Język angielski 2025 — poziom dwujęzyczny — część 3

1. 1
   Rozpoznaj typ zadania

   Obszar „Język angielski — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.

2. 2
   Zastosuj strategię

   Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.

3. 3
   Sprawdź model odpowiedzi

   Zadanie 10. Choose one of the topics below and write a composition following the conventions of the genre indicated in the topic. Use between 300 and 350 words. 1. Coraz więcej ludzi ogranicza do minimum odbywanie podróży samolotem. Czy uważasz, że to dobry pomysł? Napisz rozprawkę, w której wyrazisz swoją opinię na ten temat, podając argumenty dotyczące: • komfortu podróży • bezpieczeństwa • ekologii. 2. Brałeś/Brałaś udział w długo oczekiwanym koncercie lub przedstawieniu. Napisz list do gazety, w którym wyrazisz opinię na temat występu artystów, zwrócisz uwagę na problemy organizacyjne, które należałoby wyeliminować w przyszłości, i zachęcisz młodych ludzi do udziału w takich imprezach w roli wolontariuszy. Wymagania ogólne I. Znajomość środków językowych. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych), wykazując się wysokim poziomem ich poprawności […]. III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający samodzielnie tworzy […] złożone, wieloaspektowe, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […]. IV. Reagowanie na wypowiedzi. Zdający […] reaguje w formie złożonego tekstu pisanego w różnorodnych sytuacjach […]. Wymagania szczegółowe (rozprawka) I. Znajomość środków językowych. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych), wykazując się wysokim poziomem ich poprawności […]. V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […]. V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty […], kończy wypowiedź konkluzją. V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze. V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji. Wymagania szczegółowe (list) I. Znajomość środków językowych. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych), wykazując się wysokim poziomem ich poprawności […]. V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy, przedstawia opinie i poglądy innych osób i ustosunkowuje się do nich. V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze. V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji. VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia. VII.8) Zdający proponuje […]. Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach: • zgodność z poleceniem • spójność i logika wypowiedzi • zakres środków językowych • poprawność środków językowych. Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy) W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów. Elementy treści. Realizację każdego z sześciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0 zgodnie z TABELĄ A. TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści Elementy treści 2 1 0 teza jest jasna, zgodna teza nie jest w pełni poprawna, np. brak tezy z tematem ORAZ – teza nie jest w pełni zgodna argumentacją z tematem ALBO argumentacją teza zawiera poważne przedstawioną przedstawioną w rozwinięciu usterki, np. w rozwinięciu – teza znacznie odbiega od tematu, – teza jest niezgodna ALE jest zgodna z argumentacją z tematem przedstawioną w rozwinięciu – teza znacznie odbiega od tematu ORAZ nie jest R* zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu – teza niejasna, trudna do wskazania wstęp niekomunikatywny 1. Wstęp: W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada właściwe oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1. i adekwatne wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia do tematu z tematem ORAZ ciekawe, poprawne, np. rozpoczęcie oryginalne, zachęcające – wprowadzenie zgodne z tematem, wprowadzenie niezgodne wypowiedzi do czytania, np. w formie ale schematyczne z tematem A* pytania lub cytatu – bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki) wprowadzenie niejasne – ciekawe, oryginalne, ALE odbiegające od tematu wprowadzenie niekomunikatywne wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni poprawny, np. brak wstępu i treścią wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania listu, wstęp niezgodny z tematem pisania listu ALE odbiega od tematu L* – cel nie jest określony jasno wstęp niejasny – wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, wstęp niekomunikatywny a opisuje argumenty przeciwne) wieloaspektowa ORAZ/ powierzchowna realizacja elementu, brak wypowiedzi 2. Pierwszy LUB pogłębiona realizacja wypowiedzi brak głębi, np. element tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” wypowiedź bardzo pobieżnie przykładami, szczegółowo argumentów/cech/określeń, żadnego dotykająca tematu, np. omówiona) nie rozwijając/uzasadniając; zdający podaje tylko jeden – zdający odnosi się do 1-2 argument/cechę/określenie, R 3. Drugi element aspektów i omawia je niezbyt nie rozwijając go/jej A tematu szczegółowo L wypowiedź nie jest komunikatywna 4. Trzeci wypowiedź nie jest związana element tematu z tematem / nie realizuje elementu zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni zgodne brak zakończenia z tematem ORAZ treścią z tematem ALBO treścią wypowiedzi wypowiedzi; zakończenie nie jest jeżeli zdający powtarza zakończenie znacznie odbiega od komunikatywne 5. wstęp – czyni to innymi tematu, ALE jest zgodne z treścią Podsumowanie: słowami wypowiedzi zakończenie nie jest zgodne właściwe R z tematem i adekwatne A zdający stosuje zakończenie do tematu L schematyczne (sztampowe), np. zakończenie znacznie zakończenie ogranicza się do przeformułowania odbiega od tematu ORAZ wypowiedzi tezy nie jest zgodne z treścią wypowiedzi zdający powtarza wstęp w zasadzie tymi samymi słowami 6. Fragmenty wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia R odbiegające fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych A od tematu i/lub od tematu i/lub nie na fragmenty odbiegające od tematu dla poziomu 1. L nie na temat temat i/lub nie na temat * R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0 zgodnie z TABELĄ B. TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy Elementy formy Forma 1 0 1. R teza jest umiejscowiona we wstępie wypowiedź nie spełnia Elementy A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych dla charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający L poziomu 1. dla formy i odpowiedni zwrot kończący R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia 2. A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla Kompozycja L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1. R wypowiedź nie spełnia 3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział A warunków określonych dla Segmentacja na akapity) jest merytorycznie uzasadniony L poziomu 1. R wypowiedź nie spełnia 4. A długość pracy mieści się w granicach 270–390 wyrazów warunków określonych dla Długość pracy L poziomu 1. Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym podkryterium. Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C. TABELA C. Elementy Elementy formy treści 4 3–2 1–0 12 5 pkt 4 pkt 3 pkt 11–10 4 pkt 3 pkt 3 pkt 9–8 3 pkt 2 pkt 2 pkt 7–6 2 pkt 2 pkt 1 pkt 5–4 2 pkt 1 pkt 1 pkt 3–2 1 pkt 0 pkt 0 pkt 1–0 0 pkt 0 pkt 0 pkt Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 7, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty. Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy ROZPRAWKA Temat Coraz więcej ludzi ogranicza do minimum odbywanie podróży samolotem. Czy uważasz, że to dobry pomysł? Napisz rozprawkę, w której wyrazisz swoją opinię na ten temat, podając argumenty dotyczące: • komfortu podróży • bezpieczeństwa • ekologii. Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami. Autor rozprawki, zależnie od tematu, powinien wyrazić aprobatę albo dezaprobatę wobec omawianego zagadnienia albo przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie. Dobrze napisana rozprawka: • zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki, np.: moim zdaniem, takie rozwiązanie ma dużo zalet…; uważam, że taka decyzja będzie miała negatywne skutki…; są plusy i minusy takiej decyzji…; … ma wiele zalet, ale spowoduje też wiele problemów. • w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę • zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu • charakteryzuje się stylem formalnym. Teza 1. Aby teza była uznana za w pełni zgodną z tematem, zdający powinien wyrazić swoją opinię na temat ograniczania podróżowania samolotem. Teza, która dotyczy latania samolotem, ale nie odnosi się do ograniczenia takich podróży, jest uznawana za odbiegającą od tematu, np. Flying by plane has some advantages and disadvantages. 2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, tj. zdający musi wyrazić swoją opinię / określić stanowisko, jakie zajmuje w sprawie ograniczania podróży samolotem lub całkowitej rezygnacji z nich, np. In my opinion it is a good idea to limit flying to minimum. / As I see it, giving up flying doesn’t make sense. / To my mind, there are many advantages of limiting flying to minimum, but the idea also has many opponents. 3. Teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jeśli np. • jest pytaniem, które nie pozwala na określenie, jakie stanowisko zajmuje zdający w kwestii ograniczenia podróżowania samolotem, np. Is it a good idea to use planes as little as possible? • zdający określa w niej wyłącznie stanowisko innych osób, podczas gdy ma wyrazić własną opinię, np. Many people say that giving up flying doesn’t make sense but the idea also has many supporters. Taką tezę uznaje się za odbiegającą od tematu. 4. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że wiele osób ogranicza podróże samolotem do minimum, nie jest tezą. 5. We wstępie nie wymaga się uwzględnienia podanych w poleceniu aspektów. 6. Stanowisko wyrażone w tezie musi być spójne z treścią rozwinięcia rozprawki. Teza jest kwalifikowana jako „nie w pełni zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu”, jeśli na przykład: • zdający pomija w rozwinięciu kwestie zasygnalizowane w tezie, np. uwzględnia w tezie dwa elementy tematu, a w rozwinięciu omawia wszystkie trzy elementy podane w temacie lub tylko jeden z nich, lub w tezie stwierdza, że ograniczenie podróży samolotem ma zarówno dobre, jak i złe strony, a w rozwinięciu odnosi się wyłącznie do zalet albo wyłącznie do wad takiej decyzji • zdający wprowadza w rozwinięciu argumenty, które są sprzeczne z tezą. Jeśli we wstępie zdający uzna, że ograniczenie latania do minimum jest sensowne/właściwe, to argumenty powinny wspierać tę tezę. Jeśli w pracy zdający przytacza argumenty przeciwne do postawionej w rozprawce tezy, to powinien uznać je za niezasadne. Podanie argumentów sprzecznych z postawioną tezą jest akceptowane pod warunkiem, że zdający wskazuje na poglądy innych osób po to, żeby wyjaśnić, dlaczego się z nimi nie zgadza, np. Although many people say that flying is the most convenient way of travelling, for me this convenience is questionable. 7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem. 8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem. 9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do wskazania. Zgodność z tematem Coraz więcej ludzi ogranicza do minimum odbywanie podróży samolotem. Czy uważasz, „główka” że to dobry pomysł? Napisz rozprawkę, w której wyrazisz swoją opinię na ten temat, podając argumenty dotyczące: • komfortu podróży • bezpieczeństwa elementy tematu • ekologii. X D Y gg A B E C fragmenty nie na temat fragmenty odbiegające od tematu 1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: • ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B, C) • ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (D, E), np. – omawiające inne aspekty niż wskazane w temacie, np. koszt podróży. Fragmenty D, E nie są uznawane za realizację elementów tematu. 2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: • luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np. – relacja z podróży odbytej samolotem. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A. 3. Fragmenty wypracowania nie na temat: • w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np. – zalety i wady innych środków transportu niż samolot – relacja z podroży, która nie była związana z lataniem. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych. 4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (D, E). 5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla pracy (np. plain zamiast plane), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1). 6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia. 7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0. 8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu. 9. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę. Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi. LIST Temat Brałeś/Brałaś udział w długo oczekiwanym koncercie lub przedstawieniu. Napisz list do gazety, w którym wyrazisz opinię na temat występu artystów, zwrócisz uwagę na problemy organizacyjne, które należałoby wyeliminować w przyszłości, i zachęcisz młodych ludzi do udziału w takich imprezach w roli wolontariuszy. LIST FORMALNY jest napisany w odpowiedzi na sytuację określoną w zadaniu egzaminacyjnym. Może to być np. list czytelnika do gazety/czasopisma lub list mieszkańca do władz miasta. List może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji itp. Dobrze napisany list formalny: • zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany • omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny • zawiera elementy typowe dla formy, w tym odpowiedni zwrot rozpoczynający i odpowiedni zwrot kończący. Wstęp 1. Wstęp musi zawierać cel napisania listu zgodny z tematem, czyli udziałem w koncercie lub przedstawieniu np. I’m writing to give my opinion about a concert which I attended last week; Recently I had a great pleasure of attending a theatre performance and I’d like to share this experience with the readers. 2. Nie jest wymagane odniesienie się do elementów tematu we wstępie do listu. Elementy tematu 1. Aby realizacja pierwszego elementu tematu była uznana za poprawną, zdający musi wyrazić swoją opinię na temat występu artystów. Jeżeli zdający opisuje fabułę przedstawienia lub opisuje koncert, ale nie przedstawia swojej opinii o występie, taka realizacja tego elementu tematu nie jest akceptowana. Jeśli zdający przedstawia swoją opinię o występie artystów, dodatkowe informacje o występie lub jego przebiegu są akceptowane jako realizacja tego elementu. 2. Aby realizacja drugiego elementu tematu była uznana za poprawną, wymagane jest wskazanie problemów organizacyjnych, które należy wyeliminować w przyszłości, np. zbyt mało ochroniarzy, za późne wpuszczanie publiczności na koncert, itp. Akceptowane jest także wskazanie problemów technicznych, które wymagają uwagi w przyszłości, np. złe nagłośnienie. Jeśli zdający odnosi się do problemów takich jak na przykład złe samopoczucie artysty lub kogoś na widowni, taka realizacja tego elementu tematu nie jest akceptowana, chyba że zdający wyraźnie wskazuje na problemy organizacyjne związane z tą sytuacją. 3. Aby realizacja trzeciego elementu tematu była uznana za poprawną, wymagane jest zachęcenie młodych ludzi do udziału w takich imprezach w roli wolontariuszy. Akceptowane jest zachęcenie młodzieży do udziału w wolontariacie poprzez wskazanie zalet wolontariatu / korzyści wynikających z wolontariatu dla młodzieży. Jeśli zdający nie zachęca młodzieży do wolontariatu na tego typu imprezach, ale odnosi się do problemu wolontariatu bardziej ogólnie, np. zachęca organizatorów do zatrudnienia wolontariuszy lub gazetę do rozpropagowania pomysłu wolontariatu wśród młodzieży, taka realizacja tego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy. Jeśli zdający zachęca młodzież do udziału w takich imprezach w roli widza lub osoby występującej na scenie, taka realizacja tego elementu tematu nie jest akceptowana. Zgodność z tematem Brałeś/Brałaś udział w długo oczekiwanym koncercie lub przedstawieniu. „główka” Napisz list do gazety, w którym wyrazisz opinię na temat występu artystów, zwrócisz uwagę na problemy organizacyjne, które należałoby wyeliminować w przyszłości, i zachęcisz elementy tematu młodych ludzi do udziału w takich imprezach w roli wolontariuszy. 1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: • ściśle związane z „główką” tematu i elementami tematu (A, B, C) • ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (D, E), np. − opis przygotowań do występu artystów. Fragmenty D, E nie są uznawane za realizację elementów tematu. 2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: • luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np. − opis wydarzenia, które nie było związane z występem artystów, np. piknik rodzinny. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A. 3. Fragmenty wypracowania nie na temat: • w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np. − opis kariery ulubionego artysty lub zespołu muzycznego. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych. 4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (D, E). 5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla pracy (np. art zamiast performance), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1). 6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia. 7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0. 8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu. Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi. Elementy formy Akceptowane są formalne i półformalne zwroty rozpoczynające i kończące list, pod warunkiem, że pasują do listu skierowanego do redakcji gazety. Spójność i logika wypowiedzi W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania. Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice 2 pkt na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu. Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice 1 pkt na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu. Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice 0 pkt na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu. Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów. Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi 1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać, na przykład z: • braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane • nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny) • błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np. sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst • przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego taką właśnie realizację danego podpunktu). 2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi. 3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium. 4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się, czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności i logiki i/lub przekazania komunikatu. 5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z zasadami logiki. 