Język angielski 2018 — poziom rozszerzony — Formuła 2015 — część 4

Zadanie 7.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.
Zaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer.

1. Coraz częściej pojawiają się propozycje wprowadzenia zakazu wjazdu samochodów do
centrów miast. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony wprowadzenia
takiego zakazu.

2. Bieganie stało się bardzo popularne wśród osób dbających o swoją kondycję. Napisz
artykuł, w którym omówisz przyczyny popularności tej formy aktywności fizycznej
i zrelacjonujesz ciekawą imprezę dla biegaczy, w której brałeś(-aś) udział.

Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi
Zdający reaguje […] w formie […] pisemnej, w różnorodnych, bardziej złożonych sytuacjach
[…].

Wymagania szczegółowe (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.2.R.Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy […].
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

Wymagania szczegółowe (artykuł)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.4. Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.
5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
7.2. Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.

Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.

Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje
się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.

Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma 2 1 0
teza zgodna z tematem ORAZ teza nie jest w pełni brak tezy; teza niezgodna
treścią wypowiedzi (teza poprawna, np. jest zgodna z z tematem ORAZ treścią
„zapowiada” zawartość tematem ALBO z treścią wypowiedzi; teza nieczytelna,
R*
treściową oraz typ rozprawki) wypowiedzi; odbiegająca od niejasna, trudna do wskazania;
tematu LUB treści wstęp niekomunikatywny
wypowiedzi
wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia;
z tematem ORAZ np. poprawne, np. wprowadzenie wprowadzenie niezgodne
ciekawe, oryginalne, zgodne z tematem, ale z tematem, niejasne,
1.
zachęcające do czytania, schematyczne ALBO bardziej nieczytelne, trudne do
wstęp:
A* w ciekawej formie (np. typowe dla innego typu tekstu wskazania; wprowadzenie
właściwe
pytanie, cytat) (np. rozprawki) ALBO niekomunikatywne
i adekwatne
ciekawe, oryginalne, ale
do tematu
odbiegające
rozpoczęcie
od tematu
wypowiedzi
wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni brak wstępu; wstęp niezgodny
i treścią wypowiedzi ORAZ poprawny, np. nie określa celu z tematem, niejasny,
wskazujący cel/powód pisania ALBO określa cel/powód nieczytelny, trudny
listu pisania listu, ale odbiega od do wskazania; wstęp
L* tematu ALBO cel nie jest niekomunikatywny
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie, a
opisuje argumenty przeciwne)
wieloaspektowa ORAZ/LUB powierzchowna realizacja brak wypowiedzi LUB
2.
pogłębiona realizacja elementu, wypowiedzi brak wypowiedź nie jest
pierwszy
elementu (np. wsparta głębi, np. zdający podaje tylko komunikatywna LUB
element
przykładami, szczegółowo „listę” argumentów/cech/ wypowiedź nie jest związana
tematu R
omówiona) określeń, żadnego nie z tematem / nie realizuje
A
rozwijając/uzasadniając elementu; wypowiedź bardzo
3. L
pobieżnie dotykająca tematu,
drugi
np. zdający podaje tylko jeden
element
argument/cechę/określenie,
tematu
nie rozwijając go
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia LUB
z tematem oraz treścią poprawne, np. jest zgodne zakończenie nie jest
4.
wypowiedzi; jeżeli zdający z tematem ALBO treścią komunikatywne LUB
podsumowa-
powtarza wstęp – czyni to wypowiedzi; odbiega trochę zakończenie jest jedynie luźno
nie: właściwe R
innymi słowami od tematu LUB treści związane z tematem oraz
i adekwatne A
wypowiedzi; zdający stosuje treścią wypowiedzi
do tematu L
zakończenie schematyczne (też jeśli nie jest zgodne)
zakończenie
(sztampowe) LUB powtarza
wypowiedzi
wstęp praktycznie tymi
samymi słowami
5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia
fragmenty fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych
R
odbiegające od tematu i/lub nie na temat fragmenty odbiegające od dla poziomu 1.
A
od tematu tematu i/lub nie na temat
L
i/lub nie na
temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny

Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
R teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
1.
wypowiedź nie spełnia
elementy
A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych
charakterystyczne
dla poziomu 1.
dla formy wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L
i kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych warunków określonych
kompozycja
L proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział
A warunków określonych
segmentacja na akapity) jest konsekwentny
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów warunków określonych
długość pracy
L dla poziomu 1.

