Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z fragmentu wyroku sądu, wykonaj polecenia 12.1.–12.2.
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
W przytoczonym fragmencie wyroku podkreślono nazwy instrumentów prawnych zaliczanych
w Kodeksie karnym do
A. kar.
B. środków karnych.
C. środków kompensacyjnych.
D. środków zabezpieczających.
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
B.
Strona arkusza: 16
Korzystając z fragmentu wyroku sądu, wykonaj polecenia 12.1.–12.2.
Wypisz poprawne dokończenie zdania. Odpowiedź wybierz spośród podanych A–D.
„Świadczenie pieniężne” oraz „zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych” (obecne w przytoczonym fragmencie wyroku) to instrumenty prawne zaliczane w Kodeksie karnym do
A. kar.
B. środków karnych.
C. środków kompensacyjnych.
D. środków zabezpieczających.
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
B.
Strona arkusza: 12
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z fragmentu wyroku sądu, wykonaj polecenia 12.1.–12.2.
Rozstrzygnij, czy popełnione przestępstwo było zbrodnią czy występkiem. Odpowiedź
uzasadnij, odnosząc się do przytoczonego fragmentu wyroku oraz do jednego
z rozwiązań prawnych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozstrzygnięcie – ………………
Uzasadnienie –
Sprawdź odpowiedź
Rozstrzygnięcie – występek.
Uzasadnienie –
– Zbrodnia to przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż
3 lata, a w analizowanym przypadku nawet maksymalna kara pozbawienia wolności była
niższa.
– Sąd rejonowy nie orzeka w sprawach o popełnienie zbrodni – takie sprawy toczą się przed
sądami okręgowymi.
– W przypadku zbrodni prokurator nie może występować z wnioskiem uzgodnionym
z oskarżonym (jak było w analizowanym przypadku), a musi wystąpić z aktem oskarżenia.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
- Przeprowadź etap 2
Rozstrzygnięcie – występek.
Uzasadnienie –
– Zbrodnia to przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż
3 lata, a w analizowanym przypadku nawet maksymalna kara pozbawienia wolności była
niższa.
– Sąd rejonowy nie orzeka w sprawach o popełnienie zbrodni – takie sprawy toczą się przed
sądami okręgowymi.
– W przypadku zbrodni prokurator nie może występować z wnioskiem uzgodnionym
z oskarżonym (jak było w analizowanym przypadku), a musi wystąpić z aktem oskarżenia.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 16
Korzystając z fragmentu wyroku sądu, wykonaj polecenia 12.1.–12.2.
Rozstrzygnij, czy popełnione przestępstwo było zbrodnią czy występkiem. Odpowiedź uzasadnij, odnosząc się do przytoczonego fragmentu wyroku oraz do jednego z rozwiązań prawnych obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej.
rozstrzygnięcie – …
uzasadnienie – …
Fragment wyroku sądu
Sygn. akt II K […]/20
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Sąd Rejonowy […] II Wydział Karny w obecności oskarżyciela – prokuratora [działającego zgodnie z art. 335 § 1 kpk – kierującego uzgodniony z oskarżonym wniosek o wydanie wyroku skazującego] po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2020 roku sprawy Krzysztofa K. […] oskarżonego o to, że: w dniu 7 lipca 2020 roku […] działając umyślnie, kierował samochodem osobowym […], będąc w stanie nietrzeźwości [0,74 mg/l oraz 0,71 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu], po drodze publicznej; tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 kk [zagrożone wówczas co najwyżej karą pozbawienia wolności do lat 2].
ORZEKA: […]
II. na podstawie art. 43a § 2 kk orzeka od oskarżonego świadczenie pieniężne […] na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej […];
III. na podstawie art. 42 § 2 kk orzeka wobec oskarżonego […] zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym […].
Sprawdź odpowiedź
rozstrzygnięcie – występek.
uzasadnienie –
– Zbrodnia to przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż
3 lata, a w analizowanym przypadku nawet maksymalna kara pozbawienia wolności była
niższa.
– Sąd rejonowy nie orzeka w sprawach o popełnienie zbrodni – takie sprawy toczą się przed
sądami okręgowymi.
– W przypadku zbrodni prokurator nie może występować z wnioskiem uzgodnionym
z oskarżonym (jak było w analizowanym przypadku), a musi wystąpić z aktem oskarżenia.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
- Przeprowadź etap 2
rozstrzygnięcie – występek.
uzasadnienie –
– Zbrodnia to przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż
3 lata, a w analizowanym przypadku nawet maksymalna kara pozbawienia wolności była
niższa.
– Sąd rejonowy nie orzeka w sprawach o popełnienie zbrodni – takie sprawy toczą się przed
sądami okręgowymi.
– W przypadku zbrodni prokurator nie może występować z wnioskiem uzgodnionym
z oskarżonym (jak było w analizowanym przypadku), a musi wystąpić z aktem oskarżenia.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 12
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z fragmentów umów międzynarodowych przyjętych do polskiego porządku prawnego w 1977 roku (materiały 1–2), wykonaj polecenia 13.1.–13.2.
Odnosząc się do obu materiałów, wyjaśnij, na czym polega różnica między ochroną praw i wolności człowieka I generacji a ochroną praw i wolności człowieka II generacji.
Sprawdź odpowiedź
– W przypadku praw z umowy 1. (pakt praw obywatelskich i politycznych) państwa są
zobowiązane bezwzględnie do ich przestrzegania, a w przypadku praw z umowy 2. (pakt
praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych) państwa powinny dołożyć wszelkich starań,
by je stopniowo urzeczywistnić.
– W przytoczonym fragmencie umowy 1. mamy dwukrotnie wskazanie na skuteczny środek
ochrony prawnej (np. sądowy) w sytuacji naruszenia praw lub wolności, natomiast
w przytoczonym fragmencie umowy 2. dwukrotnie mowa o krokach, które państwa podejmą
w kierunku realizacji praw.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
- Przeprowadź etap 2
– W przypadku praw z umowy 1. (pakt praw obywatelskich i politycznych) państwa są
zobowiązane bezwzględnie do ich przestrzegania, a w przypadku praw z umowy 2. (pakt
praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych) państwa powinny dołożyć wszelkich starań,
by je stopniowo urzeczywistnić.
– W przytoczonym fragmencie umowy 1. mamy dwukrotnie wskazanie na skuteczny środek
ochrony prawnej (np. sądowy) w sytuacji naruszenia praw lub wolności, natomiast
w przytoczonym fragmencie umowy 2. dwukrotnie mowa o krokach, które państwa podejmą
w kierunku realizacji praw.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne wyjaśnienie różnicy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 17
Korzystając z fragmentów umów międzynarodowych przyjętych do polskiego porządku prawnego w 1977 roku (materiały 1–2), wykonaj polecenia 13.1.–13.2.
Odnosząc się do obu materiałów, wyjaśnij, na czym polega różnica między ochroną praw i wolności człowieka I generacji a ochroną praw i wolności człowieka II generacji.
Sprawdź odpowiedź
– W przypadku praw z umowy 1. (pakt praw obywatelskich i politycznych) państwa są
zobowiązane bezwzględnie do ich przestrzegania, a w przypadku praw z umowy 2. (pakt
praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych) państwa powinny dołożyć wszelkich starań,
by je stopniowo urzeczywistnić.
– W przytoczonym fragmencie umowy 1. mamy dwukrotnie wskazanie na skuteczny środek
ochrony prawnej (np. sądowy) w sytuacji naruszenia praw lub wolności, natomiast
w przytoczonym fragmencie umowy 2. dwukrotnie mowa o krokach, które państwa podejmą
w kierunku realizacji praw.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
- Przeprowadź etap 2
– W przypadku praw z umowy 1. (pakt praw obywatelskich i politycznych) państwa są
zobowiązane bezwzględnie do ich przestrzegania, a w przypadku praw z umowy 2. (pakt
praw gospodarczych, społecznych i kulturalnych) państwa powinny dołożyć wszelkich starań,
by je stopniowo urzeczywistnić.
– W przytoczonym fragmencie umowy 1. mamy dwukrotnie wskazanie na skuteczny środek
ochrony prawnej (np. sądowy) w sytuacji naruszenia praw lub wolności, natomiast
w przytoczonym fragmencie umowy 2. dwukrotnie mowa o krokach, które państwa podejmą
w kierunku realizacji praw.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne wyjaśnienie różnicy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 13
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z fragmentów umów międzynarodowych przyjętych do polskiego porządku prawnego w 1977 roku (materiały 1–2), wykonaj polecenia 13.1.–13.2.
Uzupełnij zdanie – wpisz pełną polską nazwę organizacji międzynarodowej. Fragmenty przytoczone w obu materiałach pochodzą z paktów przyjętych w roku 1966 przez
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Organizację Narodów Zjednoczonych
Strona arkusza: 17
Korzystając z fragmentów umów międzynarodowych przyjętych do polskiego porządku prawnego w 1977 roku (materiały 1–2), wykonaj polecenia 13.1.–13.2.
Dokończ zdanie – wpisz pełną polską nazwę organizacji międzynarodowej.
Fragmenty z materiałów 1–2 pochodzą z paktów przyjętych w roku 1966 przez … .
Materiał 1. Fragmenty paktu dotyczącego praw i wolności człowieka I generacji
Art. 2.3. Każde z Państw Stron niniejszego Paktu zobowiązuje się:
a) zapewnić każdej osobie, której prawa lub wolności uznane w niniejszym Pakcie zostały naruszone, skuteczny środek ochrony prawnej […].
Art. 7. Nikt nie będzie poddawany torturom lub okrutnemu albo poniżającemu traktowaniu lub karaniu […].
Art. 9.4. Każdy pozbawiony wolności przez aresztowanie lub zatrzymanie ma prawo odwołania się do sądu w celu niezwłocznego orzeczenia przez sąd o legalności zatrzymania i zarządzenia zwolnienia, jeżeli to zatrzymanie okaże się bezprawne.
Materiał 2. Fragmenty paktu dotyczącego praw i wolności człowieka II generacji
Art. 2.1. Każde z Państw Stron niniejszego Paktu zobowiązuje się podjąć odpowiednie kroki indywidualnie i w ramach pomocy i współpracy międzynarodowej, w szczególności w dziedzinie gospodarki i techniki, wykorzystując maksymalnie dostępne mu środki, w celu stopniowego osiągnięcia pełnej realizacji praw uznanych w niniejszym Pakcie wszelkimi odpowiednimi sposobami […].
Art. 11.1. Państwa Strony niniejszego Paktu uznają prawo każdego do odpowiedniego poziomu życia […] oraz do stałego polepszania warunków bytowych. Państwa Strony podejmą odpowiednie kroki w celu zapewnienia realizacji tego prawa […].
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Organizację Narodów Zjednoczonych
Strona arkusza: 13
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Rozstrzygnij, która z przedstawionych osób nie ma w Rzeczypospolitej Polskiej statusu
prawnego określonego w konwencji wskazanej w tekście. Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie – osoba przedstawiona w opisie ……
Uzasadnienie –
Sprawdź odpowiedź
Rozstrzygnięcie – osoba przedstawiona w opisie A.
