Język hiszpański 2025 — poziom rozszerzony — część 3

1. Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język hiszpański — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. Sprawdź model odpowiedzi

   Zadanie 10.
   Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
   do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
   w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.

   1. Czy wskazane jest, aby zapytać osobę, której chcemy coś podarować (np. z okazji
   urodzin), o to, jaki prezent chciałaby dostać? Napisz rozprawkę, w której przedstawisz
   wady i zalety takiego rozwiązania.

   2. Jesteś właśnie po lekturze artykułu, którego autor podważał zasadność uczenia się
   języków obcych w dobie powszechnie dostępnych programów elektronicznych służących
   do tłumaczenia tekstów (np. aplicación de traducción automática). Napisz list do redakcji,
   w którym wyjaśnisz, dlaczego nie zgadzasz się z autorem artykułu, oraz opiszesz
   sytuację, w której posłużenie się przez Ciebie translatorem stało się przyczyną
   nieporozumienia.

   Wymagania ogólne
   I. Znajomość środków językowych.
   Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
   w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
   III. Tworzenie wypowiedzi.
   Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
   spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
   IV. Reagowanie na wypowiedzi.
   Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
   sytuacjach […].

   Wymagania szczegółowe (rozprawka)
   I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
   w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
   V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
   rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
   V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
   V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.

   Wymagania szczegółowe (list)
   I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
   w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
   V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
   V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
   V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
   V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
   VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.

   Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
   • zgodność z poleceniem
   • spójność i logika wypowiedzi
   • zakres środków językowych
   • poprawność środków językowych.

   Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)

   W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
   formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.

   Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
   zgodnie z TABELĄ A.

   TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
   Elementy treści 2 1 0
   teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
   zgodna z tematem np.
   ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
   przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
   w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
   w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
   – teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
   R*
   tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
   z argumentacją – teza niejasna, trudna do
   przedstawioną w rozwinięciu wskazania

   wstęp niekomunikatywny
   W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
   1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
   Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
   i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
   do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
   rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
   A*
   wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
   czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
   pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
   odbiegające od tematu
   wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
   z tematem i treścią np.
   wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
   wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
   pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
   L*
   – cel nie jest określony jasno
   – wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
   z treścią listu (np. zapowiada
   poparcie, a opisuje
   argumenty przeciwne)

   wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
   2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
   Pierwszy pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
   element tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
   R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
   A szczegółowo żadnego nie określenie, nie rozwijając go/jej
   L omówiona) rozwijając/uzasadniając;
   3. – zdający odnosi się do 1-2 wypowiedź nie jest komunikatywna
   Drugi element aspektów i omawia je niezbyt
   tematu szczegółowo wypowiedź nie jest związana
   z tematem / nie realizuje elementu
   zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
   z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
   treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
   jeżeli zdający
   powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
   4.
   czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
   Podsumowanie:
   słowami z treścią wypowiedzi
   właściwe R
   zakończenie znacznie odbiega od
   i adekwatne A
   zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
   do tematu L
   schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
   zakończenie
   np. ogranicza się do
   wypowiedzi
   przeformułowania tezy

   zdający powtarza wstęp
   w zasadzie tymi samymi
   słowami
   5. wypowiedź nie
   wypowiedź zawiera dłuższy
   Fragmenty R zawiera fragmentów
   fragment / nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
   odbiegające od A odbiegających od
   fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
   tematu i/lub L tematu i/lub nie na
   od tematu i/lub nie na temat
   nie na temat temat

   * R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny

   Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
   zgodnie z TABELĄ B.

   TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy

   Elementy formy Forma 1 0
   1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
   wypowiedź nie spełnia
   Elementy A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych dla
   charakterystyczne
   wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający poziomu 1.
   dla formy L
   i odpowiedni zwrot kończący
   R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
   2.
   A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
   Kompozycja
   L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
   R wypowiedź nie spełnia
   3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
   A warunków określonych dla
   Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
   L poziomu 1.
   R wypowiedź nie spełnia
   4.
   A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
   Długość pracy
   L poziomu 1.

   Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
   podkryterium.

   Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
   elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.

   TABELA C

   Elementy Elementy formy
   treści 4–3 2–1 0
   10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
   8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
   6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
   4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
   2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
   0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt

   Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
   oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.

   Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy

   ROZPRAWKA

   Temat

   Czy wskazane jest, aby zapytać osobę, której chcemy coś podarować (np. z okazji
   urodzin), o to, jaki prezent chciałaby dostać? Napisz rozprawkę, w której przedstawisz
   wady i zalety takiego rozwiązania.

   Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
   przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
   Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
   sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
   zakończeniem.

   Dobrze napisana rozprawka:
   • zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
   oczekiwaną strukturę rozprawki
   • w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
   przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
   • zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
   • charakteryzuje się stylem formalnym.

