Zadanie 1.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Odnosząc się do typologii norm społecznych, uzasadnij, że każdy z tekstów dotyczy
innego rodzaju tych norm.
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 1.1.–1.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOdnosząc się do typologii norm społecznych, uzasadnij, że każdy z tekstów dotyczy innego rodzaju tych norm.
Tekst 1. Fragment poradnika z 1917 r. pt. „Człowiek dobrze wychowany, czyli wskazówki odpowiedniego zachowania się w domu i w towarzystwie”.
Przy wejściu do domu trzeba otworzyć drzwi i ręką wskazać gościowi, aby wszedł pierwszy, nawet bez słów żadnych […]; w gościnie bowiem gospodarz zawsze powinien nam oddać pierwszeństwo.
Trzeba […] starać się nie mówić ani zbyt prędko, ani pomału. Dalej – wyrażać się gładko, potoczyście, z uwagą na gramatyczne zwroty […]. Opowiadanie ma być treściwe, niezbyt długie, ażeby i inni mogli się wypowiedzieć.
Tekst 2. Fragment wiersza Zbigniewa Herberta pt. „Przesłanie Pana Cogito”
Idź dokąd poszli tamci do ciemnego kresu
po złote runo nicości twoją ostatnią nagrodę […]
bądź odważny gdy rozum zawodzi bądź odważny
w ostatecznym rachunku jedynie to się liczy
a Gniew twój bezsilny niech będzie jak morze
ilekroć usłyszysz głos poniżonych i bitych […]
Bądź wierny Idź
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 1.1.–1.2.
Pokaż odpowiedź
– W tekście 1. przedstawiono normy obyczajowe, a w tekście 2. odwołano się do norm
moralnych. Normy obyczajowe charakteryzują właściwe dla danej kultury (środowiska, epoki)
wzorce zachowania – określają, co wypada, a czego nie wypada robić w określonej sytuacji.
Normy moralne mają charakter wartościujących nakazów, np. bądź wierny, bądź odważny –
w wierszu ukazano właśnie zachowania określane jako moralnie właściwe, pożądane.
– W tekście 1. przedstawiono normy właściwego zachowania, które określić można jako normy
zwyczajowe. Z kolei tekst 2. dotyczy etyki czy moralności w zasadach postępowania – są
w nim wskazane normy etyczne.
– W tekście 1. przedstawiono normy dotyczące dobrych manier, zasad dobrego wychowania.
Z kolei tekst 2. dotyczy norm etycznych.
– W tekście 1. przedstawiono normy zwyczajowe. Z kolei tekst 2. dotyczy wartości dotyczących
odwagi i wierności.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – W tekście 1. przedstawiono normy obyczajowe, a w tekście 2. odwołano się do norm
moralnych. Normy obyczajowe charakteryzują właściwe dla danej kultury (środowiska, epoki)
wzorce zachowania – określają, co wypada, a czego nie wypada robić w określonej sytuacji.
Normy moralne mają charakter wartościujących nakazów, np. bądź wierny, bądź odważny –
w wierszu ukazano właśnie zachowania określane jako moralnie właściwe, pożądane.
– W tekście 1. przedstawiono normy właściwego zachowania, które określić można jako
normy zwyczajowe. Z kolei tekst 2. dotyczy etyki czy moralności w zasadach postępowania –
są w nim wskazane normy etyczne.
– W tekście 1. przedstawiono normy dotyczące dobrych manier, zasad dobrego wychowania.
Z kolei tekst 2. dotyczy norm etycznych.
– W tekście 1. przedstawiono normy zwyczajowe. Z kolei tekst 2. dotyczy wartości
dotyczących odwagi i wierności.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź etap 1– W tekście 1. przedstawiono normy obyczajowe, a w tekście 2. odwołano się do norm
moralnych. Normy obyczajowe charakteryzują właściwe dla danej kultury (środowiska, epoki)
wzorce zachowania – określają, co wypada, a czego nie wypada robić w określonej sytuacji.
- 3
Przeprowadź etap 2Normy moralne mają charakter wartościujących nakazów, np. bądź wierny, bądź odważny –
w wierszu ukazano właśnie zachowania określane jako moralnie właściwe, pożądane.
– W tekście 1. przedstawiono normy właściwego zachowania, które określić można jako normy
zwyczajowe. Z kolei tekst 2. dotyczy etyki czy moralności w zasadach postępowania – są
w nim wskazane normy etyczne.
– W tekście 1. przedstawiono normy dotyczące dobrych manier, zasad dobrego wychowania.
- 4
Przeprowadź etap 3Z kolei tekst 2. dotyczy norm etycznych.
– W tekście 1. przedstawiono normy zwyczajowe. Z kolei tekst 2. dotyczy wartości dotyczących
odwagi i wierności.
- 5
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 1.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Podaj nazwę procesu, w ramach którego przyswajamy wartości i normy społeczne.
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 1.1.–1.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPodaj nazwę procesu, w ramach którego przyswajamy wartości i normy społeczne.
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 1.1.–1.2.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawne odpowiedzi
– socjalizacja / proces socjalizacji
– enkulturacja / proces enkulturacji
– wychowanie / proces wychowania
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanierozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawne odpowiedzi
– socjalizacja / proces socjalizacji
– enkulturacja / proces enkulturacji
– wychowanie / proces wychowania
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawne odpowiedzi
– socjalizacja / proces socjalizacji
– enkulturacja / proces enkulturacji
– wychowanie / proces wychowania
Zadanie 2.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Uzasadnij, że sytuacje opisane w tekście 1. ukazują mężczyzn w sposób stereotypowy – sformułuj argument, odnosząc się do tego tekstu oraz do wybranej cechy
stereotypu.
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 2.1.–2.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaUzasadnij, że sytuacje opisane w tekście 1. ukazują mężczyzn w sposób stereotypowy – sformułuj argument, odnosząc się do tego tekstu oraz do wybranej cechy stereotypu.
Tekst 1. Fragment artykułu ze strony internetowej „Rzeczpospolitej”
W życiu […] masowo trafiają do telewizji, internetu czy na plakaty przaśne kampanie, w których […] mężczyźni to ociekający testosteronem modele z ponapinanymi mięśniami albo […] leniwi przeżuwacze śmieciowego jedzenia […].
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 2.1.–2.2.
Pokaż odpowiedź
– Mężczyźni nie dzielą się wyłącznie na „ociekających testosteronem modeli” i „leniwych
przeżuwaczy śmieciowego jedzenia” – każdy z tych wizerunków to uproszczona wizja
mężczyzn.
– Nie każdy mężczyzna, którego określić można jako leniwego, jest „przeżuwaczem
śmieciowego jedzenia” – mamy tu do czynienia z generalizacją typową dla stereotypu.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – Mężczyźni nie dzielą się wyłącznie na „ociekających testosteronem modeli” i „leniwych
przeżuwaczy śmieciowego jedzenia” – każdy z tych wizerunków to uproszczona wizja
mężczyzn.
– Nie każdy mężczyzna, którego określić można jako leniwego, jest „przeżuwaczem
śmieciowego jedzenia” – mamy tu do czynienia z generalizacją typową dla stereotypu.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie– Mężczyźni nie dzielą się wyłącznie na „ociekających testosteronem modeli” i „leniwych
przeżuwaczy śmieciowego jedzenia” – każdy z tych wizerunków to uproszczona wizja
mężczyzn.
– Nie każdy mężczyzna, którego określić można jako leniwego, jest „przeżuwaczem
śmieciowego jedzenia” – mamy tu do czynienia z generalizacją typową dla stereotypu.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 2.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, czy w świetle badań przedstawionych w tekście 2. kampanie reklamowe opisane w tekście 1. zostałyby ocenione jako efektywne. Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie – ………
Uzasadnienie –
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 2.1.–2.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaRozstrzygnij, czy w świetle badań przedstawionych w tekście 2. kampanie reklamowe opisane w tekście 1. zostałyby ocenione jako efektywne. Odpowiedź uzasadnij.
rozstrzygnięcie – …
uzasadnienie – …
Tekst 2. Fragment artykułu ze strony internetowej focus.pl
Badacze z Instytutu Psychologii Ekonomicznej SWPS sprawdzili, jaki wpływ na konsumentów mają wizerunki bohaterów prezentowanych w reklamie. [...] Jak wyjaśnia dr Alicja Grochowska, psycholog biznesu, komunikaty niezgodne z naszymi oczekiwaniami […] są przetwarzane bardziej wnikliwie przez nasz umysł, angażują uwagę, i dlatego zostają lepiej zapamiętane. […] Przykładem może tu być reklama, która przedstawia ojca rodziny zajmującego się domem i wykonującego wszystkie prace domowe tradycyjnie przypis[yw]ane kobiecie. Takie reklamy mocniej przykuwają uwagę potencjalnych klientów i wzbudzają w nich silniejsze emocje [– okazują się najbardziej efektywne].
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 2.1.–2.2.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie – Nie.
Uzasadnienie – W tekście 1. mowa o stereotypowym wizerunku mężczyzn w reklamach,
podczas gdy w tekście 2. stwierdzono, że efektywne są reklamy ukazujące ludzi
wykonujących czynności nietypowe (stereotypowo) dla danej płci.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: rozstrzygnięcie – Nie.
uzasadnienie – W tekście 1. mowa o stereotypowym wizerunku mężczyzn w reklamach,
podczas gdy w tekście 2. stwierdzono, że efektywne są reklamy ukazujące ludzi
wykonujących czynności nietypowe (stereotypowo) dla danej płci.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie – Nie.
Uzasadnienie – W tekście 1. mowa o stereotypowym wizerunku mężczyzn w reklamach,
podczas gdy w tekście 2. stwierdzono, że efektywne są reklamy ukazujące ludzi
wykonujących czynności nietypowe (stereotypowo) dla danej płci.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 3.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Odnosząc się do obu wykresów, sformułuj kontrargument do tezy: Wykonywany zawód oraz uzyskiwany dochód jednakowo określają przynależność klasową danej
jednostki.
Korzystając z zestawień (1–2) wykonanych na podstawie książki P. Kukołowicz pt. „Klasa średnia w Polsce. Czy istnieje polski self-made man?”, wykonaj polecenia 3.1.–3.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOdnosząc się do obu zestawień, sformułuj kontrargument do tezy: „Wykonywany zawód oraz uzyskiwany dochód jednakowo określają przynależność klasową danej jednostki”.
Korzystając z zestawień (1–2) wykonanych na podstawie książki P. Kukołowicz pt. „Klasa średnia w Polsce. Czy istnieje polski self-made man?”, wykonaj polecenia 3.1.–3.3.
Pokaż odpowiedź
– Klasy wyróżnione na podstawie różnych kryteriów odpowiadają kategoriom ludności
o różnym udziale procentowym w społeczeństwie.
– Według kryterium dochodowego do klasy wyższej należy 16% społeczeństwa, a według
kryterium zawodowego – 12% (różnica wynosi 4 punkty procentowe).
– Według kryterium dochodowego do klasy średniej należy 54% społeczeństwa, a według
kryterium zawodowego – 51% (różnica wynosi 3 punkty procentowe).
– Według kryterium dochodowego do klasy niższej należy 30% społeczeństwa, a według
kryterium zawodowego – 37% (różnica wynosi 7 punktów procentowych).
– Klasą wyższą są osoby, które posiadają wysoki poziom wiedzy specjalistycznej, który
jednak nie zawsze prowadzi do pracy z dobrymi zarobkami warunkującej funkcjonowanie
w klasie wyższej ze względu na dochód.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – Klasy wyróżnione na podstawie różnych kryteriów odpowiadają kategoriom ludności
o różnym udziale procentowym w społeczeństwie.
– Według kryterium dochodowego do klasy wyższej należy 16% społeczeństwa, a według
kryterium zawodowego – 12% (różnica wynosi 4 punkty procentowe).
– Według kryterium dochodowego do klasy średniej należy 54% społeczeństwa, a według
kryterium zawodowego – 51% (różnica wynosi 3 punkty procentowe).
– Według kryterium dochodowego do klasy niższej należy 30% społeczeństwa, a według
kryterium zawodowego – 37% (różnica wynosi 7 punktów procentowych).
– Klasą wyższą są osoby, które posiadają wysoki poziom wiedzy specjalistycznej, który
jednak nie zawsze prowadzi do pracy z dobrymi zarobkami warunkującej funkcjonowanie
w klasie wyższej ze względu na dochód.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie– Klasy wyróżnione na podstawie różnych kryteriów odpowiadają kategoriom ludności
o różnym udziale procentowym w społeczeństwie.
– Według kryterium dochodowego do klasy wyższej należy 16% społeczeństwa, a według
kryterium zawodowego – 12% (różnica wynosi 4 punkty procentowe).
– Według kryterium dochodowego do klasy średniej należy 54% społeczeństwa, a według
kryterium zawodowego – 51% (różnica wynosi 3 punkty procentowe).
– Według kryterium dochodowego do klasy niższej należy 30% społeczeństwa, a według
kryterium zawodowego – 37% (różnica wynosi 7 punktów procentowych).
– Klasą wyższą są osoby, które posiadają wysoki poziom wiedzy specjalistycznej, który
jednak nie zawsze prowadzi do pracy z dobrymi zarobkami warunkującej funkcjonowanie
w klasie wyższej ze względu na dochód.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 3.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Sformułuj argumenty do tezy: Przedstawicieli inteligencji można zaliczyć do każdej z klas społecznych przedstawionych na obu wykresach.
Klasy przedstawione na wykresie 1. – Klasy przedstawione na wykresie 2. –
Korzystając z zestawień (1–2) wykonanych na podstawie książki P. Kukołowicz pt. „Klasa średnia w Polsce. Czy istnieje polski self-made man?”, wykonaj polecenia 3.1.–3.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaSformułuj argumenty do tezy: „Przedstawicieli inteligencji można zaliczyć do każdej z klas społecznych przedstawionych w obu zestawieniach”.
klasy przedstawione w zestawieniu 1. – …
klasy przedstawione w zestawieniu 2. – …
Zestawienie 1. Klasy społeczne wyodrębnione na podstawie kryterium dochodowego
(Polska, 2019 r., osoby w wieku od 24 do 64 lat; EHDI)
klasa wyższa (EHDI powyżej 4500 zł) – 16%
klasa średnia (EHDI 1500 – 4500 zł) – 54%
klasa niższa (EHDI poniżej 1500 zł) – 30%
EHDI – dochód rozporządzalny (netto) w przeliczeniu na członka gospodarstwa domowego.
Zestawienie 2. Klasy społeczne wyodrębnione na podstawie kryterium zawodowego
(Polska, 2019 r., osoby w wieku od 24 do 64 lat; EGP)
klasa wyższa – 12%
klasa średnia – 51%
klasa niższa – 37%
W klasyfikacji EGP kluczowymi czynnikami decydującymi o przynależności klasowej jednostek są umiejętności związane z wykonywanym zawodem oraz stanowisko zajmowane w strukturze organizacyjnej. W najwyższej kategorii mamy profesjonalistów wyższego szczebla. Kolejne kategorie charakteryzują się coraz mniejszym poziomem wiedzy specjalistycznej, niższą pozycją organizacyjną oraz mniejszym poziomem skomplikowania wykonywanych prac.
Korzystając z zestawień (1–2) wykonanych na podstawie książki P. Kukołowicz pt. „Klasa średnia w Polsce. Czy istnieje polski self-made man?”, wykonaj polecenia 3.1.–3.3.
Pokaż odpowiedź
Klasy przedstawione na wykresie 1. –
– Przedstawicieli inteligencji łączy wyższe wykształcenie, jednak mogą oni uzyskiwać bardzo
różny poziom dochodu.
– Nawet tak samo opłacana praca przedstawicieli inteligencji może oznaczać ich różne
umiejscowienie, np. przy rodzinie wielodzietnej i w jednoosobowym gospodarstwie
domowym, nawet w skrajnych klasach.
Klasy przedstawione na wykresie 2. –
– Przedstawiciele inteligencji mogą wykonywać pracę niezgodną ze swoimi (wyższymi)
kwalifikacjami.
– Niektóre zawody przedstawicieli inteligencji wymagają wyższego wykształcenia, ale nie
wymagają znaczącej wiedzy specjalistycznej oraz nie są nadmiernie skomplikowane.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: klasy przedstawione w zestawieniu 1. –
– Przedstawicieli inteligencji łączy wyższe wykształcenie, jednak mogą oni uzyskiwać bardzo
różny poziom dochodu.
– Nawet tak samo opłacana praca przedstawicieli inteligencji może oznaczać ich różne
umiejscowienie, np. przy rodzinie wielodzietnej i w jednoosobowym gospodarstwie
domowym, nawet w skrajnych klasach.
klasy przedstawione w zestawieniu 2. –
– Przedstawiciele inteligencji mogą wykonywać pracę niezgodną ze swoimi (wyższymi)
kwalifikacjami.
– Niektóre zawody przedstawicieli inteligencji wymagają wyższego wykształcenia, ale nie
wymagają znaczącej wiedzy specjalistycznej oraz nie są nadmiernie skomplikowane.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieKlasy przedstawione na wykresie 1. –
– Przedstawicieli inteligencji łączy wyższe wykształcenie, jednak mogą oni uzyskiwać bardzo
różny poziom dochodu.
– Nawet tak samo opłacana praca przedstawicieli inteligencji może oznaczać ich różne
umiejscowienie, np. przy rodzinie wielodzietnej i w jednoosobowym gospodarstwie
domowym, nawet w skrajnych klasach.
Klasy przedstawione na wykresie 2. –
– Przedstawiciele inteligencji mogą wykonywać pracę niezgodną ze swoimi (wyższymi)
kwalifikacjami.
– Niektóre zawody przedstawicieli inteligencji wymagają wyższego wykształcenia, ale nie
wymagają znaczącej wiedzy specjalistycznej oraz nie są nadmiernie skomplikowane.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 3.31 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Na wykresach pojęcia „klasa” użyto w znaczeniu „warstwy” (w ujęciu
1. P F
stratyfikacyjnym, określanym także jako gradacyjne).
