Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.
Zaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer.
1. W Twojej szkole odbyło się spotkanie ze znanym dziennikarzem. W wyniku tego spotkania
postanowiłeś(-aś) założyć szkolną gazetkę w języku włoskim. Napisz list do społeczności
szkolnej, w którym zrelacjonujesz przebieg tego spotkania oraz zachęcisz kolegów do
współpracy przy tworzeniu gazetki.
2. W dzisiejszych czasach ludzie coraz częściej kontaktują się z drugą osobą nie bezpośrednio,
lecz za pomocą smsów, chatów czy e-maili. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz wady
i zalety takiego sposobu komunikowania się.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający reaguje […] w formie […] pisemnej, w różnorodnych, bardziej złożonych sytuacjach
[…].
Wymagania szczegółowe (list)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.2. Zdający opisuje wydarzenia życia codziennego i komentuje je.
5.4. Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.
5.8. Zdający opisuje intencje, marzenia, nadzieje i plany na przyszłość.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
7.4. Zdający proponuje […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.2.R.Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7. Zdający przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań i poglądów.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje
się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma 2 1 0
teza zgodna z tematem ORAZ teza nie jest w pełni brak tezy; teza niezgodna
treścią wypowiedzi (teza poprawna, np. jest zgodna z z tematem ORAZ treścią
„zapowiada” zawartość tematem ALBO z treścią wypowiedzi; teza nieczytelna,
R*
treściową oraz typ rozprawki) wypowiedzi; odbiegająca od niejasna, trudna do wskazania;
tematu LUB treści wstęp niekomunikatywny
wypowiedzi
wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia;
z tematem ORAZ np. poprawne, np. wprowadzenie wprowadzenie niezgodne
ciekawe, oryginalne, zgodne z tematem, ale z tematem, niejasne,
1.
zachęcające do czytania, schematyczne ALBO bardziej nieczytelne, trudne do
wstęp:
A* w ciekawej formie (np. typowe dla innego typu tekstu wskazania; wprowadzenie
właściwe
pytanie, cytat) (np. rozprawki) ALBO niekomunikatywne
i adekwatne
ciekawe, oryginalne, ale
do tematu
odbiegające
rozpoczęcie
od tematu
wypowiedzi
wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni brak wstępu; wstęp niezgodny
i treścią wypowiedzi ORAZ poprawny, np. nie określa celu z tematem, niejasny,
wskazujący cel/powód pisania ALBO określa cel/powód nieczytelny, trudny
listu pisania listu, ale odbiega od do wskazania; wstęp
L* tematu ALBO cel nie jest niekomunikatywny
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie, a
opisuje argumenty przeciwne)
wieloaspektowa ORAZ/LUB powierzchowna realizacja brak wypowiedzi LUB
2.
pogłębiona realizacja elementu, wypowiedzi brak wypowiedź nie jest
pierwszy
elementu (np. wsparta głębi, np. zdający podaje tylko komunikatywna LUB
element
przykładami, szczegółowo „listę” argumentów/cech/ wypowiedź nie jest związana
tematu R
omówiona) określeń, żadnego nie z tematem / nie realizuje
A
rozwijając/uzasadniając elementu; wypowiedź bardzo
L
3. pobieżnie dotykająca tematu,
drugi element np. zdający podaje tylko jeden
tematu argument/cechę/określenie,
nie rozwijając go
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia LUB
z tematem oraz treścią poprawne, np. jest zgodne zakończenie nie jest
4.
wypowiedzi; jeżeli zdający z tematem ALBO treścią komunikatywne LUB
podsumowa-
powtarza wstęp – czyni to wypowiedzi; odbiega trochę zakończenie jest jedynie luźno
nie: właściwe R
innymi słowami od tematu LUB treści związane z tematem oraz
i adekwatne A
wypowiedzi; zdający stosuje treścią wypowiedzi
do tematu L
zakończenie schematyczne (też jeśli nie jest zgodne)
zakończenie
(sztampowe) LUB powtarza
wypowiedzi
wstęp praktycznie tymi
samymi słowami
5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia
fragmenty fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych
R
odbiegające od tematu i/lub nie na temat fragmenty odbiegające od dla poziomu 1.