   Teza

   1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
   w niej do następującej kwestii: czy powinno się zapytać osobę, której chcemy coś
   podarować, o to, co chciałaby otrzymać w prezencie. Zdający musi też stwierdzić,
   że w pracy będą rozpatrywane wady i zalety takiego rozwiązania (wymaga tego ten typ
   rozprawki).
   2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, tj. wskazywać, że prezentowane
   będą wady i zalety. Na przykład: Preguntarle a la persona a la que queremos obsequiar
   qué regalo le gustaría recibir es una buena solución, pero también tiene sus
   desventajas.
   3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. ¿Es una buena
   idea preguntar a la persona que celebra su cumpleaños o el día de su santo qué regalo
   le gustaría recibir?, to uznaje się ją za odbiegającą od tematu. Wyjątkiem jest sytuacja,
   gdy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą rozpatrywane wady i zalety, np. ¿Cuáles
   son los aspectos positivos y negativos de preguntarle a un familiar o a un amigo nuestro
   qué desea recibir de regalo?
   4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki jest poważną usterką
   w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
   rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0.
   (rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
   5. Teza jest kwalifikowana jako „nie w pełni zgodna z argumentacją przedstawioną
   w rozwinięciu”, jeśli zdający uwzględnia w tezie oba elementy tematu (wady i zalety),
   a w rozwinięciu omawia tylko jeden z nich.
   6. Użycie zwrotów typu En mi opinión…, A mi parecer… nie wpływa na obniżenie jakości
   tezy w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
   zjawiska.
   7. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że coraz częściej
   pytamy osoby, którym chcemy coś podarować, o to, co chciałyby dostać w prezencie,
   nie jest tezą.
   8. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność
   z rozwinięciem wypowiedzi.
   9. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne (np. relajo zamiast regalo), jest
   kwalifikowana jako niezgodna z tematem.
   10. Teza, w której komunikacja jest zakłócona w kluczowych elementach, jest kwalifikowana
   na poziom niższy.
   11. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna
   do wskazania.

   Preguntar a alguien qué quiere recibir teza zgodna z tematem, zapowiada
   por su cumpleaños o otra ocasión es buena idea, oczekiwaną strukturę rozprawki
   pero hay situaciones en los que esta pregunta
   puede resultar inoportuna.
   En mi opinión, no está mal preguntar a una persona teza odbiegająca od tematu (teza
   qué regalo desea recibir, sobre todo cuando jednostronna)
   no conocemos sus gustos.
   No es fácil elegir regalo. En esta situación, algunos brak tezy
   preguntan la persona que celebra, por ejemplo,
   sus cumpleaños qué quiere recibir.
   Comprar regalos tiene sus ventajas, pero también teza niezgodna z tematem
   sus desventajas.

   Przykłady podane w powyższej tabeli zaczerpnięto z prac absolwentów. Zachowano
   w nich błędy.

   Elementy tematu

   Elementami są: (1) wady i (2) zalety zadania pytania osobie, której chcemy coś podarować,
   co chciałaby otrzymać w prezencie.
   Dobre i złe strony mogą być przedstawione zarówno z punktu widzenia osoby
   obdarowywanej, jak i obdarowującej.

   (1) wady
   − brak elementu zaskoczenia (prezent nie jest niespodzianką)
   − możliwość urażenia osoby obdarowywanej
   − niemożność spełnienia oczekiwań osoby obdarowywanej (np. prezent przekraczający
   nasze możliwości finansowe)
   − niezgodne z naszymi przekonaniami oczekiwania osoby obdarowywanej (np. prezent
   wykonany z materiałów nieekologicznych, szkodliwy dla zdrowia itp.)
   − trudności w nabyciu prezentu (np. mała dostępność)

   (2) zalety
   − obopólne zadowolenie (osoby obdarowywanej i obdarowującej, brak rozczarowania)
   − „trafienie” w gust i/lub oczekiwania osoby obdarowywanej
   − uniknięcie sytuacji podarowania kolejnego identycznego prezentu lub rzeczy już
   posiadanej przez osobę obdarowywaną
   − ułatwienie osobie obdarowującej poszukiwania prezentu (np. oszczędność czasu)

   Akceptuje się wypowiedź, w której zdający podaje wady i zalety niepytania osoby, której
   pragniemy coś podarować, o to, co chciałaby otrzymać w prezencie („lustrzane odbicie”
   tematu).

   Zgodność z tematem

   Czy wskazane jest, aby zapytać osobę, której chcemy coś podarować
   „główka” tematu
   (np. z okazji urodzin), o to, jaki prezent chciałaby dostać? Napisz rozprawkę,
   w której przedstawisz wady i zalety takiego rozwiązania.
   elementy tematu

   X
   C
   A gg Y
   D
   B

   fragmenty nie na temat

   fragmenty odbiegające od tematu

   1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
   • ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
   • ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
   − charakterystyka różnych rodzajów upominków/prezentów
   − rady dotyczące sposobów nabywania prezentów.
   Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
   2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
   • luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
   tematu (X, Y), np.
   − opis tradycji związanych z wręczaniem prezentów (np. Walentynki, Mikołajki)
   − prezenty jako przejaw konsumpcjonizmu.
   Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
   występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
   w Tabeli A.
   3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
   • w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
   − rozważania na temat zasadności organizowania uroczystości takich jak wesela,
   urodziny, imieniny itp. bez nawiązania do prezentów
   − wady i zalety sklepów stacjonarnych/internetowych bez nawiązania do prezentów.
   Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
   na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
   w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
   językowych.

   4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
   za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
   uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
   5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego
   dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
   kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
   6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
   fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
   Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz
   częścią wstępu/zakończenia.
   7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
   z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
   oceniana jest na 0.
   8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
   9. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

   Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
   1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
   z rozwinięciem wypowiedzi.
   2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
   z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
   akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

   Przykład schematycznego zakończenia Przykład zakończenia znacznie
   rozprawki odbiegającego od tematu
   En conclusión, preguntar a alguien
   Mis argumentos demuestran que no es
   qué le gustaría recibir de regalo tiene tanto
   aconsejable regalar mascotas.
   ventajas como desventajas.