Struktura społeczna przedstawiona na wykresach może występować
2. P F
w społeczeństwie postindustrialnym.
Korzystając z zestawień (1–2) wykonanych na podstawie książki P. Kukołowicz pt. „Klasa średnia w Polsce. Czy istnieje polski self-made man?”, wykonaj polecenia 3.1.–3.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOceń prawdziwość podanych stwierdzeń (1–2). Wypisz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1. W zestawieniach pojęcia „klasa” użyto w znaczeniu „warstwy” (w ujęciu stratyfikacyjnym, określanym także jako gradacyjne).
2. Struktura społeczna przedstawiona w zestawieniach może występować w społeczeństwie postindustrialnym.
Korzystając z zestawień (1–2) wykonanych na podstawie książki P. Kukołowicz pt. „Klasa średnia w Polsce. Czy istnieje polski self-made man?”, wykonaj polecenia 3.1.–3.3.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
1. P
2. P
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
1. P
2. P
Zadanie 4.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Wyjaśnij, dlaczego zwyczaj wskazany w tekście jako ostatni uznawano za punkt
kulminacyjny obrzędu przejścia.
Korzystając z tekstu z artykułu A. Kwaśniewskiej ze „Studiów Etnologicznych i Antropologicznych”, wykonaj polecenia 4.1.–4.2.
Tekst. O zwyczajach weselnych na Kaszubach
Dzień lub kilka dni przed ucztą weselną praktykowany jest polter. Wówczas tłucze się porcelanę lub szkło przed domem panny młodej. Obecnie polter ma charakter wieczornego kilkugodzinnego spotkania towarzyskiego w plenerze, stanowi element budowania prestiżu rodziny, m.in. poprzez liczbę potraw i alkoholu. Już w dniu uczty weselnej występuje zwyczaj budowania tzw. bram na drodze orszaku weselnego. Ich liczba zależy od popularności rodziny panny młodej i jej samej. Mamy też w obrzędzie weselnym taniec z panną młodą, za który należało dać prezent. Ważnym elementem wesela były także oczepiny panny młodej, w czasie których zakładano jej czepiec.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWyjaśnij, dlaczego zwyczaj wskazany w tekście jako ostatni uznawano za punkt kulminacyjny obrzędu przejścia.
Korzystając z tekstu z artykułu A. Kwaśniewskiej ze „Studiów Etnologicznych i Antropologicznych”, wykonaj polecenia 4.1.–4.2.
Tekst. O zwyczajach weselnych na Kaszubach
Dzień lub kilka dni przed ucztą weselną praktykowany jest polter. Wówczas tłucze się porcelanę lub szkło przed domem panny młodej. Obecnie polter ma charakter wieczornego kilkugodzinnego spotkania towarzyskiego w plenerze, stanowi element budowania prestiżu rodziny, m.in. poprzez liczbę potraw i alkoholu. Już w dniu uczty weselnej występuje zwyczaj budowania tzw. bram na drodze orszaku weselnego. Ich liczba zależy od popularności rodziny panny młodej i jej samej. Mamy też w obrzędzie weselnym taniec z panną młodą, za który należało dać prezent. Ważnym elementem wesela były także oczepiny panny młodej, w czasie których zakładano jej czepiec.
Pokaż odpowiedź
– Ten zwyczaj, czyli oczepiny podczas wesela, uznawano za symboliczny punkt
kulminacyjny rytuału przejścia, gdyż założenie czepca było znakiem włączenia do grona
mężatek.
– Oczepiny oznaczały zmianę kategorii społecznej, do której przynależała kobieta.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – Ten zwyczaj, czyli oczepiny podczas wesela, uznawano za symboliczny punkt
kulminacyjny rytuału przejścia, gdyż założenie czepca było znakiem włączenia do grona
mężatek.
– Oczepiny oznaczały zmianę kategorii społecznej, do której przynależała kobieta.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie– Ten zwyczaj, czyli oczepiny podczas wesela, uznawano za symboliczny punkt
kulminacyjny rytuału przejścia, gdyż założenie czepca było znakiem włączenia do grona
mężatek.
– Oczepiny oznaczały zmianę kategorii społecznej, do której przynależała kobieta.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 4.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Większość Kaszubów w Polsce zamieszkuje województwo
A. pomorskie.
B. kujawsko-pomorskie.
C. zachodniopomorskie.
D. warmińsko-mazurskie.
Korzystając z tekstu z artykułu A. Kwaśniewskiej ze „Studiów Etnologicznych i Antropologicznych”, wykonaj polecenia 4.1.–4.2.
Tekst. O zwyczajach weselnych na Kaszubach
Dzień lub kilka dni przed ucztą weselną praktykowany jest polter. Wówczas tłucze się porcelanę lub szkło przed domem panny młodej. Obecnie polter ma charakter wieczornego kilkugodzinnego spotkania towarzyskiego w plenerze, stanowi element budowania prestiżu rodziny, m.in. poprzez liczbę potraw i alkoholu. Już w dniu uczty weselnej występuje zwyczaj budowania tzw. bram na drodze orszaku weselnego. Ich liczba zależy od popularności rodziny panny młodej i jej samej. Mamy też w obrzędzie weselnym taniec z panną młodą, za który należało dać prezent. Ważnym elementem wesela były także oczepiny panny młodej, w czasie których zakładano jej czepiec.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWypisz poprawne dokończenie zdania. Odpowiedź wybierz spośród podanych A–D.
Większość Kaszubów w Polsce zamieszkuje województwo
A. pomorskie.
B. kujawsko-pomorskie.
C. zachodniopomorskie.
D. warmińsko-mazurskie.
Korzystając z tekstu z artykułu A. Kwaśniewskiej ze „Studiów Etnologicznych i Antropologicznych”, wykonaj polecenia 4.1.–4.2.
Tekst. O zwyczajach weselnych na Kaszubach
Dzień lub kilka dni przed ucztą weselną praktykowany jest polter. Wówczas tłucze się porcelanę lub szkło przed domem panny młodej. Obecnie polter ma charakter wieczornego kilkugodzinnego spotkania towarzyskiego w plenerze, stanowi element budowania prestiżu rodziny, m.in. poprzez liczbę potraw i alkoholu. Już w dniu uczty weselnej występuje zwyczaj budowania tzw. bram na drodze orszaku weselnego. Ich liczba zależy od popularności rodziny panny młodej i jej samej. Mamy też w obrzędzie weselnym taniec z panną młodą, za który należało dać prezent. Ważnym elementem wesela były także oczepiny panny młodej, w czasie których zakładano jej czepiec.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
A.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
A.
Zadanie 5.12 punktyForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Uzupełnij tabelę – do każdego opisu dopisz nazwę przedstawionego państwa i numer, którym oznaczono to państwo na mapie.
Nazwa państwa Numer na mapie
Opis A.
Opis B.
Opis C.
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 5.1.–5.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaDo każdego opisu z materiału 1. (A–C) dopisz nazwę przedstawionego w nim państwa oraz numer z materiału 2. (spośród 1–6), wskazujący na położenie tego państwa na mapie politycznej Europy.
opis A – …
opis B – …
opis C – …
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 5.1.–5.2.
Pokaż odpowiedź
2 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw i odpowiadających im numerów. 1 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw ALBO podanie dwóch poprawnych nazwOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 2 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw i odpowiadających im numerów. 1 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw albo podanie dwóch poprawnych nazwOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw i odpowiadających im numerów.
1 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw albo podanie dwóch poprawnych nazw
państw i odpowiadających im numerów.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
opis A. – Belgia / Królestwo Belgii, 5.
opis B. – Szwajcaria / Konfederacja Szwajcarska, 4.
opis C. – Hiszpania / Królestwo Hiszpanii, 1.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź etap 12 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw i odpowiadających im numerów. 1 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw ALBO podanie dwóch poprawnych nazw
- 3
Przeprowadź etap 2Wymagane elementy toku według CKE:
2 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw i odpowiadających im numerów.
1 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw ALBO podanie dwóch poprawnych nazw
państw i odpowiadających im numerów.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
A. Belgia / Królestwo Belgii – 7.
B. Szwajcaria / Konfederacja Szwajcarska – 4.
C. Hiszpania / Królestwo Hiszpanii – 2.
- 4
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 2 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw i odpowiadających im numerów. 1 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw ALBO podanie dwóch poprawnych nazw
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 2 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw i odpowiadających im numerów.
1 pkt – podanie trzech poprawnych nazw państw ALBO podanie dwóch poprawnych nazw
państw i odpowiadających im numerów.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
A. Belgia / Królestwo Belgii – 7.
B. Szwajcaria / Konfederacja Szwajcarska – 4.
C. Hiszpania / Królestwo Hiszpanii – 2.
Zadanie 5.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Sformułuj argument i kontrargument do tezy: Państwa, których społeczeństwa są tradycyjnie wieloetniczne i/lub posługują się różnymi językami, mają federalny ustrój
terytorialno-prawny. W odpowiedzi uwzględnij wyłącznie państwa oznaczone na mapie
numerami.
Argument – Kontrargument –
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 5.1.–5.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaSformułuj argument i kontrargument do tezy: „Państwa, których społeczeństwa są tradycyjnie wieloetniczne i/lub posługują się różnymi językami, mają federalny ustrój terytorialno-prawny”. W odpowiedzi uwzględnij wyłącznie państwa, których położenie na mapie opisano w materiale 2. (spośród 1–6).
argument – …
kontrargument – …
Materiał 1. Opisy społeczeństw państw europejskich
A. W tym państwie najliczniejszymi wspólnotami kulturowymi są niderlandzkojęzyczni Flamandowie i francuskojęzyczni Walonowie, natomiast region stołeczny jest dwujęzyczny.
B. Społeczeństwo tego państwa składa się z czterech wspólnot językowych: niemieckiej (najliczniejszej) oraz francuskiej, włoskiej i retoromańskiej. Języki tych wspólnot są określane jako języki narodowe, a państwo wspiera różnorodność kulturową.
C. Do mniejszościowych grup etnicznych w tym państwie są zaliczani Katalończycy (najliczniejsi), Galisyjczycy i Baskowie. Większościową grupą etniczną są Kastylijczycy.
Materiał 2. Opisy położenia państw na mapie politycznej Europy
1. państwo nad Atlantykiem i Morzem Śródziemnym sąsiadujące z: Portugalią, Francją i Andorą
2. państwo nad Atlantykiem i Morzem Śródziemnym sąsiadujące z/ze: Hiszpanią, Andorą, Włochami, Szwajcarią, Luksemburgiem i Belgią
3. państwo nadadriatyckie sąsiadujące z: Włochami, Austrią, Węgrami i Chorwacją
4. państwo śródlądowe sąsiadujące z: Włochami, Francją, Niemcami, Liechtensteinem i Austrią
5. państwo nad Morzem Północnym sąsiadujące z: Holandią, Niemcami, Luksemburgiem i Francją
6. państwo nad Morzem Północnym i Morzem Bałtyckim sąsiadujące z/ze: Danią, Polską, Czechami, Austrią, Szwajcarią, Francją, Luksemburgiem, Belgią i Holandią
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 5.1.–5.2.
Pokaż odpowiedź
Argument –
– Wieloetniczna Belgia / państwo oznaczone numerem 7 jest federacją, w której podmiotami
są wspólnoty, regiony i regiony językowe.
– Szwajcaria / państwo oznaczone numerem 4, w której mamy 4 wspólnoty językowe, jest
federacją złożoną z kantonów.
Kontrargument –
– Hiszpania / państwo oznaczone numerem 2, w której występują różne grupy etniczne
(określane też jako etnoregionalne), jest – mimo decentralizacji i regionalizacji – państwem
unitarnym.
– Francja / państwo oznaczone numerem 3, w której występują różne mniejszościowe grupy
etniczne jak Bretończycy, Korsykanie (określane co najwyżej jako posługujące się językiem
regionalnym), jest państwem unitarnym.
– Federalny charakter ma RFN / państwo oznaczone numerem 8, a gdy wprowadzano w niej
ustrój federalny, nietrafne było jej określenie jako państwa wieloetnicznego.
– Federalny charakter ma Austria / państwo oznaczone numerem 5, a gdy przywracano w niej
ustrój federalny, nietrafne było jej określenie jako państwa wieloetnicznego.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: argument –
– Wieloetniczna Belgia / państwo opisane pod numerem 5 jest federacją, w której
podmiotami są wspólnoty, regiony i regiony językowe.
– Szwajcaria / państwo opisane pod numerem 4, w której mamy 4 wspólnoty językowe, jest
federacją złożoną z kantonów.
kontrargument –
– Hiszpania / państwo opisane pod numerem 1, w której występują różne grupy etniczne
(określane też jako etnoregionalne), jest – mimo decentralizacji i regionalizacji – państwem
unitarnym.
– Francja / państwo opisane pod numerem 2, w której występują różne mniejszościowe
grupy etniczne jak Bretończycy, Korsykanie (określane co najwyżej jako posługujące się
językiem regionalnym), jest państwem unitarnym.
– Federalny charakter ma RFN / państwo opisane pod numerem 6, a gdy wprowadzano
w tym państwie ustrój federalny, nietrafne byłoby jego określenie jako państwa
wieloetnicznego.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź etap 1Argument –
– Wieloetniczna Belgia / państwo oznaczone numerem 7 jest federacją, w której podmiotami
są wspólnoty, regiony i regiony językowe.
– Szwajcaria / państwo oznaczone numerem 4, w której mamy 4 wspólnoty językowe, jest
federacją złożoną z kantonów.
- 3
Przeprowadź etap 2Kontrargument –
– Hiszpania / państwo oznaczone numerem 2, w której występują różne grupy etniczne
(określane też jako etnoregionalne), jest – mimo decentralizacji i regionalizacji – państwem
unitarnym.
– Francja / państwo oznaczone numerem 3, w której występują różne mniejszościowe grupy
etniczne jak Bretończycy, Korsykanie (określane co najwyżej jako posługujące się językiem
regionalnym), jest państwem unitarnym.
– Federalny charakter ma RFN / państwo oznaczone numerem 8, a gdy wprowadzano w niej
ustrój federalny, nietrafne było jej określenie jako państwa wieloetnicznego.
– Federalny charakter ma Austria / państwo oznaczone numerem 5, a gdy przywracano w niej
ustrój federalny, nietrafne było jej określenie jako państwa wieloetnicznego.
- 4
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 6.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Podaj nazwę formy prawnej, pod którą zarejestrowano organizację pozarządową
przedstawioną w tekście.
Korzystając z tekstu ze strony internetowej jednego z liceów, wykonaj polecenia 6.1.–6.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPodaj nazwę formy prawnej, pod którą zarejestrowano organizację pozarządową przedstawioną w tekście.
Korzystając z tekstu ze strony internetowej jednego z liceów, wykonaj polecenia 6.1.–6.2.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
stowarzyszenie (rejestrowe)
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
stowarzyszenie (rejestrowe)
Zadanie 6.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Wyjaśnij, dlaczego status wskazany w ostatnim zdaniu tekstu mógłby przyczynić się
do osiągnięcia celu organizacji przedstawionego w tym tekście.
Korzystając z tekstu ze strony internetowej jednego z liceów, wykonaj polecenia 6.1.–6.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWyjaśnij, dlaczego status wskazany w ostatnim zdaniu tekstu mógłby przyczynić się do osiągnięcia celu organizacji przedstawionego w tym tekście.
Tekst. O organizacji pozarządowej
Grupa absolwentów miejscowego liceum założyła organizację wspierającą rozwój swojej szkoły. Na walnym zebraniu założycielskim przyjęli oni statut oraz wyłonili zarząd i komisję rewizyjną. Po zarejestrowaniu i wpisaniu do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) organizacja rozpoczęła działalność. Liczba jej członków i zakres działalności stale rosły. Organizacja wystąpiła o nadanie jej statusu organizacji pożytku publicznego.
Korzystając z tekstu ze strony internetowej jednego z liceów, wykonaj polecenia 6.1.–6.2.
Pokaż odpowiedź
– Może się przyczynić do osiągnięcia celu wskazanego w tekście, gdyż organizacje pożytku
publicznego korzystają z prawa do otrzymywania 1,5% podatku od osób fizycznych.
– Może się przyczynić do osiągnięcia celu wskazanego w tekście, gdyż organizacje pożytku
publicznego korzystają z licznych przywilejów finansowych, takich jak prawo do
nieodpłatnego informowania przez radio i telewizję publiczną o działalności organizacji czy
możliwość użytkowania nieruchomości należących do Skarbu Państwa lub samorządu
terytorialnego na preferencyjnych warunkach.
– Może się przyczynić do osiągnięcia celu wskazanego w tekście, gdyż organizacje pożytku
publicznego korzystają ze zwolnienia z części podatków, np. z podatku dochodowego
(w szerszym zakresie niż „zwykłe” organizacje pozarządowe), z podatku od nieruchomości
w części działalności nieodpłatnej, z podatku od czynności cywilnoprawnych.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – Może się przyczynić do osiągnięcia celu wskazanego w tekście, gdyż organizacje pożytku
publicznego korzystają z prawa do otrzymywania 1,5% podatku od osób fizycznych.
– Może się przyczynić do osiągnięcia celu wskazanego w tekście, gdyż organizacje pożytku
publicznego korzystają z licznych przywilejów finansowych, takich jak prawo do
nieodpłatnego informowania przez radio i telewizję publiczną o działalności organizacji czy
możliwość użytkowania nieruchomości należących do Skarbu Państwa lub samorządu
terytorialnego na preferencyjnych warunkach.