Uzasadnienie –
– Anna nie jest obywatelką Polski, a status mniejszości narodowej w Polsce mogą mieć tylko
obywatele polscy (identyfikujący się z inną niż polska wspólnotą narodową).
– Posiadanie przez Annę Karty Polaka świadczy o jej polskiej identyfikacji (i zarazem braku
posiadania obywatelstwa polskiego), a zatem Anna nie jest przedstawicielką mniejszości
narodowej w Polsce.
– Roman jest określony jako Białorusin (a jego miejsce zamieszkania jest charakterystyczne
dla zwartego skupiska mniejszości białoruskiej w Polsce), który ma obywatelstwo polskie.
Zatem to on jest przedstawicielem wskazanej w tekście mniejszości.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
- Przeprowadź etap 2
Rozstrzygnięcie – osoba przedstawiona w opisie A.
Uzasadnienie –
– Anna nie jest obywatelką Polski, a status mniejszości narodowej w Polsce mogą mieć tylko
obywatele polscy (identyfikujący się z inną niż polska wspólnotą narodową).
– Posiadanie przez Annę Karty Polaka świadczy o jej polskiej identyfikacji (i zarazem braku
posiadania obywatelstwa polskiego), a zatem Anna nie jest przedstawicielką mniejszości
narodowej w Polsce.
– Roman jest określony jako Białorusin (a jego miejsce zamieszkania jest charakterystyczne
dla zwartego skupiska mniejszości białoruskiej w Polsce), który ma obywatelstwo polskie.
- Przeprowadź etap 3
Zatem to on jest przedstawicielem wskazanej w tekście mniejszości.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 18
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Rozstrzygnij, czy konwencja wskazana w tekście z materiału 1. jest źródłem prawa wtórnego Unii Europejskiej. Odpowiedź uzasadnij.
rozstrzygnięcie – …
uzasadnienie – …
Materiał 1. Tekst o Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych
Kraje Rady Europy zobowiązały się w art. 15 Konwencji ramowej o ochronie mniejszości narodowych z 1995 r. do stworzenia warunków niezbędnych dla „rzeczywistego uczestniczenia przez osoby należące do mniejszości narodowych w życiu kulturalnym, społecznym i gospodarczym, jak również w sprawach publicznych, które ich dotyczą”. Art. 4 [tego dokumentu] dopuszcza wprowadzenie instrumentów prawnych preferencyjnych […] dla osób należących do mniejszości, uznając, że nie będą to akty dyskryminacji wobec [innych].
Sprawdź odpowiedź
rozstrzygnięcie – Nie.
uzasadnienie –
– Prawo wtórne Unii Europejskiej tworzone jest przez organy / instytucje UE, tymczasem
konwencja wskazana w tekście przyjęta została przez Radę Europy, która jest niezależną od
UE organizacją międzynarodową.
– Do prawa wtórnego UE należą opinie, dyrektywy, rozporządzenia, decyzje i zalecenia.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
rozstrzygnięcie – Nie.
uzasadnienie –
– Prawo wtórne Unii Europejskiej tworzone jest przez organy / instytucje UE, tymczasem
konwencja wskazana w tekście przyjęta została przez Radę Europy, która jest niezależną od
UE organizacją międzynarodową.
– Do prawa wtórnego UE należą opinie, dyrektywy, rozporządzenia, decyzje i zalecenia.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 14
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Wyjaśnij, na czym polega rozwiązanie prawne funkcjonujące w wyborach
parlamentarnych w Rzeczypospolitej Polskiej będące przykładem instrumentu
prawnego wskazanego w podkreślonym fragmencie tekstu.
Sprawdź odpowiedź
Komitety wyborcze wyborców mniejszości narodowych są zwolnione z wymogu osiągnięcia
progu wyborczego w skali kraju w wyborach do Sejmu RP, by móc uczestniczyć w podziale
mandatów w danym okręgu.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: Komitety wyborcze wyborców mniejszości narodowych są zwolnione z wymogu osiągnięcia
progu wyborczego w skali kraju w wyborach do Sejmu RP, by móc uczestniczyć w podziale
mandatów w danym okręgu.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 18
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Wyjaśnij, na czym polega rozwiązanie prawne funkcjonujące w wyborach parlamentarnych w Rzeczypospolitej Polskiej będące przykładem instrumentu prawnego preferencyjnego (o którym traktuje ostatnie zdanie tekstu z materiału 1.).
Sprawdź odpowiedź
Komitety wyborcze wyborców mniejszości narodowych są zwolnione z wymogu osiągnięcia
progu wyborczego w skali kraju w wyborach do Sejmu RP, by móc uczestniczyć w podziale
mandatów w danym okręgu.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: Komitety wyborcze wyborców mniejszości narodowych są zwolnione z wymogu osiągnięcia
progu wyborczego w skali kraju w wyborach do Sejmu RP, by móc uczestniczyć w podziale
mandatów w danym okręgu.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 14
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Rozstrzygnij, czy konwencja wskazana w tekście jest źródłem prawa wtórnego Unii
Europejskiej. Odpowiedź uzasadnij.
Rozstrzygnięcie – ………
Uzasadnienie –
Sprawdź odpowiedź
Rozstrzygnięcie – Nie.
Uzasadnienie –
– Prawo wtórne Unii Europejskiej tworzone jest przez organy / instytucje UE, tymczasem
konwencja wskazana w tekście przyjęta została przez Radę Europy, która jest niezależną od
UE organizacją międzynarodową.
– Do prawa wtórnego UE należą opinie, dyrektywy, rozporządzenia, decyzje i zalecenia.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Rozstrzygnięcie – Nie.
Uzasadnienie –
– Prawo wtórne Unii Europejskiej tworzone jest przez organy / instytucje UE, tymczasem
konwencja wskazana w tekście przyjęta została przez Radę Europy, która jest niezależną od
UE organizacją międzynarodową.
– Do prawa wtórnego UE należą opinie, dyrektywy, rozporządzenia, decyzje i zalecenia.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 18
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 14.1.–14.3.
Rozstrzygnij, która z osób przedstawionych w opisach sytuacji z materiału 2. (A–B) nie ma w Rzeczypospolitej Polskiej statusu prawnego określonego w konwencji wskazanej w tekście z materiału 1. Odpowiedź uzasadnij.
rozstrzygnięcie – osoba przedstawiona w opisie …
uzasadnienie – …
Materiał 2. Opisy sytuacji
A. Anna mieszka i studiuje w Lublinie, a jej rodzina pozostała w Baranowiczach w Republice Białorusi. Anna ma Kartę Polaka i korzysta z wynikających z niej uprawnień.
B. Roman to Białorusin mieszkający w Hajnówce w województwie podlaskim. Jest członkiem jednej z partii politycznych działających w Polsce.
Sprawdź odpowiedź
Rozstrzygnięcie – osoba przedstawiona w opisie A.
Uzasadnienie –
– Anna nie jest obywatelką Polski, a status mniejszości narodowej w Polsce mogą mieć tylko
obywatele polscy (identyfikujący się z inną niż polska wspólnotą narodową).
– Posiadanie przez Annę Karty Polaka świadczy o jej polskiej identyfikacji (i zarazem braku
posiadania obywatelstwa polskiego), a zatem Anna nie jest przedstawicielką mniejszości
narodowej w Polsce.
– Roman jest określony jako Białorusin (a jego miejsce zamieszkania jest charakterystyczne
dla zwartego skupiska mniejszości białoruskiej w Polsce), który ma obywatelstwo polskie.
Zatem to on jest przedstawicielem wskazanej w tekście mniejszości.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
- Przeprowadź etap 2
Rozstrzygnięcie – osoba przedstawiona w opisie A.
Uzasadnienie –
– Anna nie jest obywatelką Polski, a status mniejszości narodowej w Polsce mogą mieć tylko
obywatele polscy (identyfikujący się z inną niż polska wspólnotą narodową).
– Posiadanie przez Annę Karty Polaka świadczy o jej polskiej identyfikacji (i zarazem braku
posiadania obywatelstwa polskiego), a zatem Anna nie jest przedstawicielką mniejszości
narodowej w Polsce.
– Roman jest określony jako Białorusin (a jego miejsce zamieszkania jest charakterystyczne
dla zwartego skupiska mniejszości białoruskiej w Polsce), który ma obywatelstwo polskie.
- Przeprowadź etap 3
Zatem to on jest przedstawicielem wskazanej w tekście mniejszości.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie poprawnego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 14
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 15.1.–15.2.
Przedstaw ład międzynarodowy, którego początek był związany z wydarzeniami wskazanymi w materiałach – w odpowiedzi podaj nazwy obu supermocarstw
dominujących w tym ładzie oraz nazwę typu tego ładu.
Sprawdź odpowiedź
Ład (zimnowojenny / jałtański), który ukształtował się po II wojnie światowej, był przykładem
ładu dwubiegunowego / bipolarnego, a mocarstwami w nim dominującymi były Stany
Zjednoczone oraz Związek Radziecki.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: Ład (zimnowojenny / jałtański), który ukształtował się po II wojnie światowej, był przykładem
ładu dwubiegunowego / bipolarnego, a mocarstwami w nim dominującymi były Stany
Zjednoczone oraz Związek Radziecki.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne przedstawienie z podaniem trzech nazw.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 19
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 15.1.–15.2.
Przedstaw ład międzynarodowy, którego początek był związany z wydarzeniami wskazanymi w materiałach (1–3) – w odpowiedzi podaj nazwy obu supermocarstw dominujących w tym ładzie oraz nazwę typu tego ładu.
Materiał 1. Opis fotografii
Fotografia została wykonana na Półwyspie Krymskim w lutym 1945 r. Na pierwszym planie siedzą od lewej: W. Churchill, F.D. Roosevelt, J. Stalin.
Materiał 2. Fragment przemówienia W. Churchilla w Fulton (marzec 1946 r.)
Od Szczecina nad Bałtykiem do Triestu nad Adriatykiem opuściła się żelazna kurtyna w poprzek kontynentu.
Materiał 3. Fragment przemówienia H.S. Trumana przed Kongresem (marzec 1947 r.)
Polityką [naszego państwa] musi być wspieranie wolnych społeczeństw, które opierają się próbom podporządkowania ich przez zbrojne mniejszości lub opierają się presji zewnętrznej. [N]asza pomoc powinna mieć przede wszystkim formę ekonomiczną […].
Sprawdź odpowiedź
Ład (zimnowojenny / jałtański), który ukształtował się po II wojnie światowej, był przykładem
ładu dwubiegunowego / bipolarnego, a mocarstwami w nim dominującymi były Stany
Zjednoczone oraz Związek Radziecki.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: Ład (zimnowojenny / jałtański), który ukształtował się po II wojnie światowej, był przykładem
ładu dwubiegunowego / bipolarnego, a mocarstwami w nim dominującymi były Stany
Zjednoczone oraz Związek Radziecki.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne przedstawienie z podaniem trzech nazw.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 15
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 15.1.–15.2.
Sformułuj argument i kontrargument do tezy: Ład międzynarodowy, którego początek był związany z wydarzeniami wskazanymi w materiałach, został zastąpiony przez ład
policentryczny.