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów
treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.

Tabela C

Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10–9 5 p. 4 p. 3 p.
8–7 4 p. 3 p. 2 p.
6–5 3 p. 2 p. 1 p.
4–3 2 p. 1 p. 0 p.
2–1 1 p. 0 p. 0 p.
0 0 p. 0 p. 0 p.

Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono
na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.

Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści

ROZPRAWKA

Temat
Coraz częściej pojawiają się propozycje wprowadzenia zakazu wjazdu samochodów do
centrów miast. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony wprowadzenia
takiego zakazu.

Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.

Dobrze napisana rozprawka:
• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,
rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
• charakteryzuje się stylem formalnym.

Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
pomysłu wprowadzenia zakazu wjazdu samochodów do centrów miast oraz zaznaczenie, że
w pracy będą rozpatrywane dobre i złe strony takiego rozwiązania (wymaga tego ten typ
rozprawki), np. More and more cities consider banning cars from their centres. Such
a decision would have some good and bad sides.
Jeśli teza dotyczy wjazdu samochodów do miast i zapowiada oczekiwaną strukturę
rozprawki, ale zdający nie precyzuje, że chodzi o wprowadzenie zakazu i wjazd do centrów,
uznaje ją się za odbiegającą od tematu, np. More and more cities opt for banning cars from
cities. It has good and bad sides.
Odniesienie się do wad i zalet poruszania się samochodów w centrach miast / wjeżdżania
samochodów do centrów miast lub wyrażenie opinii na temat poruszania się samochodów
po centrach miast jest tezą odbiegającą od tematu, np. There are good and bad sides of cars
driving into city centres; Cars should not be able to ride in city centres;
Jeśli teza dotyczy wjazdu samochodów do miast, ale zdający nie precyzuje, że chodzi o
wprowadzenie zakazu i wjazd do centrów, a jednocześnie teza nie zapowiada oczekiwanej
struktury rozprawki, uznaje się ją za niezgodną z tematem, np. Cars should not drive in
cities.
Pomysł wprowadzenia zakazu wjazdu samochodów do centrum może być wyrażony w
różny sposób, np. Cities are going to ban/prohibit/forbid cars from the centre; In many
cities laws closing city centers to cars are introduced; Authorities want to stop cars from
entering city center; Residents want regulations which will stop cars from driving into city
centres; People want to stop cars from entering city centres; People are against allowing
cars into the city centres.
2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu miastach
planowane jest wprowadzenie takiego zakazu, nie jest tezą.

3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane będą
wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet, ale
spowoduje też wiele problemów.
4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?,
uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
5. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki
ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0. (np. rozprawka
za i przeciw z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
6. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypracowania.
8. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

Ban on allowing cars in city centres is a regulation Teza zgodna z tematem, zapowiada
considered in many countries. The idea has many oczekiwaną strukturę rozprawki.
supporters and opponents.
I’m writing to present good and bad sides of cars Teza odbiegająca od tematu (brak
moving in cities. odniesienia do centrów miast oraz
wprowadzenia zakazu wjazdu).
Many drivers might soon face a situation when they Teza odbiegająca od tematu (nie
are not allowed to drive in city centres. It is a very zapowiada oczekiwanej struktury
good idea. rozprawki)
Many city councils want to ban cars from the centres. Brak tezy.
Almost everybody drives a car in our times. So many Teza niezgodna z tematem.
cars on the roads are a real problem for our country.
There are good and bad sides of it.
The subject matter of this essay is complicated. There Teza niejasna.
are advantages and disadvantages of it.
More and more often we hear about regulations which Teza zgodna z tematem, zapowiada
could ban cars from city centres. What are the oczekiwaną strukturę rozprawki.
advantages and disadvantages of that?
Is it good or bad that there is a plan to create car-free Teza odbiegająca od tematu (nie
zones in many city centres? zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki)

Elementy tematu
1. Elementami są: (1) dobre i (2) złe strony wprowadzenia zakazu wjazdu samochodów do
centrów miast.
2. Wprowadzenie zakazu może wynikać z woli władz miasta, mieszkańców, organizacji
ekologicznych, itp.
3. Korzyści i problemy wynikające z wprowadzenia takiego zakazu mogą dotyczyć pieszych,
kierowców, mieszkańców, itp.
4. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (wada lub zaleta) jest sprzeczny z tematem,
czyli wprowadzeniem zakazu wjazdu samochodów do centrów miast, nie bierze się tego
argumentu pod uwagę, oceniając dany element.
np. New cars are very expensive and many people can’t afford them. (argument nie odnosi
się do zakazu wjazdu samochodów do centrów miast).