– Może się przyczynić do osiągnięcia celu wskazanego w tekście, gdyż organizacje pożytku
publicznego korzystają ze zwolnienia z części podatków, np. z podatku dochodowego
(w szerszym zakresie niż „zwykłe” organizacje pozarządowe), z podatku od nieruchomości
w części działalności nieodpłatnej, z podatku od czynności cywilnoprawnych.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie– Może się przyczynić do osiągnięcia celu wskazanego w tekście, gdyż organizacje pożytku
publicznego korzystają z prawa do otrzymywania 1,5% podatku od osób fizycznych.
– Może się przyczynić do osiągnięcia celu wskazanego w tekście, gdyż organizacje pożytku
publicznego korzystają z licznych przywilejów finansowych, takich jak prawo do
nieodpłatnego informowania przez radio i telewizję publiczną o działalności organizacji czy
możliwość użytkowania nieruchomości należących do Skarbu Państwa lub samorządu
terytorialnego na preferencyjnych warunkach.
– Może się przyczynić do osiągnięcia celu wskazanego w tekście, gdyż organizacje pożytku
publicznego korzystają ze zwolnienia z części podatków, np. z podatku dochodowego
(w szerszym zakresie niż „zwykłe” organizacje pozarządowe), z podatku od nieruchomości
w części działalności nieodpłatnej, z podatku od czynności cywilnoprawnych.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 7.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Narzędzie bezpośredniego wpływu obywateli na sprawy publiczne, którego dotyczą tabela
i tekst 2., to
A. referendum lokalne w sprawie samoopodatkowania.
B. obywatelska inicjatywa uchwałodawcza.
C. wysłuchanie publiczne.
D. budżet obywatelski.
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 7.1.–7.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWypisz poprawne dokończenie zdania. Odpowiedź wybierz spośród podanych A–D.
Narzędzie bezpośredniego wpływu obywateli na sprawy publiczne, którego dotyczą tekst z materiału 1. i zestawienie z materiału 2., to
A. referendum lokalne w sprawie samoopodatkowania.
B. obywatelska inicjatywa uchwałodawcza.
C. wysłuchanie publiczne.
D. budżet obywatelski.
Materiał 1. Tekst o jednym z narzędzi wpływania mieszkańców na sprawy publiczne
Warszawiacy co roku wymyślają i zgłaszają projekty, a następnie wybierają w głosowaniu te, które zostaną zrealizowane. W 2020 r. liczba osób je wybierających poprzez głosowanie wyniosła we wszystkich dzielnicach 109 025. W ten sposób wspólnie decydują o tym, co powstanie w najbliższej okolicy, w dzielnicy lub – w przypadku projektów o charakterze ogólnomiejskim – w całej Warszawie. Projekty wybrane w głosowaniu są później realizowane przez miasto.
Materiał 2. Zestawienie liczby głosujących (na 1 tys. mieszkańców) w 2020 r. na zgłoszone projekty w Warszawie według dzielnic
(wskazano po 2 dzielnice z najwyższym i najniższym odsetkiem głosujących)
dzielnica liczba głosujących na 1 tys. mieszkańców
Białołęka 89
Śródmieście 36
Targówek 44
Żoliborz 90
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 7.1.–7.3.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
D.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
D.
Zadanie 7.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, czy dane przedstawione w tabeli mogą być argumentem na rzecz tezy: Kultura polityczna większości mieszkańców stolicy to kultura polityczna uczestnictwa.
Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie – ………
Uzasadnienie –
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 7.1.–7.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaRozstrzygnij, czy dane przedstawione w zestawieniu z materiału 2. mogą być argumentem na rzecz tezy: „Kultura polityczna większości mieszkańców stolicy to kultura polityczna uczestnictwa”. Odpowiedź uzasadnij.
rozstrzygnięcie – …
uzasadnienie – …
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 7.1.–7.3.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie – Nie.
Uzasadnienie –
– Według przedstawionych danych w 2020 r. zagłosowało na projekty blisko 110 tys.
mieszkańców Warszawy, przy tym najwyższy odsetek głosujących był na Żoliborzu i wyniósł
9% mieszkańców dzielnicy. Bierność większości mieszkańców Warszawy w tym względzie
nie może być argumentem na rzecz przedstawionej tezy.
– Według przedstawionych danych w 2020 r. zagłosowało na projekty blisko 110 tys.
mieszkańców Warszawy. Oznacza to, że o wydatkowaniu środków decyduje niewielki
odsetek mieszkańców (od 3,6% do 9%, w zależności od dzielnicy). Zatem dane pozwalają
na sformułowanie argumentu na rzecz kultury politycznej uczestnictwa tych, którzy biorą
udział w głosowaniach, ale jest to zdecydowana mniejszość mieszkańców Warszawy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: rozstrzygnięcie – Nie.
uzasadnienie –
– Według przedstawionych danych w 2020 r. zagłosowało na projekty blisko 110 tys.
mieszkańców Warszawy, przy tym najwyższy odsetek głosujących był na Żoliborzu i wyniósł
9% mieszkańców dzielnicy. Bierność większości mieszkańców Warszawy w tym względzie
nie może być argumentem na rzecz przedstawionej tezy.
– Według przedstawionych danych w 2020 r. zagłosowało na projekty blisko 110 tys.
mieszkańców Warszawy. Oznacza to, że o wydatkowaniu środków decyduje niewielki
odsetek mieszkańców (od 3,6% do 9%, w zależności od dzielnicy). Zatem dane pozwalają
na sformułowanie argumentu na rzecz kultury politycznej uczestnictwa tych, którzy biorą
udział w głosowaniach, ale jest to zdecydowana mniejszość mieszkańców Warszawy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź etap 1Rozstrzygnięcie – Nie. Uzasadnienie –
– Według przedstawionych danych w 2020 r. zagłosowało na projekty blisko 110 tys.
mieszkańców Warszawy, przy tym najwyższy odsetek głosujących był na Żoliborzu i wyniósł
9% mieszkańców dzielnicy. Bierność większości mieszkańców Warszawy w tym względzie
nie może być argumentem na rzecz przedstawionej tezy.
– Według przedstawionych danych w 2020 r. zagłosowało na projekty blisko 110 tys.
mieszkańców Warszawy.
- 3
Przeprowadź etap 2Oznacza to, że o wydatkowaniu środków decyduje niewielki
odsetek mieszkańców (od 3,6% do 9%, w zależności od dzielnicy). Zatem dane pozwalają
na sformułowanie argumentu na rzecz kultury politycznej uczestnictwa tych, którzy biorą
udział w głosowaniach, ale jest to zdecydowana mniejszość mieszkańców Warszawy.
- 4
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 7.31 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Uzupełnij zdania – wpisz nazwy organów wybieranych w wyborach powszechnych. Projekty o charakterze ogólnomiejskim – wybrane w głosowaniu mieszkańców Warszawy –
zostają uwzględnione w uchwale budżetowej podejmowanej przez organ uchwałodawczy,
którym jest (1.) . Wykonanie takiej uchwały to kompetencja
organu wykonawczego, którym jest (2.) .
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 7.1.–7.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPrzeczytaj tekst z materiału 3. i dokończ zdania (1–2) – podaj nazwy organów wybieranych w wyborach powszechnych.
Materiał 3.Tekst o ustroju miasta stołecznego Warszawy
Ustawa określa Warszawę jako gminę mającą status miasta na prawach powiatu. Organy władzy samorządowej („ogólnomiejskie”, a nie dzielnic – jednostek pomocniczych) są analogiczne do tych funkcjonujących w ustrojach innych miast na prawach powiatu.
Projekty o charakterze ogólnomiejskim – wybrane w głosowaniu mieszkańców Warszawy – zostają uwzględnione w uchwale budżetowej podejmowanej przez organ uchwałodawczy, którym jest (1) … .
Wykonanie takiej uchwały to kompetencja organu wykonawczego, którym jest (2) … .
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 7.1.–7.3.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – podanie dwóch poprawnych nazw.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – podanie dwóch poprawnych nazw.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – podanie dwóch poprawnych nazw.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawne odpowiedzi
1) – rada miasta
– Rada m.st. Warszawy / Rada Warszawy
2) – prezydent miasta
– Prezydent m.st. Warszawy / Prezydent Warszawy
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanierozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – podanie dwóch poprawnych nazw.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawne odpowiedzi
1) – rada miasta
– Rada m.st. Warszawy / Rada Warszawy
2) – prezydent miasta
– Prezydent m.st. Warszawy / Prezydent Warszawy
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – podanie dwóch poprawnych nazw.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – podanie dwóch poprawnych nazw.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawne odpowiedzi
1) – rada miasta
– Rada m.st. Warszawy / Rada Warszawy
2) – prezydent miasta
– Prezydent m.st. Warszawy / Prezydent Warszawy
Zadanie 8.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Wybierz zdania, w których zawarte są wyłącznie fakty. Wpisz w wyznaczone miejsca
numery, którymi oznaczono te zdania.
Korzystając z tekstu ze strony internetowej sprawiedliwi.org.pl, wykonaj polecenia 8.1.–8.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWybierz zdania, w których zawarte są wyłącznie fakty. Wypisz trzy litery, którymi oznaczono te zdania.
1) …; 2) …; 3) …
Korzystając z tekstu ze strony internetowej sprawiedliwi.org.pl, wykonaj polecenia 8.1.–8.2.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – poprawne wskazanie trzech zdań.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – poprawne wybranie trzech zdań.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wybranie trzech zdań.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
A., B., G.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – poprawne wskazanie trzech zdań.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – poprawne wskazanie trzech zdań.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wskazanie trzech zdań.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
1; 2; 7.
Zadanie 8.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Odnosząc się do typologii legitymizacji władzy, uzasadnij, że władza Nelsona Mandeli
w połowie lat 90. XX wieku była legitymizowana nie tylko przez charyzmę.
Korzystając z tekstu ze strony internetowej sprawiedliwi.org.pl, wykonaj polecenia 8.1.–8.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOdnosząc się do typologii legitymizacji władzy, uzasadnij, że władza Nelsona Mandeli w połowie lat 90. XX wieku była legitymizowana nie tylko przez charyzmę.
Tekst. O zmianie systemu władzy w RPA
A. Apartheid zyskał status doktryny prawnopaństwowej po objęciu stanowiska premiera przez Daniela F. Malana.
B. W lutym 1990 roku prezydent Frederik W. de Klerk wygłosił przemówienie, w którym zapowiedział reformy w kierunku likwidacji systemu apartheidu.
C. Upadek tej doktryny rasistowskiej – jak się wydaje – przyśpieszyły: światowa recesja lat 80. XX wieku, skutki sankcji, jakie świat nałożył na RPA, oraz działania opozycji.
D. Afrykański Kongres Narodowy Nelsona Mandeli, najsilniejszy i najwybitniejszy ruch polityczny w całej Afryce, stał się w końcu partnerem do negocjacji.
E. Wydarzenia, które miały miejsce w Europie Środkowo-Wschodniej na przełomie lat 80. i 90. XX wieku, zapewne inspirowały sposób przemiany.
F. Zmiana zachodziła przez szukanie uczciwego kompromisu, sprawiedliwą transformację, zgodnie z doktryną wybaczenia, ogłoszoną przez Mandelę po wyjściu z więzienia w 1990 roku, w którym to więzieniu władze RPA umieściły go w ramach represji.
G. W 1994 roku odbyły się pierwsze w historii kraju wybory bez ograniczeń w prawie wyborczym, które to wybory wygrał Kongres, a Mandela został prezydentem.
Korzystając z tekstu ze strony internetowej sprawiedliwi.org.pl, wykonaj polecenia 8.1.–8.2.
Pokaż odpowiedź
– N. Mandela został w 1994 r. prezydentem, zgodnie z wprowadzonymi w RPA procedurami,
co oznaczało legitymizację legalną jego władzy.
– Kongres Narodowy wygrał wybory w 1994 r. a N. Mandela został prezydentem – jego
władza była więc legitymizowana demokratycznie.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – N. Mandela został w 1994 r. prezydentem, zgodnie z wprowadzonymi w RPA procedurami,
co oznaczało legitymizację legalną jego władzy.
– Kongres Narodowy wygrał wybory w 1994 r. a N. Mandela został prezydentem – jego
władza była więc legitymizowana demokratycznie.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie– N. Mandela został w 1994 r. prezydentem, zgodnie z wprowadzonymi w RPA procedurami,
co oznaczało legitymizację legalną jego władzy.
– Kongres Narodowy wygrał wybory w 1994 r. a N. Mandela został prezydentem – jego
władza była więc legitymizowana demokratycznie.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 9.12 punktyForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Uzasadnij, że przedstawione uregulowania konstytucyjne są sprzeczne z zasadami ustrojowymi suwerenności narodu i pluralizmu politycznego. Odnieś się w przypadku
każdej z tych zasad do co najmniej jednego z przytoczonych przepisów prawnych.
Zasada suwerenności narodu – Zasada pluralizmu politycznego –
Korzystając z fragmentów aktów prawnych obowiązujących w PRL (materiały 1–2), wykonaj polecenia 9.1.–9.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaUzasadnij, że przedstawione uregulowania konstytucyjne są sprzeczne z zasadami ustrojowymi suwerenności narodu i pluralizmu politycznego. Odnieś się w przypadku każdej z tych zasad do co najmniej jednego z przytoczonych przepisów prawnych.
zasada suwerenności narodu – …
zasada pluralizmu politycznego – …
Korzystając z fragmentów aktów prawnych obowiązujących w PRL (materiały 1–2), wykonaj polecenia 9.1.–9.2.
Pokaż odpowiedź
Suwerenność narodu –
– Ta zasada oznacza, że naród w znaczeniu obywatelskim jest dysponentem władzy,
podmiotem suwerenności. Tymczasem w art. 1.2. zapisano, że „władza należy do ludu
pracującego miast i wsi” czy „ludu pracującego” (art. 2.1.).
– Państwo uznano nie za demokratyczne (co typowe dla suwerenności narodu), ale za
państwo „demokracji ludowej” lub – następnie – za „państwo socjalistyczne” (art. 1.1.).
Pluralizm polityczny –
– Zasada ta oznacza, że istnieje wiele ugrupowań politycznych, które ze sobą konkurują oraz
mają prawną i realną możliwość dojścia do władzy. Tymczasem w art. 2a.1. zapisano, że
PZPR jest przewodnią siłą polityczną społeczeństwa.
– Zasada ta oznacza, że istnieje wiele ugrupowań politycznych, które ze sobą konkurują oraz
mają prawną i realną możliwość dojścia do władzy. Tymczasem w art. 2a.2. wskazano
współdziałanie partii hegemonicznej (PZPR) z pozostałymi ugrupowaniami (ZSL, SD) w FJN,
określonym jako wspólna płaszczyzna „patriotycznego zespolenia wszystkich obywateli”.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: suwerenność narodu –
– Ta zasada oznacza, że naród w znaczeniu obywatelskim jest dysponentem władzy,
podmiotem suwerenności. Tymczasem w art. 1.2. zapisano, że „władza należy do ludu
pracującego miast i wsi” czy „ludu pracującego” (art. 2.1.).
– Państwo uznano nie za demokratyczne (co typowe dla suwerenności narodu), ale za
państwo „demokracji ludowej” lub – następnie – za „państwo socjalistyczne” (art. 1.1.).
pluralizm polityczny –
– Zasada ta oznacza, że istnieje wiele ugrupowań politycznych, które ze sobą konkurują oraz
mają prawną i realną możliwość dojścia do władzy. Tymczasem w art. 2a.1. zapisano, że
PZPR jest przewodnią siłą polityczną społeczeństwa.
– Zasada ta oznacza, że istnieje wiele ugrupowań politycznych, które ze sobą konkurują oraz
mają prawną i realną możliwość dojścia do władzy. Tymczasem w art. 2a.2. wskazano
współdziałanie partii hegemonicznej (PZPR) z pozostałymi ugrupowaniami (ZSL, SD) w FJN,
określonym jako wspólna płaszczyzna „patriotycznego zespolenia wszystkich obywateli”.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawne uzasadnienie sprzeczności przytoczonych przepisów z dwoma zasadami.
1 pkt – poprawne uzasadnienie sprzeczności przytoczonych przepisów z jedną z zasad.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź etap 1Suwerenność narodu –
– Ta zasada oznacza, że naród w znaczeniu obywatelskim jest dysponentem władzy,
podmiotem suwerenności. Tymczasem w art. 1.2. zapisano, że „władza należy do ludu
pracującego miast i wsi” czy „ludu pracującego” (art. 2.1.).
– Państwo uznano nie za demokratyczne (co typowe dla suwerenności narodu), ale za
państwo „demokracji ludowej” lub – następnie – za „państwo socjalistyczne” (art. 1.1.).
- 3
Przeprowadź etap 2Pluralizm polityczny –
– Zasada ta oznacza, że istnieje wiele ugrupowań politycznych, które ze sobą konkurują oraz
mają prawną i realną możliwość dojścia do władzy. Tymczasem w art. 2a.1. zapisano, że
PZPR jest przewodnią siłą polityczną społeczeństwa.
– Zasada ta oznacza, że istnieje wiele ugrupowań politycznych, które ze sobą konkurują oraz
mają prawną i realną możliwość dojścia do władzy. Tymczasem w art.
- 4
Przeprowadź etap 32a.2. wskazano
współdziałanie partii hegemonicznej (PZPR) z pozostałymi ugrupowaniami (ZSL, SD) w FJN,
określonym jako wspólna płaszczyzna „patriotycznego zespolenia wszystkich obywateli”.
- 5
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 2 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 2 pkt – poprawne uzasadnienie sprzeczności przytoczonych przepisów z dwoma zasadami.
1 pkt – poprawne uzasadnienie sprzeczności przytoczonych przepisów z jedną z zasad.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 9.22 punktyForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Odnosząc się do rozwiązań prawnych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej, sformułuj trzy argumenty potwierdzające, że przepis prawny art. 2.2. (z materiału 1.)
stracił moc obowiązującą.