Argument – Kontrargument –
Sprawdź odpowiedź
Argument – Wraz z końcem świata dwubiegunowego niemała liczba państw ma status
mocarstw ponadregionalnych – poza USA są to m.in. Chiny, Rosja, Wielka Brytania, Francja.
Kontrargument –
– Od lat 90. XX wieku mieliśmy do czynienia z dominacją USA w stosunkach
międzynarodowych, z odgrywaniem przez to państwo roli jedynego supermocarstwa –
oznaczałoby to istnienie ładu monocentrycznego.
– Generalnie dalej mamy ład dwubiegunowy, w którym obecnie głównymi mocarstwami są
Chiny i USA.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
- Przeprowadź etap 2
Argument – Wraz z końcem świata dwubiegunowego niemała liczba państw ma status
mocarstw ponadregionalnych – poza USA są to m.in. Chiny, Rosja, Wielka Brytania, Francja.
Kontrargument –
– Od lat 90. XX wieku mieliśmy do czynienia z dominacją USA w stosunkach
międzynarodowych, z odgrywaniem przez to państwo roli jedynego supermocarstwa –
oznaczałoby to istnienie ładu monocentrycznego.
– Generalnie dalej mamy ład dwubiegunowy, w którym obecnie głównymi mocarstwami są
Chiny i USA.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 19
Korzystając z materiałów (1–3), wykonaj polecenia 15.1.–15.2.
Sformułuj argument i kontrargument do tezy: „Ład międzynarodowy, którego początek był związany z wydarzeniami wskazanymi w materiałach (1–3), został zastąpiony przez ład policentryczny”.
argument – …
kontrargument – …
Sprawdź odpowiedź
argument – Wraz z końcem świata dwubiegunowego niemała liczba państw ma status
mocarstw ponadregionalnych – poza USA są to m.in. Chiny, Rosja, Wielka Brytania, Francja.
kontrargument –
– Od lat 90. XX wieku mieliśmy do czynienia z dominacją USA w stosunkach
międzynarodowych, z odgrywaniem przez to państwo roli jedynego supermocarstwa –
oznaczałoby to istnienie ładu monocentrycznego.
– Generalnie dalej mamy ład dwubiegunowy, w którym obecnie głównymi mocarstwami są
Chiny i USA.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
- Przeprowadź etap 2
argument – Wraz z końcem świata dwubiegunowego niemała liczba państw ma status
mocarstw ponadregionalnych – poza USA są to m.in. Chiny, Rosja, Wielka Brytania, Francja.
kontrargument –
– Od lat 90. XX wieku mieliśmy do czynienia z dominacją USA w stosunkach
międzynarodowych, z odgrywaniem przez to państwo roli jedynego supermocarstwa –
oznaczałoby to istnienie ładu monocentrycznego.
– Generalnie dalej mamy ład dwubiegunowy, w którym obecnie głównymi mocarstwami są
Chiny i USA.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 15
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Na podstawie danych z wykresu oceń prawdziwość podanych stwierdzeń. Zaznacz P,
jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W latach 2016–2019 odsetek obojętnych wobec przynależności Polski
1. P F
do NATO systematycznie wzrastał.
W marcu 2022 roku poziom poparcia dla przynależności Polski do NATO
2. P F
był – w porównaniu z lutym 2014 roku – o ponad 50% wyższy.
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
1. F
2. P
Strona arkusza: 20
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Na podstawie danych z zestawienia 1. oceń prawdziwość podanych stwierdzeń (1–2). Wypisz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
1. W latach 2016–2019 odsetek obojętnych wobec przynależności Polski do NATO systematycznie wzrastał.
2. W marcu 2022 roku poziom poparcia dla przynależności Polski do NATO był – w porównaniu z lutym 2014 roku – o ponad 50% wyższy.
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne ocenienie prawdziwości dwóch stwierdzeń.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
1. F
2. P
Strona arkusza: 16
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Sformułuj wniosek dotyczący związku między zmiennymi zawartymi w tabeli –
zainteresowaniem polityką a poparciem dla członkostwa Polski w NATO. Odpowiedź
uzasadnij, przytaczając dane.
Sprawdź odpowiedź
– Zdecydowane poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem
deklarowanego zainteresowania polityką. Wynosi ono od 46% (wśród deklarujących brak
zainteresowania polityką), poprzez 65%, 80% i 84%, do 91% (wśród deklarujących bardzo
duże zainteresowanie polityką).
– Poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem deklarowanego
zainteresowania polityką. Wynosi ono – sumując popierających zdecydowanie i raczej – od
70% (u deklarujących brak zainteresowania polityką) poprzez 90%, 97% i 99% do 100%
(u deklarujących bardzo duże zainteresowanie polityką).
– Im mniejszy poziom zainteresowania polityką, tym mniejszy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO – wynosi on tylko 46%
u deklarujących brak zainteresowania polityką, a aż 91% u deklarujących zainteresowanie
bardzo duże.
– Im większy poziom zainteresowania polityką, tym większy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO. Dla deklarujących brak
zainteresowania polityką jest to 46%, dla deklarujących zainteresowanie niewielkie – 65%,
średnie – 80%, duże – 84% i bardzo duże – 91%.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
– Zdecydowane poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem
deklarowanego zainteresowania polityką. Wynosi ono od 46% (wśród deklarujących brak
zainteresowania polityką), poprzez 65%, 80% i 84%, do 91% (wśród deklarujących bardzo
duże zainteresowanie polityką).
– Poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem deklarowanego
zainteresowania polityką.
- Przeprowadź etap 2
Wynosi ono – sumując popierających zdecydowanie i raczej – od
70% (u deklarujących brak zainteresowania polityką) poprzez 90%, 97% i 99% do 100%
(u deklarujących bardzo duże zainteresowanie polityką).
– Im mniejszy poziom zainteresowania polityką, tym mniejszy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO – wynosi on tylko 46%
u deklarujących brak zainteresowania polityką, a aż 91% u deklarujących zainteresowanie
bardzo duże.
– Im większy poziom zainteresowania polityką, tym większy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO.
- Przeprowadź etap 3
Dla deklarujących brak
zainteresowania polityką jest to 46%, dla deklarujących zainteresowanie niewielkie – 65%,
średnie – 80%, duże – 84% i bardzo duże – 91%.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne sformułowanie wniosku i jego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 20
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Sformułuj dwa argumenty do tezy: „Dwa największe wzrosty poparcia dla członkostwa Polski w NATO mogą być uwarunkowane sytuacją międzynarodową”.
1) …; 2) …
Zestawienie 1. Odpowiedzi na pytanie: Czy osobiście popiera Pan(i) przynależność Polski do NATO? (w %; luty 2014 r. – marzec 2022 r.; pominięto odpowiedzi: „jestem przeciwny” oraz „trudno powiedzieć”)
okres tak jest mi to obojętne
II 2014: 62 26
IV 2014: 81 10
IX 2014: 80 12
VI 2016: 79 11
II 2017: 82 10
V 2018: 79 14
II 2019: 80 16
II 2020: 83 9
III 2022: 94 3
Sprawdź odpowiedź
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w kwietniu 2014 roku, co
można wiązać z naruszeniem przez Rosję integralności terytorialnej Ukrainy, m.in. aneksją
Krymu.
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w marcu 2022 roku, co
można wiązać z pełnoskalową agresją Rosji na terytorium Ukrainy rozpoczętą w lutym tego
roku.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w kwietniu 2014 roku, co
można wiązać z naruszeniem przez Rosję integralności terytorialnej Ukrainy, m.in. aneksją
Krymu.
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w marcu 2022 roku, co
można wiązać z pełnoskalową agresją Rosji na terytorium Ukrainy rozpoczętą w lutym tego
roku.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 16
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Sformułuj argumenty do tezy: Dwa największe wzrosty poparcia dla członkostwa Polski w NATO mogą być uwarunkowane sytuacją międzynarodową.
• •
Sprawdź odpowiedź
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w kwietniu 2014 roku, co
można wiązać z naruszeniem przez Rosję integralności terytorialnej Ukrainy, m.in. aneksją
Krymu.
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w marcu 2022 roku, co
można wiązać z pełnoskalową agresją Rosji na terytorium Ukrainy rozpoczętą w lutym tego
roku.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w kwietniu 2014 roku, co
można wiązać z naruszeniem przez Rosję integralności terytorialnej Ukrainy, m.in. aneksją
Krymu.
– Znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego badania mamy w marcu 2022 roku, co
można wiązać z pełnoskalową agresją Rosji na terytorium Ukrainy rozpoczętą w lutym tego
roku.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – sformułowanie dwóch poprawnych argumentów.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 21
Korzystając z zestawień (1–2) z badań CBOS pt. „Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce”, wykonaj polecenia 16.1.–16.3.
Sformułuj wniosek dotyczący związku między zmiennymi zawartymi w zestawieniu 2. – zainteresowaniem polityką a poparciem dla członkostwa Polski w NATO. Odpowiedź uzasadnij, przytaczając dane.
Zestawienie 2. Postawy społeczeństwa polskiego wobec przynależności Polski do NATO a stopień deklarowanego zainteresowania polityką (marzec 2022 r.)
Jak określił(a)by Pan(i) swoje zainteresowanie polityką?
V – bardzo duże
IV – duże
III – średnie
II – niewielkie
I – żadne
Czy osobiście popiera Pan(i) przynależność Polski do NATO? (w %; odpowiedzi osób z powyższych kategorii)
odpowiedzi osób z kategorii V IV III II I
zdecydowanie popieram 91 84 80 65 46
raczej popieram 9 15 17 25 24
jest mi to obojętne 0 0 2 6 8
jestem przeciwny(a) 0 0 1 0 3
trudno powiedzieć 0 1 1 4 19
Sprawdź odpowiedź
– Zdecydowane poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem
deklarowanego zainteresowania polityką. Wynosi ono od 46% (wśród deklarujących brak
zainteresowania polityką), poprzez 65%, 80% i 84%, do 91% (wśród deklarujących bardzo
duże zainteresowanie polityką).
– Poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem deklarowanego
zainteresowania polityką. Wynosi ono – sumując popierających zdecydowanie i raczej – od
70% (u deklarujących brak zainteresowania polityką) poprzez 90%, 97% i 99% do 100%
(u deklarujących bardzo duże zainteresowanie polityką).
– Im mniejszy poziom zainteresowania polityką, tym mniejszy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO – wynosi on tylko 46%
u deklarujących brak zainteresowania polityką, a aż 91% u deklarujących zainteresowanie
bardzo duże.
– Im większy poziom zainteresowania polityką, tym większy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO. Dla deklarujących brak
zainteresowania polityką jest to 46%, dla deklarujących zainteresowanie niewielkie – 65%,
średnie – 80%, duże – 84% i bardzo duże – 91%.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
– Zdecydowane poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem
deklarowanego zainteresowania polityką. Wynosi ono od 46% (wśród deklarujących brak
zainteresowania polityką), poprzez 65%, 80% i 84%, do 91% (wśród deklarujących bardzo
duże zainteresowanie polityką).
– Poparcie dla przynależności Polski do NATO rośnie wraz ze wzrostem deklarowanego
zainteresowania polityką.
