Zadanie 10
13 pktJęzyk włoski — tworzenie wypowiedzi pisemnej
Zadanie 10. (0–13)
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. Kupowanie ubrań przez internet cieszy się coraz większą popularnością. Napisz
rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady tego typu zakupów.
2. Twoja klasa zdobyła główną nagrodę w konkursie fotograficznym, promującym włoską
kulturę. Napisz artykuł na stronę internetową szkoły. W artykule opisz Waszą zwycięską
fotografię oraz zrelacjonuj uroczystość wręczenia nagród, w której wzięliście udział.
CZYSTOPIS
Sprawdź odpowiedź
Przykładowy artykuł (temat 2): Uno scatto che ci ha uniti
Chi avrebbe immaginato che una semplice tavola di cucina ci avrebbe portati sul palco? La nostra classe ha vinto il primo premio del concorso fotografico dedicato alla cultura italiana. Il risultato ci rende felici, ma ancora più importante è stato il lavoro fatto insieme.
La fotografia mostra tre generazioni intorno a un tavolo di legno. Al centro, la nonna di un compagno prepara la pasta fresca, mentre due ragazzi cercano di imitarne i gesti. Sul tavolo si vedono farina, uova e piccoli pezzi di impasto. La luce arriva da una finestra e mette in risalto le mani, non i volti. Abbiamo scelto questa scena perché volevamo raccontare una tradizione viva, trasmessa attraverso azioni quotidiane e momenti condivisi, invece di fotografare soltanto un monumento famoso.
La premiazione si è svolta sabato nel teatro comunale. Prima dell’annuncio, una fotografa ha commentato alcuni lavori finalisti, spiegando come la scelta della luce potesse cambiare una storia. Quando il presidente della giuria ha pronunciato il nome della nostra scuola, ci siamo guardati increduli. Poi siamo saliti tutti sul palco insieme alla nostra insegnante. Abbiamo ricevuto un diploma e un buono per acquistare materiale fotografico. Un compagno ha ringraziato la nonna e il pubblico ha applaudito con entusiasmo.
Ora vorremmo usare il premio per organizzare una piccola mostra a scuola. Quello scatto ci ha insegnato che conoscere una cultura significa anche osservare con attenzione i gesti delle persone.
Artykuł z tematu 2 powinien opisać zwycięską fotografię klasy i zrelacjonować wręczenie nagród. Model z tytułem przedstawia rodzinny stół oraz przygotowywanie makaronu, a potem kolejność wydarzeń na uroczystości i reakcję klasy. To przykład do szkolnego serwisu, w limicie 200–250 słów, nie rozprawka o zakupach.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język włoski — tworzenie wypowiedzi pisemnej” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
- Zastosuj strategię
Najpierw zaplanuj realizację wszystkich elementów polecenia, dobierz właściwy rejestr i uporządkuj wypowiedź. W modelu oceniania sprawdź treść, spójność, zakres środków językowych i poprawność.
- Sprawdź model odpowiedzi
Przykładowy artykuł (temat 2): Uno scatto che ci ha uniti
Chi avrebbe immaginato che una semplice tavola di cucina ci avrebbe portati sul palco? La nostra classe ha vinto il primo premio del concorso fotografico dedicato alla cultura italiana. Il risultato ci rende felici, ma ancora più importante è stato il lavoro fatto insieme.
La fotografia mostra tre generazioni intorno a un tavolo di legno. Al centro, la nonna di un compagno prepara la pasta fresca, mentre due ragazzi cercano di imitarne i gesti. Sul tavolo si vedono farina, uova e piccoli pezzi di impasto. La luce arriva da una finestra e mette in risalto le mani, non i volti. Abbiamo scelto questa scena perché volevamo raccontare una tradizione viva, trasmessa attraverso azioni quotidiane e momenti condivisi, invece di fotografare soltanto un monumento famoso.
La premiazione si è svolta sabato nel teatro comunale. Prima dell’annuncio, una fotografa ha commentato alcuni lavori finalisti, spiegando come la scelta della luce potesse cambiare una storia. Quando il presidente della giuria ha pronunciato il nome della nostra scuola, ci siamo guardati increduli. Poi siamo saliti tutti sul palco insieme alla nostra insegnante. Abbiamo ricevuto un diploma e un buono per acquistare materiale fotografico. Un compagno ha ringraziato la nonna e il pubblico ha applaudito con entusiasmo.
