD i COB zapisz OA/OC = OD/OB.
3
Podstaw 12/8 = OD/6.
Pokaż odpowiedź
Wariant A: B. 9 · Wariant B: C. 9
Trójkąty AOD i COB są podobne, więc odpowiadające odcinki są proporcjonalne.
Rozwiązanie krok po kroku
1
Rozpoznaj podobne trójkąty
Równoległość prostych daje równość kątów odpowiadających, a kąty przy O są wierzchołkowe.
2
Zapisz proporcję
Odcinki OA i OC odpowiadają odpowiednio odcinkom OD i OB.
OCOA=OBOD⟹812=6OD
3
Oblicz długość OD
Mnożymy 6 przez stosunek 12/8.
OD=6⋅812=9
Typowy błąd: Połączenie w proporcji odcinków, które nie leżą na odpowiadających sobie siecznych.
Zadanie 212 punktyWarianty A i BDowód geometryczny z użyciem pól
W trójkącie KLM mamy KM = a i LM = b. Dwusieczna kąta LMK przecina bok KL w punkcie N. Wykaż, że stosunek pola trójkąta KNM do pola trójkąta NLM jest równy a/b.
Pokaż podpowiedzi
1
Oznacz połowę kąta LMK przez α.
2
Zapisz pola obu trójkątów ze wzoru 1/2 · bok · bok · sin kąta między nimi.
3
W obu wzorach wystąpią te same czynniki MN oraz sin α.
Pokaż odpowiedź
P(KNM) / P(NLM) = a/b.
Oba pola można zapisać ze wspólnym bokiem MN i równymi kątami przy M, więc wszystkie wspólne czynniki się skracają.
Rozwiązanie krok po kroku
1
Wykorzystaj własność dwusiecznej
Dwusieczna MN dzieli kąt LMK na dwa równe kąty α.
∠KMN=∠NML=α
2
Zapisz pola trójkątów
Stosujemy wzór na pole z dwóch boków i sinusa kąta między nimi.
PKNM=21a⋅MN⋅sinα,PNLM=21b⋅MN⋅sinα
3
Podziel pola stronami
Współczynniki 1/2, MN i sin α skracają się.
PNLMPKNM=21b⋅MN⋅sinα21a⋅MN⋅sinα=ba
Typowy błąd: Samo zapisanie końcowego stosunku bez uzasadnienia równości kątów lub wspólnych czynników w polach.
Punktowanie: 2 punkty za pełne rozumowanie; 1 punkt za poprawne zapisanie obu pól albo inną istotną zależność prowadzącą do tezy.
Zadanie 272 punktyWarianty A i BObjętość ostrosłupa i trygonometria
W ostrosłupie prawidłowym czworokątnym przekątna podstawy ma długość 8√3, a krawędź boczna jest nachylona do płaszczyzny podstawy pod kątem 30°. Oblicz objętość ostrosłupa.
Pokaż podpowiedzi
1
Spodek wysokości leży w punkcie przecięcia przekątnych kwadratu.
2
Połowa przekątnej podstawy ma długość 4√3; użyj jej w trójkącie prostokątnym z kątem 30°.
3
Pole kwadratu o przekątnej d jest równe d²/2.
Pokaż odpowiedź
V = 128.
Odległość środka podstawy od wierzchołka kwadratu wynosi połowę przekątnej, czyli 4√3. Z tangensa kąta 30° otrzymujemy wysokość 4.
Rozwiązanie krok po kroku
1
Oblicz wysokość ostrosłupa
Rzut krawędzi bocznej na podstawę ma długość połowy przekątnej kwadratu.
H=43⋅tan30∘=43⋅33=4
2
Oblicz pole podstawy
Pole kwadratu wyrażone przez przekątną d ma postać d²/2.
Pp=2(83)2=2192=96
3
Oblicz objętość
Stosujemy wzór na objętość ostrosłupa.
V=31PpH=31⋅96⋅4=128
Typowy błąd: Użycie całej przekątnej podstawy jako rzutu krawędzi bocznej zamiast jej połowy.
Punktowanie: 2 punkty za poprawną metodę i wynik 128; 1 punkt za obliczenie wysokości H = 4 albo pola podstawy 96.
Zadanie 281 punktWarianty A i BObjętość stożka i walca
Stożek i walec mają równe wysokości. Promień podstawy stożka jest dwa razy większy od promienia podstawy walca. Oblicz stosunek objętości stożka do objętości walca.
Wariant A
A. 1/12
B. 1/6
C. 2/3
D. 4/3
Wariant B
A. 4/3
B. 2/3
C. 1/6
D. 1/12
Pokaż podpowiedzi
1
Oznacz promień walca przez r, wtedy promień stożka wynosi 2r.
2
Zapisz wzory Vstożka = 1/3πR²h i Vwalca = πr²h.
3
W ilorazie skrócą się π, r² oraz wspólna wysokość h.
Pokaż odpowiedź
Wariant A: D. 4/3 · Wariant B: A. 4/3
Podwojenie promienia daje czterokrotnie większe pole podstawy, a czynnik 1/3 we wzorze stożka pozostawia stosunek 4/3.
Rozwiązanie krok po kroku
1
Zapisz objętość stożka
Wstawiamy promień 2r i wspólną wysokość h.
Vs=31π(2r)2h=34πr2h
2
Zapisz objętość walca
Walec ma promień r i tę samą wysokość h.
Vw=πr2h
3
Oblicz stosunek
Skracamy wspólne czynniki.