- Przeprowadź etap 2
Wynosi ono – sumując popierających zdecydowanie i raczej – od
70% (u deklarujących brak zainteresowania polityką) poprzez 90%, 97% i 99% do 100%
(u deklarujących bardzo duże zainteresowanie polityką).
– Im mniejszy poziom zainteresowania polityką, tym mniejszy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO – wynosi on tylko 46%
u deklarujących brak zainteresowania polityką, a aż 91% u deklarujących zainteresowanie
bardzo duże.
– Im większy poziom zainteresowania polityką, tym większy odsetek odpowiedzi
oznaczających zdecydowanie poparcie dla udziału Polski w NATO.
- Przeprowadź etap 3
Dla deklarujących brak
zainteresowania polityką jest to 46%, dla deklarujących zainteresowanie niewielkie – 65%,
średnie – 80%, duże – 84% i bardzo duże – 91%.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – poprawne sformułowanie wniosku i jego uzasadnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 16
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z fragmentu jednego z traktatów (zamieszczonego w Dz.U. UE), wykonaj polecenia 17.1.–17.2.
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych. Przytoczone przepisy prawne zostały po raz pierwszy wprowadzone na mocy traktatu z
A. Nicei.
B. Lizbony.
C. Maastricht.
D. Amsterdamu.
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
B
Strona arkusza: 21
Korzystając z fragmentu jednego z traktatów (zamieszczonego w Dz.U. UE), wykonaj polecenia 17.1.–17.2.
Wypisz poprawne dokończenie zdania. Odpowiedź wybierz spośród podanych A–D.
Przytoczone przepisy prawne zostały po raz pierwszy wprowadzone na mocy traktatu z
A. Nicei.
B. Lizbony.
C. Maastricht.
D. Amsterdamu.
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
B.
Strona arkusza: 17
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z fragmentu jednego z traktatów (zamieszczonego w Dz.U. UE), wykonaj polecenia 17.1.–17.2.
Sformułuj argument do tezy: Przytoczone przepisy prawne przyczyniają się do pogłębiania procesu jednoczenia Europy.
Sprawdź odpowiedź
– Przepisy o większości kwalifikowanej zachęcają do budowania porozumień między
państwami w określonych sprawach, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Powstanie mniejszości blokującej może być wskazówką / szansą na ponowne
zanalizowanie spornej kwestii, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Można łatwiej niż wcześniej, gdy obowiązywała jednomyślność, podejmować decyzje
sprzyjające jednoczeniu – przepisy wskazują na większość kwalifikowaną 15/27 (jeśli
odpowiada to min. 65% ludności).
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
- Przeprowadź etap 2
– Przepisy o większości kwalifikowanej zachęcają do budowania porozumień między
państwami w określonych sprawach, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Powstanie mniejszości blokującej może być wskazówką / szansą na ponowne
zanalizowanie spornej kwestii, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Można łatwiej niż wcześniej, gdy obowiązywała jednomyślność, podejmować decyzje
sprzyjające jednoczeniu – przepisy wskazują na większość kwalifikowaną 15/27 (jeśli
odpowiada to min. 65% ludności).
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 21
Korzystając z fragmentu jednego z traktatów (zamieszczonego w Dz.U. UE), wykonaj polecenia 17.1.–17.2.
Sformułuj argument do tezy: „Przytoczone przepisy prawne przyczyniają się do pogłębiania procesu jednoczenia Europy”.
Fragment artykułu 9c jednego z traktatów
Od 1 listopada 2014 roku większość kwalifikowana stanowi co najmniej 55% członków Rady, jednak nie mniej niż piętnastu z nich, reprezentujących Państwa Członkowskie, których łączna liczba ludności stanowi co najmniej 65% ludności Unii.
Mniejszość blokująca musi obejmować co najmniej czterech członków Rady, w przeciwnym razie uznaje się, że większość kwalifikowana została osiągnięta.
Sprawdź odpowiedź
– Przepisy o większości kwalifikowanej zachęcają do budowania porozumień między
państwami w określonych sprawach, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Powstanie mniejszości blokującej może być wskazówką / szansą na ponowne
zanalizowanie spornej kwestii, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Można łatwiej niż wcześniej, gdy obowiązywała jednomyślność, podejmować decyzje
sprzyjające jednoczeniu – przepisy wskazują na większość kwalifikowaną 15/27 (jeśli
odpowiada to min. 65% ludności).
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
- Przeprowadź etap 2
– Przepisy o większości kwalifikowanej zachęcają do budowania porozumień między
państwami w określonych sprawach, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Powstanie mniejszości blokującej może być wskazówką / szansą na ponowne
zanalizowanie spornej kwestii, co może sprzyjać pogłębianiu jednoczenia.
– Można łatwiej niż wcześniej, gdy obowiązywała jednomyślność, podejmować decyzje
sprzyjające jednoczeniu – przepisy wskazują na większość kwalifikowaną 15/27 (jeśli
odpowiada to min. 65% ludności).
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 17
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 18.1.–18.2.
Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Czerwoną sygnaturą (znakiem ) zaznaczono na mapie przynależność państw do
A. Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.
B. Inicjatywy Trójmorza.
C. strefy Schengen.
D. strefy euro.
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – wskazanie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
C
Strona arkusza: 22
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 18.1.–18.2.
Wypisz poprawne dokończenie zdania. Odpowiedź wybierz spośród podanych A–D.
Na mapie opisanej w materiale 1. czerwoną sygnaturą zaznaczono przynależność państw do
A. Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie.
B. Inicjatywy Trójmorza.
C. strefy Schengen.
D. strefy euro.
Materiał 1. Opis mapy politycznej części Eurazji
Na mapie widoczne są wszystkie państwa Europy w rozumieniu geograficznym. Mamy na niej także państwa eurazjatyckie: Rosję i Turcję, jak również Cypr.
Na mapie czerwoną sygnaturą zaznaczono następujące państwa: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Islandia, Liechtenstein, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Norwegia, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwajcaria, Szwecja, Węgry, Włochy.
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – wybranie poprawnego dokończenia zdania.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
C.
Strona arkusza: 18
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 18.1.–18.2.
W odniesieniu do jednej z form współpracy międzynarodowej wyjaśnij przyczynę
oznaczenia państw na mapie różnymi kolorami ( i ).
Sprawdź odpowiedź
Kolorem niebieskim oznaczono państwa członkowskie UE, natomiast żółtym – te, które nie
są członkami tej organizacji.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: Kolorem niebieskim oznaczono państwa członkowskie UE, natomiast żółtym – te, które nie
są członkami tej organizacji.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 22
Korzystając z materiałów (1–2), wykonaj polecenia 18.1.–18.2.
W odniesieniu do jednej z form współpracy międzynarodowej wyjaśnij przyczynę oznaczenia państw na mapie, którą opisano w materiale 2., kolorem niebieskim.
Materiał 2. Opis mapy politycznej części Eurazji
Na mapie widoczne są wszystkie państwa Europy w rozumieniu geograficznym. Mamy na niej także państwa eurazjatyckie: Rosję i Turcję, jak również Cypr.
Na mapie niebieskim kolorem zaznaczono następujące państwa: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy.
Sprawdź odpowiedź
Kolorem niebieskim oznaczono państwa członkowskie UE. Pozostałe państwa nie należą do
tej organizacji.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: Kolorem niebieskim oznaczono państwa członkowskie UE. Pozostałe państwa nie należą do
tej organizacji.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – sformułowanie poprawnego wyjaśnienia.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 18
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 19.1.–19.2.
Podaj nazwę państwa, na którego terytorium miały miejsce wydarzenia przedstawione w obu tekstach.
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Afganistan / Islamski Emirat Afganistanu
Strona arkusza: 23
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 19.1.–19.2.
Podaj nazwę państwa, na którego terytorium miały miejsce wydarzenia przedstawione w obu tekstach.
Sprawdź odpowiedź
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź rozwiązanie
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wynik: 1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
1 pkt – podanie poprawnej nazwy.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Poprawna odpowiedź
Afganistan / Islamski Emirat Afganistanu
Strona arkusza: 18
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 19.1.–19.2.
Sformułuj argument i kontrargument do tezy: Obecność sił międzynarodowych, wskazana w tekście 2., była w tym państwie konsekwencją wydarzeń przedstawionych
w tekście 1.
Argument – Kontrargument –
Sprawdź odpowiedź
Argument – Następstwem radzieckiej interwencji i wojny, także domowej, było przejęcie
władzy przez fundamentalistów islamskich, a celem misji ISAF była normalizacja życia w tym
państwie po obaleniu władzy tych fundamentalistów.
Kontrargument – Tekst 1. dotyczy interwencji radzieckiej w Afganistanie, a zatem lat 80.
XX wieku, natomiast misja i operacja z tekstu 2. miały miejsce już w XXI wieku.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Argument – Następstwem radzieckiej interwencji i wojny, także domowej, było przejęcie
władzy przez fundamentalistów islamskich, a celem misji ISAF była normalizacja życia w tym
państwie po obaleniu władzy tych fundamentalistów.
Kontrargument – Tekst 1. dotyczy interwencji radzieckiej w Afganistanie, a zatem lat 80.
XX wieku, natomiast misja i operacja z tekstu 2. miały miejsce już w XXI wieku.
- Przeprowadź etap 2
Wymagane elementy toku według CKE:
rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 23
Korzystając z tekstów (1–2), wykonaj polecenia 19.1.–19.2.
Sformułuj argument i kontrargument do tezy: „Obecność sił międzynarodowych, wskazana w tekście 2., była w tym państwie konsekwencją wydarzeń przedstawionych w tekście 1.”.
argument – …
kontrargument – …
Tekst 1. O jednym z konfliktów zbrojnych (z książki E. Barnaviego i K. Pomiana pt. „Rewolucja europejska 1945–2007”)
Ich przeciwnikami byli bojownicy, którzy bronili swego kraju, tradycyjnego stylu życia, swojej niepodległości i religii, co dawało im motywację do najwyższego poświęcenia. Ponadto nie bali się śmierci, a oprócz odwagi, której dowody dawali nieraz na polu bitwy, wysoko cenili honor, który nie był dla nich pojęciem abstrakcyjnym, lecz istotnym składnikiem ich wyobrażenia o samych sobie. Toteż szybko stało się jasne, że wojna [ta] na pewno nie będzie dla Związku Sowieckiego wojną błyskawiczną. Dopóki […] mudżahedini mieli dostęp do swoich pakistańskich baz – a nigdy nie udało się ich od nich odciąć – mogli liczyć na ciągły napływ nowych bojowników ze wszystkich krajów muzułmańskich, na pomoc [monarchii] naftowych Zatoki Perskiej oraz na wsparcie tajnych służb Pakistanu i Stanów Zjednoczonych.