Ora vorremmo usare il premio per organizzare una piccola mostra a scuola. Quello scatto ci ha insegnato che conoscere una cultura significa anche osservare con attenzione i gesti delle persone. Artykuł z tematu 2 powinien opisać zwycięską fotografię klasy i zrelacjonować wręczenie nagród. Model z tytułem przedstawia rodzinny stół oraz przygotowywanie makaronu, a potem kolejność wydarzeń na uroczystości i reakcję klasy. To przykład do szkolnego serwisu, w limicie 200–250 słów, nie rozprawka o zakupach.
- Skontroluj punktowanie
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.1. Kupowanie ubrań przez internet cieszy się coraz większą popularnością. Napisz
rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady tego typu zakupów.2. Twoja klasa zdobyła główną nagrodę w konkursie fotograficznym, promującym włoską
kulturę. Napisz artykuł na stronę internetową szkoły. W artykule opisz Waszą zwycięską
fotografię oraz zrelacjonuj uroczystość wręczenia nagród, w której wzięliście udział.Ogólne wymagania egzaminacyjne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści, spójne
i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej
tezie lub rozwiązaniu, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.1) Zdający opisuje […] przedmioty […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazaniawstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
2. R pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
Pierwszy A elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
element tematu L przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
określenie, nie rozwijając go/jejszczegółowo żadnego nie
3. omówiona) rozwijając/uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
Drugi element – zdający odnosi się do 1-2
tematu aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
szczegółowo z tematem / nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezyzdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment / nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L dla poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział
A warunków określonych
Segmentacja na akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych
Długość pracy
L dla poziomu 1.Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.Jeżeli zdający tworzy wypowiedź w innej formie niż wskazana w temacie (np. pisze list
zamiast rozprawki), praca jest kwalifikowana we wszystkich elementach formy na poziom 0.Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pktPrzykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
Kupowanie ubrań przez internet cieszy się coraz większą popularnością. Napisz
rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady tego typu zakupów.Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
kupowania ubrań przez internet oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane zalety
i wady tego typu zakupów (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Molta gente sempre più
volentieri acquista i capi di abbigliamento in rete. Questo modo di fare acquisti ha dei lati
positivi e negativi.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady, na przykład: Ci sono vantaggi e svantaggi quando si comprano abiti
in Internet; La possibilità di acquistare vestiti su diversi siti web ha molti lati positivi, ma ci
sono anche quelli negativi.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. È una buona idea?,
uznaje się ją za odbiegającą od tematu. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie
jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane zalety i wady, np. Quali sono i pro
e i contro di questi acquisti?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: secondo me, a mio parere nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na zalety i wady danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że ludzie kupują
odzież przez internet, nie jest tezą.7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Ultimamente molte persone, invece di andare in giro per teza zgodna z tematem,
i negozi di abbigliamento, si decidono a fare shopping su zapowiada oczekiwaną
Internet. Nella mia tesi presenterò i lati positivi e quelli strukturę rozprawki
negativi di questo tipo di acquisti.
Nella mia tesi vorrei considerare gli aspetti positivi teza odbiegająca od tematu,
dell’acquisto dei vestiti in rete. nie zapowiada dwustronnej
argumentacji
Molte persone, comprando vestiti o vari accessori, teza odbiegająca od tematu,
scelgono la possibilità di farlo in Internet. Questa idea nie zapowiada oczekiwanej
è buona? struktury rozprawki
Ci sono molte persone che preferiscono comprare vestiti brak tezy
senza muoversi da casa, usando il computer.Elementy tematu
1. Elementami są: (1) zalety i (2) wady kupowania ubrań przez internet.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (zaleta lub wada) jest sprzeczny
z tematem, czyli nie odnosi się do kupowania ubrań przez internet, nie bierze się tego
argumentu pod uwagę, oceniając dany element.
3. Jeśli w całej pracy zdający rozpatruje plusy i minusy kupowania przez internet innych
produktów i/lub nie odnosi się do odzieży, to taka realizacja elementów tematu jest
kwalifikowana na poziom niższy.