6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe. 7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/ niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy. Zakres środków językowych W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi. • bardzo szeroki zakres środków językowych • ogólna wysoka naturalność, różnorodność frazeologiczna oraz precyzja użytych 4 pkt środków językowych • styl stosowny i jednolity • szeroki zakres środków językowych • dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością, różnorodnością 3 pkt frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych • styl stosowny i jednolity LUB sporadyczne niedociągnięcia w stosowności i/lub jednolitości stylu • zadowalający zakres środków językowych • w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, 2 pkt jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości • styl stosowny i jednolity LUB w pracy występuje kilka fragmentów, których styl jest niestosowny i/lub które zaburzają jednolitość stylu • ograniczony zakres środków językowych • głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości 1 pkt • w pracy występuje kilka fragmentów, których styl jest niestosowny i/lub które zaburzają jednolitość stylu LUB styl niemożliwy do określenia ze względu na ograniczenia w zakresie środków językowych • bardzo ograniczony zakres środków językowych • wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości ALBO 0 pkt • zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia • styl w znacznej mierze niestosowny i/lub niejednolity LUB styl niemożliwy do określenia ze względu na ograniczenia w zakresie środków językowych Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty. Pod pojęciem „bardzo szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się bardzo zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2+ (lub wyższym), które umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia. Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2+ (lub wyższym), które umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia. Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2+, które umożliwiają zdającemu w miarę swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia. Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2+, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie proste środki językowe. Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2+, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki językowe. Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu, unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak nice, great, interesting, stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. enjoy immense popularity zamiast be famous; If I had known about the concert, I would have attended. zamiast I didn’t go to watch the concert because I didn’t know about it.). Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego. Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto, jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. The book was writen in the 19th century. Poprawność środków językowych W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą. Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna) Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) sporadyczne błędy dość liczne błędy liczne LUB bardzo zapisu zapisu liczne błędy zapisu sporadyczne błędy językowe 4 pkt 3 pkt 2 pkt dość liczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt 1 pkt liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt 0 pkt bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt 0 pkt 1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację. 2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne. 3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów. 4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co „liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego. Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie oznacza się rodzaju błędu na marginesie. RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD błąd językowy (leksykalny, podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę. gramatyczny) błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu Marek √ czekoladę. brakiem wyrazu brakującego wyrazu błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje. błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą Słońce gżać w lecie. w jednym wyrazie i otoczenie kołem Założyłem kurtkę, bo było błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą gorąco. fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od od tematu kwadratowymi tematu. fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat. otoczenie zbędnego znaku kółkiem Było ciepło , i deszczowo. błędy interpunkcyjne znak √ w kółku w miejscu brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ… interpunkcyjnego Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą. Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane „pionową falą” na marginesie. Uwagi dodatkowe 1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest: • nieczytelna LUB • całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB • niekomunikatywna dla odbiorcy LUB • odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za wypowiedź sformułowaną przez zdającego). 2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika, lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej, w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu. 3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 240 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach nie oznacza się błędów. 4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach oznacza się błędy. 5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium. 6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można jej również przyznać maksymalnie po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy. 7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego. 8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. CU, oznacza się jako błędy ortograficzne. 9. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych, nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych, tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie, grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”. Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści. 10. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie. 11. Praca w zostało napisane Czystopis. 12. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie. Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających 1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. at home (2 wyrazy), for a change (3 wyrazy), 1780 (1 wyraz), 10.01.2024 (1 wyraz), 10 January 2024 (3 wyrazy). 2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jeden wyraz. 3. Jako jeden wyraz liczone są • wyrazy łączone dywizem, np. well-built, twenty-four • oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms • adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu. 4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów. 5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych w internecie (np. emotikony). 6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read Nowe Horyzonty. (4 wyrazy). Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