Tekst 2. O polskim udziale w misji wojskowej (ze strony internetowej www.wojsko-polskie.pl)
Zakończenie polskiego udziału w operacji „Trwała Wolność”, które nastąpiło 25 kwietnia 2007 r., nie oznaczało końca obecności Polaków u stóp Hindukuszu. Sytuacja wymagała ciągłej obecności wojsk międzynarodowych, tym razem w ramach Międzynarodowych Sił Wsparcia Bezpieczeństwa – ISAF, w których polscy żołnierze uczestniczyli przez piętnaście zmian, w latach 2007–2014. Głównym celem obecności koalicji sił międzynarodowych było ustabilizowanie sytuacji wewnętrznej, poprawa warunków bezpieczeństwa oraz wsparcie dla władz lokalnych, co miało ułatwić normalizację życia w tym kraju.
Sprawdź odpowiedź
argument – Następstwem radzieckiej interwencji i wojny, także domowej, było przejęcie
władzy przez fundamentalistów islamskich, a celem misji ISAF była normalizacja życia w tym
państwie po obaleniu władzy tych fundamentalistów.
kontrargument – Tekst 1. dotyczy interwencji radzieckiej w Afganistanie, a zatem lat 80.
XX wieku, natomiast misja i operacja z tekstu 2. miały miejsce już w XXI wieku.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
argument – Następstwem radzieckiej interwencji i wojny, także domowej, było przejęcie
władzy przez fundamentalistów islamskich, a celem misji ISAF była normalizacja życia w tym
państwie po obaleniu władzy tych fundamentalistów.
kontrargument – Tekst 1. dotyczy interwencji radzieckiej w Afganistanie, a zatem lat 80.
XX wieku, natomiast misja i operacja z tekstu 2. miały miejsce już w XXI wieku.
- Przeprowadź etap 2
Wymagane elementy toku według CKE:
rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – sformułowanie poprawnego argumentu i poprawnego kontrargumentu.
0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi.
Strona arkusza: 18
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Materiał 1. Opis sprawy – na podstawie uzasadnienia z pisma procesowego
Żaklina Żarocka [zamieszkała przy ul. Ostrej 10 w Augustowie (16-300); PESEL
74050399966] jest wdową po zmarłym w lipcu 2022 r. Ambrożym Żarockim (PESEL
54050199995). Spadkodawca w styczniu 2020 r. przeprowadził się do swojej byłej żony
Budzisławy Żarockiej (PESEL 52072299981) – do domu przy ul. Michała Kajki 777
w Olsztynie (10-546), gdzie mieszkał aż do śmierci. Z kolei w grudniu 2020 r. sporządził
w Olsztynie testament, w którym jedynym spadkobiercą uczynił swoją córkę Pamelę Palicką
[zamieszkałą przy ul. Zgody 50 w Łomży (18-400); PESEL: 73111199987].
Wartość majątku pozostawionego przez Ambrożego Żarockiego została oszacowana na
360 tys. złotych. W przypadku dziedziczenia ustawowego jedynymi osobami powołanymi do
spadku byłyby właśnie Żaklina i Pamela.
Żaklina kilkukrotnie proponowała Pameli porozumienie w sprawie podziału majątku zmarłego
męża (także podczas spotkań w Łomży, w której Żaklina przebywała w związku z wyjazdami
służbowymi z pracy) i podkreśliła, że nie uwzględnił on jej w testamencie, ale jednocześnie
nie zawarł tam formuły o jej wydziedziczeniu. Żaklina wskazywała także, że Ambroży nie
podarował jej wcześniej żadnego majątku. Pamela nie kwestionowała powyższych słów,
ponieważ wiedziała, że przedstawiony jest w nich stan faktyczny, ale wyartykułowała, że –
skoro jej ojciec przed śmiercią ponownie mieszkał z jej matką Budzisławą – może ona
podzielić się spadkiem z pierwszą żoną ojca, a drugiej żonie nie należy się nic. W tej sytuacji
Żarocka postanowiła w styczniu 2024 r. wnieść sprawę do sądu w celu uzyskania zachowku,
przy tym ubiegała się o maksymalną sumę przewidzianą prawem.
Materiał 2. Przepisy prawne z kodeksów obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej
– z zakresu prawa materialnego
Art. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy
oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca
małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Art. 991. § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do
spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli
zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu
przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego
udziału (zachowek).
– z zakresu prawa procesowego
Art. 16. § 1. Sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których
zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.
Art. 17. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […]
4) o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa sto tysięcy złotych […].
Art. 27. § 1. Powództwo wytacza się przed sąd pierwszej instancji, w którego okręgu
pozwany ma miejsce zamieszkania.
Art. 39. Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku […] wytacza się wyłącznie przed sąd
ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy […].
Dz.U. 1964, nr 16, poz. 93, z późn. zm.; Dz.U. 1964, nr 43, poz. 296, z późn. zm.
(stan prawny na 4 lutego 2025 r.).
Materiał 3. Właściwość terytorialna sądów powszechnych dla adresów podanych powyżej
– Augustów, ul. Ostra: Sąd Rejonowy w Augustowie [ul. Młyńska 59, 16-300 Augustów] i Sąd
Okręgowy w Suwałkach [ul. Waryńskiego 45, 16-400 Suwałki];
– Łomża, ul. Zgody: Sąd Rejonowy w Łomży [ul. Polowa 1, 18-400 Łomża] i Sąd Okręgowy
w Łomży [ul. Dworna 16, 18-400 Łomża];
– Olsztyn, ul. Michała Kajki: Sąd Rejonowy w Olsztynie [ul. Dąbrowszczaków 44, 10-543
Olsztyn] i Sąd Okręgowy w Olsztynie [ul. Dąbrowszczaków 44a, 10-543 Olsztyn].
Jako Żaklina Żarocka napisz fragment pisma procesowego – poprzedzający 20.
uzasadnienie, którego dotyczy materiał 1. – wszczynającego postępowanie przed –
sądem powszechnym. Pamiętaj o formalnym charakterze pisma – nie zapomnij
określić nazwy, miejsca i daty pisma, nazw i danych stron, nazwy sądu i jego wydziału,
wartości przedmiotu sporu oraz sformułuj żądanie i informację o próbie
pozasądowego rozwiązania sporu.
Sprawdź odpowiedź
Olsztyn, 15 stycznia 2024 r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie
ul. Dąbrowszczaków 44, 10-543 Olsztyn
Wydział Cywilny
Powódka:
Żaklina Żarocka, PESEL 74050399966
ul. Ostra 10, 16-300 Augustów
Pozwana:
Pamela Palicka, PESEL: 73111199987
ul. Zgody 50, 18-400 Łomża
Wartość przedmiotu sporu: 90 000 zł
POZEW O ZACHOWEK
Wnoszę o:
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 90 000,00 zł wraz z ustawowymi
odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;
– przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powódki;
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania.
Oświadczam, że nie doszło do próby pozasądowego rozwiązania sporu, gdyż pozwana
kwestionuje prawo powódki do zachowku – twierdzi, że po zmarłym mężu powódce nie
należy się nic.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Olsztyn, 15 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie
ul. Dąbrowszczaków 44, 10-543 Olsztyn
Wydział Cywilny
Powódka:
Żaklina Żarocka, PESEL 74050399966
ul. Ostra 10, 16-300 Augustów
Pozwana:
Pamela Palicka, PESEL: 73111199987
ul.
- Przeprowadź etap 2
Zgody 50, 18-400 Łomża
Wartość przedmiotu sporu: 90 000 zł
POZEW O ZACHOWEK
Wnoszę o:
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 90 000,00 zł wraz z ustawowymi
odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;
– przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powódki;
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania. Oświadczam, że nie doszło do próby pozasądowego rozwiązania sporu, gdyż pozwana
kwestionuje prawo powódki do zachowku – twierdzi, że po zmarłym mężu powódce nie
należy się nic.
- Przeprowadź etap 3
Wymagane elementy toku według CKE:
5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
oraz o właściwej konstrukcji. 4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo oraz o właściwej konstrukcji. 3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo.
- Przeprowadź etap 4
2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwiema kategoriami elementów
składowych ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną w pełni jedną kategorią elementów
składowych. 1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną częściowo jedną kategorią elementów składowych. 0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanej kategorii elementów składowych ALBO brak
rozwiązania. Kategorie elementów składowych:
1) Właściwe podanie danych i nazw stron, nazwy pisma, nazwy wydziału sądu oraz miejsca
sądu.
- Przeprowadź etap 5
2) Właściwie podanie wartości przedmiotu sporu oraz nazwy szczebla sądu, żądania oraz
informacji o próbie pozasądowego rozwiązania sporu. Uwaga: Za właściwą konstrukcję uznaje się właściwe rozplanowanie pisma wraz z datą oraz
właściwą leksyką prawną.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 5 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
oraz o właściwej konstrukcji.
4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo oraz o właściwej konstrukcji.
3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo.
2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwiema kategoriami elementów
składowych ALBO rozwiązanie ze zrealizowaną w pełni jedną kategorią elementów
składowych.
1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną częściowo jedną kategorią elementów składowych.
0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanej kategorii elementów składowych ALBO brak
rozwiązania.
Kategorie elementów składowych:
1) Właściwe podanie danych i nazw stron, nazwy pisma, nazwy wydziału sądu oraz miejsca
sądu.
2) Właściwie podanie wartości przedmiotu sporu oraz nazwy szczebla sądu, żądania oraz
informacji o próbie pozasądowego rozwiązania sporu.
Uwaga: Za właściwą konstrukcję uznaje się właściwe rozplanowanie pisma wraz z datą oraz
właściwą leksyką prawną.
Strona arkusza: 24
Po zapoznaniu się z materiałami (1–4) napisz – jako Żaklina Żarocka – fragment pisma procesowego (poprzedzający uzasadnienie, którego dotyczy materiał 1.) wszczynającego postępowanie przed sądem powszechnym. Pamiętaj o formalnym charakterze pisma – nie zapomnij określić nazwy, miejsca i daty pisma, nazw i danych stron, nazwy sądu i jego wydziału, wartości przedmiotu sporu oraz sformułuj żądanie i informację o próbie pozasądowego rozwiązania sporu.
Materiał 1. Opis sprawy – na podstawie uzasadnienia z pisma procesowego
Żaklina Żarocka [zamieszkała przy ul. Ostrej 10 w Augustowie (16-300); PESEL 74050399966] jest wdową po zmarłym w lipcu 2022 r. Ambrożym Żarockim (PESEL 54050199995).
Spadkodawca w styczniu 2020 r. przeprowadził się do swojej byłej żony Budzisławy Żarockiej (PESEL 52072299981) – do domu przy ul. Michała Kajki 777 w Olsztynie (10-546), gdzie mieszkał aż do śmierci. Z kolei w grudniu 2020 r. sporządził w Olsztynie testament, w którym jedynym spadkobiercą uczynił swoją córkę Pamelę Palicką [zamieszkałą przy ul. Zgody 50 w Łomży (18-400); PESEL: 73111199987].
Wartość majątku pozostawionego przez Ambrożego Żarockiego została oszacowana na 360 tys. złotych. W przypadku dziedziczenia ustawowego jedynymi osobami powołanymi do spadku byłyby właśnie Żaklina i Pamela.