• • •
Korzystając z fragmentów aktów prawnych obowiązujących w PRL (materiały 1–2), wykonaj polecenia 9.1.–9.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOdnosząc się do rozwiązań prawnych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej, sformułuj trzy argumenty potwierdzające, że przepis prawny art. 2.2. (z materiału 1.) stracił moc obowiązującą.
1) …; 2) …; 3) …
Materiał 1. Fragmenty Konstytucji PRL uchwalonej 22 lipca 1952 r.
Art. 1.1. Polska Rzeczpospolita Ludowa jest państwem demokracji ludowej.
2. W Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej władza należy do ludu pracującego miast i wsi.
Art. 2.1. Lud pracujący sprawuje władzę państwową przez swych przedstawicieli, wybieranych do Sejmu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i do rad narodowych w wyborach powszechnych, równych, bezpośrednich, w głosowaniu tajnym.
2. Przedstawiciele ludu w Sejmie Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i w radach narodowych są odpowiedzialni przed swymi wyborcami i mogą być przez nich odwoływani.
Materiał 2. Fragmenty ustawy o zmianie Konstytucji PRL uchwalonej 10 lutego 1976 r.
[…] W Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej […]
1) […] art. 1 ust. 1 otrzymuje brzmienie: „1. Polska Rzeczpospolita Ludowa jest państwem socjalistycznym”;
2) po art. 2 dodaje się art. 2a […] w brzmieniu:
„Art. 2a.1. Przewodnią siłą polityczną społeczeństwa w budowie socjalizmu jest Polska Zjednoczona Partia Robotnicza.
2. Współdziałanie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, Zjednoczonego Stronnictwa Ludowego i Stronnictwa Demokratycznego stanowi podstawę Frontu Jedności Narodu.
3. Front Jedności Narodu jest wspólną płaszczyzną działania organizacji społecznych ludu pracującego i patriotycznego zespolenia wszystkich obywateli […]”.
Korzystając z fragmentów aktów prawnych obowiązujących w PRL (materiały 1–2), wykonaj polecenia 9.1.–9.2.
Pokaż odpowiedź
– Nazwa państwa w przytoczonym przepisie to Polska Rzeczpospolita Ludowa, a obecna
nazwa to Rzeczpospolita Polska.
– Rady narodowe jako terenowe organy władzy państwowej obecnie nie istnieją, a ich
zadania spełniają m.in. organy samorządu terytorialnego.
– W obecnej konstytucji zamiast sformułowania „lud” używa się określenia „naród”
(w znaczeniu politycznym).
– W świetle obowiązujących unormowań mandat deputowanego jest wolny – nie jest on
prawnie odpowiedzialny przed swymi wyborcami, którzy nie mogą odwołać go w trakcie
trwania kadencji.
– Art. 2.2. pochodzi z konstytucji z 1952 roku, obecnie obowiązuje konstytucja z 1997 roku.
– Obecnie centralnym organem przedstawicielskim nie jest tylko sejm – parlament dziś jest
dwuizbowy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – Nazwa państwa w przytoczonym przepisie to Polska Rzeczpospolita Ludowa, a obecna
nazwa to Rzeczpospolita Polska.
– Rady narodowe jako terenowe organy władzy państwowej obecnie nie istnieją, a ich
zadania spełniają m.in. organy samorządu terytorialnego.
– W obecnej konstytucji zamiast sformułowania „lud” używa się określenia „naród”
(w znaczeniu politycznym).
– W świetle obowiązujących unormowań mandat deputowanego jest wolny – nie jest on
prawnie odpowiedzialny przed swymi wyborcami, którzy nie mogą odwołać go w trakcie
trwania kadencji.
– Art. 2.2. pochodzi z konstytucji z 1952 roku, obecnie obowiązuje konstytucja z 1997 roku.
– Obecnie centralnym organem przedstawicielskim nie jest tylko sejm – parlament dziś jest
dwuizbowy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – sformułowanie trzech poprawnych argumentów.
1 pkt – sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź etap 1– Nazwa państwa w przytoczonym przepisie to Polska Rzeczpospolita Ludowa, a obecna
nazwa to Rzeczpospolita Polska.
– Rady narodowe jako terenowe organy władzy państwowej obecnie nie istnieją, a ich
zadania spełniają m.in. organy samorządu terytorialnego.
– W obecnej konstytucji zamiast sformułowania „lud” używa się określenia „naród”
(w znaczeniu politycznym).
– W świetle obowiązujących unormowań mandat deputowanego jest wolny – nie jest on
prawnie odpowiedzialny przed swymi wyborcami, którzy nie mogą odwołać go w trakcie
trwania kadencji.
– Art.
- 3
Przeprowadź etap 22.2. pochodzi z konstytucji z 1952 roku, obecnie obowiązuje konstytucja z 1997 roku.
– Obecnie centralnym organem przedstawicielskim nie jest tylko sejm – parlament dziś jest
dwuizbowy.
- 4
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 2 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 2 pkt – sformułowanie trzech poprawnych argumentów.
1 pkt – sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 10.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Państwo, z którego konstytucji pochodzą przytoczone przepisy prawne, to
A. Republika Włoska.
B. Federacja Rosyjska.
C. Republika Francuska.
D. Stany Zjednoczone Ameryki.
Korzystając z fragmentów konstytucji jednego z państw, wykonaj polecenia 10.1.–10.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWypisz poprawne dokończenie zdania. Odpowiedź wybierz spośród podanych A–D.
Państwo, z którego konstytucji pochodzą przytoczone przepisy prawne, to
A. Republika Włoska.
B. Federacja Rosyjska.
C. Republika Francuska.
D. Stany Zjednoczone Ameryki.
Korzystając z fragmentów konstytucji jednego z państw, wykonaj polecenia 10.1.–10.3.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
C.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
C.
Zadanie 10.22 punktyForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, czy kompetencje głowy państwa wynikające z przedstawionych
fragmentów aktu prawnego są większe niż kompetencje Prezydenta RP. Odpowiedź
uzasadnij, odnosząc się do dwóch przytoczonych przepisów prawnych oraz do
rozwiązań prawnych w analogicznym zakresie obowiązujących w Rzeczypospolitej
Polskiej.
Rozstrzygnięcie – ………
Uzasadnienie –
• •
Korzystając z fragmentów konstytucji jednego z państw, wykonaj polecenia 10.1.–10.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaRozstrzygnij, czy kompetencje głowy państwa wynikające z przedstawionych fragmentów aktu prawnego są większe niż kompetencje Prezydenta RP. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do dwóch przytoczonych przepisów prawnych oraz do rozwiązań prawnych w analogicznym zakresie obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej.
rozstrzygnięcie – …
uzasadnienie – … ; …
Korzystając z fragmentów konstytucji jednego z państw, wykonaj polecenia 10.1.–10.3.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie – Tak.
Uzasadnienie –
– Prezydent Republiki ma realny wpływ na Radę Ministrów, której może przewodniczyć,
a Prezydent RP może przewodniczyć tylko Radzie Gabinetowej, która nie ma uprawnień
Rady Ministrów, a tej ostatniej przewodniczy premier.
– Prezydent Republiki może zarządzić rozwiązanie Zgromadzenia Narodowego w dowolnych
okolicznościach – Prezydent RP tylko w wyjątkowych sytuacjach może skrócić kadencję
Sejmu RP.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: rozstrzygnięcie – Tak.
uzasadnienie –
– Prezydent Republiki ma realny wpływ na Radę Ministrów, której może przewodniczyć,
a Prezydent RP może przewodniczyć tylko Radzie Gabinetowej, która nie ma uprawnień
Rady Ministrów, a tej ostatniej przewodniczy premier.
– Prezydent Republiki może zarządzić rozwiązanie Zgromadzenia Narodowego w dowolnych
okolicznościach – Prezydent RP tylko w wyjątkowych sytuacjach może skrócić kadencję
Sejmu RP.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie dwóch poprawnych argumentów
uzasadnienia.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego argumentu uzasadnienia
albo sformułowanie dwóch poprawnych argumentów uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie – Tak.
Uzasadnienie –
– Prezydent Republiki ma realny wpływ na Radę Ministrów, której może przewodniczyć,
a Prezydent RP może przewodniczyć tylko Radzie Gabinetowej, która nie ma uprawnień
Rady Ministrów, a tej ostatniej przewodniczy premier.
– Prezydent Republiki może zarządzić rozwiązanie Zgromadzenia Narodowego w dowolnych
okolicznościach – Prezydent RP tylko w wyjątkowych sytuacjach może skrócić kadencję
Sejmu RP.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 2 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie dwóch poprawnych argumentów
uzasadnienia.
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego argumentu uzasadnienia
ALBO sformułowanie dwóch poprawnych argumentów uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 10.31 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Oceń prawdziwość stwierdzeń dotyczących państwa, z którego konstytucji pochodzą przytoczone przepisy prawne. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F –
jeśli jest fałszywe.
1. Prezydent Republiki jest równocześnie szefem rządu. P F
Prezydent Republiki ponosi odpowiedzialność konstytucyjną przed
2. P F
Najwyższym Trybunałem Sprawiedliwości.
Korzystając z fragmentów konstytucji jednego z państw, wykonaj polecenia 10.1.–10.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOceń prawdziwość podanych stwierdzeń dotyczących państwa, z którego konstytucji pochodzą przytoczone przepisy prawne (1–2). Wypisz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1. Prezydent Republiki jest równocześnie szefem rządu.
2. Prezydent Republiki ponosi odpowiedzialność konstytucyjną przed Najwyższym Trybunałem Sprawiedliwości.
Fragmenty konstytucji jednego z państw
Artykuł 8. Prezydent Republiki powołuje premiera. Decyzję o odwołaniu go z funkcji podejmuje w wyniku złożenia przez premiera dymisji rządu.
Na wniosek premiera powołuje innych członków rządu i ich odwołuje.
Artykuł 9. Prezydent Republiki przewodniczy Radzie Ministrów. […]
Artykuł 12. Prezydent Republiki może, po zasięgnięciu opinii premiera i przewodniczących izb, zarządzić rozwiązanie Zgromadzenia Narodowego. […]
Artykuł 15. Prezydent Republiki jest zwierzchnikiem sił zbrojnych. […]
Artykuł 68. Prezydent Republiki nie ponosi odpowiedzialności za czynności wykonywane w ramach sprawowania swych funkcji, z wyjątkiem zdrady stanu. Może być postawiony w stan oskarżenia jedynie przez obydwie izby, identyczną uchwałą przyjętą w głosowaniu jawnym bezwzględną większością głosów członków wchodzących w ich skład; jest on sądzony przez Najwyższy Trybunał Sprawiedliwości.
Korzystając z fragmentów konstytucji jednego z państw, wykonaj polecenia 10.1.–10.3.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
1. F
2. P
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
1. F
2. P
Zadanie 11.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Przytoczony fragment Konstytucji RP dotyczy kontrolnej funkcji
1. P F
legislatywy.
W przypadku obecności ustawowej liczby posłów minimalna liczba
2. głosów potrzebna do uchwalenia ustawy, której dotyczy przytoczony P F
fragment Konstytucji RP, wynosi 307.
Korzystając z przepisów Konstytucji RP, wykonaj polecenia 11.1.–11.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOceń prawdziwość podanych stwierdzeń (1–2). Wypisz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1. Przytoczony fragment Konstytucji RP dotyczy kontrolnej funkcji legislatywy.
2. W przypadku obecności ustawowej liczby posłów minimalna liczba głosów potrzebna do uchwalenia ustawy, której dotyczy przytoczony fragment Konstytucji RP, wynosi 307.
Korzystając z przepisów Konstytucji RP, wykonaj polecenia 11.1.–11.2.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
1. F
2. P
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
1. F
2. P
Zadanie 11.22 punktyForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Wyjaśnij, na czym polegają trzy różnice między procesem legislacyjnym ustawy zwykłej a procesem legislacyjnym ustawy, której dotyczą przytoczone przepisy prawne.
• • •
Korzystając z przepisów Konstytucji RP, wykonaj polecenia 11.1.–11.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWyjaśnij, na czym polegają trzy różnice między procesem legislacyjnym ustawy zwykłej a procesem legislacyjnym ustawy, której dotyczą przytoczone przepisy prawne.
1) …; 2) …; 3) …
Przepisy art. 235. Konstytucji RP
1. Projekt ustawy […] może przedłożyć co najmniej 1/5 ustawowej liczby posłów, Senat lub Prezydent Rzeczypospolitej.
4. Ustawę […] uchwala Sejm większością co najmniej 2/3 głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby posłów oraz Senat bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowej liczby senatorów.
Korzystając z przepisów Konstytucji RP, wykonaj polecenia 11.1.–11.2.
Pokaż odpowiedź
– Inne są podmioty inicjatywy ustawodawczej, gdyż przy ustawie zwykłej projekt może
wnieść jeszcze Rada Ministrów.
– Inne są podmioty inicjatywy ustawodawczej, gdyż przy ustawie zwykłej projekt może
wnieść jeszcze grupa 100 tys. obywateli.
– Mniejsza jest liczba posłów, która może wnieść projekt ustawy, w przypadku ustawy
zwykłej RP wystarczy 15 posłów, a nie – 92.
– Senat RP w przypadku ustawy o zmianie Konstytucji RP nie ma możliwości wniesienia
poprawek jak w przypadku ustawy zwykłej – ustawa musi być przezeń uchwalona w tym
samym brzmieniu, w którym uchwalił ją Sejm RP.
– Dla ustawy o zmianie Konstytucji RP obowiązują inne terminy, np. uchwalenie ustawy
przez Senat RP nie później niż 60 dni od uchwalenia ustawy przez Sejm RP, a w przypadku
ustawy zwykłej Senat RP ma 30 dni.
– Obowiązują inne większości przy uchwalaniu ustaw w Sejmie RP: co najmniej 2/3 głosów
w ustawie o zmianie Konstytucji RP i większość zwykła w ustawie zwykłej.
– Obowiązują inne większości przy uchwalaniu ustaw w Senacie RP: większość
bezwzględna w ustawie o zmianie Konstytucji RP i większość zwykła w ustawie zwykłej.
– Prezydent RP nie ma możliwości – tak jak w przypadku ustawy zwykłej – zawetowania
ustawy o zmianie Konstytucji RP ani zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego
o zbadanie jej zgodności z Konstytucją RP.
– Podmioty posiadające inicjatywę ustawodawczą w zakresie ustawy o zmianie Konstytucji
RP mogą również zażądać przeprowadzenia referendum zatwierdzającego – w przypadku,
gdy ustawa o zmianie Konstytucji RP dotyczy przepisów rozdziału I, II lub XII, a taka
procedura nie jest przewidziana w przypadku ustawy zwykłej.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – Inne są podmioty inicjatywy ustawodawczej, gdyż przy ustawie zwykłej projekt może
wnieść jeszcze Rada Ministrów.
– Inne są podmioty inicjatywy ustawodawczej, gdyż przy ustawie zwykłej projekt może
wnieść jeszcze grupa 100 tys. obywateli.
– Mniejsza jest liczba posłów, która może wnieść projekt ustawy, w przypadku ustawy
zwykłej RP wystarczy 15 posłów, a nie – 92.
– Senat RP w przypadku ustawy o zmianie Konstytucji RP nie ma możliwości wniesienia
poprawek jak w przypadku ustawy zwykłej – ustawa musi być przezeń uchwalona w tym
samym brzmieniu, w którym uchwalił ją Sejm RP.
– Dla ustawy o zmianie Konstytucji RP obowiązują inne terminy, np. uchwalenie ustawy
przez Senat RP nie później niż 60 dni od uchwalenia ustawy przez Sejm RP, a w przypadku
ustawy zwykłej Senat RP ma 30 dni.
– Obowiązują inne większości przy uchwalaniu ustaw w Sejmie RP: co najmniej 2/3 głosów
w ustawie o zmianie Konstytucji RP i większość zwykła w ustawie zwykłej.
– Obowiązują inne większości przy uchwalaniu ustaw w Senacie RP: większość
bezwzględna w ustawie o zmianie Konstytucji RP i większość zwykła w ustawie zwykłej.
– Prezydent RP nie ma możliwości – tak jak w przypadku ustawy zwykłej – zawetowania
ustawy o zmianie Konstytucji RP ani zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego
o zbadanie jej zgodności z Konstytucją RP.
– Podmioty posiadające inicjatywę ustawodawczą w zakresie ustawy o zmianie Konstytucji
RP mogą również zażądać przeprowadzenia referendum zatwierdzającego – w przypadku,
gdy ustawa o zmianie Konstytucji RP dotyczy przepisów rozdziału I, II lub XII, a taka
procedura nie jest przewidziana w przypadku ustawy zwykłej.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 2 pkt – poprawne wyjaśnienie trzech różnic.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie dwóch różnic.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie– Inne są podmioty inicjatywy ustawodawczej, gdyż przy ustawie zwykłej projekt może
wnieść jeszcze Rada Ministrów.
– Inne są podmioty inicjatywy ustawodawczej, gdyż przy ustawie zwykłej projekt może
wnieść jeszcze grupa 100 tys. obywateli.
– Mniejsza jest liczba posłów, która może wnieść projekt ustawy, w przypadku ustawy
zwykłej RP wystarczy 15 posłów, a nie – 92.
– Senat RP w przypadku ustawy o zmianie Konstytucji RP nie ma możliwości wniesienia
poprawek jak w przypadku ustawy zwykłej – ustawa musi być przezeń uchwalona w tym
samym brzmieniu, w którym uchwalił ją Sejm RP.
– Dla ustawy o zmianie Konstytucji RP obowiązują inne terminy, np. uchwalenie ustawy
przez Senat RP nie później niż 60 dni od uchwalenia ustawy przez Sejm RP, a w przypadku
ustawy zwykłej Senat RP ma 30 dni.
