Wersja arkusza
Arkusz standardowy
Zadanie 1 · 1 punktOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Richarda
Lueckego oraz do tekstu Hanny Gadomskiej. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest
prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W każdym z tekstów omówiono zagadnienie czasu zarówno
1. P F
z perspektywy dzieci, jak i z perspektywy dorosłych.
Z każdego z tekstów wynika, że współcześnie ludzie stosują
2. P F
dokładniejsze miary czasu niż dawniej.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Richarda
Lueckego oraz do tekstu Hanny Gadomskiej. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest
prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W każdym z tekstów omówiono zagadnienie czasu zarówno
1. P F
z perspektywy dzieci, jak i z perspektywy dorosłych.
Z każdego z tekstów wynika, że współcześnie ludzie stosują
2. P F
dokładniejsze miary czasu niż dawniej.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Richarda Lueckego oraz do tekstu Hanny Gadomskiej. Zapisz P obok stwierdzenia, które jest prawdziwe, albo F – obok stwierdzenia, które jest fałszywe.
1. W każdym z tekstów omówiono zagadnienie czasu zarówno z perspektywy dzieci, jak i z perspektywy dorosłych.
2. Z każdego z tekstów wynika, że współcześnie ludzie stosują dokładniejsze miary czasu niż dawniej.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do tekstu Richarda
Lueckego oraz do tekstu Hanny Gadomskiej. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest
prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W każdym z tekstów omówiono zagadnienie czasu zarówno
1. P F
z perspektywy dzieci, jak i z perspektywy dorosłych.
Z każdego z tekstów wynika, że współcześnie ludzie stosują
2. P F
dokładniejsze miary czasu niż dawniej.
Pokaż odpowiedź
FFOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
FFOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – zaznaczenie dwóch poprawnych odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 2 · 1 punktOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Na podstawie tekstu Richarda Lueckego wyjaśnij, na czym polega paradoks ludzkich
starań o spowolnienie upływu czasu.
Na podstawie tekstu Richarda Lueckego wyjaśnij, na czym polega paradoks ludzkich
starań o spowolnienie upływu czasu.
Na podstawie tekstu Richarda Lueckego wyjaśnij, na czym polega paradoks ludzkich starań o spowolnienie upływu czasu.
---
Na podstawie tekstu Richarda Lueckego wyjaśnij, na czym polega paradoks ludzkich
starań o spowolnienie upływu czasu.
Pokaż odpowiedź
2
• Ludzie tracą czas, aby go zaoszczędzić.
• Paradoksalność ludzkich starań o zaoszczędzenie czasu można wyjaśnić, wskazując na
liczne zabiegi człowieka mające na celu zaoszczędzenie czasu, a równocześnie na coraz
większy odczuwany przez niego brak czasu.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – poprawne wyjaśnienie paradoksu na podstawie tekstu 1.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
2
• Ludzie tracą czas, aby go zaoszczędzić.
• Paradoksalność ludzkich starań o zaoszczędzenie czasu można wyjaśnić, wskazując na
liczne zabiegi człowieka mające na celu zaoszczędzenie czasu, a równocześnie na coraz
większy odczuwany przez niego brak czasu.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – poprawne wyjaśnienie paradoksu na podstawie tekstu 1.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 3 · 1 punktOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Podaj dwa uwarunkowania wpływające na sposób postrzegania czasu przez
człowieka, o których mowa w tekście Hanny Gadomskiej.
Podaj dwa uwarunkowania wpływające na sposób postrzegania czasu przez
człowieka, o których mowa w 3. akapicie tekstu Hanny Gadomskiej.
Podaj dwa uwarunkowania wpływające na sposób postrzegania czasu przez człowieka, o których mowa w tekście Hanny Gadomskiej.
---
Podaj dwa uwarunkowania wpływające na sposób postrzegania czasu przez
człowieka, o których mowa w 3. akapicie tekstu Hanny Gadomskiej.
Pokaż odpowiedź
• wiek
• nowe doświadczenia
• nowe wrażenia
• nowe sytuacje
• ilość informacji/bodźców
• uważność
• Im człowiek jest starszy, tym bardziej ma wrażenie, że czas płynie szybciej. Gdy człowiek
jest nastawiony na nowe przeżycia, wydaje się mu, że czas zwalnia.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – poprawne podanie dwóch uwarunkowań, o których mowa w tekście 2.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
2 W niniejszym dokumencie przykładowe odpowiedzi zawierają również oryginalne rozwiązania zdających.
Uwaga.