Żaklina kilkukrotnie proponowała Pameli porozumienie w sprawie podziału majątku zmarłego męża (także podczas spotkań w Łomży, w której Żaklina przebywała w związku z wyjazdami służbowymi z pracy) i podkreśliła, że nie uwzględnił on jej w testamencie, ale jednocześnie nie zawarł tam formuły o jej wydziedziczeniu. Żaklina wskazywała także, że Ambroży nie podarował jej wcześniej żadnego majątku. Pamela nie kwestionowała powyższych słów, ponieważ wiedziała, że przedstawiony jest w nich stan faktyczny, ale wyartykułowała, że – skoro jej ojciec przed śmiercią ponownie mieszkał z jej matką Budzisławą – może ona podzielić się spadkiem z pierwszą żoną ojca, a drugiej żonie nie należy się nic.
W tej sytuacji Żarocka postanowiła w styczniu 2024 r. wnieść sprawę do sądu w celu uzyskania zachowku, przy tym ubiegała się o maksymalną sumę przewidzianą prawem.
Materiał 2. Przepisy prawne z zakresu prawa materialnego z kodeksu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 931. § 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Art. 991. § 1. Zstępnym, małżonkowi oraz rodzicom spadkodawcy, którzy byliby powołani do spadku z ustawy, należą się, jeżeli uprawniony jest trwale niezdolny do pracy albo jeżeli zstępny uprawniony jest małoletni – dwie trzecie wartości udziału spadkowego, który by mu przypadał przy dziedziczeniu ustawowym, w innych zaś wypadkach – połowa wartości tego udziału (zachowek).
Materiał 3. Przepisy prawne z zakresu prawa procesowego z kodeksu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej
Art. 16. § 1. Sądy rejonowe rozpoznają wszystkie sprawy z wyjątkiem spraw, dla których zastrzeżona jest właściwość sądów okręgowych.
Art. 17. Do właściwości sądów okręgowych należą sprawy: […]
4) o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa sto tysięcy złotych […].
Art. 39. Powództwo z tytułu dziedziczenia, zachowku […] wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy […].
Materiał 4. Właściwość terytorialna sądów powszechnych dla adresów podanych powyżej
Augustów, ul. Ostra:
Sąd Rejonowy w Augustowie [ul. Młyńska 59, 16-300 Augustów]
Sąd Okręgowy w Suwałkach [ul. Waryńskiego 45, 16-400 Suwałki]
Łomża, ul. Zgody:
Sąd Rejonowy w Łomży [ul. Polowa 1, 18-400 Łomża]
Sąd Okręgowy w Łomży [ul. Dworna 16, 18-400 Łomża]
Olsztyn, ul. Michała Kajki:
Sąd Rejonowy w Olsztynie [ul. Dąbrowszczaków 44, 10-543 Olsztyn]
Sąd Okręgowy w Olsztynie [ul. Dąbrowszczaków 44a, 10-543 Olsztyn]
Sprawdź odpowiedź
Olsztyn, 15 stycznia 2024 r.
Sąd Rejonowy w Olsztynie
ul. Dąbrowszczaków 44, 10-543 Olsztyn
Wydział Cywilny
Powódka:
Żaklina Żarocka, PESEL 74050399966
ul. Ostra 10, 16-300 Augustów
Pozwana:
Pamela Palicka, PESEL: 73111199987
ul. Zgody 50, 18-400 Łomża
Wartość przedmiotu sporu: 90 000 zł
POZEW O ZACHOWEK
Wnoszę o:
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 90 000,00 zł wraz z ustawowymi
odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;
– przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powódki;
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania.
Oświadczam, że nie doszło do próby pozasądowego rozwiązania sporu, gdyż pozwana
kwestionuje prawo powódki do zachowku – twierdzi, że po zmarłym mężu powódce nie
należy się nic.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Olsztyn, 15 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy w Olsztynie
ul. Dąbrowszczaków 44, 10-543 Olsztyn
Wydział Cywilny
Powódka:
Żaklina Żarocka, PESEL 74050399966
ul. Ostra 10, 16-300 Augustów
Pozwana:
Pamela Palicka, PESEL: 73111199987
ul.
- Przeprowadź etap 2
Zgody 50, 18-400 Łomża
Wartość przedmiotu sporu: 90 000 zł
POZEW O ZACHOWEK
Wnoszę o:
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kwoty 90 000,00 zł wraz z ustawowymi
odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty;
– przeprowadzenie rozprawy pod nieobecność powódki;
– zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki kosztów postępowania. Oświadczam, że nie doszło do próby pozasądowego rozwiązania sporu, gdyż pozwana
kwestionuje prawo powódki do zachowku – twierdzi, że po zmarłym mężu powódce nie
należy się nic.
- Przeprowadź etap 3
Wymagane elementy toku według CKE:
5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
oraz o właściwej konstrukcji. 4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
albo rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo oraz o właściwej konstrukcji. 3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo.
- Przeprowadź etap 4
2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwiema kategoriami elementów
składowych albo rozwiązanie ze zrealizowaną w pełni jedną kategorią elementów
składowych. 1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną częściowo jedną kategorią elementów składowych. 0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanej kategorii elementów składowych albo brak
rozwiązania. Kategorie elementów składowych:
1) Właściwe podanie danych i nazw stron, nazwy pisma, nazwy wydziału sądu oraz miejsca
sądu.
- Przeprowadź etap 5
2) Właściwie podanie wartości przedmiotu sporu oraz nazwy szczebla sądu, żądania oraz
informacji o próbie pozasądowego rozwiązania sporu. Uwaga: Za właściwą konstrukcję uznaje się właściwe rozplanowanie pisma wraz z datą oraz
właściwą leksyką prawną.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 5 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
oraz o właściwej konstrukcji.
4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwiema kategoriami elementów składowych
albo rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo oraz o właściwej konstrukcji.
3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną jedną kategorią elementów składowych w pełni
i z jedną – częściowo.
2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwiema kategoriami elementów
składowych albo rozwiązanie ze zrealizowaną w pełni jedną kategorią elementów
składowych.
1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowaną częściowo jedną kategorią elementów składowych.
0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanej kategorii elementów składowych albo brak
rozwiązania.
Kategorie elementów składowych:
1) Właściwe podanie danych i nazw stron, nazwy pisma, nazwy wydziału sądu oraz miejsca
sądu.
2) Właściwie podanie wartości przedmiotu sporu oraz nazwy szczebla sądu, żądania oraz
informacji o próbie pozasądowego rozwiązania sporu.
Uwaga: Za właściwą konstrukcję uznaje się właściwe rozplanowanie pisma wraz z datą oraz
właściwą leksyką prawną.
Strona arkusza: 21
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.
Wiedza o społeczeństwie — odpowiedź według zasad CKE
Materiał 1. Wyniki wyborów do Sejmu RP z 2015 r.
wynik ogólnokrajowy wynik w okręgu nr 1
procent liczba procent liczba
głosów mandatów głosów mandatów
KW Prawo i Sprawiedliwość 37,58% 235 35,70% 6
KW Platforma Obywatelska RP 24,09% 138 25,24% 4
KW Wyborców Kukiz’15 8,81% 42 9,59% 1
KW Nowoczesna Ryszarda Petru 7,60% 28 7,15% 1
KKW Zjednoczona Lewica 7,55% 0 10,45% 0
KW Polskie Stronnictwo Ludowe 5,13% 16 3,89% 0
KW KORWiN 4,76% 0 4,32% 0
KW Partia Razem 3,62% 0 3,64% 0
pozostałe komitety wyborcze 0,87% 1 – –
Materiał 2. Wyniki wyborów do Senatu RP z 2015 r. – przynależność kandydatów, którzy
uzyskali mandaty, do komitetów wyborczych
Okręg nr 1 zaznaczono na mapie numerem.
wynik ogólnokrajowy wynik w okręgu nr 1
procent liczba procent
mandat
głosów mandatów głosów
KW Prawo i Sprawiedliwość 39,99% 61 36,93% tak
KW Platforma Obywatelska RP 28,85% 34 33,10% nie
KW Polskie Stronnictwo Ludowe 7,40% 1 6,54% nie
pozostałe komitety wyborcze 23,76% 4 23,43% nie
w tym KKW Zjednoczona Lewica 3,97% 0 16,67% nie
Materiał 3. Wyniki wyborów do Sejmu RP z 2023 r.
wynik ogólnokrajowy wynik w okręgu nr 1
procent liczba procent liczba
głosów mandatów głosów mandatów
KW Prawo i Sprawiedliwość 35,38% 194 34,80% 5
KKW Koalicja Obywatelska 30,70% 157 33,78% 5
KKW Trzecia Droga 14,40% 65 10,75% 1
KW Nowa Lewica 8,61% 26 9,51% 1
KW Konfederacja Wolność i Niepodległość 7,16% 18 6,33% 0
pozostałe komitety wyborcze 3,75% 0 4,83% 0
Materiał 4. Wyniki wyborów do Senatu RP z 2023 r. – przynależność kandydatów, którzy
uzyskali mandaty, do komitetów wyborczych
Okręg nr 1 zaznaczono na mapie numerem.
wynik ogólnokrajowy wynik w okręgu nr 1
procent liczba procent
mandat
głosów mandatów głosów
KW Prawo i Sprawiedliwość 34,81% 34 32,45% nie
KKW Koalicja Obywatelska 28,91% 41 – –
KKW Trzecia Droga 11,50% 11 – –
KW Nowa Lewica 5,29% 9 39,36% tak
pozostałe komitety wyborcze 18,65% 5 28,19% nie
KW Konfederacja 6,75% 0 – –
w
Wolność i Niepodległość
tym
KW Bezpartyjni Samorządowcy 4,91% 0 28,19% nie
Materiały 1–4 na podstawie: www.pkw.gov.pl
21. Scharakteryzuj systemy wyborcze obowiązujące w wyborach do Sejmu RP
– i w wyborach do Senatu RP oraz sformułuj argumenty i kontrargumenty do tezy:
6–7 Wybory większościowe mogą lepiej służyć reprezentacji grup mniejszościowych niż
wybory proporcjonalne.
Sprawdź odpowiedź
Wybory parlamentarne w Polsce odbywają się na ogół co 4 lata (inaczej jest, gdy zostanie
skrócona kadencja Sejmu RP), przy tym zawsze w tym samym dniu do obu izb. W obu
przypadkach wybory są powszechne – czynne prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem
wieku 18 lat. Są też bezpośrednie, choć polski Kodeks wyborczy przewiduje nietypowe formy
głosowania (np. przez pełnomocnika możliwe dla niepełnosprawnych). Wybory do każdej
z izb odbywają się w głosowaniu tajnym – zapewnione są odpowiednie warunki do
nieupubliczniania swojego wyboru. W wyborach do obu izb mamy równość formalną – każdy
wyborca ma jeden głos, wybory do Sejmu RP są też – inaczej niż te do Senatu RP – równe
materialnie (każdy głos powinien znaczyć tyle samo). W wyborach do Sejmu RP bierne
prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem wieku 21 lat, a do Senatu – 30 lat.