– Obowiązują inne większości przy uchwalaniu ustaw w Sejmie RP: co najmniej 2/3 głosów
w ustawie o zmianie Konstytucji RP i większość zwykła w ustawie zwykłej.
– Obowiązują inne większości przy uchwalaniu ustaw w Senacie RP: większość
bezwzględna w ustawie o zmianie Konstytucji RP i większość zwykła w ustawie zwykłej.
– Prezydent RP nie ma możliwości – tak jak w przypadku ustawy zwykłej – zawetowania
ustawy o zmianie Konstytucji RP ani zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego
o zbadanie jej zgodności z Konstytucją RP.
– Podmioty posiadające inicjatywę ustawodawczą w zakresie ustawy o zmianie Konstytucji
RP mogą również zażądać przeprowadzenia referendum zatwierdzającego – w przypadku,
gdy ustawa o zmianie Konstytucji RP dotyczy przepisów rozdziału I, II lub XII, a taka
procedura nie jest przewidziana w przypadku ustawy zwykłej.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 2 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 2 pkt – poprawne wyjaśnienie trzech różnic.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie dwóch różnic.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 12.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
W przytoczonym fragmencie wyroku podkreślono nazwy instrumentów prawnych zaliczanych
w Kodeksie karnym do
A. kar.
B. środków karnych.
C. środków kompensacyjnych.
D. środków zabezpieczających.
Korzystając z fragmentu wyroku sądu, wykonaj polecenia 12.1.–12.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWypisz poprawne dokończenie zdania. Odpowiedź wybierz spośród podanych A–D.
„Świadczenie pieniężne” oraz „zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych” (obecne w przytoczonym fragmencie wyroku) to instrumenty prawne zaliczane w Kodeksie karnym do
A. kar.
B. środków karnych.
C. środków kompensacyjnych.
D. środków zabezpieczających.
Korzystając z fragmentu wyroku sądu, wykonaj polecenia 12.1.–12.2.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
B.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
B.
Zadanie 12.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, czy popełnione przestępstwo było zbrodnią czy występkiem. Odpowiedź
uzasadnij, odnosząc się do przytoczonego fragmentu wyroku oraz do jednego
z rozwiązań prawnych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozstrzygnięcie – ………………
Uzasadnienie –
Korzystając z fragmentu wyroku sądu, wykonaj polecenia 12.1.–12.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaRozstrzygnij, czy popełnione przestępstwo było zbrodnią czy występkiem. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do przytoczonego fragmentu wyroku oraz do jednego z rozwiązań prawnych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej.
rozstrzygnięcie – …
uzasadnienie – …
Fragment wyroku sądu
Sygn. akt II K […]/20
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd Rejonowy […] II Wydział Karny w obecności oskarżyciela – prokuratora [działającego zgodnie z art. 335 § 1 kpk – kierującego uzgodniony z oskarżonym wniosek o wydanie wyroku skazującego] po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2020 roku sprawy Krzysztofa K. […] oskarżonego o to, że: w dniu 7 lipca 2020 roku […] działając umyślnie, kierował samochodem osobowym […], będąc w stanie nietrzeźwości [0,74 mg/l oraz 0,71 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu], po drodze publicznej; tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 kk [zagrożone wówczas co najwyżej karą pozbawienia wolności do lat 2].
ORZEKA: […]
II. na podstawie art. 43a § 2 kk orzeka od oskarżonego świadczenie pieniężne […] na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej […];
III. na podstawie art. 42 § 2 kk orzeka wobec oskarżonego […] zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym […].
Korzystając z fragmentu wyroku sądu, wykonaj polecenia 12.1.–12.2.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie – występek.
Uzasadnienie –
– Zbrodnia to przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż
3 lata, a w analizowanym przypadku nawet maksymalna kara pozbawienia wolności była
niższa.
– Sąd rejonowy nie orzeka w sprawach o popełnienie zbrodni – takie sprawy toczą się przed
sądami okręgowymi.
– W przypadku zbrodni prokurator nie może występować z wnioskiem uzgodnionym
z oskarżonym (jak było w analizowanym przypadku), a musi wystąpić z aktem oskarżenia.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: rozstrzygnięcie – występek.
uzasadnienie –
– Zbrodnia to przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż
3 lata, a w analizowanym przypadku nawet maksymalna kara pozbawienia wolności była
niższa.
– Sąd rejonowy nie orzeka w sprawach o popełnienie zbrodni – takie sprawy toczą się przed
sądami okręgowymi.
– W przypadku zbrodni prokurator nie może występować z wnioskiem uzgodnionym
z oskarżonym (jak było w analizowanym przypadku), a musi wystąpić z aktem oskarżenia.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie – występek.
Uzasadnienie –
– Zbrodnia to przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż
3 lata, a w analizowanym przypadku nawet maksymalna kara pozbawienia wolności była
niższa.
– Sąd rejonowy nie orzeka w sprawach o popełnienie zbrodni – takie sprawy toczą się przed
sądami okręgowymi.
– W przypadku zbrodni prokurator nie może występować z wnioskiem uzgodnionym
z oskarżonym (jak było w analizowanym przypadku), a musi wystąpić z aktem oskarżenia.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 13.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Odnosząc się do obu materiałów, wyjaśnij, na czym polega różnica między ochroną praw i wolności człowieka I generacji a ochroną praw i wolności człowieka II generacji.
Korzystając z fragmentów umów międzynarodowych przyjętych do polskiego porządku prawnego w 1977 roku (materiały 1–2), wykonaj polecenia 13.1.–13.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaOdnosząc się do obu materiałów, wyjaśnij, na czym polega różnica między ochroną praw i wolności człowieka I generacji a ochroną praw i wolności człowieka II generacji.
Korzystając z fragmentów umów międzynarodowych przyjętych do polskiego porządku prawnego w 1977 roku (materiały 1–2), wykonaj polecenia 13.1.–13.2.
Pokaż odpowiedź
– W przypadku praw z umowy 1. (pakt praw obywatelskich i politycznych) państwa są
zobowiązane bezwzględnie do ich przestrzegania, a w przypadku praw z umowy 2. (pakt
praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych) państwa powinny dołożyć wszelkich starań,
by je stopniowo urzeczywistnić.
– W przytoczonym fragmencie umowy 1. mamy dwukrotnie wskazanie na skuteczny środek
ochrony prawnej (np. sądowy) w sytuacji naruszenia praw lub wolności, natomiast
w przytoczonym fragmencie umowy 2. dwukrotnie mowa o krokach, które państwa podejmą
w kierunku realizacji praw.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – W przypadku praw z umowy 1. (pakt praw obywatelskich i politycznych) państwa są
zobowiązane bezwzględnie do ich przestrzegania, a w przypadku praw z umowy 2. (pakt
praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych) państwa powinny dołożyć wszelkich starań,
by je stopniowo urzeczywistnić.
– W przytoczonym fragmencie umowy 1. mamy dwukrotnie wskazanie na skuteczny środek
ochrony prawnej (np. sądowy) w sytuacji naruszenia praw lub wolności, natomiast
w przytoczonym fragmencie umowy 2. dwukrotnie mowa o krokach, które państwa podejmą
w kierunku realizacji praw.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie różnicy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie– W przypadku praw z umowy 1. (pakt praw obywatelskich i politycznych) państwa są
zobowiązane bezwzględnie do ich przestrzegania, a w przypadku praw z umowy 2. (pakt
praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych) państwa powinny dołożyć wszelkich starań,
by je stopniowo urzeczywistnić.
– W przytoczonym fragmencie umowy 1. mamy dwukrotnie wskazanie na skuteczny środek
ochrony prawnej (np. sądowy) w sytuacji naruszenia praw lub wolności, natomiast
w przytoczonym fragmencie umowy 2. dwukrotnie mowa o krokach, które państwa podejmą
w kierunku realizacji praw.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne wyjaśnienie różnicy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 13.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Uzupełnij zdanie – wpisz pełną polską nazwę organizacji międzynarodowej. Fragmenty przytoczone w obu materiałach pochodzą z paktów przyjętych w roku 1966 przez
Korzystając z fragmentów umów międzynarodowych przyjętych do polskiego porządku prawnego w 1977 roku (materiały 1–2), wykonaj polecenia 13.1.–13.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaDokończ zdanie – wpisz pełną polską nazwę organizacji międzynarodowej.
Fragmenty z materiałów 1–2 pochodzą z paktów przyjętych w roku 1966 przez ... .
Materiał 1. Fragmenty paktu dotyczącego praw i wolności człowieka I generacji
Art. 2.3. Każde z Państw Stron niniejszego Paktu zobowiązuje się:
a) zapewnić każdej osobie, której prawa lub wolności uznane w niniejszym Pakcie zostały naruszone, skuteczny środek ochrony prawnej […].
Art. 7. Nikt nie będzie poddawany torturom lub okrutnemu albo poniżającemu traktowaniu lub karaniu […].
Art. 9.4. Każdy pozbawiony wolności przez aresztowanie lub zatrzymanie ma prawo odwołania się do sądu w celu niezwłocznego orzeczenia przez sąd o legalności zatrzymania i zarządzenia zwolnienia, jeżeli to zatrzymanie okaże się bezprawne.
Materiał 2. Fragmenty paktu dotyczącego praw i wolności człowieka II generacji
Art. 2.1. Każde z Państw Stron niniejszego Paktu zobowiązuje się podjąć odpowiednie kroki indywidualnie i w ramach pomocy i współpracy międzynarodowej, w szczególności w dziedzinie gospodarki i techniki, wykorzystując maksymalnie dostępne mu środki, w celu stopniowego osiągnięcia pełnej realizacji praw uznanych w niniejszym Pakcie wszelkimi odpowiednimi sposobami […].
Art. 11.1. Państwa Strony niniejszego Paktu uznają prawo każdego do odpowiedniego poziomu życia […] oraz do stałego polepszania warunków bytowych. Państwa Strony podejmą odpowiednie kroki w celu zapewnienia realizacji tego prawa […].
Korzystając z fragmentów umów międzynarodowych przyjętych do polskiego porządku prawnego w 1977 roku (materiały 1–2), wykonaj polecenia 13.1.–13.2.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Organizację Narodów Zjednoczonych
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Organizację Narodów Zjednoczonych
Zadanie 14.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, która z przedstawionych osób nie ma w Rzeczypospolitej Polskiej statusu
prawnego określonego w konwencji wskazanej w tekście. Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie – osoba przedstawiona w opisie ……
Uzasadnienie –
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaRozstrzygnij, czy konwencja wskazana w tekście z materiału 1. jest źródłem prawa wtórnego Unii Europejskiej. Odpowiedź uzasadnij.
rozstrzygnięcie – …
uzasadnienie – …
Materiał 1. Tekst o Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych
Kraje Rady Europy zobowiązały się w art. 15 Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych z 1995 r. do stworzenia warunków niezbędnych dla „rzeczywistego uczestniczenia przez osoby należące do mniejszości narodowych w życiu kulturalnym, społecznym i gospodarczym, jak również w sprawach publicznych, które ich dotyczą”. Art. 4 [tego dokumentu] dopuszcza wprowadzenie instrumentów prawnych preferencyjnych […] dla osób należących do mniejszości, uznając, że nie będą to akty dyskryminacji wobec [innych].
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie – osoba przedstawiona w opisie A.
Uzasadnienie –
– Anna nie jest obywatelką Polski, a status mniejszości narodowej w Polsce mogą mieć tylko
obywatele polscy (identyfikujący się z inną niż polska wspólnotą narodową).
– Posiadanie przez Annę Karty Polaka świadczy o jej polskiej identyfikacji (i zarazem braku
posiadania obywatelstwa polskiego), a zatem Anna nie jest przedstawicielką mniejszości
narodowej w Polsce.
– Roman jest określony jako Białorusin (a jego miejsce zamieszkania jest charakterystyczne
dla zwartego skupiska mniejszości białoruskiej w Polsce), który ma obywatelstwo polskie.
Zatem to on jest przedstawicielem wskazanej w tekście mniejszości.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: rozstrzygnięcie – Nie.
uzasadnienie –
– Prawo wtórne Unii Europejskiej tworzone jest przez organy / instytucje UE, tymczasem
konwencja wskazana w tekście przyjęta została przez Radę Europy, która jest niezależną od
UE organizacją międzynarodową.
– Do prawa wtórnego UE należą opinie, dyrektywy, rozporządzenia, decyzje i zalecenia.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź etap 1Rozstrzygnięcie – osoba przedstawiona w opisie A.
Uzasadnienie –
– Anna nie jest obywatelką Polski, a status mniejszości narodowej w Polsce mogą mieć tylko
obywatele polscy (identyfikujący się z inną niż polska wspólnotą narodową).
– Posiadanie przez Annę Karty Polaka świadczy o jej polskiej identyfikacji (i zarazem braku
posiadania obywatelstwa polskiego), a zatem Anna nie jest przedstawicielką mniejszości
narodowej w Polsce.
– Roman jest określony jako Białorusin (a jego miejsce zamieszkania jest charakterystyczne
dla zwartego skupiska mniejszości białoruskiej w Polsce), który ma obywatelstwo polskie.
- 3
Przeprowadź etap 2Zatem to on jest przedstawicielem wskazanej w tekście mniejszości.
- 4
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 14.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Wyjaśnij, na czym polega rozwiązanie prawne funkcjonujące w wyborach
parlamentarnych w Rzeczypospolitej Polskiej będące przykładem instrumentu
prawnego wskazanego w podkreślonym fragmencie tekstu.
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWyjaśnij, na czym polega rozwiązanie prawne funkcjonujące w wyborach parlamentarnych w Rzeczypospolitej Polskiej będące przykładem instrumentu prawnego preferencyjnego (o którym traktuje ostatnie zdanie tekstu z materiału 1.).
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Pokaż odpowiedź
Komitety wyborcze wyborców mniejszości narodowych są zwolnione z wymogu osiągnięcia
progu wyborczego w skali kraju w wyborach do Sejmu RP, by móc uczestniczyć w podziale
mandatów w danym okręgu.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: Komitety wyborcze wyborców mniejszości narodowych są zwolnione z wymogu osiągnięcia
progu wyborczego w skali kraju w wyborach do Sejmu RP, by móc uczestniczyć w podziale
mandatów w danym okręgu.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieKomitety wyborcze wyborców mniejszości narodowych są zwolnione z wymogu osiągnięcia
progu wyborczego w skali kraju w wyborach do Sejmu RP, by móc uczestniczyć w podziale
mandatów w danym okręgu.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Komitety wyborcze wyborców mniejszości narodowych są zwolnione z wymogu osiągnięcia
progu wyborczego w skali kraju w wyborach do Sejmu RP, by móc uczestniczyć w podziale
mandatów w danym okręgu.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 14.31 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Rozstrzygnij, czy konwencja wskazana w tekście jest źródłem prawa wtórnego Unii
Europejskiej. Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie – ………
Uzasadnienie –
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaRozstrzygnij, która z osób przedstawionych w opisach sytuacji z materiału 2. (A–B) nie ma w Rzeczypospolitej Polskiej statusu prawnego określonego w konwencji wskazanej w tekście z materiału 1. Odpowiedź uzasadnij.
rozstrzygnięcie – osoba przedstawiona w opisie …
uzasadnienie – …
Materiał 2. Opisy sytuacji
A. Anna mieszka i studiuje w Lublinie, a jej rodzina pozostała w Baranowiczach w Republice Białorusi. Anna ma Kartę Polaka i korzysta z wynikających z niej uprawnień.
B. Roman to Białorusin mieszkający w Hajnówce w województwie podlaskim. Jest członkiem jednej z partii politycznych działających w Polsce.
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Pokaż odpowiedź
Rozstrzygnięcie – Nie.
Uzasadnienie –
– Prawo wtórne Unii Europejskiej tworzone jest przez organy / instytucje UE, tymczasem
konwencja wskazana w tekście przyjęta została przez Radę Europy, która jest niezależną od
UE organizacją międzynarodową.
– Do prawa wtórnego UE należą opinie, dyrektywy, rozporządzenia, decyzje i zalecenia.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: Rozstrzygnięcie – osoba przedstawiona w opisie A.
Uzasadnienie –
– Anna nie jest obywatelką Polski, a status mniejszości narodowej w Polsce mogą mieć tylko
obywatele polscy (identyfikujący się z inną niż polska wspólnotą narodową).
– Posiadanie przez Annę Karty Polaka świadczy o jej polskiej identyfikacji (i zarazem braku
posiadania obywatelstwa polskiego), a zatem Anna nie jest przedstawicielką mniejszości
narodowej w Polsce.
– Roman jest określony jako Białorusin (a jego miejsce zamieszkania jest charakterystyczne
dla zwartego skupiska mniejszości białoruskiej w Polsce), który ma obywatelstwo polskie.
Zatem to on jest przedstawicielem wskazanej w tekście mniejszości.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieRozstrzygnięcie – Nie.
Uzasadnienie –
– Prawo wtórne Unii Europejskiej tworzone jest przez organy / instytucje UE, tymczasem
konwencja wskazana w tekście przyjęta została przez Radę Europy, która jest niezależną od
UE organizacją międzynarodową.
– Do prawa wtórnego UE należą opinie, dyrektywy, rozporządzenia, decyzje i zalecenia.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 15.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Przedstaw ład międzynarodowy, którego początek był związany z wydarzeniami wskazanymi w materiałach – w odpowiedzi podaj nazwy obu supermocarstw
dominujących w tym ładzie oraz nazwę typu tego ładu.
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 15.1.–15.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPrzedstaw ład międzynarodowy, którego początek był związany z wydarzeniami wskazanymi w materiałach (1–3) – w odpowiedzi podaj nazwy obu supermocarstw dominujących w tym ładzie oraz nazwę typu tego ładu.
Materiał 1. Opis fotografii
Fotografia została wykonana na Półwyspie Krymskim w lutym 1945 r. Na pierwszym planie siedzą od lewej: W. Churchill, F.D. Roosevelt, J. Stalin.