5. Jeśli zdający we wstępie wprowadza temat zakazu wjazdu samochodów do centrów miast,
a w argumentacji pisze o zakazie wjazdu do miast a nie ich centrów, taka realizacja
poszczególnych elementów jest akceptowana.
6. Jeśli zdający w całej pracy odnosi się do zakazu poruszania się samochodów w miastach (a
nie ich centrach), taka realizacja poszczególnych elementów tematu jest kwalifikowana na
poziom niższy.
7. Jeśli zdający omawia w pracy inne zagadnienie związane z poruszaniem się samochodów
po centrach miast, np. zakaz parkowania w centrach miast, taka realizacja odbiega od tematu
i jest kwalifikowana na poziom niższy.
8. Jeśli praca dotyczy zakazu, który został już wprowadzony, taka realizacja tego tematu jest
akceptowana.

Zgodność z tematem
Coraz częściej pojawiają się propozycje wprowadzenia zakazu wjazdu samochodów do
„główka”
centrów miast. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony wprowadzenia
takiego zakazu. elementy tematu

X
C
A
gg Y
D
B

fragmenty nie na temat

fragmenty odbiegające od tematu

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− apel do mieszkańców o wsparcie wprowadzenia takiego zakazu
− opisanie procesu wprowadzenia takiego zakazu.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− omówienie kosztów użytkowania samochodu w mieście.

Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− opis wad i zalet posiadania samochodu (bez związku z wjazdem samochodów do
miast)
− prezentacja różnych rozwiązań ekologicznych wprowadzanych w miastach (nie
dotyczących zakazu wjazdu samochodów do miast).
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale
argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam
fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia luźno związanego
rozprawki z tematem
As you can see there are advantages and It is difficult to satisfy wishes of all city
disadvantages of this regulation. residents.
To sum up there are good and bad sides. It’s obvious that driving in cities is a real
challenge.

ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY

Temat
Bieganie stało się bardzo popularne wśród osób dbających o swoją kondycję. Napisz artykuł,
w którym omówisz przyczyny popularności tej formy aktywności fizycznej
i zrelacjonujesz ciekawą imprezę dla biegaczy, w której brałeś(-aś) udział.

W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.

Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając
barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany w
tekście.

Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się np. do
popularności biegania / potrzeby poprawy kondycji fizycznej / uprawiania sportu jako
elementu zdrowego stylu życia w sposób zachęcający do dalszej lektury.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do przyczyn popularności biegania oraz swojego
udziału w imprezie dla biegaczy.

Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Every morning when I look out of the
window, I see people jogging in the park. I I like running/jogging. It makes me feel better
haven’t joined them yet but who knows… and healthier.
Maybe someday I will. But first I decided to
research what makes them get out of bed so In my article I will tell you about the
early and why they are all attracted to this popularity of running in our society.
particular activity.

Elementy tematu
Elementami są: (1) omówienie przyczyn popularności biegania jako formy dbania o kondycję
fizyczną, (2) opis imprezy dla biegaczy, w której piszący brał udział.

(1) omówienie przyczyn popularności biegania
Wymagane jest omówienie przyczyn popularności biegania (jako metody dbania o kondycję
fizyczną). Akceptowane są różne formy biegania: jogging, udział w maratonach lub innego
rodzaju biegach lub wyścigach.

Jeżeli zdający przedstawia skalę popularności biegania lub przedstawia swoją opinię na temat
popularyzacji biegania, ale nie uwzględnia w swojej wypowiedzi żadnych powodów tego
zjawiska, taka realizacja pierwszego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0.

(2) zrelacjonowanie imprezy dla biegaczy, w której osoba pisząca artykuł brała udział
Wymagane są wypowiedzi, w których zdający relacjonuje imprezę dla biegaczy, w której brał
udział. Dopuszczalne jest, że brał udział w imprezie dla biegaczy jako kibic (na żywo).

Jeśli zdający relacjonuje imprezę dla biegaczy, w której nie brał udziału lub opisuje imprezę
cykliczną w czasie teraźniejszym (np. poleca imprezę dla biegaczy, o której słyszał lub oglądał
w telewizji), taka realizacja tego podpunktu polecenia jest kwalifikowana maksymalnie na
poziom 1.