   LIST FORMALNY

   Temat

   Jesteś właśnie po lekturze artykułu, którego autor podważał zasadność uczenia się
   języków obcych w dobie powszechnie dostępnych programów elektronicznych służących
   do tłumaczenia tekstów (np. aplicación de traducción automática). Napisz list do redakcji,
   w którym wyjaśnisz, dlaczego nie zgadzasz się z autorem artykułu, oraz opiszesz sytuację,
   w której posłużenie się przez Ciebie translatorem stało się przyczyną nieporozumienia.

   List formalny jest napisany w odpowiedzi na sytuację określoną w zadaniu egzaminacyjnym.
   List może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji itp.

   Dobrze napisany list formalny:
   • zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany
   • omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny
   • zawiera elementy typowe dla formy, w tym odpowiedni zwrot rozpoczynający
   i odpowiedni zwrot kończący.

   Wstęp
   1. Wstęp musi zawierać cel/powód napisania listu zgodny z tematem. Zdający powinien
   na przykład wyrazić chęć podzielenia się swoimi wrażeniami/spostrzeżeniami/uwagami
   dotyczącymi przeczytanego artykułu, zasygnalizować swój sprzeciw wobec argumentów
   przedstawionych przez autora artykułu itp.
   2. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien nawiązać w nim do treści
   przeczytanego artykułu, np. potrzeby (lub braku potrzeby) uczenia się języków obcych,
   dostępności narzędzi elektronicznych ułatwiających komunikację, niedoskonałości
   translatorów itp.
   3. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do elementów tematu.
   4. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do zagadnienia
   przedstawionego w temacie.

   Elementy tematu

   Elementami są: (1) uzasadnienie, dlaczego autor artykułu jest w błędzie, twierdząc,
   że w dobie powszechnie dostępnych programów elektronicznych służących do tłumaczenia
   tekstów nie jest potrzebna znajomość języków obcych (2) opis sytuacji, w której posłużenie
   się przez piszącego translatorem stało się przyczyną nieporozumienia.

   (1) uzasadnienie, dlaczego autor artykułu jest w błędzie, twierdząc, że w dobie
   powszechnie dostępnych programów elektronicznych służących do tłumaczenia
   tekstów nie jest konieczna znajomość języków obcych

   W swojej pracy zdający powinien uzasadnić potrzebę uczenia się języków obcych pomimo
   istnienia programów elektronicznych służących do tłumaczenia tekstów.

   Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
   − możliwości podjęcia prostej, szybkiej, spontanicznej rozmowy
   − odbioru/rozumienia otoczenia podczas pobytu w danym kraju (np. rozumienie napisów
   ostrzegawczych, informacyjnych, tekstów reklamowych)
   − lepszego poznania mentalności mieszkańców danego kraju
   − wad/niedoskonałości translatorów w powiązaniu z uczeniem się języków obcych.

   Akceptuje się argumenty, które odnoszą się do negatywnego wpływu artykułu na motywacje
   ludzi do uczenia się języków obcych, pod warunkiem że zdający poda przynajmniej jeden
   argument uzasadniający potrzebę uczenia się języków obcych.

   Jeśli zdający opisuje swoje doświadczenia związane z nauką języków obcych,
   ale nie uzasadnia, dlaczego znajomość tych języków jest dla niego ważna / jest mu
   potrzebna, to taka realizacja pierwszego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0.

   Jeśli zdający jedynie wspomina, że uczenie się języków obcych jest potrzebne lub że autor
   artykułu jest w błędzie, ale nie podaje uzasadnienia, to taka realizacja pierwszego elementu
   tematu jest kwalifikowana na poziom 0.

   (2) opis sytuacji, w której posłużenie się przez piszącego translatorem stało się
   przyczyną nieporozumienia

   Aby drugi element tematu został uznany za zrealizowany, wymagane jest, aby zdający opisał
   swoje konkretne negatywne doświadczenie związane z korzystaniem z translatora, którego
   bezpośrednim skutkiem było nieporozumienie, czyli pomyłka lub spór wynikłe
   z niewłaściwego zrozumienia czegoś (np. wyrazu/wyrażenia).

   Realizacja tego elementu tematu jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1, jeżeli zdający
   opisał swoje konkretne negatywne doświadczenie związane z korzystaniem z translatora bez
   nawiązania do nieporozumienia.

   Akceptuje się wypowiedź, w której zdający opisuje doświadczenie innej osoby.

   Zgodność z tematem

   Jesteś właśnie po lekturze artykułu, którego autor podważał zasadność uczenia
   się języków obcych w dobie powszechnie dostępnych programów elektronicznych „główka” tematu
   służących do tłumaczenia tekstów (np. aplicación de traducción automática).
   Napisz list do redakcji, w którym wyjaśnisz,

   dlaczego nie zgadzasz się z autorem artykułu, oraz
   element 1.

   opiszesz sytuację, w której posłużenie się przez Ciebie
   translatorem stało się przyczyną nieporozumienia.
   element 2.

