Pełne zasady oceniania CKE
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz korzyści i zagrożenia wynikające
z publikowania informacji o swoim życiu w internecie.
2. Ostatnio uczestniczyłeś(-aś) w kursie tańca zorganizowanym w Twojej szkole. Napisz
artykuł do gazety szkolnej, w którym:
• wyrazisz swoją opinię na temat organizacji zajęć na tym kursie
• opiszesz sytuację, w której skorzystałeś(-aś) z umiejętności zdobytych na tym kursie.
Ogólne wymagania egzaminacyjne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy płynne i zrozumiałe […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod
względem treści […].
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.2) R Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7) Zdający przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań […].
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.1) Zdający opisuje ludzi, przedmioty, miejsca […] i czynności.
5.4) Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.
5.5) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.9) Zdający opisuje doświadczenia swoje […].
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie
przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma 2 1 0
teza zgodna z tematem ORAZ teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy; teza niezgodna
treścią wypowiedzi (teza np. jest zgodna z tematem ORAZ treścią
R* „zapowiada” zawartość z tematem ALBO z treścią wypowiedzi; teza nieczytelna,
treściową oraz typ rozprawki) wypowiedzi; odbiegająca od niejasna, trudna do wskazania;
tematu LUB treści wypowiedzi wstęp niekomunikatywny
wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia;
z tematem ORAZ np. ciekawe, poprawne, np. wprowadzenie wprowadzenie niezgodne
oryginalne, zachęcające do zgodne z tematem, ale z tematem, niejasne,
1.
czytania, w ciekawej formie schematyczne ALBO bardziej nieczytelne, trudne do
wstęp: A*
(np. pytanie, cytat) typowe dla innego typu tekstu wskazania; wprowadzenie
właściwe
(np. rozprawki) ALBO ciekawe, niekomunikatywne
i adekwatne
oryginalne, ale odbiegające od
do tematu
tematu
rozpoczęcie
wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni brak wstępu; wstęp niezgodny
wypowiedzi
i treścią wypowiedzi ORAZ poprawny, np. nie określa celu z tematem, niejasny,
wskazujący cel/powód pisania ALBO określa cel/powód nieczytelny, trudny
listu pisania listu, ale odbiega od do wskazania; wstęp
L* tematu ALBO cel nie jest niekomunikatywny
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie, a
opisuje argumenty przeciwne)
wieloaspektowa ORAZ/LUB powierzchowna realizacja brak wypowiedzi LUB
2.
pogłębiona realizacja elementu elementu, wypowiedzi brak wypowiedź nie jest
pierwszy
(np. wsparta przykładami, głębi, np. zdający podaje tylko komunikatywna LUB
element
szczegółowo omówiona) „listę” argumentów/cech/ wypowiedź nie jest związana
tematu R
określeń, żadnego nie z tematem / nie realizuje
A
rozwijając/uzasadniając elementu; wypowiedź bardzo
3. L
pobieżnie dotykająca tematu,
drugi element
np. zdający podaje tylko jeden
tematu
argument/cechę/określenie,
nie rozwijając go
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia LUB
z tematem oraz treścią poprawne, np. jest zgodne zakończenie nie jest
4.
wypowiedzi; jeżeli zdający z tematem ALBO treścią komunikatywne LUB
podsumowa-
powtarza wstęp – czyni to wypowiedzi; odbiega trochę zakończenie jest jedynie luźno
nie: właściwe R
innymi słowami od tematu LUB treści związane z tematem oraz
i adekwatne A
wypowiedzi; zdający stosuje treścią wypowiedzi
do tematu L
zakończenie schematyczne (też jeśli nie jest zgodne)
zakończenie
(sztampowe) LUB powtarza
wypowiedzi
wstęp praktycznie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia
fragmenty fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych
odbiegające R od tematu i/lub nie na temat fragmenty odbiegające od dla poziomu 1.
od tematu A tematu i/lub nie na temat
i/lub nie na L
temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
R teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
1.
wypowiedź nie spełnia
elementy
A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych
charakterystyczne
dla poziomu 1.
dla formy wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L
i kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych
kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych
segmentacja akapity) jest konsekwentny
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych
długość pracy
L dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10–9 5 p. 4 p. 3 p.