A
od tematu tematu i/lub nie na temat
L
i/lub nie na
temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
R teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
1.
wypowiedź nie spełnia
elementy
A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych
charakterystyczne
dla poziomu 1.
dla formy wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L
i kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych
kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych
segmentacja akapity) jest konsekwentny
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów warunków określonych
długość pracy
L dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów
treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C.
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10–9 5 p. 4 p. 3 p.
8–7 4 p. 3 p. 2 p.
6–5 3 p. 2 p. 1 p.
4–3 2 p. 1 p. 0 p.
2–1 1 p. 0 p. 0 p.
0 0 p. 0 p. 0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy oceniono
na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
LIST FORMALNY
Temat
W Twojej szkole odbyło się spotkanie ze znanym dziennikarzem. W wyniku tego spotkania
postanowiłeś(-aś) założyć szkolną gazetkę w języku włoskim. Napisz list do społeczności
szkolnej, w którym zrelacjonujesz przebieg tego spotkania oraz zachęcisz kolegów do
współpracy przy tworzeniu gazetki.
List formalny jest napisany w sprawie określonej w zadaniu egzaminacyjnym. Może to być np.
list czytelnika do gazety/czasopisma lub list mieszkańca do władz miasta. List może zawierać
elementy opisu, sprawozdania, relacji itp.
Dobrze napisany list formalny:
• zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany
• omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny
• zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący, akapity
itp.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien określić cel listu, czyli
poinformować kolegów o swoich planach założenia szkolnej gazetki w języku włoskim,
powstałych w wyniku spotkania ze znanym dziennikarzem.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do korzyści wynikających ze współpracy przy
tworzeniu gazetki ani zachęcić kolegów do tej współpracy.
Przykłady wstępów odbiegających
Przykłady wstępów zgodnych z tematem
od tematu lub niejasnych
Insieme a molti studenti del nostro liceo ho Molti giovani che vogliono diventare
partecipato a un incontro con un famoso giornalisti cercano un hobby da praticare nel
giornalista. Così ho visto la necessità di tempo libero. Voi cosa ne pensate?
fondare il giornalino italiano della scuola.
Con la presente lettera voglio chiedere a voi,
cari compagni, di collaborare alla sua nascita.
Amici! Siete stati ieri all’incontro con il Vi chiedo aiuto perché vorrei parlare di una
giornalista Marco Rossi, organizzato nella cosa importante per gli studenti della nostra
nostra scuola? Volete diventare giornalisti scuola.
come lui in futuro? Studiate italiano? Vi
piace leggere, scrivere, conoscere il mondo?
Allora mi rivolgo a voi per chiedere aiuto a
redigere il giornalino in italiano.
Elementy tematu
Elementami są: (1) relacja z przebiegu spotkania ze znanym dziennikarzem; (2) zachęcenie
kolegów do współpracy przy tworzeniu gazetki w języku włoskim.
(1) relacja z przebiegu spotkania ze znanym dziennikarzem
Zdający powinien odnieść się do przebiegu spotkania ze znanym dziennikarzem
zorganizowanego w jego szkole, podając np.:
− miejsce i czas spotkania
− informacje dotyczące organizatorów i uczestników spotkania
− plan/punkty spotkania
− opis wydarzeń, które miały miejsce w trakcie spotkania
− swoją opinię o spotkaniu oraz wrażenia odnoszące się do panującej atmosfery.
(2) zachęcenie kolegów do współpracy przy tworzeniu gazetki
Wymagane są wypowiedzi, w których zdający zachęca kolegów do współpracy, poruszając
takie kwestie, jak np.:
− pierwsze doświadczenie zawodowe, możliwości rozwoju w zawodzie dziennikarza
− korzyści związane z samodoskonaleniem się w języku obcym
− praca w prężnym, ciekawym zespole uczniów tworzących gazetkę
− możliwość przeprowadzania wywiadów ze znanymi ludźmi (aktorami, pisarzami itp.),
pisania artykułów na ważne/bieżące/ciekawe tematy
− możliwość poszerzania własnej wiedzy w zakresie włoskiej kultury i życia codziennego we
Włoszech.
Zgodność z tematem
W Twojej szkole odbyło się spotkanie ze znanym dziennikarzem. W wyniku
tego spotkania postanowiłeś(-aś) założyć szkolną gazetkę w języku włoskim. „główka”
Napisz list do społeczności szkolnej, w którym
zrelacjonujesz przebieg tego spotkania
element 1.
oraz zachęcisz kolegów do współpracy przy tworzeniu gazetki.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis przygotowań do spotkania z dziennikarzem
− przedstawienie zawartości gazetki
− opis dziennikarza (w tym wygląd fizyczny, osiągnięcia zawodowe).