4. 4
   Skontroluj punktowanie

   Zadanie 10. Choose one of the topics below and write a composition following the conventions of the genre indicated in the topic. Use between 300 and 350 words. 1. Coraz więcej ludzi ogranicza do minimum odbywanie podróży samolotem. Czy uważasz, że to dobry pomysł? Napisz rozprawkę, w której wyrazisz swoją opinię na ten temat, podając argumenty dotyczące: • komfortu podróży • bezpieczeństwa • ekologii. 2. Brałeś/Brałaś udział w długo oczekiwanym koncercie lub przedstawieniu. Napisz list do gazety, w którym wyrazisz opinię na temat występu artystów, zwrócisz uwagę na problemy organizacyjne, które należałoby wyeliminować w przyszłości, i zachęcisz młodych ludzi do udziału w takich imprezach w roli wolontariuszy. Wymagania ogólne I. Znajomość środków językowych. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych), wykazując się wysokim poziomem ich poprawności […]. III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający samodzielnie tworzy […] złożone, wieloaspektowe, spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […]. IV. Reagowanie na wypowiedzi. Zdający […] reaguje w formie złożonego tekstu pisanego w różnorodnych sytuacjach […]. Wymagania szczegółowe (rozprawka) I. Znajomość środków językowych. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych), wykazując się wysokim poziomem ich poprawności […]. V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […]. V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty […], kończy wypowiedź konkluzją. V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze. V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji. Wymagania szczegółowe (list) I. Znajomość środków językowych. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych), wykazując się wysokim poziomem ich poprawności […]. V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy, przedstawia opinie i poglądy innych osób i ustosunkowuje się do nich. V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze. V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji. VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia. VII.8) Zdający proponuje […]. Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach: • zgodność z poleceniem • spójność i logika wypowiedzi • zakres środków językowych • poprawność środków językowych. Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy) W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów. Elementy treści. Realizację każdego z sześciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0 zgodnie z TABELĄ A. TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści Elementy treści 2 1 0 teza jest jasna, zgodna teza nie jest w pełni poprawna, np. brak tezy z tematem ORAZ – teza nie jest w pełni zgodna argumentacją z tematem ALBO argumentacją teza zawiera poważne przedstawioną przedstawioną w rozwinięciu usterki, np. w rozwinięciu – teza znacznie odbiega od tematu, – teza jest niezgodna ALE jest zgodna z argumentacją z tematem przedstawioną w rozwinięciu – teza znacznie odbiega od tematu ORAZ nie jest R* zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu – teza niejasna, trudna do wskazania wstęp niekomunikatywny 1. Wstęp: W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada właściwe oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1. i adekwatne wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia do tematu z tematem ORAZ ciekawe, poprawne, np. rozpoczęcie oryginalne, zachęcające – wprowadzenie zgodne z tematem, wprowadzenie niezgodne wypowiedzi do czytania, np. w formie ale schematyczne z tematem A* pytania lub cytatu – bardziej typowe dla innego typu tekstu (np. rozprawki) wprowadzenie niejasne – ciekawe, oryginalne, ALE odbiegające od tematu wprowadzenie niekomunikatywne wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni poprawny, np. brak wstępu i treścią wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania listu, wstęp niezgodny z tematem pisania listu ALE odbiega od tematu L* – cel nie jest określony jasno wstęp niejasny – wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, wstęp niekomunikatywny a opisuje argumenty przeciwne) wieloaspektowa ORAZ/ powierzchowna realizacja elementu, brak wypowiedzi 2. Pierwszy LUB pogłębiona realizacja wypowiedzi brak głębi, np. element tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” wypowiedź bardzo pobieżnie przykładami, szczegółowo argumentów/cech/określeń, żadnego dotykająca tematu, np. omówiona) nie rozwijając/uzasadniając; zdający podaje tylko jeden – zdający odnosi się do 1-2 argument/cechę/określenie, R 3. Drugi element aspektów i omawia je niezbyt nie rozwijając go/jej A tematu szczegółowo L wypowiedź nie jest komunikatywna 4. Trzeci wypowiedź nie jest związana element tematu z tematem / nie realizuje elementu zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni zgodne brak zakończenia z tematem ORAZ treścią z tematem ALBO treścią wypowiedzi wypowiedzi; zakończenie nie jest jeżeli zdający powtarza zakończenie znacznie odbiega od komunikatywne 5. wstęp – czyni to innymi tematu, ALE jest zgodne z treścią Podsumowanie: słowami wypowiedzi zakończenie nie jest zgodne właściwe R z tematem i adekwatne A zdający stosuje zakończenie do tematu L schematyczne (sztampowe), np. zakończenie znacznie zakończenie ogranicza się do przeformułowania odbiega od tematu ORAZ wypowiedzi tezy nie jest zgodne z treścią wypowiedzi zdający powtarza wstęp w zasadzie tymi samymi słowami 6. Fragmenty wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia R odbiegające fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych A od tematu i/lub od tematu i/lub nie na fragmenty odbiegające od tematu dla poziomu 1. L nie na temat temat i/lub nie na temat * R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0 zgodnie z TABELĄ B. TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy Elementy formy Forma 1 0 1. R teza jest umiejscowiona we wstępie wypowiedź nie spełnia Elementy A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych dla charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający L poziomu 1. dla formy i odpowiedni zwrot kończący R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia 2. A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla Kompozycja L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1. R wypowiedź nie spełnia 3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział A warunków określonych dla Segmentacja na akapity) jest merytorycznie uzasadniony L poziomu 1. R wypowiedź nie spełnia 4. A długość pracy mieści się w granicach 270–390 wyrazów warunków określonych dla Długość pracy L poziomu 1. Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym podkryterium. Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C. TABELA C. Elementy Elementy formy treści 4 3–2 1–0 12 5 pkt 4 pkt 3 pkt 11–10 4 pkt 3 pkt 3 pkt 9–8 3 pkt 2 pkt 2 pkt 7–6 2 pkt 2 pkt 1 pkt 5–4 2 pkt 1 pkt 1 pkt 3–2 1 pkt 0 pkt 0 pkt 1–0 0 pkt 0 pkt 0 pkt Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 7, a elementy formy oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty. Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy ROZPRAWKA Temat Coraz więcej ludzi ogranicza do minimum odbywanie podróży samolotem. Czy uważasz, że to dobry pomysł? Napisz rozprawkę, w której wyrazisz swoją opinię na ten temat, podając argumenty dotyczące: • komfortu podróży • bezpieczeństwa • ekologii. Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami. Autor rozprawki, zależnie od tematu, powinien wyrazić aprobatę albo dezaprobatę wobec omawianego zagadnienia albo przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie. Dobrze napisana rozprawka: • zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada oczekiwaną strukturę rozprawki, np.: moim zdaniem, takie rozwiązanie ma dużo zalet…; uważam, że taka decyzja będzie miała negatywne skutki…; są plusy i minusy takiej decyzji…; … ma wiele zalet, ale spowoduje też wiele problemów. • w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę • zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu • charakteryzuje się stylem formalnym. Teza 1. Aby teza była uznana za w pełni zgodną z tematem, zdający powinien wyrazić swoją opinię na temat ograniczania podróżowania samolotem. Teza, która dotyczy latania samolotem, ale nie odnosi się do ograniczenia takich podróży, jest uznawana za odbiegającą od tematu, np. Flying by plane has some advantages and disadvantages. 2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, tj. zdający musi wyrazić swoją opinię / określić stanowisko, jakie zajmuje w sprawie ograniczania podróży samolotem lub całkowitej rezygnacji z nich, np. In my opinion it is a good idea to limit flying to minimum. / As I see it, giving up flying doesn’t make sense. / To my mind, there are many advantages of limiting flying to minimum, but the idea also has many opponents. 3. Teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jeśli np. • jest pytaniem, które nie pozwala na określenie, jakie stanowisko zajmuje zdający w kwestii ograniczenia podróżowania samolotem, np. Is it a good idea to use planes as little as possible? • zdający określa w niej wyłącznie stanowisko innych osób, podczas gdy ma wyrazić własną opinię, np. Many people say that giving up flying doesn’t make sense but the idea also has many supporters. Taką tezę uznaje się za odbiegającą od tematu. 4. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że wiele osób ogranicza podróże samolotem do minimum, nie jest tezą. 5. We wstępie nie wymaga się uwzględnienia podanych w poleceniu aspektów. 6. Stanowisko wyrażone w tezie musi być spójne z treścią rozwinięcia rozprawki. Teza jest kwalifikowana jako „nie w pełni zgodna z argumentacją przedstawioną w rozwinięciu”, jeśli na przykład: • zdający pomija w rozwinięciu kwestie zasygnalizowane w tezie, np. uwzględnia w tezie dwa elementy tematu, a w rozwinięciu omawia wszystkie trzy elementy podane w temacie lub tylko jeden z nich, lub w tezie stwierdza, że ograniczenie podróży samolotem ma zarówno dobre, jak i złe strony, a w rozwinięciu odnosi się wyłącznie do zalet albo wyłącznie do wad takiej decyzji • zdający wprowadza w rozwinięciu argumenty, które są sprzeczne z tezą. Jeśli we wstępie zdający uzna, że ograniczenie latania do minimum jest sensowne/właściwe, to argumenty powinny wspierać tę tezę. Jeśli w pracy zdający przytacza argumenty przeciwne do postawionej w rozprawce tezy, to powinien uznać je za niezasadne. Podanie argumentów sprzecznych z postawioną tezą jest akceptowane pod warunkiem, że zdający wskazuje na poglądy innych osób po to, żeby wyjaśnić, dlaczego się z nimi nie zgadza, np. Although many people say that flying is the most convenient way of travelling, for me this convenience is questionable. 7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem. 8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem. 9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do wskazania. Zgodność z tematem Coraz więcej ludzi ogranicza do minimum odbywanie podróży samolotem. Czy uważasz, „główka” że to dobry pomysł? Napisz rozprawkę, w której wyrazisz swoją opinię na ten temat, podając argumenty dotyczące: • komfortu podróży • bezpieczeństwa elementy tematu • ekologii. X D Y gg A B E C fragmenty nie na temat fragmenty odbiegające od tematu 1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: • ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B, C) • ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (D, E), np. – omawiające inne aspekty niż wskazane w temacie, np. koszt podróży. Fragmenty D, E nie są uznawane za realizację elementów tematu. 2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: • luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np. – relacja z podróży odbytej samolotem. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A. 3. Fragmenty wypracowania nie na temat: • w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np. – zalety i wady innych środków transportu niż samolot – relacja z podroży, która nie była związana z lataniem. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych. 4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (D, E). 5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla pracy (np. plain zamiast plane), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1). 6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia. 7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0. 8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu. 9. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę. Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi. LIST Temat Brałeś/Brałaś udział w długo oczekiwanym koncercie lub przedstawieniu. Napisz list do gazety, w którym wyrazisz opinię na temat występu artystów, zwrócisz uwagę na problemy organizacyjne, które należałoby wyeliminować w przyszłości, i zachęcisz młodych ludzi do udziału w takich imprezach w roli wolontariuszy. LIST FORMALNY jest napisany w odpowiedzi na sytuację określoną w zadaniu egzaminacyjnym. Może to być np. list czytelnika do gazety/czasopisma lub list mieszkańca do władz miasta. List może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji itp. Dobrze napisany list formalny: • zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany • omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny • zawiera elementy typowe dla formy, w tym odpowiedni zwrot rozpoczynający i odpowiedni zwrot kończący. Wstęp 1. Wstęp musi zawierać cel napisania listu zgodny z tematem, czyli udziałem w koncercie lub przedstawieniu np. I’m writing to give my opinion about a concert which I attended last week; Recently I had a great pleasure of attending a theatre performance and I’d like to share this experience with the readers. 2. Nie jest wymagane odniesienie się do elementów tematu we wstępie do listu. Elementy tematu 1. Aby realizacja pierwszego elementu tematu była uznana za poprawną, zdający musi wyrazić swoją opinię na temat występu artystów. Jeżeli zdający opisuje fabułę przedstawienia lub opisuje koncert, ale nie przedstawia swojej opinii o występie, taka realizacja tego elementu tematu nie jest akceptowana. Jeśli zdający przedstawia swoją opinię o występie artystów, dodatkowe informacje o występie lub jego przebiegu są akceptowane jako realizacja tego elementu. 2. Aby realizacja drugiego elementu tematu była uznana za poprawną, wymagane jest wskazanie problemów organizacyjnych, które należy wyeliminować w przyszłości, np. zbyt mało ochroniarzy, za późne wpuszczanie publiczności na koncert, itp. Akceptowane jest także wskazanie problemów technicznych, które wymagają uwagi w przyszłości, np. złe nagłośnienie. Jeśli zdający odnosi się do problemów takich jak na przykład złe samopoczucie artysty lub kogoś na widowni, taka realizacja tego elementu tematu nie jest akceptowana, chyba że zdający wyraźnie wskazuje na problemy organizacyjne związane z tą sytuacją. 3. Aby realizacja trzeciego elementu tematu była uznana za poprawną, wymagane jest zachęcenie młodych ludzi do udziału w takich imprezach w roli wolontariuszy. Akceptowane jest zachęcenie młodzieży do udziału w wolontariacie poprzez wskazanie zalet wolontariatu / korzyści wynikających z wolontariatu dla młodzieży. Jeśli zdający nie zachęca młodzieży do wolontariatu na tego typu imprezach, ale odnosi się do problemu wolontariatu bardziej ogólnie, np. zachęca organizatorów do zatrudnienia wolontariuszy lub gazetę do rozpropagowania pomysłu wolontariatu wśród młodzieży, taka realizacja tego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy. Jeśli zdający zachęca młodzież do udziału w takich imprezach w roli widza lub osoby występującej na scenie, taka realizacja tego elementu tematu nie jest akceptowana. Zgodność z tematem Brałeś/Brałaś udział w długo oczekiwanym koncercie lub przedstawieniu. „główka” Napisz list do gazety, w którym wyrazisz opinię na temat występu artystów, zwrócisz uwagę na problemy organizacyjne, które należałoby wyeliminować w przyszłości, i zachęcisz elementy tematu młodych ludzi do udziału w takich imprezach w roli wolontariuszy. 1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: • ściśle związane z „główką” tematu i elementami tematu (A, B, C) • ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (D, E), np. − opis przygotowań do występu artystów. Fragmenty D, E nie są uznawane za realizację elementów tematu. 2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: • luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np. − opis wydarzenia, które nie było związane z występem artystów, np. piknik rodzinny. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A. 3. Fragmenty wypracowania nie na temat: • w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np. − opis kariery ulubionego artysty lub zespołu muzycznego. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych. 4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (D, E). 5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla pracy (np. art zamiast performance), ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1). 6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia. 7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0. 8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu. Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność z rozwinięciem wypowiedzi. Elementy formy Akceptowane są formalne i półformalne zwroty rozpoczynające i kończące list, pod warunkiem, że pasują do listu skierowanego do redakcji gazety. Spójność i logika wypowiedzi W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania. Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice 2 pkt na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu. Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice 1 pkt na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu. Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice 0 pkt na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu. Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów. Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi 1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać, na przykład z: • braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane • nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny) • błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np. sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst • przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego taką właśnie realizację danego podpunktu). 2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi. 3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium. 4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się, czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności i logiki i/lub przekazania komunikatu. 5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy, braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z zasadami logiki. 