   1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
   • ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
   • ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
   − opinia odnosząca się do stylu i/lub sposobu ujęcia tematu przez autora artykułu
   − okoliczności zapoznania się z treścią artykułu.
   Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
   2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
   • luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
   tematu (X, Y), np.
   − krytyka innego artykułu tego samego autora dotyczącego tematu niezwiązanego
   z nauką języków obcych i translatorów, np. czytelnictwa.
   Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
   występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
   w Tabeli A.
   3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
   • w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
   − biografia znanego dziennikarza.
   Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
   na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
   w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
   językowych.
   4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
   za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
   uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
   5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego
   dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
   kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
   6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
   fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
   Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz
   częścią wstępu/zakończenia.

   7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
   z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
   oceniana jest na 0.
   8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
   pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
   9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

   Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
   Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
   z rozwinięciem wypowiedzi.

   Elementy charakterystyczne dla formy
   List formalny musi zawierać odpowiedni zwrot rozpoczynający, np. Estimado señor /
   Estimada señora, i kończący, np. Atentamente / Saludos cordiales. Jeśli zdający stosuje
   zwrot rozpoczynający typu: Querido Director / Hola / Buenos días lub zwrot kończący typu:
   Besos / Hasta luego, to taka realizacja elementu charakterystycznego dla formy jest
   kwalifikowana na poziom 0.

   Spójność i logika wypowiedzi

   W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
   wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
   (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami
   i nie zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.

   Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice
   2 pkt
   na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
   Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
   1 pkt
   na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
   Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
   0 pkt
   na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

   Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
   jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
   przyznaje się 0 punktów.

   Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi

   1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
   • braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
   wcześniej wspomniane
   • nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
   („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
   • błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji,
   np. sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst

   • przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
   rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
   taką właśnie realizację danego podpunktu).
   2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
   i logikę wypowiedzi.
   3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
   2 punkty w tym kryterium.
   4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
   czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
   i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
   większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
   i logiki i/lub przekazania komunikatu.
   5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
   braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
   sprzeczne z zasadami logiki.
   6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
   zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
   komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
   językowe.
   7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
   niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
   pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
   zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

   Zakres środków językowych

   W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
   środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.

   szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
   3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
   językowych
   zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
   charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
   2 pkt
   użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
   stopniu pospolitości
   ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
   1 pkt
   pospolitości
   bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
   stopniu pospolitości
   0 pkt
   ALBO
   zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
   Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
   stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
   o 1 punkt (maksymalnie do zera).

   Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
   określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
   na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki,
   ale zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.

   Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
   zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
   umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

   Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
   środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
   swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

   Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
   zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
   zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
   proste środki językowe.

   Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
   środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
   zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
   językowe.

   Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
   znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
   swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak
   simpático, interesante, bonito, stosowanie typowych dla danego języka związków
   wyrazowych oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji
   komunikacyjnej (np. volver a ver zamiast ver otra vez; acaba de salir zamiast ha salido hace
   un momento).

   Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
   wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
   leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
   potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
   posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
   za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
   jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
   występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

   Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
   użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
   stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
   jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. El libro fue escrito a mediados de siglo pasado.

   Poprawność środków językowych

   W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
   leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

   Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
   Poprawność językowa
   liczne LUB bardzo liczne
   (leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
   błędy zapisu
   nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
   liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
   bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt

   1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
   lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
   2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
   3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające
   na nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych,
   które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się
   1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację,
   przyznaje się 0 punktów.
   4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
   liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
   wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo,
   co „liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.

   Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych

   Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli;
   nie oznacza się rodzaju błędu na marginesie.

   RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD

   błąd językowy (leksykalny,
   podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
   gramatyczny)

   błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
   Marek √ czekoladę.
   brakiem wyrazu brakującego wyrazu

   błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.

   błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą Słońce gżać w lecie.
   w jednym wyrazie i otoczenie kołem

   Założyłem kurtkę, bo było
   błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
   gorąco.

   fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
   od tematu kwadratowymi tematu.

   fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.

   otoczenie zbędnego znaku
   błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
   (wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
   rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
   interpunkcyjnego

   Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
   i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
   Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
   „pionową falą” na marginesie.

   Uwagi dodatkowe

   1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
   • nieczytelna LUB
   • całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
   • niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
   • odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana
   za wypowiedź sformułowaną przez zdającego).

   2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
   lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
   od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
   z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
   podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
   zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
   w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
   część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
   3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
   zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
   pracach nie oznacza się błędów.
   4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
   we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
   oznacza się błędy.
   5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
   przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
   6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
   we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
   po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
   7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
   ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
   takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
   dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
   dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
   szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
   zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
   i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
   środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
   z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
   korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
   8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. Salu2, oznacza się jako błędy ortograficzne.
   9. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
   nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
   tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
   była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
   grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie película, banda, np. la telenovela
   “M jak miłość”.
   Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
   objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
   językowy, np. He leído Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
   jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy
   jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
   treści.
   10. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
   postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
   indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty
   za zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
   wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.

   11. Praca w
   zostało napisane Czystopis.
   12. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
   część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.

   Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających

   1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. en casa (2 wyrazy), por esos chicos
   (3 wyrazy), 10.01.2024 (1 wyraz), 10 de enero de 2024 (5 wyrazów).
   2. Jako jeden wyraz liczone są
   • wyrazy łączone dywizem, np. e-mail
   • oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. sms, s.f.
   • adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
   • liczby, bez względu na ich długość, np. 1780.
   3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX (1 wyraz),
   el siglo XX (3 wyrazy).
   4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
   5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
   w internecie (np. emotikony).
   6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ayer perdí
   el teléfono en sklep obuwniczy. (7 wyrazów). Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. Skontroluj punktowanie

   Zadanie 10.
   Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
   do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
   w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.