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany zdającego dotyczące własnej przyszłości/kariery dziennikarskiej
− wady i zalety bycia dziennikarzem.
Takie fragmenty są zaznaczane w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona zakwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− recenzja książki o sławnym dziennikarzu/ autobiografii dziennikarza
− wady i zalety bycia sławnym.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa (np. giornalaio zamiast
giornalista), które jest kluczowe dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja
danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający we wstępie wspomina, że gazetka szkolna będzie redagowana w języku
włoskim, a w argumentacji nie wspomina o tym więcej, taka realizacja poszczególnych
elementów jest akceptowana.
7. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam
fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
8. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia luźno związanego
listu z tematem
Spero che accetterete la mia proposta. Con un po’ di aiuto economico potrei
Aspetto una vostra risposta realizzare il progetto che ho in testa.
XYZ Un buon mestiere è importante per il nostro
futuro. Vi saluto
XYZ
Elementy charakterystyczne dla formy
Akceptuje się formalne i półformalne zwroty rozpoczynające list, np. Gentili Colleghi / Cari
Amici oraz zwroty kończące list, np. Aspetto una vostra risposta / Ringraziando per la cortese
attenzione / Grazie e cordiali saluti.
ROZPRAWKA
Temat
W dzisiejszych czasach ludzie coraz częściej kontaktują się z drugą osobą nie bezpośrednio,
lecz za pomocą smsów, chatów czy e-maili. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz wady
i zalety takiego sposobu komunikowania się.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,
rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
faktu, że w dzisiejszych czasach ludzie wolą kontaktować się z drugą osobą nie
bezpośrednio, lecz za pomocą smsów, chatów czy e-maili, oraz zaznaczenie, że w pracy
będą rozpatrywane wady i zalety takiego sposobu komunikowania się (wymaga tego ten typ
rozprawki), np. Al giorno d’oggi la gente preferisce mettersi in contatto con gli altri tramite
gli sms, le e-mail oppure le chat evitando il contatto diretto. Questo fenomeno ha dei lati
positivi e negativi.
2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że ludzie wolą
porozumiewać się za pomocą smsów, chatów czy e-maili, nie jest tezą.
3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane będą
wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet, ale
powoduje też wiele problemów.
4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?,
uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
5. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki
ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0 (np. rozprawka
„za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
6. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem
wypracowania.
8. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Oggigiorno tante persone preferiscono esprimere i loro teza zgodna z tematem,
pensieri tramite messaggi o mail, invece di cercare il zapowiada oczekiwaną
contatto diretto. Il fenomeno di usare il computer o il strukturę rozprawki
cellulare per comunicare ha sia lati positivi che negativi.
Nella mia tesi presenterò i lati positivi e quelli negativi diteza odbiegająca od tematu
usare il computer per comunicare con gli altri. (brak informacji o unikaniu
kontaktu bezpośredniego)
C’è chi preferisce esprimersi indirettamente usando il teza odbiegająca od tematu,
computer oppure il telefonino, invece di parlare con un’altra nie zapowiada struktury
persona. Ma è veramente una buona idea? rozprawki
Scrivere un’e-mail oppure scegliere il contatto diretto? Ci brak tezy
sono molti che preferiscono mettersi in contatto in modo
indiretto.
Ci sono molti vantaggi ma anche degli svantaggi a scrivere teza odbiegająca od tematu
le mail. (brak informacji o unikaniu
kontaktu bezpośredniego)
Molte persone evitano il contatto diretto. Ci sono i pro e i teza odbiegająca od tematu
contro di questo fenomeno. (brak informacji o
korzystaniu z nowych
technologii)
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) wady i (2) zalety kontaktowania się z drugą osobą nie bezpośrednio,
lecz za pomocą smsów, chatów czy e-maili.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (wada lub zaleta) jest sprzeczny z tematem,
czyli nie odnosi się do kontaktowania się z drugą osobą nie bezpośrednio, lecz za pomocą
smsów, chatów czy e-maili, nie bierze się tego argumentu pod uwagę, oceniając dany
element.