6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe. 7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/ niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy. Zakres środków językowych W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi. • bardzo szeroki zakres środków językowych • ogólna wysoka naturalność, różnorodność frazeologiczna oraz precyzja użytych 4 pkt środków językowych • styl stosowny i jednolity • szeroki zakres środków językowych • dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością, różnorodnością 3 pkt frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych • styl stosowny i jednolity LUB sporadyczne niedociągnięcia w stosowności i/lub jednolitości stylu • zadowalający zakres środków językowych • w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, 2 pkt jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości • styl stosowny i jednolity LUB w pracy występuje kilka fragmentów, których styl jest niestosowny i/lub które zaburzają jednolitość stylu • ograniczony zakres środków językowych • głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości 1 pkt • w pracy występuje kilka fragmentów, których styl jest niestosowny i/lub które zaburzają jednolitość stylu LUB styl niemożliwy do określenia ze względu na ograniczenia w zakresie środków językowych • bardzo ograniczony zakres środków językowych • wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości ALBO 0 pkt • zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia • styl w znacznej mierze niestosowny i/lub niejednolity LUB styl niemożliwy do określenia ze względu na ograniczenia w zakresie środków językowych Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty. Pod pojęciem „bardzo szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się bardzo zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2+ (lub wyższym), które umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia. Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2+ (lub wyższym), które umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia. Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2+, które umożliwiają zdającemu w miarę swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia. Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2+, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie proste środki językowe. Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2+, które umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki językowe. Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu, unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak nice, great, interesting, stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. enjoy immense popularity zamiast be famous; If I had known about the concert, I would have attended. zamiast I didn’t go to watch the concert because I didn’t know about it.). Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego. Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto, jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. The book was writen in the 19th century. Poprawność środków językowych W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą. Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna) Poprawność językowa (leksykalno-gramatyczna) sporadyczne błędy dość liczne błędy liczne LUB bardzo zapisu zapisu liczne błędy zapisu sporadyczne błędy językowe 4 pkt 3 pkt 2 pkt dość liczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt 1 pkt liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt 0 pkt bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt 0 pkt 1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację. 2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne. 3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów. 4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co „liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego. Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie oznacza się rodzaju błędu na marginesie. RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD błąd językowy (leksykalny, podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę. gramatyczny) błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu Marek √ czekoladę. brakiem wyrazu brakującego wyrazu błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje. błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą Słońce gżać w lecie. w jednym wyrazie i otoczenie kołem Założyłem kurtkę, bo było błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą gorąco. fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od od tematu kwadratowymi tematu. fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat. otoczenie zbędnego znaku kółkiem Było ciepło , i deszczowo. błędy interpunkcyjne znak √ w kółku w miejscu brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ… interpunkcyjnego Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą. Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane „pionową falą” na marginesie. Uwagi dodatkowe 1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest: • nieczytelna LUB • całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB • niekomunikatywna dla odbiorcy LUB • odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za wypowiedź sformułowaną przez zdającego). 2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika, lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej, w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu. 3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 240 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach nie oznacza się błędów. 4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach oznacza się błędy. 5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium. 6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można jej również przyznać maksymalnie po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy. 7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego. 8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. CU, oznacza się jako błędy ortograficzne. 9. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych, nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych, tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie, grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”. Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści. 10. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała wypowiedź nie będzie podlegała ocenie. 11. Praca w zostało napisane Czystopis. 12. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie. Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających 1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. at home (2 wyrazy), for a change (3 wyrazy), 1780 (1 wyraz), 10.01.2024 (1 wyraz), 10 January 2024 (3 wyrazy). 2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jeden wyraz. 3. Jako jeden wyraz liczone są • wyrazy łączone dywizem, np. well-built, twenty-four • oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms • adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu. 4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów. 5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych w internecie (np. emotikony). 6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read Nowe Horyzonty. (4 wyrazy).

Typowy błąd: Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.