   1. Czy wskazane jest, aby zapytać osobę, której chcemy coś podarować (np. z okazji
   urodzin), o to, jaki prezent chciałaby dostać? Napisz rozprawkę, w której przedstawisz
   wady i zalety takiego rozwiązania.

   2. Jesteś właśnie po lekturze artykułu, którego autor podważał zasadność uczenia się
   języków obcych w dobie powszechnie dostępnych programów elektronicznych służących
   do tłumaczenia tekstów (np. aplicación de traducción automática). Napisz list do redakcji,
   w którym wyjaśnisz, dlaczego nie zgadzasz się z autorem artykułu, oraz opiszesz
   sytuację, w której posłużenie się przez Ciebie translatorem stało się przyczyną
   nieporozumienia.

   Wymagania ogólne
   I. Znajomość środków językowych.
   Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
   w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
   III. Tworzenie wypowiedzi.
   Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
   spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
   IV. Reagowanie na wypowiedzi.
   Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
   sytuacjach […].

   Wymagania szczegółowe (rozprawka)
   I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
   w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
   V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
   rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
   V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
   V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.

   Wymagania szczegółowe (list)
   I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
   w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
   V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
   V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
   V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
   V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
   VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.

   Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
   • zgodność z poleceniem
   • spójność i logika wypowiedzi
   • zakres środków językowych
   • poprawność środków językowych.

   Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)

   W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
   formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.

   Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
   zgodnie z TABELĄ A.

   TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
   Elementy treści 2 1 0
   teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
   zgodna z tematem np.
   ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
   przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
   w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
   w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
   – teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
   R*
   tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
   z argumentacją – teza niejasna, trudna do
   przedstawioną w rozwinięciu wskazania

   wstęp niekomunikatywny
   W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
   1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
   Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
   i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
   do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
   rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
   A*
   wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
   czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
   pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
   odbiegające od tematu
   wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
   z tematem i treścią np.
   wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
   wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
   pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
   L*
   – cel nie jest określony jasno
   – wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
   z treścią listu (np. zapowiada
   poparcie, a opisuje
   argumenty przeciwne)

   wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
   2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
   Pierwszy pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
   element tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
   R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
   A szczegółowo żadnego nie określenie, nie rozwijając go/jej
   L omówiona) rozwijając/uzasadniając;
   3. – zdający odnosi się do 1-2 wypowiedź nie jest komunikatywna
   Drugi element aspektów i omawia je niezbyt
   tematu szczegółowo wypowiedź nie jest związana
   z tematem / nie realizuje elementu
   zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
   z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
   treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
   jeżeli zdający
   powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
   4.
   czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
   Podsumowanie:
   słowami z treścią wypowiedzi
   właściwe R
   zakończenie znacznie odbiega od
   i adekwatne A
   zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
   do tematu L
   schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
   zakończenie
   np. ogranicza się do
   wypowiedzi
   przeformułowania tezy

   zdający powtarza wstęp
   w zasadzie tymi samymi
   słowami
   5. wypowiedź nie
   wypowiedź zawiera dłuższy
   Fragmenty R zawiera fragmentów
   fragment / nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
   odbiegające od A odbiegających od
   fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
   tematu i/lub L tematu i/lub nie na
   od tematu i/lub nie na temat
   nie na temat temat

   * R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny

   Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
   zgodnie z TABELĄ B.

   TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy

   Elementy formy Forma 1 0
   1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
   wypowiedź nie spełnia
   Elementy A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych dla
   charakterystyczne
   wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający poziomu 1.
   dla formy L
   i odpowiedni zwrot kończący
   R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
   2.
   A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
   Kompozycja
   L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
   R wypowiedź nie spełnia
   3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
   A warunków określonych dla
   Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
   L poziomu 1.
   R wypowiedź nie spełnia
   4.
   A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
   Długość pracy
   L poziomu 1.

   Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
   podkryterium.

   Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
   elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.

   TABELA C

   Elementy Elementy formy
   treści 4–3 2–1 0
   10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
   8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
   6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
   4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
   2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
   0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt

   Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
   oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.

   Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy

   ROZPRAWKA

   Temat

   Czy wskazane jest, aby zapytać osobę, której chcemy coś podarować (np. z okazji
   urodzin), o to, jaki prezent chciałaby dostać? Napisz rozprawkę, w której przedstawisz
   wady i zalety takiego rozwiązania.

   Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
   przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
   Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
   sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
   zakończeniem.

   Dobrze napisana rozprawka:
   • zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
   oczekiwaną strukturę rozprawki
   • w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
   przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
   • zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
   • charakteryzuje się stylem formalnym.