Jeżeli zdający wymieni więcej niż dwa uwarunkowania, a wśród nich pojawi się odpowiedź
błędna, to za rozwiązanie zadania otrzyma 0 pkt.
• wiek
• nowe doświadczenia
• nowe wrażenia
• nowe sytuacje
• nieznane środowisko
• Im człowiek jest starszy, tym bardziej ma wrażenie, że czas płynie szybciej. Gdy człowiek
jest nastawiony na nowe przeżycia, wydaje się mu, że czas zwalnia.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – poprawne podanie dwóch uwarunkowań, o których mowa w 3. akapicie tekstu 2.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
2 W niniejszym dokumencie przykładowe odpowiedzi zawierają również oryginalne rozwiązania zdających.
Uwaga.
Jeżeli zdający wymieni więcej niż dwa uwarunkowania, a wśród nich pojawi się odpowiedź
błędna, to za rozwiązanie zadania otrzyma 0 pkt.
• wiek
• nowe doświadczenia
• nowe wrażenia
• nowe sytuacje
• ilość informacji/bodźców
• uważność
• Im człowiek jest starszy, tym bardziej ma wrażenie, że czas płynie szybciej. Gdy człowiek
jest nastawiony na nowe przeżycia, wydaje się mu, że czas zwalnia.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – poprawne podanie dwóch uwarunkowań, o których mowa w tekście 2.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
2 W niniejszym dokumencie przykładowe odpowiedzi zawierają również oryginalne rozwiązania zdających.
Uwaga.
Jeżeli zdający wymieni więcej niż dwa uwarunkowania, a wśród nich pojawi się odpowiedź
błędna, to za rozwiązanie zadania otrzyma 0 pkt.
Zadanie 4 · 2 punktyOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Na podstawie tekstu Hanny Gadomskiej wyjaśnij, na czym polega rola uważności w kontrolowaniu czasu. Czy o takim samym sposobie kontrolowania czasu jest mowa
w tekście Richarda Lueckego? Uzasadnij odpowiedź.
Na podstawie 7. i 8. akapitu tekstu Hanny Gadomskiej wyjaśnij, na czym polega rola
uważności w kontrolowaniu czasu. Czy o takim samym sposobie kontrolowania czasu
jest mowa w tekście Richarda Lueckego? Uzasadnij odpowiedź.
Na podstawie tekstu Hanny Gadomskiej wyjaśnij, na czym polega rola uważności w kontrolowaniu czasu. Czy o takim samym sposobie kontrolowania czasu jest mowa w tekście Richarda Lueckego? Uzasadnij odpowiedź.
---
Na podstawie 7. i 8. akapitu tekstu Hanny Gadomskiej wyjaśnij, na czym polega rola
uważności w kontrolowaniu czasu. Czy o takim samym sposobie kontrolowania czasu
jest mowa w tekście Richarda Lueckego? Uzasadnij odpowiedź.
Pokaż odpowiedź
oceniona na 2 pkt
Według Gadomskiej dzięki dokładnemu / bardziej świadomemu / z wykorzystaniem zmysłów
przeżywaniu chwili ma się wrażenie, że trwa ona dłużej. Richard Luecke nie pisze
o uważności w kontrolowaniu czasu, ale o próbach zaoszczędzenia czasu za pomocą
technicznych udogodnień.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega rola uważności w kontrolowaniu czasu
w tekście 2. ORAZ rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do
tekstu 1.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega rola uważności w kontrolowaniu czasu
w tekście 2.
ALBO
– poprawne wyjaśnienie, czym jest uważność ORAZ rozstrzygnięcie i poprawne
uzasadnienie w odniesieniu do tekstu 1.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
oceniona na 2 pkt
Według Gadomskiej dzięki dokładnemu / bardziej świadomemu / z wykorzystaniem zmysłów
przeżywaniu chwili ma się wrażenie, że trwa ona dłużej. Richard Luecke nie pisze
o uważności w kontrolowaniu czasu, ale o próbach zaoszczędzenia czasu za pomocą
technicznych udogodnień.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega rola uważności w kontrolowaniu czasu
w tekście 2. (w akapitach 7. i 8.) ORAZ rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie
w odniesieniu do tekstu 1.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega rola uważności w kontrolowaniu czasu
w tekście 2. (w akapitach 7. i 8.).