4. Jeśli zdający we wstępie wprowadza temat kupowania ubrań przez internet,
a w argumentacji nie wspomina o tym więcej, taka realizacja poszczególnych elementów
jest akceptowana, pod warunkiem że argumenty nie wykluczają zakupów odzieży.Zgodność z tematem
Kupowanie ubrań przez internet cieszy się coraz większą „główka”
popularnością.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady tego typu zakupów.
elementy tematuX
C Y
A
D
Bfragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opinia różnych osób (np. rodziny, przyjaciół) dotycząca kupowania w internecie i/lub
w sklepach stacjonarnych
− porównanie sposobów robienia zakupów na przestrzeni lat
− opis wybranego sklepu internetowego.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− opis wydarzenia związanego z zakupami przez internet
− porady/instrukcja, jak kupować w internecie.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− opis swojego stylu ubierania się
− relacja z zakupów w centrum handlowym
− porównanie korzyści robienia zakupów w supermarkecie i u lokalnych sklepikarzy
− zalety i wady nauki/pracy w formie zdalnej.Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje zalety i wady, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.Przykłady schematycznego zakończenia Przykład zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Ci sono dunque vantaggi e svantaggi Per questi motivi molte persone si decidono
quando vogliamo fare shopping in Internet. a imparare a navigare in rete.
Insomma, questi sono i lati positivi
e negativi della decisione se fare spese in
rete oppure direttamente nei negozi veri
e propri.Uwagi dodatkowe:
Jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem zalet i/lub wad,
segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.
Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Twoja klasa zdobyła główną nagrodę w konkursie fotograficznym, promującym włoską
kulturę. Napisz artykuł na stronę internetową szkoły. W artykule opisz Waszą zwycięską
fotografię oraz zrelacjonuj uroczystość wręczenia nagród, w której wzięliście udział.W artykule publicystycznym zdający wyraża stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować
próbę kształtowania opinii czytelników.Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się do
fotografii zaprezentowanej podczas konkursu oraz do uroczystości wręczenia nagród,
w sposób zachęcający do dalszej lektury.
2. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do zagadnienia
przedstawionego w temacie.
3. Akceptowane są wypowiedzi, w których zdający pisze o swoim indywidualnym udziale
w konkursie fotograficznym, jednak w pracy musi pojawić się nawiązanie do szkoły / do
klasy piszącego.Przykład wstępu
Przykłady wstępów schematycznych
zgodnego z tematem i ciekawego
Vi piace andare in Italia? A me tantissimo, Io e la mia classe abbiamo preso parte a un
e ovviamente non sono l’unico a essere concorso fotografico organizzato da una
attratto dalla storia, cultura e natura di famosa rivista italiana e abbiamo vinto il
questo Paese. Infatti, ogni anno in Italia primo premio.
arrivano migliaia di turisti. È un Paese che Un mese fa ho mandato al concorso
non ha nessun bisogno di essere fotografico per i ragazzi delle scuole superiori
pubblicizzato. Ma è veramente così? una fotografia che avevo scattato durante
uno scambio studentesco in Italia. Proprio ieri
io e i miei compagni di classe siamo andati
alla cerimonia di premiazione dei vincitori.Elementy tematu
Elementami są: (1) opis fotografii, która została zaprezentowana przez klasę zdającego na
konkursie fotograficznym promującym włoską kulturę oraz (2) zrelacjonowanie uroczystości
wręczenia nagród, w której zdający wraz ze swoją klasą wziął udział.(1) opis fotografii
Wymagane są wypowiedzi, w których zdający opisuje konkursową fotografię. Temat
przedstawiony na zdjęciu w jednoznaczny sposób powinien być powiązany z kulturą Włoch.
Fotografia może przedstawiać np. zabytek (budynek, pomnik, fontannę itd.), osoby, które
wykonują typowe dla włoskiej kultury czynności (rzemieślnicy, malarze uliczni tzw.
madonnari, itd.), uroczystości i święta ludowe, itp. Zdający może m.in. podać informacje
dotyczące rozmiaru, kolorystyki zdjęcia, miejsca wykonania, podać opinię (swoją lub innych
osób) dotyczącą zwycięskiej fotografii.(2) zrelacjonowanie uroczystości wręczenia nagród
Zdający powinien odnieść się do wydarzeń/czynności, jakie miały miejsce podczas
uroczystości wręczenia nagród, wskazując na takie elementy, jak np. przemówienia (mowa
jurorów/zaproszonych gości, podziękowania ze strony zwycięzców), moment wręczenia
nagrody, reakcja publiczności, występy artystyczne/koncert, poczęstunek. Zdający może
wskazać/opisać np. miejsce i czas uroczystości, osoby biorące w niej udział (jurorów,
uczestników, publiczność), nagrodę, swoją opinię/odczucia związane z uroczystością /
z wręczeniem nagrody, wrażenia odnoszące się do atmosfery panującej podczas
uroczystości.Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.Zgodność z tematem
Twoja klasa zdobyła główną nagrodę w konkursie fotograficznym, promującym
„główka”
włoską kulturę. Napisz artykuł na stronę internetową szkoły. W artykuleopisz Waszą zwycięską fotografię oraz
element 1.zrelacjonuj uroczystość wręczenia nagród, w której wzięliście udział.