   Teza

   1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
   w niej do następującej kwestii: czy powinno się zapytać osobę, której chcemy coś
   podarować, o to, co chciałaby otrzymać w prezencie. Zdający musi też stwierdzić,
   że w pracy będą rozpatrywane wady i zalety takiego rozwiązania (wymaga tego ten typ
   rozprawki).
   2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, tj. wskazywać, że prezentowane
   będą wady i zalety. Na przykład: Preguntarle a la persona a la que queremos obsequiar
   qué regalo le gustaría recibir es una buena solución, pero también tiene sus
   desventajas.
   3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. ¿Es una buena
   idea preguntar a la persona que celebra su cumpleaños o el día de su santo qué regalo
   le gustaría recibir?, to uznaje się ją za odbiegającą od tematu. Wyjątkiem jest sytuacja,
   gdy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą rozpatrywane wady i zalety, np. ¿Cuáles
   son los aspectos positivos y negativos de preguntarle a un familiar o a un amigo nuestro
   qué desea recibir de regalo?
   4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki jest poważną usterką
   w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
   rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0.
   (rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
   5. Teza jest kwalifikowana jako „nie w pełni zgodna z argumentacją przedstawioną
   w rozwinięciu”, jeśli zdający uwzględnia w tezie oba elementy tematu (wady i zalety),
   a w rozwinięciu omawia tylko jeden z nich.
   6. Użycie zwrotów typu En mi opinión…, A mi parecer… nie wpływa na obniżenie jakości
   tezy w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
   zjawiska.
   7. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że coraz częściej
   pytamy osoby, którym chcemy coś podarować, o to, co chciałyby dostać w prezencie,
   nie jest tezą.
   8. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność
   z rozwinięciem wypowiedzi.
   9. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne (np. relajo zamiast regalo), jest
   kwalifikowana jako niezgodna z tematem.
   10. Teza, w której komunikacja jest zakłócona w kluczowych elementach, jest kwalifikowana
   na poziom niższy.
   11. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna
   do wskazania.

   Preguntar a alguien qué quiere recibir teza zgodna z tematem, zapowiada
   por su cumpleaños o otra ocasión es buena idea, oczekiwaną strukturę rozprawki
   pero hay situaciones en los que esta pregunta
   puede resultar inoportuna.
   En mi opinión, no está mal preguntar a una persona teza odbiegająca od tematu (teza
   qué regalo desea recibir, sobre todo cuando jednostronna)
   no conocemos sus gustos.
   No es fácil elegir regalo. En esta situación, algunos brak tezy
   preguntan la persona que celebra, por ejemplo,
   sus cumpleaños qué quiere recibir.
   Comprar regalos tiene sus ventajas, pero también teza niezgodna z tematem
   sus desventajas.

   Przykłady podane w powyższej tabeli zaczerpnięto z prac absolwentów. Zachowano
   w nich błędy.

   Elementy tematu

   Elementami są: (1) wady i (2) zalety zadania pytania osobie, której chcemy coś podarować,
   co chciałaby otrzymać w prezencie.
   Dobre i złe strony mogą być przedstawione zarówno z punktu widzenia osoby
   obdarowywanej, jak i obdarowującej.

   (1) wady
   − brak elementu zaskoczenia (prezent nie jest niespodzianką)
   − możliwość urażenia osoby obdarowywanej
   − niemożność spełnienia oczekiwań osoby obdarowywanej (np. prezent przekraczający
   nasze możliwości finansowe)
   − niezgodne z naszymi przekonaniami oczekiwania osoby obdarowywanej (np. prezent
   wykonany z materiałów nieekologicznych, szkodliwy dla zdrowia itp.)
   − trudności w nabyciu prezentu (np. mała dostępność)

   (2) zalety
   − obopólne zadowolenie (osoby obdarowywanej i obdarowującej, brak rozczarowania)
   − „trafienie” w gust i/lub oczekiwania osoby obdarowywanej
   − uniknięcie sytuacji podarowania kolejnego identycznego prezentu lub rzeczy już
   posiadanej przez osobę obdarowywaną
   − ułatwienie osobie obdarowującej poszukiwania prezentu (np. oszczędność czasu)

   Akceptuje się wypowiedź, w której zdający podaje wady i zalety niepytania osoby, której
   pragniemy coś podarować, o to, co chciałaby otrzymać w prezencie („lustrzane odbicie”
   tematu).

   Zgodność z tematem

   Czy wskazane jest, aby zapytać osobę, której chcemy coś podarować
   „główka” tematu
   (np. z okazji urodzin), o to, jaki prezent chciałaby dostać? Napisz rozprawkę,
   w której przedstawisz wady i zalety takiego rozwiązania.
   elementy tematu

   X
   C
   A gg Y
   D
   B

   fragmenty nie na temat

   fragmenty odbiegające od tematu

   1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
   • ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
   • ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
   − charakterystyka różnych rodzajów upominków/prezentów
   − rady dotyczące sposobów nabywania prezentów.
   Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
   2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
   • luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
   tematu (X, Y), np.
   − opis tradycji związanych z wręczaniem prezentów (np. Walentynki, Mikołajki)
   − prezenty jako przejaw konsumpcjonizmu.
   Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
   występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
   w Tabeli A.
   3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
   • w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
   − rozważania na temat zasadności organizowania uroczystości takich jak wesela,
   urodziny, imieniny itp. bez nawiązania do prezentów
   − wady i zalety sklepów stacjonarnych/internetowych bez nawiązania do prezentów.
   Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
   na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
   w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
   językowych.

   4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
   za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
   uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
   5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego
   dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
   kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
   6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
   fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
   Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz
   częścią wstępu/zakończenia.
   7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
   z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
   oceniana jest na 0.
   8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
   9. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

   Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
   1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
   z rozwinięciem wypowiedzi.
   2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
   z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
   akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

   Przykład schematycznego zakończenia Przykład zakończenia znacznie
   rozprawki odbiegającego od tematu
   En conclusión, preguntar a alguien
   Mis argumentos demuestran que no es
   qué le gustaría recibir de regalo tiene tanto
   aconsejable regalar mascotas.
   ventajas como desventajas.