Wybory do Sejmu RP przeprowadzane są w 41 okręgach wielomandatowych, a głosy są
przeliczane na mandaty według systemu proporcjonalnego metodą d’Hondta w każdym
z okręgów. Ten system powoduje nadreprezentację silniejszych ugrupowań (szczególnie
widoczne przy PiS w 2015 r.), a niedoreprezentację mniejszych (szczególnie widoczne przy
PSL w 2015 r. czy Konfederacji w 2023 r.). Fakt, że średnio okręgi są 11-mandatowe także
nie sprzyja małym ugrupowaniom – widzimy, że ponad 6% wynik Konfederacji w okręgu
nr 1 nie przyniósł jej w tym okręgu mandatu. Kolejnym argumentem na rzecz tego, że system
nie sprzyja ugrupowaniom małym, jest próg wyborczy w skali kraju (5% dla partii, 8% dla
koalicji). Widzimy, że w obu wyborach tylko w 2015 r. jeden mandat został przydzielony bez
przekroczenia progu (przedstawicielowi mniejszości niemieckiej na Opolszczyźnie), a w 2015
r. nie udało się go osiągnąć koalicji Zjednoczona Lewica oraz ugrupowaniom KORWiN
i Razem (czyli rozpoznawalnym siłom – odpowiednio – prawicowym i lewicowym).
Wybory do Senatu RP są przeprowadzane w 100 okręgach jednomandatowych, przy tym
mandat uzyskuje ten kandydat, który uzyskał największą liczbę głosów (nie musi to być
większość bezwzględna). Widzimy, że w obu wyborach (z 2015 i 2023 r.) w okręgu nr 1 do
uzyskania mandatu wystarczyło niespełna 2/5 głosów. Wiadomo, że taki system sprzyja
ugruntowywaniu systemu dwupartyjnego czy dwublokowego (a nie – reprezentacji sił
mniejszych), co szczególnie widać w przypadku wyborów z 2015 r., w których dwie czołowe
siły uzyskały 95% mandatów (a w Sejmie RP – nieco ponad 80%). Z drugiej strony
kandydaci formujący własne komitety wyborcze uzyskali w Senacie RP 4 mandaty (2015 r.)
lub 5 mandatów (2023 r.). Na przykładzie wyborów z 2023 r. widzimy też, że w przypadku
Nowej Lewicy mniejszy odsetek głosów w skali kraju niż w wyborach do Sejmu RP umożliwił
uzyskanie większej procentowo reprezentacji. Przyczyna mogła tu leżeć w porozumiewaniu
się jeszcze przed wyborami ugrupowań, które potem utworzyły koalicję (w okręgu nr 1
zwyciężył kandydat NL, ale pozostałe siły przyszłej koalicji nie wystawiły tam kandydatów).
Podobne do NL rezultaty w skali kraju Bezpartyjnych Samorządowców, a nieco większe –
Konfederacji nie dały tym siłom żadnego mandatu.
Wydaje się, że przytoczono argumenty i kontrargumenty do tezy z materiału 5. Na ich
podstawie trudno jednak stwierdzić, by główną cechą systemu wyborów do Senatu RP była
reprezentacja grup mniejszościowych.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wybory parlamentarne w Polsce odbywają się na ogół co 4 lata (inaczej jest, gdy zostanie
skrócona kadencja Sejmu RP), przy tym zawsze w tym samym dniu do obu izb. W obu
przypadkach wybory są powszechne – czynne prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem
wieku 18 lat. Są też bezpośrednie, choć polski Kodeks wyborczy przewiduje nietypowe formy
głosowania (np. przez pełnomocnika możliwe dla niepełnosprawnych). Wybory do każdej
z izb odbywają się w głosowaniu tajnym – zapewnione są odpowiednie warunki do
nieupubliczniania swojego wyboru. W wyborach do obu izb mamy równość formalną – każdy
wyborca ma jeden głos, wybory do Sejmu RP są też – inaczej niż te do Senatu RP – równe
materialnie (każdy głos powinien znaczyć tyle samo). W wyborach do Sejmu RP bierne
prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem wieku 21 lat, a do Senatu – 30 lat.
- Przeprowadź etap 2
Wybory do Sejmu RP przeprowadzane są w 41 okręgach wielomandatowych, a głosy są
przeliczane na mandaty według systemu proporcjonalnego metodą d’Hondta w każdym
z okręgów. Ten system powoduje nadreprezentację silniejszych ugrupowań (szczególnie
widoczne przy PiS w 2015 r.), a niedoreprezentację mniejszych (szczególnie widoczne przy
PSL w 2015 r. czy Konfederacji w 2023 r.). Fakt, że średnio okręgi są 11-mandatowe także
nie sprzyja małym ugrupowaniom – widzimy, że ponad 6% wynik Konfederacji w okręgu
nr 1 nie przyniósł jej w tym okręgu mandatu. Kolejnym argumentem na rzecz tego, że system
nie sprzyja ugrupowaniom małym, jest próg wyborczy w skali kraju (5% dla partii, 8% dla
koalicji).
- Przeprowadź etap 3
Widzimy, że w obu wyborach tylko w 2015 r. jeden mandat został przydzielony bez
przekroczenia progu (przedstawicielowi mniejszości niemieckiej na Opolszczyźnie), a w 2015
r. nie udało się go osiągnąć koalicji Zjednoczona Lewica oraz ugrupowaniom KORWiN
i Razem (czyli rozpoznawalnym siłom – odpowiednio – prawicowym i lewicowym). Wybory do Senatu RP są przeprowadzane w 100 okręgach jednomandatowych, przy tym
mandat uzyskuje ten kandydat, który uzyskał największą liczbę głosów (nie musi to być
większość bezwzględna). Widzimy, że w obu wyborach (z 2015 i 2023 r.) w okręgu nr 1 do
uzyskania mandatu wystarczyło niespełna 2/5 głosów. Wiadomo, że taki system sprzyja
ugruntowywaniu systemu dwupartyjnego czy dwublokowego (a nie – reprezentacji sił
mniejszych), co szczególnie widać w przypadku wyborów z 2015 r., w których dwie czołowe
siły uzyskały 95% mandatów (a w Sejmie RP – nieco ponad 80%).
- Przeprowadź etap 4
Z drugiej strony
kandydaci formujący własne komitety wyborcze uzyskali w Senacie RP 4 mandaty (2015 r.)
lub 5 mandatów (2023 r.). Na przykładzie wyborów z 2023 r. widzimy też, że w przypadku
Nowej Lewicy mniejszy odsetek głosów w skali kraju niż w wyborach do Sejmu RP umożliwił
uzyskanie większej procentowo reprezentacji. Przyczyna mogła tu leżeć w porozumiewaniu
się jeszcze przed wyborami ugrupowań, które potem utworzyły koalicję (w okręgu nr 1
zwyciężył kandydat NL, ale pozostałe siły przyszłej koalicji nie wystawiły tam kandydatów). Podobne do NL rezultaty w skali kraju Bezpartyjnych Samorządowców, a nieco większe –
Konfederacji nie dały tym siłom żadnego mandatu. Wydaje się, że przytoczono argumenty i kontrargumenty do tezy z materiału 5. Na ich
podstawie trudno jednak stwierdzić, by główną cechą systemu wyborów do Senatu RP była
reprezentacja grup mniejszościowych.
- Przeprowadź etap 5
Wymagane elementy toku według CKE:
7 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej
formie, strukturze i logice wywodu. 6 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze
zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu. 5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni
i z dwoma – częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu. 4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie
ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze
i logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu
w pełni i z dwoma – częściowo.
3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO
rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym –
częściowo. 2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO
rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu. 1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu. 0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania. Aspekty tematu:
1) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Sejmu RP;
2) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Senatu RP;
3) sformułowanie argumentów i kontrargumentów do tezy.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 7 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
7 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej
formie, strukturze i logice wywodu.
6 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu ALBO rozwiązanie ze
zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.
5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni
i z dwoma – częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.
4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu ALBO rozwiązanie
ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze
i logice wywodu, ALBO rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu
w pełni i z dwoma – częściowo.
3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu ALBO
rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym –
częściowo.
2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu ALBO
rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.
1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.
0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu ALBO brak rozwiązania.
Aspekty tematu:
1) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Sejmu RP;
2) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Senatu RP;
3) sformułowanie argumentów i kontrargumentów do tezy.
Strona arkusza: 26
Po zapoznaniu się z zestawieniami (1–4) scharakteryzuj systemy wyborcze obowiązujące w wyborach do Sejmu RP i w wyborach do Senatu RP oraz sformułuj argumenty i kontrargumenty do tezy: „Wybory większościowe mogą lepiej służyć reprezentacji grup mniejszościowych niż wybory proporcjonalne”.
W zestawieniach 1–4 użyto następujących skrótów przy prezentacji wyników:
k% – procent głosów w skali kraju
km. – liczba mandatów w skali kraju
o1% – procent głosów w okręgu nr 1
o1m. – liczba mandatów w okręgu nr 1
Zestawienie 1. Wyniki wyborów do Sejmu RP z 2015 r.
W zestawieniu użyto następujących skrótów dla komitetów wyborczych:
PiS – KW Prawo i Sprawiedliwość
PO – KW Platforma Obywatelska RP
Kukiz – KW Wyborców Kukiz’15
Now. – KW Nowoczesna Ryszarda Petru
Lewica – KKW Zjednoczona Lewica
PSL – KW Polskie Stronnictwo Ludowe
Korwin – KW KORWiN
Razem – KW Partia Razem
poz. – pozostałe komitety wyborcze
k% km. o1% o1m.
PiS 37,9 235 35,7 6
PO 24,0 138 25,2 4
Kukiz 8,8 42 9,6 1
Now. 7,6 28 7,2 1
Lewica 7,6 0 10,4 0
PSL 5,1 16 3,9 0
Korwin 4,8 0 4,3 0
Razem 3,6 0 3,6 0
poz. 0,9 1 – –
Zestawienie 2. Wyniki wyborów do Senatu RP z 2015 r.
W zestawieniu użyto następujących skrótów dla komitetów wyborczych:
PiS – KW Prawo i Sprawiedliwość
PO – KW Platforma Obywatelska RP
Lewica – KKW Zjednoczona Lewica
PSL – KW Polskie Stronnictwo Ludowe
poz. – pozostałe komitety wyborcze
k% km. o1% o1m.
PiS 40,0 61 36,9 1
PO 28,9 34 33,1 0
PSL 7,4 1 6,5 0
Lewica 4,0 0 16,7 0
poz. 19,8 4 6,8 0
Zestawienie 3. Wyniki wyborów do Sejmu RP z 2023 r.
W zestawieniu użyto następujących skrótów dla komitetów wyborczych:
PiS – KW Prawo i Sprawiedliwość
KO – KKW Koalicja Obywatelska
TD – KKW Trzecia Droga
Lewica – KW Nowa Lewica
Konf. – KW Konfederacja Wolność i Niepodległość
poz. – pozostałe komitety wyborcze
k% km. o1% o1m.
PiS 35,4 194 34,8 5
KO 30,7 157 33,8 5
TD 14,4 65 10,8 1
Lewica 8,6 26 9,5 1
Konf. 7,2 18 6,3 0
poz. 3,8 0 4,8 0
Zestawienie 4. Wyniki wyborów do Senatu RP z 2023 r.