element 2.1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− przedstawienie powodów wzięcia udziału w konkursie fotograficznym
− opis przygotowań do wykonania zdjęcia
− podanie powodów wyboru tematyki zdjęcia
− opis innych zdjęć, które zostały zgłoszone na konkurs.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− recenzja wystawy fotograficznej
− plusy i minusy uczestniczenia w różnorodnych konkursach.
Takie fragmenty są zaznaczane w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona zakwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− relacja z wyjazdu/wycieczki turystycznej do Włoch
− przedstawienie innych form promocji kultury danego kraju (spotkania z ciekawymi
osobami, wystawa malarstwa, pokaz filmów itp.).
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za
odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Elementy charakterystyczne dla formy
Nie akceptuje się jako tytuł typowych zwrotów rozpoczynających listy, np. Gentili
Signore/Signori / Alla cortese attenzione.Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np.
leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice
2 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
1 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
0 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemuzrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak bello,
grande, buono, stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur
gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. restituire
zamiast ridare, mancare di rispetto zamiast non avere rispetto).Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Il libro è stato scritto nel dicianovesimo secolo.Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: z dysleksją,
z dysgrafią, z dysortografią, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie
zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniamikomunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela
wspomagającego.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazubłąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołemZałożyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnegoBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. qc, należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.
9. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, gruppo, np. il film „M jak miłość”,
la rivista „Świat Dysku”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np.
Ho letto Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie jestpodkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest
kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
10. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
11. Praca w
zostało napisane Czystopis.
12. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. la casa (2 wyrazy), nella nostra scuola
(3 wyrazy).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone apostrofem, np. l’albergo
• wyrazy łączone dywizem, np. e-mail
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, XX sec. =
2 wyrazy.
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia się w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. „buźki”).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ho letto Nowe
Horyzonty. – 4 wyrazy.
Realizacja tylko części polecenia albo poprawny językowo tekst, który nie rozwija wymaganych punktów i nie zachowuje właściwego rejestru.
Punktowanie i źródło
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. Kupowanie ubrań przez internet cieszy się coraz większą popularnością. Napisz
rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady tego typu zakupów.
2. Twoja klasa zdobyła główną nagrodę w konkursie fotograficznym, promującym włoską
kulturę. Napisz artykuł na stronę internetową szkoły. W artykule opisz Waszą zwycięską
fotografię oraz zrelacjonuj uroczystość wręczenia nagród, w której wzięliście udział.
Ogólne wymagania egzaminacyjne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści, spójne
i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej
tezie lub rozwiązaniu, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.1) Zdający opisuje […] przedmioty […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazania
wstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
2. R pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
Pierwszy A elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
element tematu L przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
określenie, nie rozwijając go/jej
szczegółowo żadnego nie
3. omówiona) rozwijając/uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
Drugi element – zdający odnosi się do 1-2
tematu aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
szczegółowo z tematem / nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezy
zdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment / nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.
TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L dla poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział
A warunków określonych
Segmentacja na akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych
Długość pracy
L dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Jeżeli zdający tworzy wypowiedź w innej formie niż wskazana w temacie (np. pisze list
zamiast rozprawki), praca jest kwalifikowana we wszystkich elementach formy na poziom 0.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.
TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt
Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
Kupowanie ubrań przez internet cieszy się coraz większą popularnością. Napisz
rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady tego typu zakupów.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
kupowania ubrań przez internet oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane zalety
i wady tego typu zakupów (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Molta gente sempre più
volentieri acquista i capi di abbigliamento in rete. Questo modo di fare acquisti ha dei lati
positivi e negativi.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady, na przykład: Ci sono vantaggi e svantaggi quando si comprano abiti
in Internet; La possibilità di acquistare vestiti su diversi siti web ha molti lati positivi, ma ci
sono anche quelli negativi.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. È una buona idea?,
uznaje się ją za odbiegającą od tematu. Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie
jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane zalety i wady, np. Quali sono i pro
e i contro di questi acquisti?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: secondo me, a mio parere nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na zalety i wady danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że ludzie kupują
odzież przez internet, nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Ultimamente molte persone, invece di andare in giro per teza zgodna z tematem,
i negozi di abbigliamento, si decidono a fare shopping su zapowiada oczekiwaną
Internet. Nella mia tesi presenterò i lati positivi e quelli strukturę rozprawki
negativi di questo tipo di acquisti.
Nella mia tesi vorrei considerare gli aspetti positivi teza odbiegająca od tematu,
dell’acquisto dei vestiti in rete. nie zapowiada dwustronnej
argumentacji
Molte persone, comprando vestiti o vari accessori, teza odbiegająca od tematu,
scelgono la possibilità di farlo in Internet. Questa idea nie zapowiada oczekiwanej
è buona? struktury rozprawki
Ci sono molte persone che preferiscono comprare vestiti brak tezy
senza muoversi da casa, usando il computer.
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) zalety i (2) wady kupowania ubrań przez internet.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (zaleta lub wada) jest sprzeczny
z tematem, czyli nie odnosi się do kupowania ubrań przez internet, nie bierze się tego
argumentu pod uwagę, oceniając dany element.
3. Jeśli w całej pracy zdający rozpatruje plusy i minusy kupowania przez internet innych
produktów i/lub nie odnosi się do odzieży, to taka realizacja elementów tematu jest
kwalifikowana na poziom niższy.
4. Jeśli zdający we wstępie wprowadza temat kupowania ubrań przez internet,
a w argumentacji nie wspomina o tym więcej, taka realizacja poszczególnych elementów
jest akceptowana, pod warunkiem że argumenty nie wykluczają zakupów odzieży.
Zgodność z tematem
Kupowanie ubrań przez internet cieszy się coraz większą „główka”
popularnością.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady tego typu zakupów.
elementy tematu
X
C Y
A
D
B
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opinia różnych osób (np. rodziny, przyjaciół) dotycząca kupowania w internecie i/lub
w sklepach stacjonarnych
− porównanie sposobów robienia zakupów na przestrzeni lat
− opis wybranego sklepu internetowego.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− opis wydarzenia związanego z zakupami przez internet
− porady/instrukcja, jak kupować w internecie.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− opis swojego stylu ubierania się
− relacja z zakupów w centrum handlowym
− porównanie korzyści robienia zakupów w supermarkecie i u lokalnych sklepikarzy
− zalety i wady nauki/pracy w formie zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje zalety i wady, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykład zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Ci sono dunque vantaggi e svantaggi Per questi motivi molte persone si decidono
quando vogliamo fare shopping in Internet. a imparare a navigare in rete.
Insomma, questi sono i lati positivi
e negativi della decisione se fare spese in
rete oppure direttamente nei negozi veri
e propri.
Uwagi dodatkowe:
Jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem zalet i/lub wad,
segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.
Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Twoja klasa zdobyła główną nagrodę w konkursie fotograficznym, promującym włoską
kulturę. Napisz artykuł na stronę internetową szkoły. W artykule opisz Waszą zwycięską
fotografię oraz zrelacjonuj uroczystość wręczenia nagród, w której wzięliście udział.
W artykule publicystycznym zdający wyraża stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować
próbę kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się do
fotografii zaprezentowanej podczas konkursu oraz do uroczystości wręczenia nagród,
w sposób zachęcający do dalszej lektury.
2. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do zagadnienia
przedstawionego w temacie.
3. Akceptowane są wypowiedzi, w których zdający pisze o swoim indywidualnym udziale
w konkursie fotograficznym, jednak w pracy musi pojawić się nawiązanie do szkoły / do
klasy piszącego.