3. Jeśli zdający we wstępie wprowadza temat kontaktowania się nie bezpośrednio, a w
argumentacji nie wspomina o tym więcej, taka realizacja poszczególnych elementów jest
akceptowana.
4. Jeśli zdający w swojej pracy odnosi się tylko do jednego lub dwóch spośród trzech
sposobów komunikacji pośredniej wspomnianych w temacie (smsy, chat lub e-maile), taka
realizacja tematu jest akceptowana.
5. Korzyści i problemy wynikające ze sposobu komunikowania się mogą być przedstawione
z punktu widzenia nadawcy bądź odbiorcy smsów/maili.
Zgodność z tematem
W dzisiejszych czasach ludzie coraz częściej kontaktują się z drugą osobą „główka”
nie bezpośrednio, lecz za pomocą smsów, chatów czy e-maili.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety takiego sposobu
komunikowania się.
elementy tematu
X
C Y
A D
B
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− rola relacji międzyludzkich w rozwoju osobowości.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− odniesienie się do rozwoju technologicznego w ostatnich latach
− charakterystyka osoby nieśmiałej/mającej problemy z komunikacją bezpośrednią.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− zalety korzystania ze źródeł internetowych przy przygotowywaniu się do zajęć
szkolnych
− opis funkcji wybranego modelu telefonu komórkowego
− porady związane z bezpiecznym / świadomym korzystaniem z Internetu
− opis interesującej strony internetowej / bloga / gry komputerowej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale
argumenty pasują do tematu (np. indirettamente błędnie przetłumaczone jako
bezpośrednio), taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy
(maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam
fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykład zakończenia luźno związanego
rozprawki z tematem
Ci sono dunque vantaggi e svantaggi di Per questi motivi a molte persone piace
questa situazione. lavorare al computer.
Insomma, come sempre, ci sono dei lati
positivi e negativi di un tale fenomeno.
Spójność i logika wypowiedzi
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
2 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
1 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
0 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub
2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając
tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/
kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację polecenia).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku
kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z
zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza
jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli
komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy
(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy językowe i/lub ortograficzne.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków
leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
• szeroki zakres środków językowych
3 p. • w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
2 p.
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak
w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
• ograniczony zakres środków językowych
1 p.
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
0 p.
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim
stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli
zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują
fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu
„za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia w
stylu).
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 p. 2 p.
liczne błędy językowe 2 p. 1 p.
bardzo liczne błędy językowe 1 p. 0 p.
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
rodzaj błędu sposób oznaczenia przykład
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu brakującego
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie słowa kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą Słońce gżać w lecie.
w jednym słowie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności / logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
otaczamy nawiasami Fragment odbiegający od
fragment odbiegający od tematu tematu
kwadratowymi
Fragment niezgodny
fragment niezgodny z tematem otaczamy chmurką
z tematem
otoczenie zbędnego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
kółkiem
błędy interpunkcyjne
znak √ w kółku w miejscu
Zrobiłem to √ ponieważ…
brakującego znaku
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane „pionową
falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie
odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna
z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium)
LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje
się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się
0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu
egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego
zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie
nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one
otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie zakresu środków
językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres
i poprawność środków językowych.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we
wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie.
8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów, np. qc, należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd
ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji
to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją, z
zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac
zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych
na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje się rodzaj usterki. Samo
użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem, że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, gruppo, np. il film „M jak miłość”,
la rivista „Świat Dysku”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia,
podkreśla się całe wyrażenie linią prostą i traktuje jako jeden błąd językowy, np. Ho letto
Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślamy linią falistą
i traktujemy jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla realizacji
polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Praca w
napisane Czystopis.
13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są słowa oddzielone spacją, np. a casa (2 słowa), nella nostra scuola (3 słowa),
10.01.2015 (1 słowo), 10 gennaio 2015 (3 słowa).
2. Jako jeden wyraz liczone są:
• słowa łączone dywizem, np. e-mail
• formy skrócone, np. c’è
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby, bez względu na ich długość, np. 1780.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 słowo, XX sec. =
2 słowa.
4. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych w Internecie
(np. „buźki”).
5. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Io porto
białe scarpe. – 4 słowa.
Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MJW-R1_1P-192, zadanie 10. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.