8–7 4 p. 3 p. 2 p.
6–5 3 p. 2 p. 1 p.
4–3 2 p. 1 p. 0 p.
2–1 1 p. 0 p. 0 p.
0 0 p. 0 p. 0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz korzyści i zagrożenia wynikające z publikowania
informacji o swoim życiu w internecie.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
publikowania informacji o swoim życiu w internecie oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane korzyści i zagrożenia wynikające z tego typu aktywności (wymaga tego ten
typ rozprawki), np. Heutzutage veröffentlichen die Menschen viel über ihr privates Leben
im Internet. Das ist sowohl mit Vorteilen als auch Gefahren verbunden.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą korzyści i zagrożenia (pozytywne i negatywne strony) wynikające z publikowania
informacji o swoim życiu w internecie. Na przykład: Immer häufiger werden die Sozialen
Netzwerke zur Selbstdarstellung genutzt. Es ist wichtig, dass man außer Vorteilen auch
Nachteile berücksichtigt, bevor man seine Daten im Netz veröffentlicht. / Die Sozialen
Netzwerke eignen sich hervorragend, um das eigene Leben zu dokumentieren, aber es
ist wichtig, dass die Nutzer die Risiken ihrer Selbstdarstellung im Netz kennen.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Nutzen und Gefahren bringt die Veröffentlichung der
Informationen über sein Leben im Internet?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na zalety i wady danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że wielu ludzi
publikuje informacje o swoim życiu w internecie, nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Die Sozialen Netzwerke ermöglichen es uns, uns im teza zgodna z tematem,
Internet zu präsentieren und Ereignisse aus dem Leben zapowiada oczekiwaną
mit anderen zu teilen, was natürlich positiv zu betrachten strukturę rozprawki
ist, aber wir sollten nicht vergessen, dass das auch mit
Gefahren verbunden ist.
Viele Menschen können davon profitieren, Informationen
über ihr Leben mit anderen im Internet zu teilen, auch
wenn sie wissen, dass das gefährlich sein kann.
Ist die Selbstdarstellung im Internet gefährlich für teza odbiegająca od tematu
Jugendliche? (teza jest pytaniem, które nie
zapowiada struktury
rozprawki)
Das Internet hat viele Vorteile, aber ist auch mit Gefahren teza niezgodna z tematem
verbunden.
Viele Menschen veröffentlichen ohne Bedenken brak tezy
Informationen über ihr Leben im Internet.
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Internet nicht
leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Viele Menschen beschreiben Situationen aus ihrem teza odbiegająca od tematu
privaten Leben in Internetforen. Das finde ich positiv. (teza jednostronna)
Die Menschen veröffentlichen viele persönliche teza odbiegająca od tematu
Informationen im Internet. Ist das eine gute Idee? (teza jest pytaniem, które nie
zapowiada struktury
rozprawki)
Warum lohnt es sich, ein Konto in Sozialen Medien zu teza odbiegająca od tematu
erstellen und dort Einträge regelmäßig über sich selbst zu (teza jednostronna)
posten?
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) korzyści wynikające z publikowania informacji o swoim życiu
w internecie i (2) zagrożenia z tym związane.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, nie bierze się
go pod uwagę, oceniając dany element.
Zgodność z tematem
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz korzyści i zagrożenia
elementy tematu
wynikające z publikowania informacji o swoim życiu w internecie. „główka”
X
A C
gg Y
B D
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis platform, stron, na których można publikować informacje w internecie
− opis form prezentowania informacji o sobie (posty, zdjęcia, filmy)
− porady, jak publikować posty w mediach społecznościowych.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− przedstawienie technik robienia selfie
− informacje na temat tworzenia stron internetowych
− zastosowanie sztucznej inteligencji do tworzenia postów w mediach
społecznościowych.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− zasady użytkowania platform streamingowych
− przebieg lekcji online
− zasady przygotowania prezentacji multimedialnej
− zalety i wady pracy zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana
na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia rozprawki
Wie man sieht, kann die Selbstdarstellung im Internet sowohl Vor- als auch Nachteile
haben.
Zusammenfassend steht eines fest: Die Selbstdarstellung hat positive und negative
Seiten.