   LIST FORMALNY

   Temat

   Jesteś właśnie po lekturze artykułu, którego autor podważał zasadność uczenia się
   języków obcych w dobie powszechnie dostępnych programów elektronicznych służących
   do tłumaczenia tekstów (np. aplicación de traducción automática). Napisz list do redakcji,
   w którym wyjaśnisz, dlaczego nie zgadzasz się z autorem artykułu, oraz opiszesz sytuację,
   w której posłużenie się przez Ciebie translatorem stało się przyczyną nieporozumienia.

   List formalny jest napisany w odpowiedzi na sytuację określoną w zadaniu egzaminacyjnym.
   List może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji itp.

   Dobrze napisany list formalny:
   • zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany
   • omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny
   • zawiera elementy typowe dla formy, w tym odpowiedni zwrot rozpoczynający
   i odpowiedni zwrot kończący.

   Wstęp
   1. Wstęp musi zawierać cel/powód napisania listu zgodny z tematem. Zdający powinien
   na przykład wyrazić chęć podzielenia się swoimi wrażeniami/spostrzeżeniami/uwagami
   dotyczącymi przeczytanego artykułu, zasygnalizować swój sprzeciw wobec argumentów
   przedstawionych przez autora artykułu itp.
   2. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien nawiązać w nim do treści
   przeczytanego artykułu, np. potrzeby (lub braku potrzeby) uczenia się języków obcych,
   dostępności narzędzi elektronicznych ułatwiających komunikację, niedoskonałości
   translatorów itp.
   3. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do elementów tematu.
   4. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do zagadnienia
   przedstawionego w temacie.

   Elementy tematu

   Elementami są: (1) uzasadnienie, dlaczego autor artykułu jest w błędzie, twierdząc,
   że w dobie powszechnie dostępnych programów elektronicznych służących do tłumaczenia
   tekstów nie jest potrzebna znajomość języków obcych (2) opis sytuacji, w której posłużenie
   się przez piszącego translatorem stało się przyczyną nieporozumienia.

   (1) uzasadnienie, dlaczego autor artykułu jest w błędzie, twierdząc, że w dobie
   powszechnie dostępnych programów elektronicznych służących do tłumaczenia
   tekstów nie jest konieczna znajomość języków obcych

   W swojej pracy zdający powinien uzasadnić potrzebę uczenia się języków obcych pomimo
   istnienia programów elektronicznych służących do tłumaczenia tekstów.

   Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
   − możliwości podjęcia prostej, szybkiej, spontanicznej rozmowy
   − odbioru/rozumienia otoczenia podczas pobytu w danym kraju (np. rozumienie napisów
   ostrzegawczych, informacyjnych, tekstów reklamowych)
   − lepszego poznania mentalności mieszkańców danego kraju
   − wad/niedoskonałości translatorów w powiązaniu z uczeniem się języków obcych.

   Akceptuje się argumenty, które odnoszą się do negatywnego wpływu artykułu na motywacje
   ludzi do uczenia się języków obcych, pod warunkiem że zdający poda przynajmniej jeden
   argument uzasadniający potrzebę uczenia się języków obcych.

   Jeśli zdający opisuje swoje doświadczenia związane z nauką języków obcych,
   ale nie uzasadnia, dlaczego znajomość tych języków jest dla niego ważna / jest mu
   potrzebna, to taka realizacja pierwszego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0.

   Jeśli zdający jedynie wspomina, że uczenie się języków obcych jest potrzebne lub że autor
   artykułu jest w błędzie, ale nie podaje uzasadnienia, to taka realizacja pierwszego elementu
   tematu jest kwalifikowana na poziom 0.

   (2) opis sytuacji, w której posłużenie się przez piszącego translatorem stało się
   przyczyną nieporozumienia

   Aby drugi element tematu został uznany za zrealizowany, wymagane jest, aby zdający opisał
   swoje konkretne negatywne doświadczenie związane z korzystaniem z translatora, którego
   bezpośrednim skutkiem było nieporozumienie, czyli pomyłka lub spór wynikłe
   z niewłaściwego zrozumienia czegoś (np. wyrazu/wyrażenia).

   Realizacja tego elementu tematu jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1, jeżeli zdający
   opisał swoje konkretne negatywne doświadczenie związane z korzystaniem z translatora bez
   nawiązania do nieporozumienia.

   Akceptuje się wypowiedź, w której zdający opisuje doświadczenie innej osoby.

   Zgodność z tematem

   Jesteś właśnie po lekturze artykułu, którego autor podważał zasadność uczenia
   się języków obcych w dobie powszechnie dostępnych programów elektronicznych „główka” tematu
   służących do tłumaczenia tekstów (np. aplicación de traducción automática).
   Napisz list do redakcji, w którym wyjaśnisz,

   dlaczego nie zgadzasz się z autorem artykułu, oraz
   element 1.

   opiszesz sytuację, w której posłużenie się przez Ciebie
   translatorem stało się przyczyną nieporozumienia.
   element 2.

   1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
   • ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
   • ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
   − opinia odnosząca się do stylu i/lub sposobu ujęcia tematu przez autora artykułu
   − okoliczności zapoznania się z treścią artykułu.
   Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
   2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
   • luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
   tematu (X, Y), np.
   − krytyka innego artykułu tego samego autora dotyczącego tematu niezwiązanego
   z nauką języków obcych i translatorów, np. czytelnictwa.
   Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
   występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
   w Tabeli A.
   3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
   • w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
   − biografia znanego dziennikarza.
   Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
   na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
   w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
   językowych.
   4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
   za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
   uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
   5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego
   dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
   kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
   6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
   fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
   Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz
   częścią wstępu/zakończenia.