W zestawieniu użyto następujących skrótów dla komitetów wyborczych:
PiS – KW Prawo i Sprawiedliwość
KO – KKW Koalicja Obywatelska
TD – KKW Trzecia Droga
Lewica – KW Nowa Lewica
Konf. – KW Konfederacja Wolność i Niepodległość
BS – KW Bezpartyjni Samorządowcy
poz. – pozostałe komitety wyborcze
k% km. o1% o1m.
PiS 34,8 34 32,5 0
KO 28,9 41 – –
TD 11,5 11 – –
Lewica 5,3 9 39,4 1
Konf. 6,7 0 – –
BS 4,9 0 28,2 0
poz. 7,0 5 – –
Sprawdź odpowiedź
Wybory parlamentarne w Polsce odbywają się na ogół co 4 lata (inaczej jest, gdy zostanie
skrócona kadencja Sejmu RP), przy tym zawsze w tym samym dniu do obu izb. W obu
przypadkach wybory są powszechne – czynne prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem
wieku 18 lat. Są też bezpośrednie, choć polski Kodeks wyborczy przewiduje nietypowe formy
głosowania (np. przez pełnomocnika możliwe dla niepełnosprawnych). Wybory do każdej
z izb odbywają się w głosowaniu tajnym – zapewnione są odpowiednie warunki do
nieupubliczniania swojego wyboru. W wyborach do obu izb mamy równość formalną – każdy
wyborca ma jeden głos, wybory do Sejmu RP są też – inaczej niż te do Senatu RP – równe
materialnie (każdy głos powinien znaczyć tyle samo). W wyborach do Sejmu RP bierne
prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem wieku 21 lat, a do Senatu – 30 lat.
Wybory do Sejmu RP przeprowadzane są w 41 okręgach wielomandatowych, a głosy są
przeliczane na mandaty według systemu proporcjonalnego metodą d’Hondta w każdym
z okręgów. Ten system powoduje nadreprezentację silniejszych ugrupowań (szczególnie
widoczne przy PiS w 2015 r.), a niedoreprezentację mniejszych (szczególnie widoczne przy
PSL w 2015 r. czy Konfederacji w 2023 r.). Fakt, że średnio okręgi są 11-mandatowe także
nie sprzyja małym ugrupowaniom – widzimy, że ponad 6% wynik Konfederacji w okręgu
nr 1 nie przyniósł jej w tym okręgu mandatu. Kolejnym argumentem na rzecz tego, że system
nie sprzyja ugrupowaniom małym, jest próg wyborczy w skali kraju (5% dla partii, 8% dla
koalicji). Widzimy, że w obu wyborach tylko w 2015 r. jeden mandat został przydzielony bez
przekroczenia progu (przedstawicielowi mniejszości niemieckiej na Opolszczyźnie), a w 2015
r. nie udało się go osiągnąć koalicji Zjednoczona Lewica oraz ugrupowaniom KORWiN
i Razem (czyli rozpoznawalnym siłom – odpowiednio – prawicowym i lewicowym).
Wybory do Senatu RP są przeprowadzane w 100 okręgach jednomandatowych, przy tym
mandat uzyskuje ten kandydat, który uzyskał największą liczbę głosów (nie musi to być
większość bezwzględna). Widzimy, że w obu wyborach (z 2015 i 2023 r.) w okręgu nr 1 do
uzyskania mandatu wystarczyło niespełna 2/5 głosów. Wiadomo, że taki system sprzyja
ugruntowywaniu systemu dwupartyjnego czy dwublokowego (a nie – reprezentacji sił
mniejszych), co szczególnie widać w przypadku wyborów z 2015 r., w których dwie czołowe
siły uzyskały 95% mandatów (a w Sejmie RP – nieco ponad 80%). Z drugiej strony
kandydaci formujący własne komitety wyborcze uzyskali w Senacie RP 4 mandaty (2015 r.)
lub 5 mandatów (2023 r.). Na przykładzie wyborów z 2023 r. widzimy też, że w przypadku
Nowej Lewicy mniejszy odsetek głosów w skali kraju niż w wyborach do Sejmu RP umożliwił
uzyskanie większej procentowo reprezentacji. Przyczyna mogła tu leżeć w porozumiewaniu
się jeszcze przed wyborami ugrupowań, które potem utworzyły koalicję (w okręgu nr 1
zwyciężył kandydat NL, ale pozostałe siły przyszłej koalicji nie wystawiły tam kandydatów).
Podobne do NL rezultaty w skali kraju Bezpartyjnych Samorządowców, a nieco większe –
Konfederacji nie dały tym siłom żadnego mandatu.
Wydaje się, że przytoczono argumenty i kontrargumenty do tezy z materiału 5. Na ich
podstawie trudno jednak stwierdzić, by główną cechą systemu wyborów do Senatu RP była
reprezentacja grup mniejszościowych.
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj instytucję i normę
Ustal, jakiego pojęcia, organu, procedury albo przepisu dotyczy zadanie. Zastosuj właściwą regułę do danych ze źródła i uzasadnij rozstrzygnięcie konkretną przesłanką, nie samą opinią.
- Przeprowadź etap 1
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Wybory parlamentarne w Polsce odbywają się na ogół co 4 lata (inaczej jest, gdy zostanie
skrócona kadencja Sejmu RP), przy tym zawsze w tym samym dniu do obu izb. W obu
przypadkach wybory są powszechne – czynne prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem
wieku 18 lat. Są też bezpośrednie, choć polski Kodeks wyborczy przewiduje nietypowe formy
głosowania (np. przez pełnomocnika możliwe dla niepełnosprawnych). Wybory do każdej
z izb odbywają się w głosowaniu tajnym – zapewnione są odpowiednie warunki do
nieupubliczniania swojego wyboru. W wyborach do obu izb mamy równość formalną – każdy
wyborca ma jeden głos, wybory do Sejmu RP są też – inaczej niż te do Senatu RP – równe
materialnie (każdy głos powinien znaczyć tyle samo). W wyborach do Sejmu RP bierne
prawo wyborcze ograniczone jest cenzusem wieku 21 lat, a do Senatu – 30 lat.
- Przeprowadź etap 2
Wybory do Sejmu RP przeprowadzane są w 41 okręgach wielomandatowych, a głosy są
przeliczane na mandaty według systemu proporcjonalnego metodą d’Hondta w każdym
z okręgów. Ten system powoduje nadreprezentację silniejszych ugrupowań (szczególnie
widoczne przy PiS w 2015 r.), a niedoreprezentację mniejszych (szczególnie widoczne przy
PSL w 2015 r. czy Konfederacji w 2023 r.). Fakt, że średnio okręgi są 11-mandatowe także
nie sprzyja małym ugrupowaniom – widzimy, że ponad 6% wynik Konfederacji w okręgu
nr 1 nie przyniósł jej w tym okręgu mandatu. Kolejnym argumentem na rzecz tego, że system
nie sprzyja ugrupowaniom małym, jest próg wyborczy w skali kraju (5% dla partii, 8% dla
koalicji).
- Przeprowadź etap 3
Widzimy, że w obu wyborach tylko w 2015 r. jeden mandat został przydzielony bez
przekroczenia progu (przedstawicielowi mniejszości niemieckiej na Opolszczyźnie), a w 2015
r. nie udało się go osiągnąć koalicji Zjednoczona Lewica oraz ugrupowaniom KORWiN
i Razem (czyli rozpoznawalnym siłom – odpowiednio – prawicowym i lewicowym). Wybory do Senatu RP są przeprowadzane w 100 okręgach jednomandatowych, przy tym
mandat uzyskuje ten kandydat, który uzyskał największą liczbę głosów (nie musi to być
większość bezwzględna). Widzimy, że w obu wyborach (z 2015 i 2023 r.) w okręgu nr 1 do
uzyskania mandatu wystarczyło niespełna 2/5 głosów. Wiadomo, że taki system sprzyja
ugruntowywaniu systemu dwupartyjnego czy dwublokowego (a nie – reprezentacji sił
mniejszych), co szczególnie widać w przypadku wyborów z 2015 r., w których dwie czołowe
siły uzyskały 95% mandatów (a w Sejmie RP – nieco ponad 80%).
- Przeprowadź etap 4
Z drugiej strony
kandydaci formujący własne komitety wyborcze uzyskali w Senacie RP 4 mandaty (2015 r.)
lub 5 mandatów (2023 r.). Na przykładzie wyborów z 2023 r. widzimy też, że w przypadku
Nowej Lewicy mniejszy odsetek głosów w skali kraju niż w wyborach do Sejmu RP umożliwił
uzyskanie większej procentowo reprezentacji. Przyczyna mogła tu leżeć w porozumiewaniu
się jeszcze przed wyborami ugrupowań, które potem utworzyły koalicję (w okręgu nr 1
zwyciężył kandydat NL, ale pozostałe siły przyszłej koalicji nie wystawiły tam kandydatów). Podobne do NL rezultaty w skali kraju Bezpartyjnych Samorządowców, a nieco większe –
Konfederacji nie dały tym siłom żadnego mandatu. Wydaje się, że przytoczono argumenty i kontrargumenty do tezy z materiału 5. Na ich
podstawie trudno jednak stwierdzić, by główną cechą systemu wyborów do Senatu RP była
reprezentacja grup mniejszościowych.
- Przeprowadź etap 5
Wymagane elementy toku według CKE:
7 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej
formie, strukturze i logice wywodu. 6 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu albo rozwiązanie ze
zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu. 5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo albo rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni i z dwoma
– częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu. 4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu albo rozwiązanie
ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze
i logice wywodu, albo rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu
w pełni i z dwoma – częściowo.
3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu albo
rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym –
częściowo. 2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu albo
rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu. 1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu. 0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu albo brak rozwiązania. Aspekty tematu:
1) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Sejmu RP;
2) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Senatu RP;
3) sformułowanie argumentów i kontrargumentów do tezy.
- Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania
Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 7 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.
Odpowiedź intuicyjna bez wskazania przesłanki prawnej lub politologicznej albo pomylenie kompetencji różnych organów.
Punktowanie i źródło
7 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu oraz o właściwej
formie, strukturze i logice wywodu.
6 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu albo rozwiązanie ze
zrealizowanymi w pełni trzema aspektami tematu.
5 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi dwoma aspektami tematu w pełni i z jednym –
częściowo albo rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem w pełni i z dwoma
– częściowo oraz o właściwej formie, strukturze i logice wywodu.
4 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi w pełni dwoma aspektami tematu albo rozwiązanie
ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu oraz o właściwej strukturze
i logice wywodu, albo rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu
w pełni i z dwoma – częściowo.
3 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo trzema aspektami tematu albo
rozwiązanie ze zrealizowanym jednym aspektem tematu w pełni i z jednym –
częściowo.
2 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanymi częściowo dwoma aspektami tematu albo
rozwiązanie ze zrealizowanym w pełni jednym aspektem tematu.
1 pkt – rozwiązanie ze zrealizowanym częściowo jednym aspektem tematu.
0 pkt – rozwiązanie bez zrealizowanego aspektu tematu albo brak rozwiązania.
Aspekty tematu:
1) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Sejmu RP;
2) charakterystyka systemu wyborczego w wyborach do Senatu RP;
3) sformułowanie argumentów i kontrargumentów do tezy.
Strona arkusza: 24
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.