Uwagi dodatkowe:
Jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem wad i/lub zalet,
segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Ostatnio uczestniczyłeś(-aś) w kursie tańca zorganizowanym w Twojej szkole. Napisz
artykuł do gazety szkolnej, w którym:
• wyrazisz swoją opinię na temat organizacji zajęć na tym kursie
• opiszesz sytuację, w której skorzystałeś(-aś) z umiejętności zdobytych na tym kursie.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować
próbę kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do kursu tańca zorganizowanego w jego szkole. Zdający może zasygnalizować
problematykę umiejętności tanecznych, nie wspominając o konkretnym kursie, np.
Oft hört man, dass Tanzen nicht jedermanns Sache ist und man es einfach im Blut haben
muss. Das stimmt aber nicht. Natürlich gibt es Menschen, die eine Begabung für das
Tanzen haben. Das heißt aber nicht, dass Menschen ohne dieses Talent nicht so gut
tanzen könnten wie die, die es besitzen.
2. Zdający nie musi sygnalizować we wstępie własnej opinii na temat organizacji zajęć na
kursie tańca lub odnosić się do sytuacji, w której skorzystał z umiejętności zdobytych na
kursie.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych (2 p.) (1 p.)
Du willst mit dem Tanzen anfangen, aber Ich wollte schon immer tanzen lernen. Es
Du traust dich einfach nicht, einen Tanzkurs ist toll, wenn man dann in der Disco mit
zu besuchen? Vergiss nicht, dass jeder mal jemandem tanzen kann.
angefangen hat. Und der Einstieg ins
Tanzen ist gar nicht so schwer, wie man
denkt.
Für Euch sorgt Tanzen eher für Probleme, Welche Vorteile bringt es, Tanzen zu
als Euch von Sorgen zu befreien? Ihr lernen? Diese Frage stellte ich mir, als in
beneidet Eure Freunde, die richtig gut unserer Schule ein Tanzkurs organisiert
tanzen können, und bewundert Tänzer auf wurde.
der Bühne?
Wenn Ihr diese Fragen mit „ja“ beantworten
müsst, dann solltet Ihr diesen Artikel lesen.
Elementy tematu
Elementami są: (1) opinia zdającego na temat organizacji zajęć na kursie tańca oraz (2) opis
sytuacji, w której zdający skorzystał z umiejętności zdobytych na tym kursie.
(1.) opinia zdającego na temat organizacji zajęć na kursie tańca
Aby uznać pierwszy element tematu za zrealizowany, wymagane jest wyrażenie własnej
oceny/opinii przez zdającego na temat organizacji zajęć na kursie tańca. Zdający może
przedstawić pozytywną, negatywną lub neutralną opinię. Opinia ta powinna zawierać
informacje dotyczące np.
− liczebności grupy
− stopnia zaawansowania uczestników zajęć
− terminu i częstotliwości zajęć
− intensywności zajęć
− osoby prowadzącej zajęcia
− sposobu prowadzenia zajęć
− sali, w której odbywał się kurs
− wyboru muzyki tanecznej.
1. Autor opinii powinien wypowiadać się we własnym imieniu, zaznaczając subiektywność
swojego punktu widzenia. Może to zrobić za pomocą takich sformułowań jak np.: meiner
Meinung (Ansicht) nach …, ich finde …, ich halte das für …
2. Akceptowana jest opinia/ocena kilku osób (np. uczestników kursu), pod warunkiem, że
z kontekstu wynika, że piszący należy do tej grupy, np. unserer Meinung (Ansicht)
nach …, meine Freunde und ich halten das für …, wir alle denken so ...
3. Jeżeli z kontekstu nie wynika, że przedstawiona opinia jest również opinią zdającego, to
taka wypowiedź jest kwalifikowana na poziom niższy, np. der Meinung meiner Freunde
nach …, meine Freunde halten das für …
4. Zdający nie musi poinformować, że kurs został zorganizowany w jego szkole, ale
kontekst nie powinien tego wykluczać.
(2.) opis sytuacji, w której zdający skorzystał z umiejętności zdobytych na kursie
tańca.
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagany jest opis sytuacji, która stwarza
możliwość wykorzystania umiejętności tanecznych np.