Opis imprezy, w której osoba pisząca brała udział, może stanowić rozwinięcie tego elementu
tematu. (także w czasie teraźniejszym)

Jeśli zdający relacjonuje imprezę dla biegaczy, w której zamierza wziąć udział, taka realizacja
tego podpunktu polecenia jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

Jeśli zdający uzasadnia, dlaczego warto wziąć udział w jakiejś imprezie dla biegaczy, w której
uczestniczył, ale ta rekomendacja nie uwzględnia żadnych elementów relacji z imprezy / opisu
imprezy, taka realizacja tego podpunktu polecenia jest kwalifikowana na poziom 0.

Akceptowana jest sytuacja, w której zdający opisuje imprezę dla biegaczy, ale nie jest to sam
bieg, np. spotkanie uczestników przed lub po biegu.

Zgodność z tematem
Bieganie stało się bardzo popularne wśród osób dbających o swoją kondycję. Napisz artykuł, „główka”

w którym
omówisz przyczyny popularności tej formy aktywności fizycznej,
element 1.

zrelacjonujesz ciekawą imprezę dla biegaczy, w której brałeś(-aś) udział.
element 2.

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− przedstawienie faktów dotyczących popularności biegania
− opinia piszącego na temat popularności biegania, bez wskazania powodów
− opisanie sposobów przygotowania się do imprez biegowych
− przedstawienie szerokiej oferty imprez dla biegaczy, bez opisu żadnej z nich.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy zdrowotne wynikające z biegania
− rady dotyczące zakupu właściwych butów do biegania.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− biografia znanego sportowca/biegacza
− opis różnych sposobów dbania o zdrowie, kondycję (bez związku z bieganiem), np.
omówienie wpływu właściwej diety na zdrowie
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale
argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam
fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentację
oceniamy na 0.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.

Przykłady schematycznego zakończenia
artykułu
As you can see running is very popular.
I hope more and more people will start
running.

Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers / Hello /
Hi.

Spójność i logika wypowiedzi
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
2 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
1 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
0 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub
2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.

W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).

Dodatkowe uwagi dotyczące spójności

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając
tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania. (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/
kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku
kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne
z zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza
jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli
komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy

(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków
leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.

• szeroki zakres środków językowych
3 p. • w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
2 p.
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
• ograniczony zakres środków językowych
1 p.
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości

• bardzo ograniczony zakres środków językowych
0 p.
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości

Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim
stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.

Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli
zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują
fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu
„za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia w
stylu).

Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 p. 2 p.
liczne błędy językowe 2 p. 1 p.
bardzo liczne błędy językowe 1 p. 0 p.

1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.

Kwalifikowanie i oznaczanie błędów

rodzaj błędu sposób oznaczenia przykład

błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)

błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu brakującego
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu wyrazu

błąd ortograficzny otoczenie słowa kołem Słońce gżeje.

błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym słowie i otoczenie kołem

Założyłem kurtkę bo było
błędy w spójności / logice podkreślenie linią falistą
gorąco.

otaczamy nawiasami Fragment odbiegający od
fragment odbiegający od tematu tematu
kwadratowymi

Fragment niezgodny
fragment niezgodny z tematem otaczamy chmurką
z tematem
otoczenie zbędnego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
kółkiem
błędy interpunkcyjne
znak √ w kółku w miejscu
Zrobiłem to √ ponieważ…
brakującego znaku

Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.

Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane „pionową
falą” na marginesie.

Uwagi dodatkowe

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie
odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna
z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium)
LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje
się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się
0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu
egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego
zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie
nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one
otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków
językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres
i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po
1 punkcie.
8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy
ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd
ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd
językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac
zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych na
komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo użycie
form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”,
„Świat Dysku” magazine.

Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym, niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read
Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią
falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe
dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Praca w
napisane Czystopis.
13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.

Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających

1. Liczone są słowa oddzielone spacją, np. at home (2 słowa), for a change (3 słowa), 1780
(1 słowo), 10.01.2015 (1 słowo), 10 January 2015 (3 słowa).
2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jedno słowo.
3. Jako jeden wyraz liczone są
• słowa łączone dywizem, np. well-built, twenty-four
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu,
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych w Internecie
(np. „buźki”).
6. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read Nowe
Horyzonty – 4 wyrazy.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MJA-R1_7P-182, zadanie 7. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.