Przykład wstępu
Przykłady wstępów schematycznych
zgodnego z tematem i ciekawego
Vi piace andare in Italia? A me tantissimo, Io e la mia classe abbiamo preso parte a un
e ovviamente non sono l’unico a essere concorso fotografico organizzato da una
attratto dalla storia, cultura e natura di famosa rivista italiana e abbiamo vinto il
questo Paese. Infatti, ogni anno in Italia primo premio.
arrivano migliaia di turisti. È un Paese che Un mese fa ho mandato al concorso
non ha nessun bisogno di essere fotografico per i ragazzi delle scuole superiori
pubblicizzato. Ma è veramente così? una fotografia che avevo scattato durante
uno scambio studentesco in Italia. Proprio ieri
io e i miei compagni di classe siamo andati
alla cerimonia di premiazione dei vincitori.
Elementy tematu
Elementami są: (1) opis fotografii, która została zaprezentowana przez klasę zdającego na
konkursie fotograficznym promującym włoską kulturę oraz (2) zrelacjonowanie uroczystości
wręczenia nagród, w której zdający wraz ze swoją klasą wziął udział.
(1) opis fotografii
Wymagane są wypowiedzi, w których zdający opisuje konkursową fotografię. Temat
przedstawiony na zdjęciu w jednoznaczny sposób powinien być powiązany z kulturą Włoch.
Fotografia może przedstawiać np. zabytek (budynek, pomnik, fontannę itd.), osoby, które
wykonują typowe dla włoskiej kultury czynności (rzemieślnicy, malarze uliczni tzw.
madonnari, itd.), uroczystości i święta ludowe, itp. Zdający może m.in. podać informacje
dotyczące rozmiaru, kolorystyki zdjęcia, miejsca wykonania, podać opinię (swoją lub innych
osób) dotyczącą zwycięskiej fotografii.
(2) zrelacjonowanie uroczystości wręczenia nagród
Zdający powinien odnieść się do wydarzeń/czynności, jakie miały miejsce podczas
uroczystości wręczenia nagród, wskazując na takie elementy, jak np. przemówienia (mowa
jurorów/zaproszonych gości, podziękowania ze strony zwycięzców), moment wręczenia
nagrody, reakcja publiczności, występy artystyczne/koncert, poczęstunek. Zdający może
wskazać/opisać np. miejsce i czas uroczystości, osoby biorące w niej udział (jurorów,
uczestników, publiczność), nagrodę, swoją opinię/odczucia związane z uroczystością /
z wręczeniem nagrody, wrażenia odnoszące się do atmosfery panującej podczas
uroczystości.
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Twoja klasa zdobyła główną nagrodę w konkursie fotograficznym, promującym
„główka”
włoską kulturę. Napisz artykuł na stronę internetową szkoły. W artykule
opisz Waszą zwycięską fotografię oraz
element 1.
zrelacjonuj uroczystość wręczenia nagród, w której wzięliście udział.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− przedstawienie powodów wzięcia udziału w konkursie fotograficznym
− opis przygotowań do wykonania zdjęcia
− podanie powodów wyboru tematyki zdjęcia
− opis innych zdjęć, które zostały zgłoszone na konkurs.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− recenzja wystawy fotograficznej
− plusy i minusy uczestniczenia w różnorodnych konkursach.
Takie fragmenty są zaznaczane w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona zakwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− relacja z wyjazdu/wycieczki turystycznej do Włoch
− przedstawienie innych form promocji kultury danego kraju (spotkania z ciekawymi
osobami, wystawa malarstwa, pokaz filmów itp.).
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za
odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie akceptuje się jako tytuł typowych zwrotów rozpoczynających listy, np. Gentili
Signore/Signori / Alla cortese attenzione.
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np.
leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice
2 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
1 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
0 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak bello,
grande, buono, stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur
gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. restituire
zamiast ridare, mancare di rispetto zamiast non avere rispetto).
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Il libro è stato scritto nel dicianovesimo secolo.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt
1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: z dysleksją,
z dysgrafią, z dysortografią, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie
zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami
komunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela
wspomagającego.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.
Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.
RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.
fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnego
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. qc, należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.
9. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, gruppo, np. il film „M jak miłość”,
la rivista „Świat Dysku”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np.
Ho letto Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie jest
podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest
kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
10. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
11. Praca w
zostało napisane Czystopis.
12. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. la casa (2 wyrazy), nella nostra scuola
(3 wyrazy).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone apostrofem, np. l’albergo
• wyrazy łączone dywizem, np. e-mail
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, XX sec. =
2 wyrazy.
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia się w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. „buźki”).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ho letto Nowe
Horyzonty. – 4 wyrazy.
Strona arkusza: 17
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.