VwVs=πr2h34πr2h=34
Typowy błąd: Dwukrotne zwiększenie promienia potraktowane jako dwukrotne, a nie czterokrotne zwiększenie pola podstawy.
Zadanie 302 punktyWarianty A i BPrawdopodobieństwo klasyczne
Losujemy cyfrę dziesiątek ze zbioru X = {1,3,5,7,9}, a cyfrę jedności ze zbioru Y = {0,2,4,6,8}. Oblicz prawdopodobieństwo, że utworzona liczba dwucyfrowa jest podzielna przez 6.
Pokaż podpowiedzi
1
Wszystkich wyników jest 5 · 5 = 25.
2
Każda otrzymana liczba jest parzysta, więc pozostaje sprawdzić podzielność przez 3.
3
Suma cyfr musi być podzielna przez 3; wypisz wszystkie pasujące pary.
Pokaż odpowiedź
P(A) = 9/25.
Wszystkich równoprawdopodobnych par jest 25. Warunek podzielności przez 6 spełnia dziewięć liczb.
Rozwiązanie krok po kroku
1
Policz wszystkie wyniki
Każda z pięciu cyfr dziesiątek może zostać połączona z każdą z pięciu cyfr jedności.
∣Ω∣=5⋅5=25
2
Wypisz wyniki sprzyjające
Liczba jest już parzysta; podzielność przez 3 sprawdzamy sumą cyfr.
A={12,18,30,36,54,72,78,90,96},∣A∣=9
3
Oblicz prawdopodobieństwo
Dzielimy liczbę wyników sprzyjających przez liczbę wszystkich wyników.
P(A)=∣Ω∣∣A∣=259
Typowy błąd: Sprawdzenie tylko parzystości albo tylko podzielności sumy cyfr przez 3; liczba podzielna przez 6 musi spełniać oba warunki.
Punktowanie: 2 punkty za poprawną metodę i wynik 9/25; 1 punkt za poprawne określenie liczby wszystkich wyników, wszystkich dziewięciu wyników sprzyjających albo samo poprawnie zinterpretowane 9/25.
Zadanie 311 punktWarianty A i BŚrednia i mediana z diagramu
Diagramy pokazują liczby ocen 1–6. W klasie IV A liczebności wynoszą kolejno 1, 6, 3, 3, 6, 1, a w klasie IV B: 1, 3, 6, 6, 3, 1. Oceń stwierdzenia: średnie ocen obu klas są równe; mediany ocen obu klas są równe.
Pokaż podpowiedzi
1
W obu klasach jest po 20 uczniów.
2
Połącz w pary oceny 1 i 6, 2 i 5 oraz 3 i 4; każda para ma średnią 3,5.
3
Mediana przy 20 wynikach jest średnią 10. i 11. oceny po uporządkowaniu.
Pokaż odpowiedź
P, P
Oba rozkłady są symetryczne względem 3,5. Każda klasa ma 20 uczniów, średnią 3,5 i medianę 3,5.
Rozwiązanie krok po kroku
1
Porównaj średnie
W obu rozkładach liczebności ocen położonych symetrycznie względem 3,5 są równe, więc średnia w obu klasach wynosi 3,5.
xA=xB=3,5
2
Wyznacz środkowe pozycje
Przy 20 uczniach bierzemy 10. i 11. wynik. W obu klasach są to odpowiednio oceny 3 i 4.
Me=23+4=3,5
3
Oceń oba zdania
Zarówno średnie, jak i mediany są równe.
P,P
Typowy błąd: Porównywanie wysokości pojedynczych słupków zamiast obliczenia średniej i ustalenia dwóch środkowych pozycji.
Punktowanie: 1 punkt wyłącznie za komplet odpowiedzi P, P.
Zadanie 33.11 punktWarianty A i BMiejsca zerowe funkcji w modelu ruchu
Wysokość piłeczki wyrzuconej pionowo z ziemi opisuje funkcja h(t) = −4,9t² + 14,7t, od chwili t = 0 do pierwszego powrotu na ziemię. Wyznacz chwilę tego powrotu.
Wariant A
A. t = 1,5 s
B. t = 2 s
C. t = 2,5 s
D. t = 3 s
Wariant B
A. t = 3 s
B. t = 2,5 s
C. t = 2 s
D. t = 1,5 s
Pokaż podpowiedzi
1
Na poziomie ziemi wysokość h jest równa zero.
2
Wyłącz t przed nawias z równania −4,9t² + 14,7t = 0.
3
Odrzuć rozwiązanie t = 0, bo opisuje moment wyrzutu.
Pokaż odpowiedź
Wariant A: D. t = 3 s · Wariant B: A. t = 3 s
Powrót na ziemię oznacza h(t)=0. Po wyłączeniu t otrzymujemy rozwiązania 0 i 3; szukamy dodatniej chwili po wyrzuceniu.
Rozwiązanie krok po kroku
1
Zapisz warunek powrotu na ziemię
W chwili zderzenia wysokość piłeczki jest równa zero.
−4,9t2+14,7t=0
2
Rozłóż wyrażenie na czynniki
Wyłączamy wspólny czynnik −4,9t.
−4,9t(t−3)=0
3
Wybierz właściwe rozwiązanie
t = 0 jest chwilą wyrzutu, a pierwsze późniejsze zetknięcie z ziemią następuje dla t = 3.
t=3s
Typowy błąd: Wybranie rozwiązania t = 0, które odpowiada położeniu początkowemu, a nie powrotowi piłeczki.