   7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
   z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
   oceniana jest na 0.
   8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
   pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
   9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

   Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
   Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
   z rozwinięciem wypowiedzi.

   Elementy charakterystyczne dla formy
   List formalny musi zawierać odpowiedni zwrot rozpoczynający, np. Estimado señor /
   Estimada señora, i kończący, np. Atentamente / Saludos cordiales. Jeśli zdający stosuje
   zwrot rozpoczynający typu: Querido Director / Hola / Buenos días lub zwrot kończący typu:
   Besos / Hasta luego, to taka realizacja elementu charakterystycznego dla formy jest
   kwalifikowana na poziom 0.

   Spójność i logika wypowiedzi

   W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
   wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
   (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami
   i nie zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.

   Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice
   2 pkt
   na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
   Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
   1 pkt
   na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
   Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
   0 pkt
   na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

   Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
   jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
   przyznaje się 0 punktów.

   Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi

   1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
   • braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
   wcześniej wspomniane
   • nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
   („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
   • błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji,
   np. sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst

   • przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
   rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
   taką właśnie realizację danego podpunktu).
   2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
   i logikę wypowiedzi.
   3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
   2 punkty w tym kryterium.
   4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
   czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
   i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
   większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
   i logiki i/lub przekazania komunikatu.
   5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
   braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
   sprzeczne z zasadami logiki.
   6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
   zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
   komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
   językowe.
   7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
   niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
   pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
   zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

   Zakres środków językowych

   W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
   środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.

   szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
   3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
   językowych
   zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
   charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
   2 pkt
   użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
   stopniu pospolitości
   ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
   1 pkt
   pospolitości
   bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
   stopniu pospolitości
   0 pkt
   ALBO
   zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
   Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
   stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
   o 1 punkt (maksymalnie do zera).

   Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
   określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
   na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki,
   ale zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.

   Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
   zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
   umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

   Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
   środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
   swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.

   Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
   zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
   zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
   proste środki językowe.

   Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
   środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
   zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
   językowe.

   Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
   znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
   swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak
   simpático, interesante, bonito, stosowanie typowych dla danego języka związków
   wyrazowych oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji
   komunikacyjnej (np. volver a ver zamiast ver otra vez; acaba de salir zamiast ha salido hace
   un momento).

   Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
   wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
   leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
   potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
   posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
   za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
   jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
   występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

   Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
   użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
   stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
   jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. El libro fue escrito a mediados de siglo pasado.

   Poprawność środków językowych

   W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
   leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

   Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
   Poprawność językowa
   liczne LUB bardzo liczne
   (leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
   błędy zapisu
   nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
   liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
   bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt

   1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
   lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
   2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
   3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające
   na nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych,
   które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się
   1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację,
   przyznaje się 0 punktów.
   4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
   liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
   wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo,
   co „liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.

   Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych

   Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli;
   nie oznacza się rodzaju błędu na marginesie.

   RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD

   błąd językowy (leksykalny,
   podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
   gramatyczny)

   błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
   Marek √ czekoladę.
   brakiem wyrazu brakującego wyrazu

   błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.

   błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą Słońce gżać w lecie.
   w jednym wyrazie i otoczenie kołem

   Założyłem kurtkę, bo było
   błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
   gorąco.

   fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
   od tematu kwadratowymi tematu.

   fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.

   otoczenie zbędnego znaku
   błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
   (wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
   rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
   interpunkcyjnego

   Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
   i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
   Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
   „pionową falą” na marginesie.

   Uwagi dodatkowe

   1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
   • nieczytelna LUB
   • całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
   • niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
   • odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana
   za wypowiedź sformułowaną przez zdającego).

   2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
   lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
   od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
   z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
   podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
   zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
   w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
   część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
   3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
   zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
   pracach nie oznacza się błędów.
   4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
   we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
   oznacza się błędy.
   5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
   przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
   6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
   we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
   po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
   7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
   ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
   takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
   dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
   dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
   szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
   zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
   i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
   środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
   z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
   korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
   8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. Salu2, oznacza się jako błędy ortograficzne.
   9. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
   nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
   tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
   była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
   grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie película, banda, np. la telenovela
   “M jak miłość”.
   Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
   objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
   językowy, np. He leído Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
   jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy
   jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
   treści.
   10. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
   postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
   indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty
   za zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
   wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.

   11. Praca w
   zostało napisane Czystopis.
   12. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
   część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.

   Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających

   1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. en casa (2 wyrazy), por esos chicos
   (3 wyrazy), 10.01.2024 (1 wyraz), 10 de enero de 2024 (5 wyrazów).
   2. Jako jeden wyraz liczone są
   • wyrazy łączone dywizem, np. e-mail
   • oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. sms, s.f.
   • adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
   • liczby, bez względu na ich długość, np. 1780.
   3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX (1 wyraz),
   el siglo XX (3 wyrazy).
   4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
   5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
   w internecie (np. emotikony).
   6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ayer perdí
   el teléfono en sklep obuwniczy. (7 wyrazów).

Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.