Materiał 2. Fragment przemówienia W. Churchilla w Fulton (marzec 1946 r.)
Od Szczecina nad Bałtykiem do Triestu nad Adriatykiem opuściła się żelazna kurtyna w poprzek kontynentu.
Materiał 3. Fragment przemówienia H.S. Trumana przed Kongresem (marzec 1947 r.)
Polityką [naszego państwa] musi być wspieranie wolnych społeczeństw, które opierają się próbom podporządkowania ich przez zbrojne mniejszości lub opierają się presji zewnętrznej. [N]asza pomoc powinna mieć przede wszystkim formę ekonomiczną […].
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 15.1.–15.2.
Pokaż odpowiedź
Ład (zimnowojenny / jałtański), który ukształtował się po II wojnie światowej, był przykładem
ładu dwubiegunowego / bipolarnego, a mocarstwami w nim dominującymi były Stany
Zjednoczone oraz Związek Radziecki.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: Ład (zimnowojenny / jałtański), który ukształtował się po II wojnie światowej, był przykładem
ładu dwubiegunowego / bipolarnego, a mocarstwami w nim dominującymi były Stany
Zjednoczone oraz Związek Radziecki.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne przedstawienie z podaniem trzech nazw.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieŁad (zimnowojenny / jałtański), który ukształtował się po II wojnie światowej, był przykładem
ładu dwubiegunowego / bipolarnego, a mocarstwami w nim dominującymi były Stany
Zjednoczone oraz Związek Radziecki.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Ład (zimnowojenny / jałtański), który ukształtował się po II wojnie światowej, był przykładem
ładu dwubiegunowego / bipolarnego, a mocarstwami w nim dominującymi były Stany
Zjednoczone oraz Związek Radziecki.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne przedstawienie z podaniem trzech nazw.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 15.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Sformułuj argument i kontrargument do tezy: Ład międzynarodowy, którego początek był związany z wydarzeniami wskazanymi w materiałach, został zastąpiony przez ład
policentryczny.
Argument – Kontrargument –
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 15.1.–15.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaSformułuj argument i kontrargument do tezy: „Ład międzynarodowy, którego początek był związany z wydarzeniami wskazanymi w materiałach (1–3), został zastąpiony przez ład policentryczny”.
argument – …
kontrargument – …
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 15.1.–15.2.
Pokaż odpowiedź
Argument – Wraz z końcem świata dwubiegunowego niemała liczba państw ma status
mocarstw ponadregionalnych – poza USA są to m.in. Chiny, Rosja, Wielka Brytania, Francja.
Kontrargument –
– Od lat 90. XX wieku mieliśmy do czynienia z dominacją USA w stosunkach
międzynarodowych, z odgrywaniem przez to państwo roli jedynego supermocarstwa –
oznaczałoby to istnienie ładu monocentrycznego.
– Generalnie dalej mamy ład dwubiegunowy, w którym obecnie głównymi mocarstwami są
Chiny i USA.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: argument – Wraz z końcem świata dwubiegunowego niemała liczba państw ma status
mocarstw ponadregionalnych – poza USA są to m.in. Chiny, Rosja, Wielka Brytania, Francja.
kontrargument –
– Od lat 90. XX wieku mieliśmy do czynienia z dominacją USA w stosunkach
międzynarodowych, z odgrywaniem przez to państwo roli jedynego supermocarstwa –
oznaczałoby to istnienie ładu monocentrycznego.
– Generalnie dalej mamy ład dwubiegunowy, w którym obecnie głównymi mocarstwami są
Chiny i USA.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieArgument – Wraz z końcem świata dwubiegunowego niemała liczba państw ma status
mocarstw ponadregionalnych – poza USA są to m.in. Chiny, Rosja, Wielka Brytania, Francja.
Kontrargument –
– Od lat 90. XX wieku mieliśmy do czynienia z dominacją USA w stosunkach
międzynarodowych, z odgrywaniem przez to państwo roli jedynego supermocarstwa –
oznaczałoby to istnienie ładu monocentrycznego.
– Generalnie dalej mamy ład dwubiegunowy, w którym obecnie głównymi mocarstwami są
Chiny i USA.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 16.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Na podstawie danych z wykresu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P,
jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W latach 2016–2019 odsetek obojętnych wobec przynależności Polski
1. P F
do NATO systematycznie wzrastał.
W marcu 2022 roku poziom poparcia dla przynależności Polski do NATO
2. P F
był – w porównaniu z lutym 2014 roku – o ponad 50% wyższy.
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaNa podstawie danych z zestawienia 1. oceń prawdziwość podanych stwierdzeń (1–2). Wypisz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1. W latach 2016–2019 odsetek obojętnych wobec przynależności Polski do NATO systematycznie wzrastał.
2. W marcu 2022 roku poziom poparcia dla przynależności Polski do NATO był – w porównaniu z lutym 2014 roku – o ponad 50% wyższy.
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
1. F
2. P
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
1. F
2. P
Zadanie 16.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Sformułuj wniosek dotyczący związku między zmiennymi zawartymi w tabeli –
zainteresowaniem polityką a poparciem dla członkostwa Polski w NATO. Odpowiedź
uzasadnij, przytaczając dane.
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaSformułuj dwa argumenty do tezy: „Dwa największe wzrosty poparcia dla członkostwa Polski w NATO mogą być uwarunkowane sytuacją międzynarodową”.
1) …; 2) …
Zestawienie 1. Odpowiedzi na pytanie: Czy osobiście popiera Pan(i) przynależność Polski do NATO? (w %; luty 2014 r. – marzec 2022 r.; pominięto odpowiedzi: „jestem przeciwny” oraz „trudno powiedzieć”)
okres tak jest mi to obojętne
II 2014: 62 26
IV 2014: 81 10
IX 2014: 80 12
VI 2016: 79 11
II 2017: 82 10
V 2018: 79 14
II 2019: 80 16
II 2020: 83 9
III 2022: 94 3
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Pokaż odpowiedź
– Zdecydowane poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem
deklarowanego zainteresowania polityką. Wynosi ono od 46% (wśród deklarujących brak
zainteresowania polityką), poprzez 65%, 80% i 84%, do 91% (wśród deklarujących bardzo
duże zainteresowanie polityką).
– Poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem deklarowanego
zainteresowania polityką. Wynosi ono – sumując popierających zdecydowanie i raczej – od
70% (u deklarujących brak zainteresowania polityką) poprzez 90%, 97% i 99% do 100%
(u deklarujących bardzo duże zainteresowanie polityką).
– Im mniejszy poziom zainteresowania polityką, tym mniejszy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO – wynosi on tylko 46%
u deklarujących brak zainteresowania polityką, a aż 91% u deklarujących zainteresowanie
bardzo duże.
– Im większy poziom zainteresowania polityką, tym większy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO. Dla deklarujących brak
zainteresowania polityką jest to 46%, dla deklarujących zainteresowanie niewielkie – 65%,
średnie – 80%, duże – 84% i bardzo duże – 91%.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w kwietniu 2014 roku, co
można wiązać z naruszeniem przez Rosję integralności terytorialnej Ukrainy, m.in. aneksją
Krymu.
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w marcu 2022 roku, co
można wiązać z pełnoskalową agresją Rosji na terytorium Ukrainy rozpoczętą w lutym tego
roku.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź etap 1– Zdecydowane poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem
deklarowanego zainteresowania polityką. Wynosi ono od 46% (wśród deklarujących brak
zainteresowania polityką), poprzez 65%, 80% i 84%, do 91% (wśród deklarujących bardzo
duże zainteresowanie polityką).
– Poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem deklarowanego
zainteresowania polityką.
- 3
Przeprowadź etap 2Wynosi ono – sumując popierających zdecydowanie i raczej – od
70% (u deklarujących brak zainteresowania polityką) poprzez 90%, 97% i 99% do 100%
(u deklarujących bardzo duże zainteresowanie polityką).
– Im mniejszy poziom zainteresowania polityką, tym mniejszy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO – wynosi on tylko 46%
u deklarujących brak zainteresowania polityką, a aż 91% u deklarujących zainteresowanie
bardzo duże.
– Im większy poziom zainteresowania polityką, tym większy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO.
- 4
Przeprowadź etap 3Dla deklarujących brak
zainteresowania polityką jest to 46%, dla deklarujących zainteresowanie niewielkie – 65%,
średnie – 80%, duże – 84% i bardzo duże – 91%.
- 5
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne sformułowanie wniosku i jego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 16.31 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Sformułuj argumenty do tezy: Dwa największe wzrosty poparcia dla członkostwa Polski w NATO mogą być uwarunkowane sytuacją międzynarodową.
• •
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaSformułuj wniosek dotyczący związku między zmiennymi zawartymi w zestawieniu 2. – zainteresowaniem polityką a poparciem dla członkostwa Polski w NATO. Odpowiedź uzasadnij, przytaczając dane.
Zestawienie 2. Postawy społeczeństwa polskiego wobec przynależności Polski do NATO a stopień deklarowanego zainteresowania polityką (marzec 2022 r.)
Jak określił(a)by Pan(i) swoje zainteresowanie polityką?
V – bardzo duże
IV – duże
III – średnie
II – niewielkie
I – żadne
Czy osobiście popiera Pan(i) przynależność Polski do NATO? (w %; odpowiedzi osób z powyższych kategorii)
odpowiedzi osób z kategorii V IV III II I
zdecydowanie popieram 91 84 80 65 46
raczej popieram 9 15 17 25 24
jest mi to obojętne 0 0 2 6 8
jestem przeciwny(a) 0 0 1 0 3
trudno powiedzieć 0 1 1 4 19
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Pokaż odpowiedź
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w kwietniu 2014 roku, co
można wiązać z naruszeniem przez Rosję integralności terytorialnej Ukrainy, m.in. aneksją
Krymu.
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w marcu 2022 roku, co
można wiązać z pełnoskalową agresją Rosji na terytorium Ukrainy rozpoczętą w lutym tego
roku.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – Zdecydowane poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem
deklarowanego zainteresowania polityką. Wynosi ono od 46% (wśród deklarujących brak
zainteresowania polityką), poprzez 65%, 80% i 84%, do 91% (wśród deklarujących bardzo
duże zainteresowanie polityką).
– Poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem deklarowanego
zainteresowania polityką. Wynosi ono – sumując popierających zdecydowanie i raczej – od
70% (u deklarujących brak zainteresowania polityką) poprzez 90%, 97% i 99% do 100%
(u deklarujących bardzo duże zainteresowanie polityką).
– Im mniejszy poziom zainteresowania polityką, tym mniejszy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO – wynosi on tylko 46%
u deklarujących brak zainteresowania polityką, a aż 91% u deklarujących zainteresowanie
bardzo duże.
– Im większy poziom zainteresowania polityką, tym większy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO. Dla deklarujących brak
zainteresowania polityką jest to 46%, dla deklarujących zainteresowanie niewielkie – 65%,
średnie – 80%, duże – 84% i bardzo duże – 91%.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – poprawne sformułowanie wniosku i jego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w kwietniu 2014 roku, co
można wiązać z naruszeniem przez Rosję integralności terytorialnej Ukrainy, m.in. aneksją
Krymu.
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w marcu 2022 roku, co
można wiązać z pełnoskalową agresją Rosji na terytorium Ukrainy rozpoczętą w lutym tego
roku.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 17.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Przytoczone przepisy prawne zostały po raz pierwszy wprowadzone na mocy traktatu z
A. Nicei.
B. Lizbony.
C. Maastricht.
D. Amsterdamu.
Korzystając z fragmentu jednego z traktatów (zamieszczonego w Dz.U. UE), wykonaj polecenia 17.1.–17.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWypisz poprawne dokończenie zdania. Odpowiedź wybierz spośród podanych A–D.
Przytoczone przepisy prawne zostały po raz pierwszy wprowadzone na mocy traktatu z
A. Nicei.
B. Lizbony.
C. Maastricht.
D. Amsterdamu.
Korzystając z fragmentu jednego z traktatów (zamieszczonego w Dz.U. UE), wykonaj polecenia 17.1.–17.2.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
B.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
B
Zadanie 17.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Sformułuj argument do tezy: Przytoczone przepisy prawne przyczyniają się do pogłębiania procesu jednoczenia Europy.
Korzystając z fragmentu jednego z traktatów (zamieszczonego w Dz.U. UE), wykonaj polecenia 17.1.–17.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaSformułuj argument do tezy: „Przytoczone przepisy prawne przyczyniają się do pogłębiania procesu jednoczenia Europy”.
Fragment artykułu 9c jednego z traktatów
Od 1 listopada 2014 roku większość kwalifikowana stanowi co najmniej 55% członków Rady, jednak nie mniej niż piętnastu z nich, reprezentujących Państwa Członkowskie, których łączna liczba ludności stanowi co najmniej 65% ludności Unii.
Mniejszość blokująca musi obejmować co najmniej czterech członków Rady, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.
Korzystając z fragmentu jednego z traktatów (zamieszczonego w Dz.U. UE), wykonaj polecenia 17.1.–17.2.
Pokaż odpowiedź
– Przepisy o większości kwalifikowanej zachęcają do budowania porozumień między
państwami w określonych sprawach, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Powstanie mniejszości blokującej może być wskazówką / szansą na ponowne
zanalizowanie spornej kwestii, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Można łatwiej niż wcześniej, gdy obowiązywała jednomyślność, podejmować decyzje
sprzyjające jednoczeniu – przepisy wskazują na większość kwalifikowaną 15/27 (jeśli
odpowiada to min. 65% ludności).Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: – Przepisy o większości kwalifikowanej zachęcają do budowania porozumień między
państwami w określonych sprawach, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Powstanie mniejszości blokującej może być wskazówką / szansą na ponowne
zanalizowanie spornej kwestii, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Można łatwiej niż wcześniej, gdy obowiązywała jednomyślność, podejmować decyzje
sprzyjające jednoczeniu – przepisy wskazują na większość kwalifikowaną 15/27 (jeśli
odpowiada to min. 65% ludności).Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie– Przepisy o większości kwalifikowanej zachęcają do budowania porozumień między
państwami w określonych sprawach, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Powstanie mniejszości blokującej może być wskazówką / szansą na ponowne
zanalizowanie spornej kwestii, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Można łatwiej niż wcześniej, gdy obowiązywała jednomyślność, podejmować decyzje
sprzyjające jednoczeniu – przepisy wskazują na większość kwalifikowaną 15/27 (jeśli
odpowiada to min. 65% ludności).
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 18.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Czerwoną sygnaturą (znakiem ) zaznaczono na mapie przynależność państw do
A. Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.
B. Inicjatywy Trójmorza.
C. strefy Schengen.
D. strefy euro.
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 18.1.–18.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaWypisz poprawne dokończenie zdania. Odpowiedź wybierz spośród podanych A–D.
Na mapie opisanej w materiale 1. czerwoną sygnaturą zaznaczono przynależność państw do
A. Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.
B. Inicjatywy Trójmorza.
C. strefy Schengen.
D. strefy euro.
Materiał 1. Opis mapy politycznej części Eurazji
Na mapie widoczne są wszystkie państwa Europy w rozumieniu geograficznym. Mamy na niej także państwa eurazjatyckie: Rosję i Turcję, jak również Cypr.
Na mapie czerwoną sygnaturą zaznaczono następujące państwa: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Islandia, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Węgry, Włochy.
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 18.1.–18.2.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
C.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
C
Zadanie 18.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
W odniesieniu do jednej z form współpracy międzynarodowej wyjaśnij przyczynę
oznaczenia państw na mapie różnymi kolorami ( i ).
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 18.1.–18.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaW odniesieniu do jednej z form współpracy międzynarodowej wyjaśnij przyczynę oznaczenia państw na mapie, którą opisano w materiale 2., kolorem niebieskim.
Materiał 2. Opis mapy politycznej części Eurazji
Na mapie widoczne są wszystkie państwa Europy w rozumieniu geograficznym. Mamy na niej także państwa eurazjatyckie: Rosję i Turcję, jak również Cypr.
Na mapie niebieskim kolorem zaznaczono następujące państwa: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy.
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 18.1.–18.2.
Pokaż odpowiedź
Kolorem niebieskim oznaczono państwa członkowskie UE, natomiast żółtym – te, które nie
są członkami tej organizacji.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: Kolorem niebieskim oznaczono państwa członkowskie UE. Pozostałe państwa nie należą do
tej organizacji.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieKolorem niebieskim oznaczono państwa członkowskie UE, natomiast żółtym – te, które nie
są członkami tej organizacji.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: Kolorem niebieskim oznaczono państwa członkowskie UE, natomiast żółtym – te, które nie
są członkami tej organizacji.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 19.11 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Podaj nazwę państwa, na którego terytorium miały miejsce wydarzenia przedstawione w obu tekstach.
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 19.1.–19.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPodaj nazwę państwa, na którego terytorium miały miejsce wydarzenia przedstawione w obu tekstach.
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 19.1.–19.2.
Pokaż odpowiedź
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Afganistan / Islamski Emirat Afganistanu
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanie1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, a wynik jest zgodny z odpowiedzią: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Afganistan / Islamski Emirat Afganistanu
Zadanie 19.21 punktForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Sformułuj argument i kontrargument do tezy: Obecność sił międzynarodowych, wskazana w tekście 2., była w tym państwie konsekwencją wydarzeń przedstawionych
w tekście 1.