− na balu szkolnym
− na dyskotece
− na imprezie urodzinowej
− na spotkaniu towarzyskim, np. na randce
− na weselu lub innej uroczystości rodzinnej
− w pracy dorywczej, np. jako animator.
Zgodność z tematem
Ostatnio uczestniczyłeś(-aś) w kursie tańca zorganizowanym w Twojej szkole.
„główka”
Napisz artykuł do gazety szkolnej, w którym:
• wyrazisz swoją opinię na temat organizacji zajęć na tym kursie
element 1.
• opiszesz sytuację, w której skorzystałeś(-aś) z umiejętności zdobytych na tym kursie.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− informacja o tym, dlaczego w szkole zdającego został zorganizowany kurs
− informacja o zainteresowaniu uczniów kursem tańca w szkole
− opis umiejętności tanecznych zdającego lub jego koleżanek i kolegów.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), dotyczące np.
− popularności telewizyjnych show związanych z tańcem
− filmów o tańcu
− turniejów tanecznych.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− ocena kursów organizowanych w szkole (bez nawiązania do kursu tańca)
− oferta/opis zajęć pozalekcyjnych.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana
na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Przykłady schematycznego zakończenia artykułu
Nach dem Tanzkurs kann ich feststellen, dass Tanzen viel Spaß macht.
Hoffentlich werden solche Tanzkurse häufiger in unserer Schule organisiert.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Hallo, Servus, Grüß
dich, Liebe Freunde!
Spójność i logika wypowiedzi
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
2 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
1 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
0 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub
2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się,
czytając tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania.
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może
w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy lub
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
• szeroki zakres środków językowych
3 p. • w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
2 p.
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
• ograniczony zakres środków językowych
1 p.
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
0 p.
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można
obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Zadowalający zakres środków językowych odnosi się do środków leksykalno-gramatycznych,
ujętych w zakresie struktur w Aneksie do Informatora o egzaminie maturalnym z języka
niemieckiego w Formule 2015, których znajomości można oczekiwać od absolwenta szkoły
ponadgimnazjalnej w roku szkolnym 2023/24 na poziomie B1+ (w skali ESOKJ).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie wyrazów oraz struktur
o wysokim stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza
typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych
(uchybienia w stylu).
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 p. 2 p.
liczne błędy językowe 2 p. 1 p.
bardzo liczne błędy językowe 1 p. 0 p.
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: z dysleksją,
z dysgrafią, z dysortografią w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie
zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami
komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy korzystali z pomocy
nauczyciela wspomagającego.
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
rodzaj błędu sposób oznaczenia przykład
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę bo było
błędy w spójności / logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający otaczamy nawiasami Fragment odbiegający
od tematu kwadratowymi od tematu
fragment niezgodny Fragment niezgodny
otaczamy chmurką z tematem
z tematem
otoczenie zbędnego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
kółkiem
błędy interpunkcyjne
znak √ w kółku w miejscu
Zrobiłem to √ ponieważ…
brakującego znaku
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie
odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie
niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym
kryterium) LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą
zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza
się 0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego
w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od
innego zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub
całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę
tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie
zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, przyznaje się 0 punktów za zakres
i poprawność środków językowych.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po
1 punkcie.
8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. gn8 (Gute Nacht), AWS (Auf Wiedersehen),
GUK (Gruß und Kuss), należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
dysleksją, z dysgrafią i dysortografią nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych
i interpunkcyjnych (takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego). Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd językowy.
Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami
komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy korzystali z pomocy
nauczyciela wspomagającego.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo
użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”, die Zeitschrift „Świat Dysku”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. Ich
lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie jest podkreślane
linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe
dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
13. Praca w
zostało napisane Czystopis.
14. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją. Przez wyraz rozumie się jeden element
oddzielony od innych przez biały obszar/spację, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit
(3 wyrazy), 10. Januar 2012 (3 wyrazy), 1780 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig
(1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX (1 wyraz), Wilhelm II.
(2 wyrazy).
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. „buźki”).
6. W liczbie wyrazów bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np.
Ich lese Nowe Horyzonty. (4 wyrazy).