Argument – Kontrargument –
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 19.1.–19.2.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaSformułuj argument i kontrargument do tezy: „Obecność sił międzynarodowych, wskazana w tekście 2., była w tym państwie konsekwencją wydarzeń przedstawionych w tekście 1.”.
argument – …
kontrargument – …
Tekst 1. O jednym z konfliktów zbrojnych (z książki E. Barnaviego i K. Pomiana pt. „Rewolucja europejska 1945–2007”)
Ich przeciwnikami byli bojownicy, którzy bronili swego kraju, tradycyjnego stylu życia, swojej niepodległości i religii, co dawało im motywację do najwyższego poświęcenia. Ponadto nie bali się śmierci, a oprócz odwagi, której dowody dawali nieraz na polu bitwy, wysoko cenili honor, który nie był dla nich pojęciem abstrakcyjnym, lecz istotnym składnikiem ich wyobrażenia o samych sobie. Toteż szybko stało się jasne, że wojna [ta] na pewno nie będzie dla Związku Sowieckiego wojną błyskawiczną. Dopóki […] mudżahedini mieli dostęp do swoich pakistańskich baz – a nigdy nie udało się ich od nich odciąć – mogli liczyć na ciągły napływ nowych bojowników ze wszystkich krajów muzułmańskich, na pomoc [monarchii] naftowych Zatoki Perskiej oraz na wsparcie tajnych służb Pakistanu i Stanów Zjednoczonych.
Tekst 2. O polskim udziale w misji wojskowej (ze strony internetowej www.wojsko-polskie.pl)
Zakończenie polskiego udziału w operacji „Trwała Wolność”, które nastąpiło 25 kwietnia 2007 r., nie oznaczało końca obecności Polaków u stóp Hindukuszu. Sytuacja wymagała ciągłej obecności wojsk międzynarodowych, tym razem w ramach Międzynarodowych Sił Wsparcia Bezpieczeństwa – ISAF, w których polscy żołnierze uczestniczyli przez piętnaście zmian, w latach 2007–2014. Głównym celem obecności koalicji sił międzynarodowych było ustabilizowanie sytuacji wewnętrznej, poprawa warunków bezpieczeństwa oraz wsparcie dla władz lokalnych, co miało ułatwić normalizację życia w tym kraju.
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 19.1.–19.2.
Pokaż odpowiedź
Argument – Następstwem radzieckiej interwencji i wojny, także domowej, było przejęcie
władzy przez fundamentalistów islamskich, a celem misji ISAF była normalizacja życia w tym
państwie po obaleniu władzy tych fundamentalistów.
Kontrargument – Tekst 1. dotyczy interwencji radzieckiej w Afganistanie, a zatem lat 80.
XX wieku, natomiast misja i operacja z tekstu 2. miały miejsce już w XXI wieku.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: argument – Następstwem radzieckiej interwencji i wojny, także domowej, było przejęcie
władzy przez fundamentalistów islamskich, a celem misji ISAF była normalizacja życia w tym
państwie po obaleniu władzy tych fundamentalistów.
kontrargument – Tekst 1. dotyczy interwencji radzieckiej w Afganistanie, a zatem lat 80.
XX wieku, natomiast misja i operacja z tekstu 2. miały miejsce już w XXI wieku.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź rozwiązanieArgument – Następstwem radzieckiej interwencji i wojny, także domowej, było przejęcie
władzy przez fundamentalistów islamskich, a celem misji ISAF była normalizacja życia w tym
państwie po obaleniu władzy tych fundamentalistów.
Kontrargument – Tekst 1. dotyczy interwencji radzieckiej w Afganistanie, a zatem lat 80.
XX wieku, natomiast misja i operacja z tekstu 2. miały miejsce już w XXI wieku.
- 3
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Zadanie 205 punktówForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Materiał 1. Opis sprawy – na podstawie uzasadnienia z pisma procesowego
Żaklina Żarocka [zamieszkała przy ul. Ostrej 10 w Augustowie (16-300); PESEL
74050399966] jest wdową po zmarłym w lipcu 2022 r. Ambrożym Żarockim (PESEL
54050199995). Spadkodawca w styczniu 2020 r. przeprowadził się do swojej byłej żony
Budzisławy Żarockiej (PESEL 52072299981) – do domu przy ul. Michała Kajki 777
w Olsztynie (10-546), gdzie mieszkał aż do śmierci. Z kolei w grudniu 2020 r. sporządził
w Olsztynie testament, w którym jedynym spadkobiercą uczynił swoją córkę Pamelę Palicką
[zamieszkałą przy ul. Zgody 50 w Łomży (18-400); PESEL: 73111199987].
Wartość majątku pozostawionego przez Ambrożego Żarockiego została oszacowana na
360 tys. złotych. W przypadku dziedziczenia ustawowego jedynymi osobami powołanymi do
spadku byłyby właśnie Żaklina i Pamela.
Żaklina kilkukrotnie proponowała Pameli porozumienie w sprawie podziału majątku zmarłego
męża (także podczas spotkań w Łomży, w której Żaklina przebywała w związku z wyjazdami
służbowymi z pracy) i podkreśliła, że nie uwzględnił on jej w testamencie, ale jednocześnie
nie zawarł tam formuły o jej wydziedziczeniu. Żaklina wskazywała także, że Ambroży nie
podarował jej wcześniej żadnego majątku. Pamela nie kwestionowała powyższych słów,
ponieważ wiedziała, że przedstawiony jest w nich stan faktyczny, ale wyartykułowała, że –
skoro jej ojciec przed śmiercią ponownie mieszkał z jej matką Budzisławą – może ona
podzielić się spadkiem z pierwszą żoną ojca, a drugiej żonie nie należy się nic. W tej sytuacji
Żarocka postanowiła w styczniu 2024 r. wnieść sprawę do sądu w celu uzyskania zachowku,
przy tym ubiegała się o maksymalną sumę przewidzianą prawem.
Materiał 2. Przepisy prawne z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej
– z zakresu prawa materialnego
Art. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy
oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca
małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Art. 991. § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do
spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli
zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu
przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego
udziału (zachowek).
– z zakresu prawa procesowego
Art. 16. § 1. Sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których
zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.
Art. 17. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […]
4) o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa sto tysięcy złotych […].
Art. 27. § 1. Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu
pozwany ma miejsce zamieszkania.
Art. 39. Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku […] wytacza się wyłącznie przed sąd
ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy […].
Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93, z późn. zm.; Dz.U. 1964, nr 43, poz. 296, z późn. zm.
(stan prawny na 4 lutego 2025 r.).
Materiał 3. Właściwość terytorialna sądów powszechnych dla adresów podanych powyżej
– Augustów, ul. Ostra: Sąd Rejonowy w Augustowie [ul. Młyńska 59, 16-300 Augustów] i Sąd
Okręgowy w Suwałkach [ul. Waryńskiego 45, 16-400 Suwałki];
– Łomża, ul. Zgody: Sąd Rejonowy w Łomży [ul. Polowa 1, 18-400 Łomża] i Sąd Okręgowy
w Łomży [ul. Dworna 16, 18-400 Łomża];
– Olsztyn, ul. Michała Kajki: Sąd Rejonowy w Olsztynie [ul. Dąbrowszczaków 44, 10-543
Olsztyn] i Sąd Okręgowy w Olsztynie [ul. Dąbrowszczaków 44a, 10-543 Olsztyn].
Jako Żaklina Żarocka napisz fragment pisma procesowego – poprzedzający 20.
uzasadnienie, którego dotyczy materiał 1. – wszczynającego postępowanie przed –
sądem powszechnym. Pamiętaj o formalnym charakterze pisma – nie zapomnij
określić nazwy, miejsca i daty pisma, nazw i danych stron, nazwy sądu i jego wydziału,
wartości przedmiotu sporu oraz sformułuj żądanie i informację o próbie
pozasądowego rozwiązania sporu.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPo zapoznaniu się z materiałami (1–4) napisz – jako Żaklina Żarocka – fragment pisma procesowego (poprzedzający uzasadnienie, którego dotyczy materiał 1.) wszczynającego postępowanie przed sądem powszechnym. Pamiętaj o formalnym charakterze pisma – nie zapomnij określić nazwy, miejsca i daty pisma, nazw i danych stron, nazwy sądu i jego wydziału, wartości przedmiotu sporu oraz sformułuj żądanie i informację o próbie pozasądowego rozwiązania sporu.
Materiał 1. Opis sprawy – na podstawie uzasadnienia z pisma procesowego
Żaklina Żarocka [zamieszkała przy ul. Ostrej 10 w Augustowie (16-300); PESEL 74050399966] jest wdową po zmarłym w lipcu 2022 r. Ambrożym Żarockim (PESEL 54050199995).
Spadkodawca w styczniu 2020 r. przeprowadził się do swojej byłej żony Budzisławy Żarockiej (PESEL 52072299981) – do domu przy ul. Michała Kajki 777 w Olsztynie (10-546), gdzie mieszkał aż do śmierci. Z kolei w grudniu 2020 r. sporządził w Olsztynie testament, w którym jedynym spadkobiercą uczynił swoją córkę Pamelę Palicką [zamieszkałą przy ul. Zgody 50 w Łomży (18-400); PESEL: 73111199987].
Wartość majątku pozostawionego przez Ambrożego Żarockiego została oszacowana na 360 tys. złotych. W przypadku dziedziczenia ustawowego jedynymi osobami powołanymi do spadku byłyby właśnie Żaklina i Pamela.
Żaklina kilkukrotnie proponowała Pameli porozumienie w sprawie podziału majątku zmarłego męża (także podczas spotkań w Łomży, w której Żaklina przebywała w związku z wyjazdami służbowymi z pracy) i podkreśliła, że nie uwzględnił on jej w testamencie, ale jednocześnie nie zawarł tam formuły o jej wydziedziczeniu. Żaklina wskazywała także, że Ambroży nie podarował jej wcześniej żadnego majątku. Pamela nie kwestionowała powyższych słów, ponieważ wiedziała, że przedstawiony jest w nich stan faktyczny, ale wyartykułowała, że – skoro jej ojciec przed śmiercią ponownie mieszkał z jej matką Budzisławą – może ona podzielić się spadkiem z pierwszą żoną ojca, a drugiej żonie nie należy się nic.
W tej sytuacji Żarocka postanowiła w styczniu 2024 r. wnieść sprawę do sądu w celu uzyskania zachowku, przy tym ubiegała się o maksymalną sumę przewidzianą prawem.
Materiał 2. Przepisy prawne z zakresu prawa materialnego z kodeksu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Art. 991. § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).
Materiał 3. Przepisy prawne z zakresu prawa procesowego z kodeksu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 16. § 1. Sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.
Art. 17. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […]
4) o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa sto tysięcy złotych […].
Art. 39. Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku […] wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy […].
Materiał 4. Właściwość terytorialna sądów powszechnych dla adresów podanych powyżej
Augustów, ul. Ostra:
Sąd Rejonowy w Augustowie [ul. Młyńska 59, 16-300 Augustów]
Sąd Okręgowy w Suwałkach [ul. Waryńskiego 45, 16-400 Suwałki]
Łomża, ul. Zgody:
Sąd Rejonowy w Łomży [ul. Polowa 1, 18-400 Łomża]
Sąd Okręgowy w Łomży [ul. Dworna 16, 18-400 Łomża]
Olsztyn, ul. Michała Kajki:
Sąd Rejonowy w Olsztynie [ul. Dąbrowszczaków 44, 10-543 Olsztyn]
Sąd Okręgowy w Olsztynie [ul. Dąbrowszczaków 44a, 10-543 Olsztyn]
Pokaż odpowiedź
Olsztyn, 15 stycznia 2024 r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie
ul. Dąbrowszczaków 44, 10-543 Olsztyn
Wydział Cywilny
Powódka:
Żaklina Żarocka, PESEL 74050399966
ul. Ostra 10, 16-300 Augustów
Pozwana:
Pamela Palicka, PESEL: 73111199987
ul. Zgody 50, 18-400 Łomża
Wartość przedmiotu sporu: 90 000 zł
POZEW O ZACHOWEK
Wnoszę o:
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 90 000,00 zł wraz z ustawowymi
odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;
– przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powódki;
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania.
Oświadczam, że nie doszło do próby pozasądowego rozwiązania sporu, gdyż pozwana
kwestionuje prawo powódki do zachowku – twierdzi, że po zmarłym mężu powódce nie
należy się nic.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: Olsztyn, 15 stycznia 2024 r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie
ul. Dąbrowszczaków 44, 10-543 Olsztyn
Wydział Cywilny
Powódka:
Żaklina Żarocka, PESEL 74050399966
ul. Ostra 10, 16-300 Augustów
Pozwana:
Pamela Palicka, PESEL: 73111199987
ul. Zgody 50, 18-400 Łomża
Wartość przedmiotu sporu: 90 000 zł
POZEW O ZACHOWEK
Wnoszę o:
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 90 000,00 zł wraz z ustawowymi
odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;
– przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powódki;
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania.
Oświadczam, że nie doszło do próby pozasądowego rozwiązania sporu, gdyż pozwana
kwestionuje prawo powódki do zachowku – twierdzi, że po zmarłym mężu powódce nie
należy się nic.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
oraz o właściwej konstrukcji.
4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
albo rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo oraz o właściwej konstrukcji.
3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo.
2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwiema kategoriami elementów
składowych albo rozwiązanie ze zrealizowaną w pełni jedną kategorią elementów
składowych.
1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną częściowo jedną kategorią elementów składowych.
0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanej kategorii elementów składowych albo brak
rozwiązania.
Kategorie elementów składowych:
1) Właściwe podanie danych i nazw stron, nazwy pisma, nazwy wydziału sądu oraz miejsca
sądu.
2) Właściwie podanie wartości przedmiotu sporu oraz nazwy szczebla sądu, żądania oraz
informacji o próbie pozasądowego rozwiązania sporu.
Uwaga: Za właściwą konstrukcję uznaje się właściwe rozplanowanie pisma wraz z datą oraz
właściwą leksyką prawną.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź etap 1Olsztyn, 15 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie
ul. Dąbrowszczaków 44, 10-543 Olsztyn
Wydział Cywilny
Powódka:
Żaklina Żarocka, PESEL 74050399966
ul. Ostra 10, 16-300 Augustów
Pozwana:
Pamela Palicka, PESEL: 73111199987
ul.
- 3
Przeprowadź etap 2Zgody 50, 18-400 Łomża
Wartość przedmiotu sporu: 90 000 zł
POZEW O ZACHOWEK
Wnoszę o:
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 90 000,00 zł wraz z ustawowymi
odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;
– przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powódki;
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania. Oświadczam, że nie doszło do próby pozasądowego rozwiązania sporu, gdyż pozwana
kwestionuje prawo powódki do zachowku – twierdzi, że po zmarłym mężu powódce nie
należy się nic.
- 4
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 5 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
oraz o właściwej konstrukcji.
4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo oraz o właściwej konstrukcji.
3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo.
2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwiema kategoriami elementów
składowych ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną w pełni jedną kategorią elementów
składowych.
1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną częściowo jedną kategorią elementów składowych.
0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanej kategorii elementów składowych ALBO brak
rozwiązania.
Kategorie elementów składowych:
1) Właściwe podanie danych i nazw stron, nazwy pisma, nazwy wydziału sądu oraz miejsca
sądu.
2) Właściwie podanie wartości przedmiotu sporu oraz nazwy szczebla sądu, żądania oraz
informacji o próbie pozasądowego rozwiązania sporu.
Uwaga: Za właściwą konstrukcję uznaje się właściwe rozplanowanie pisma wraz z datą oraz
właściwą leksyką prawną.
Zadanie 217 punktówForma 100 · forma 660Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Materiał 1. Wyniki wyborów do Sejmu RP z 2015 r.
wynik ogólnokrajowy wynik w okręgu nr 1
procent liczba procent liczba
głosów mandatów głosów mandatów
KW Prawo i Sprawiedliwość 37,58% 235 35,70% 6
KW Platforma Obywatelska RP 24,09% 138 25,24% 4
KW Wyborców Kukiz’15 8,81% 42 9,59% 1
KW Nowoczesna Ryszarda Petru 7,60% 28 7,15% 1
KKW Zjednoczona Lewica 7,55% 0 10,45% 0
KW Polskie Stronnictwo Ludowe 5,13% 16 3,89% 0
KW KORWiN 4,76% 0 4,32% 0
KW Partia Razem 3,62% 0 3,64% 0
pozostałe komitety wyborcze 0,87% 1 – –
Materiał 2. Wyniki wyborów do Senatu RP z 2015 r. – przynależność kandydatów, którzy
uzyskali mandaty, do komitetów wyborczych
Okręg nr 1 zaznaczono na mapie numerem.
wynik ogólnokrajowy wynik w okręgu nr 1
procent liczba procent
mandat
głosów mandatów głosów
KW Prawo i Sprawiedliwość 39,99% 61 36,93% tak
KW Platforma Obywatelska RP 28,85% 34 33,10% nie
KW Polskie Stronnictwo Ludowe 7,40% 1 6,54% nie
pozostałe komitety wyborcze 23,76% 4 23,43% nie
w tym KKW Zjednoczona Lewica 3,97% 0 16,67% nie
Materiał 3. Wyniki wyborów do Sejmu RP z 2023 r.
wynik ogólnokrajowy wynik w okręgu nr 1
procent liczba procent liczba
głosów mandatów głosów mandatów
KW Prawo i Sprawiedliwość 35,38% 194 34,80% 5
KKW Koalicja Obywatelska 30,70% 157 33,78% 5
KKW Trzecia Droga 14,40% 65 10,75% 1
KW Nowa Lewica 8,61% 26 9,51% 1
KW Konfederacja Wolność i Niepodległość 7,16% 18 6,33% 0
pozostałe komitety wyborcze 3,75% 0 4,83% 0
Materiał 4. Wyniki wyborów do Senatu RP z 2023 r. – przynależność kandydatów, którzy
uzyskali mandaty, do komitetów wyborczych
Okręg nr 1 zaznaczono na mapie numerem.
wynik ogólnokrajowy wynik w okręgu nr 1
procent liczba procent
mandat
głosów mandatów głosów
KW Prawo i Sprawiedliwość 34,81% 34 32,45% nie
KKW Koalicja Obywatelska 28,91% 41 – –
KKW Trzecia Droga 11,50% 11 – –
KW Nowa Lewica 5,29% 9 39,36% tak
pozostałe komitety wyborcze 18,65% 5 28,19% nie
KW Konfederacja 6,75% 0 – –
w
Wolność i Niepodległość
tym
KW Bezpartyjni Samorządowcy 4,91% 0 28,19% nie
Materiały 1–4 na podstawie: www.pkw.gov.pl
21. Scharakteryzuj systemy wyborcze obowiązujące w wyborach do Sejmu RP
– i w wyborach do Senatu RP oraz sformułuj argumenty i kontrargumenty do tezy:
6–7 Wybory większościowe mogą lepiej służyć reprezentacji grup mniejszościowych niż
wybory proporcjonalne.
Forma 660 — zmieniona treść zadaniaPo zapoznaniu się z zestawieniami (1–4) scharakteryzuj systemy wyborcze obowiązujące w wyborach do Sejmu RP i w wyborach do Senatu RP oraz sformułuj argumenty i kontrargumenty do tezy: „Wybory większościowe mogą lepiej służyć reprezentacji grup mniejszościowych niż wybory proporcjonalne”.
W zestawieniach 1–4 użyto następujących skrótów przy prezentacji wyników:
k% – procent głosów w skali kraju
km. – liczba mandatów w skali kraju
o1% – procent głosów w okręgu nr 1
o1m. – liczba mandatów w okręgu nr 1
Zestawienie 1. Wyniki wyborów do Sejmu RP z 2015 r.
W zestawieniu użyto następujących skrótów dla komitetów wyborczych:
PiS – KW Prawo i Sprawiedliwość
PO – KW Platforma Obywatelska RP
Kukiz – KW Wyborców Kukiz’15
Now. – KW Nowoczesna Ryszarda Petru
Lewica – KKW Zjednoczona Lewica
PSL – KW Polskie Stronnictwo Ludowe
Korwin – KW KORWiN
Razem – KW Partia Razem
poz. – pozostałe komitety wyborcze
k% km. o1% o1m.
PiS 37,9 235 35,7 6
PO 24,0 138 25,2 4
Kukiz 8,8 42 9,6 1
Now. 7,6 28 7,2 1
Lewica 7,6 0 10,4 0
PSL 5,1 16 3,9 0
Korwin 4,8 0 4,3 0
Razem 3,6 0 3,6 0
poz. 0,9 1 – –
Zestawienie 2. Wyniki wyborów do Senatu RP z 2015 r.
W zestawieniu użyto następujących skrótów dla komitetów wyborczych:
PiS – KW Prawo i Sprawiedliwość
PO – KW Platforma Obywatelska RP
Lewica – KKW Zjednoczona Lewica
PSL – KW Polskie Stronnictwo Ludowe
poz. – pozostałe komitety wyborcze
k% km. o1% o1m.
PiS 40,0 61 36,9 1
PO 28,9 34 33,1 0
PSL 7,4 1 6,5 0
Lewica 4,0 0 16,7 0
poz. 19,8 4 6,8 0
Zestawienie 3. Wyniki wyborów do Sejmu RP z 2023 r.
W zestawieniu użyto następujących skrótów dla komitetów wyborczych:
PiS – KW Prawo i Sprawiedliwość
KO – KKW Koalicja Obywatelska
TD – KKW Trzecia Droga
Lewica – KW Nowa Lewica
Konf. – KW Konfederacja Wolność i Niepodległość
poz. – pozostałe komitety wyborcze
k% km. o1% o1m.
PiS 35,4 194 34,8 5
KO 30,7 157 33,8 5
TD 14,4 65 10,8 1
Lewica 8,6 26 9,5 1
Konf. 7,2 18 6,3 0
poz. 3,8 0 4,8 0
Zestawienie 4. Wyniki wyborów do Senatu RP z 2023 r.
W zestawieniu użyto następujących skrótów dla komitetów wyborczych:
PiS – KW Prawo i Sprawiedliwość
KO – KKW Koalicja Obywatelska
TD – KKW Trzecia Droga
Lewica – KW Nowa Lewica
Konf. – KW Konfederacja Wolność i Niepodległość
BS – KW Bezpartyjni Samorządowcy
poz. – pozostałe komitety wyborcze
k% km. o1% o1m.
PiS 34,8 34 32,5 0
KO 28,9 41 – –
TD 11,5 11 – –
Lewica 5,3 9 39,4 1
Konf. 6,7 0 – –
BS 4,9 0 28,2 0
poz. 7,0 5 – –
Pokaż odpowiedź
Wybory parlamentarne w Polsce odbywają się na ogół co 4 lata (inaczej jest, gdy zostanie
skrócona kadencja Sejmu RP), przy tym zawsze w tym samym dniu do obu izb. W obu
przypadkach wybory są powszechne – czynne prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem
wieku 18 lat. Są też bezpośrednie, choć polski Kodeks wyborczy przewiduje nietypowe formy
głosowania (np. przez pełnomocnika możliwe dla niepełnosprawnych). Wybory do każdej
z izb odbywają się w głosowaniu tajnym – zapewnione są odpowiednie warunki do
nieupubliczniania swojego wyboru. W wyborach do obu izb mamy równość formalną – każdy
wyborca ma jeden głos, wybory do Sejmu RP są też – inaczej niż te do Senatu RP – równe
materialnie (każdy głos powinien znaczyć tyle samo). W wyborach do Sejmu RP bierne
prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem wieku 21 lat, a do Senatu – 30 lat.
Wybory do Sejmu RP przeprowadzane są w 41 okręgach wielomandatowych, a głosy są
przeliczane na mandaty według systemu proporcjonalnego metodą d’Hondta w każdym
z okręgów. Ten system powoduje nadreprezentację silniejszych ugrupowań (szczególnie
widoczne przy PiS w 2015 r.), a niedoreprezentację mniejszych (szczególnie widoczne przy
PSL w 2015 r. czy Konfederacji w 2023 r.). Fakt, że średnio okręgi są 11-mandatowe także
nie sprzyja małym ugrupowaniom – widzimy, że ponad 6% wynik Konfederacji w okręgu
nr 1 nie przyniósł jej w tym okręgu mandatu. Kolejnym argumentem na rzecz tego, że system
nie sprzyja ugrupowaniom małym, jest próg wyborczy w skali kraju (5% dla partii, 8% dla
koalicji). Widzimy, że w obu wyborach tylko w 2015 r. jeden mandat został przydzielony bez
przekroczenia progu (przedstawicielowi mniejszości niemieckiej na Opolszczyźnie), a w 2015
r. nie udało się go osiągnąć koalicji Zjednoczona Lewica oraz ugrupowaniom KORWiN
i Razem (czyli rozpoznawalnym siłom – odpowiednio – prawicowym i lewicowym).
Wybory do Senatu RP są przeprowadzane w 100 okręgach jednomandatowych, przy tym
mandat uzyskuje ten kandydat, który uzyskał największą liczbę głosów (nie musi to być
większość bezwzględna). Widzimy, że w obu wyborach (z 2015 i 2023 r.) w okręgu nr 1 do
uzyskania mandatu wystarczyło niespełna 2/5 głosów. Wiadomo, że taki system sprzyja
ugruntowywaniu systemu dwupartyjnego czy dwublokowego (a nie – reprezentacji sił
mniejszych), co szczególnie widać w przypadku wyborów z 2015 r., w których dwie czołowe
siły uzyskały 95% mandatów (a w Sejmie RP – nieco ponad 80%). Z drugiej strony
kandydaci formujący własne komitety wyborcze uzyskali w Senacie RP 4 mandaty (2015 r.)
lub 5 mandatów (2023 r.). Na przykładzie wyborów z 2023 r. widzimy też, że w przypadku
Nowej Lewicy mniejszy odsetek głosów w skali kraju niż w wyborach do Sejmu RP umożliwił
uzyskanie większej procentowo reprezentacji. Przyczyna mogła tu leżeć w porozumiewaniu
się jeszcze przed wyborami ugrupowań, które potem utworzyły koalicję (w okręgu nr 1
zwyciężył kandydat NL, ale pozostałe siły przyszłej koalicji nie wystawiły tam kandydatów).
Podobne do NL rezultaty w skali kraju Bezpartyjnych Samorządowców, a nieco większe –
Konfederacji nie dały tym siłom żadnego mandatu.
Wydaje się, że przytoczono argumenty i kontrargumenty do tezy z materiału 5. Na ich
podstawie trudno jednak stwierdzić, by główną cechą systemu wyborów do Senatu RP była
reprezentacja grup mniejszościowych.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Forma 660: Wybory parlamentarne w Polsce odbywają się na ogół co 4 lata (inaczej jest, gdy zostanie
skrócona kadencja Sejmu RP), przy tym zawsze w tym samym dniu do obu izb. W obu
przypadkach wybory są powszechne – czynne prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem
wieku 18 lat. Są też bezpośrednie, choć polski Kodeks wyborczy przewiduje nietypowe formy
głosowania (np. przez pełnomocnika możliwe dla niepełnosprawnych). Wybory do każdej
z izb odbywają się w głosowaniu tajnym – zapewnione są odpowiednie warunki do
nieupubliczniania swojego wyboru. W wyborach do obu izb mamy równość formalną – każdy
wyborca ma jeden głos, wybory do Sejmu RP są też – inaczej niż te do Senatu RP – równe
materialnie (każdy głos powinien znaczyć tyle samo). W wyborach do Sejmu RP bierne
prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem wieku 21 lat, a do Senatu – 30 lat.
Wybory do Sejmu RP przeprowadzane są w 41 okręgach wielomandatowych, a głosy są
przeliczane na mandaty według systemu proporcjonalnego metodą d’Hondta w każdym
z okręgów. Ten system powoduje nadreprezentację silniejszych ugrupowań (szczególnie
widoczne przy PiS w 2015 r.), a niedoreprezentację mniejszych (szczególnie widoczne przy
PSL w 2015 r. czy Konfederacji w 2023 r.). Fakt, że średnio okręgi są 11-mandatowe także
nie sprzyja małym ugrupowaniom – widzimy, że ponad 6% wynik Konfederacji w okręgu
nr 1 nie przyniósł jej w tym okręgu mandatu. Kolejnym argumentem na rzecz tego, że system
nie sprzyja ugrupowaniom małym, jest próg wyborczy w skali kraju (5% dla partii, 8% dla
koalicji). Widzimy, że w obu wyborach tylko w 2015 r. jeden mandat został przydzielony bez
przekroczenia progu (przedstawicielowi mniejszości niemieckiej na Opolszczyźnie), a w 2015
r. nie udało się go osiągnąć koalicji Zjednoczona Lewica oraz ugrupowaniom KORWiN
i Razem (czyli rozpoznawalnym siłom – odpowiednio – prawicowym i lewicowym).
Wybory do Senatu RP są przeprowadzane w 100 okręgach jednomandatowych, przy tym
mandat uzyskuje ten kandydat, który uzyskał największą liczbę głosów (nie musi to być
większość bezwzględna). Widzimy, że w obu wyborach (z 2015 i 2023 r.) w okręgu nr 1 do
uzyskania mandatu wystarczyło niespełna 2/5 głosów. Wiadomo, że taki system sprzyja
ugruntowywaniu systemu dwupartyjnego czy dwublokowego (a nie – reprezentacji sił
mniejszych), co szczególnie widać w przypadku wyborów z 2015 r., w których dwie czołowe
siły uzyskały 95% mandatów (a w Sejmie RP – nieco ponad 80%). Z drugiej strony
kandydaci formujący własne komitety wyborcze uzyskali w Senacie RP 4 mandaty (2015 r.)
lub 5 mandatów (2023 r.). Na przykładzie wyborów z 2023 r. widzimy też, że w przypadku
Nowej Lewicy mniejszy odsetek głosów w skali kraju niż w wyborach do Sejmu RP umożliwił
uzyskanie większej procentowo reprezentacji. Przyczyna mogła tu leżeć w porozumiewaniu
się jeszcze przed wyborami ugrupowań, które potem utworzyły koalicję (w okręgu nr 1
zwyciężył kandydat NL, ale pozostałe siły przyszłej koalicji nie wystawiły tam kandydatów).
Podobne do NL rezultaty w skali kraju Bezpartyjnych Samorządowców, a nieco większe –
Konfederacji nie dały tym siłom żadnego mandatu.
Wydaje się, że przytoczono argumenty i kontrargumenty do tezy z materiału 5. Na ich
podstawie trudno jednak stwierdzić, by główną cechą systemu wyborów do Senatu RP była
reprezentacja grup mniejszościowych.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktowanie: 7 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej
formie, strukturze i logice wywodu.
6 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu albo rozwiązanie ze
zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.
5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo albo rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni i z dwoma
– częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.
4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu albo rozwiązanie
ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze
i logice wywodu, albo rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu
w pełni i z dwoma – częściowo.
3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu albo
rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym –
częściowo.
2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu albo
rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.
1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.
0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu albo brak rozwiązania.
Aspekty tematu:
1) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Sejmu RP;
2) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Senatu RP;
3) sformułowanie argumentów i kontrargumentów do tezy.
Rozwiązanie krok po kroku — wersja podstawowa
- 1
Rozpoznaj instytucję i normęUstal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- 2
Przeprowadź etap 1Wybory parlamentarne w Polsce odbywają się na ogół co 4 lata (inaczej jest, gdy zostanie
skrócona kadencja Sejmu RP), przy tym zawsze w tym samym dniu do obu izb. W obu
przypadkach wybory są powszechne – czynne prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem
wieku 18 lat. Są też bezpośrednie, choć polski Kodeks wyborczy przewiduje nietypowe formy
głosowania (np. przez pełnomocnika możliwe dla niepełnosprawnych). Wybory do każdej
z izb odbywają się w głosowaniu tajnym – zapewnione są odpowiednie warunki do
nieupubliczniania swojego wyboru.
- 3
Przeprowadź etap 2W wyborach do obu izb mamy równość formalną – każdy
wyborca ma jeden głos, wybory do Sejmu RP są też – inaczej niż te do Senatu RP – równe
materialnie (każdy głos powinien znaczyć tyle samo). W wyborach do Sejmu RP bierne
prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem wieku 21 lat, a do Senatu – 30 lat. Wybory do Sejmu RP przeprowadzane są w 41 okręgach wielomandatowych, a głosy są
przeliczane na mandaty według systemu proporcjonalnego metodą d’Hondta w każdym
z okręgów.
- 4
Przeprowadź etap 3Ten system powoduje nadreprezentację silniejszych ugrupowań (szczególnie
widoczne przy PiS w 2015 r.), a niedoreprezentację mniejszych (szczególnie widoczne przy
PSL w 2015 r. czy Konfederacji w 2023 r.). Fakt, że średnio okręgi są 11-mandatowe także
nie sprzyja małym ugrupowaniom – widzimy, że ponad 6% wynik Konfederacji w okręgu
nr 1 nie przyniósł jej w tym okręgu mandatu. Kolejnym argumentem na rzecz tego, że system
nie sprzyja ugrupowaniom małym, jest próg wyborczy w skali kraju (5% dla partii, 8% dla
koalicji).
- 5
Przeprowadź etap 4Widzimy, że w obu wyborach tylko w 2015 r. jeden mandat został przydzielony bez
przekroczenia progu (przedstawicielowi mniejszości niemieckiej na Opolszczyźnie), a w 2015
r. nie udało się go osiągnąć koalicji Zjednoczona Lewica oraz ugrupowaniom KORWiN
i Razem (czyli rozpoznawalnym siłom – odpowiednio – prawicowym i lewicowym). Wybory do Senatu RP są przeprowadzane w 100 okręgach jednomandatowych, przy tym
mandat uzyskuje ten kandydat, który uzyskał największą liczbę głosów (nie musi to być
większość bezwzględna). Widzimy, że w obu wyborach (z 2015 i 2023 r.) w okręgu nr 1 do
uzyskania mandatu wystarczyło niespełna 2/5 głosów.
- 6
Przeprowadź etap 5Wiadomo, że taki system sprzyja
ugruntowywaniu systemu dwupartyjnego czy dwublokowego (a nie – reprezentacji sił
mniejszych), co szczególnie widać w przypadku wyborów z 2015 r., w których dwie czołowe
siły uzyskały 95% mandatów (a w Sejmie RP – nieco ponad 80%). Z drugiej strony
kandydaci formujący własne komitety wyborcze uzyskali w Senacie RP 4 mandaty (2015 r.)
lub 5 mandatów (2023 r.). Na przykładzie wyborów z 2023 r. widzimy też, że w przypadku
Nowej Lewicy mniejszy odsetek głosów w skali kraju niż w wyborach do Sejmu RP umożliwił
uzyskanie większej procentowo reprezentacji.
Przyczyna mogła tu leżeć w porozumiewaniu
się jeszcze przed wyborami ugrupowań, które potem utworzyły koalicję (w okręgu nr 1
zwyciężył kandydat NL, ale pozostałe siły przyszłej koalicji nie wystawiły tam kandydatów). Podobne do NL rezultaty w skali kraju Bezpartyjnych Samorządowców, a nieco większe –
Konfederacji nie dały tym siłom żadnego mandatu. Wydaje się, że przytoczono argumenty i kontrargumenty do tezy z materiału 5. Na ich
podstawie trudno jednak stwierdzić, by główną cechą systemu wyborów do Senatu RP była
reprezentacja grup mniejszościowych.
- 7
Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowaniaZweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 7 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Typowy błąd: Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie: 7 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej
formie, strukturze i logice wywodu.
6 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze
zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.
5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni
i z dwoma – częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.
4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie
ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze
i logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu
w pełni i z dwoma – częściowo.
3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO
rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym –
częściowo.
2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO
rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.
1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.
0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.
Aspekty tematu:
1) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Sejmu RP;
2) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Senatu RP;
3) sformułowanie argumentów i kontrargumentów do tezy.