ALBO
– poprawne wyjaśnienie, czym jest uważność ORAZ rozstrzygnięcie i poprawne
uzasadnienie w odniesieniu do tekstu 1.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
oceniona na 2 pkt
Według Gadomskiej dzięki dokładnemu / bardziej świadomemu / z wykorzystaniem zmysłów
przeżywaniu chwili ma się wrażenie, że trwa ona dłużej. Richard Luecke nie pisze
o uważności w kontrolowaniu czasu, ale o próbach zaoszczędzenia czasu za pomocą
technicznych udogodnień.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega rola uważności w kontrolowaniu czasu
w tekście 2. ORAZ rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do
tekstu 1.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega rola uważności w kontrolowaniu czasu
w tekście 2.
ALBO
– poprawne wyjaśnienie, czym jest uważność ORAZ rozstrzygnięcie i poprawne
uzasadnienie w odniesieniu do tekstu 1.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 5 · 1 punktOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do ostatniego akapitu tekstu Hanny Gadomskiej. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli
jest fałszywe.
Funkcję impresywną w ostatnim akapicie potwierdza obecność
1. P F
powtarzających się czasowników w pierwszej osobie liczby mnogiej.
W ostatnim akapicie tekstu wykorzystano tylko wypowiedzenia
2. P F
złożone.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do ostatniego akapitu
tekstu Hanny Gadomskiej. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli
jest fałszywe.
Funkcję impresywną w ostatnim akapicie potwierdza obecność
1. P F
powtarzających się czasowników w pierwszej osobie liczby mnogiej.
W ostatnim akapicie tekstu wykorzystano tylko wypowiedzenia
2. P F
złożone.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do ostatniego akapitu tekstu Hanny Gadomskiej. Zapisz P obok stwierdzenia, które jest prawdziwe, albo F – obok stwierdzenia, które jest fałszywe.
1. Funkcję impresywną w ostatnim akapicie potwierdza obecność powtarzających się czasowników w pierwszej osobie liczby mnogiej.
2. W ostatnim akapicie tekstu wykorzystano tylko wypowiedzenia złożone.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do ostatniego akapitu
tekstu Hanny Gadomskiej. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli
jest fałszywe.
Funkcję impresywną w ostatnim akapicie potwierdza obecność
1. P F
powtarzających się czasowników w pierwszej osobie liczby mnogiej.
W ostatnim akapicie tekstu wykorzystano tylko wypowiedzenia
2. P F
złożone.
Pokaż odpowiedź
PPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
PPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 6 · 4 punktyOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: człowiek wobec
–3–4
upływu czasu. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów.
Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna
i interpunkcyjna.
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: człowiek wobec
upływu czasu. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów.
Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna
i interpunkcyjna.
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: człowiek wobec upływu czasu. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów.
Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
---
Na podstawie obu tekstów napisz notatkę syntetyzującą na temat: człowiek wobec
upływu czasu. Twoja wypowiedź powinna liczyć 60–90 wyrazów.
Uwaga: w ocenie wypowiedzi będzie brana pod uwagę poprawność językowa, ortograficzna
i interpunkcyjna.
Pokaż odpowiedź
ocenione na 3 punkty za treść
• Autorzy obydwu tekstów podejmują temat postaw i zachowań człowieka wobec czasu
i jego upływu. Richard Luecke opisuje pośpiech człowieka i jego chęć zaoszczędzenia
czasu. Hanna Gadomska podkreśla, że na postrzeganie czasu wpływa wiek człowieka
oraz doświadczenia, z którymi przychodzi mu się zmierzyć. Autorzy obu tekstów
podkreślają, że czas, który nam pozostał, należy wykorzystać w pełni. Twórcy mają
odmienne zdanie w kwestii kontroli czasu. Luecke twierdzi, że niezależnie od naszych
starań czas jest poza naszą kontrolą. Natomiast Gadomska uważa, że człowiek jest
w stanie w pewnym stopniu zarządzać czasem. [88 wyrazów]
• Autorzy obu tekstów podkreślają, że ludzie różnie radzą sobie z upływem czasu. Luecke
zauważa, że człowiek podejmuje próby zaoszczędzenia czasu. W tym celu wynajduje
urządzenia techniczne, lecz im więcej tych narzędzi ma do dyspozycji, tym coraz bardziej
odczuwa brak czasu. Z kolei Gadomska uważa, że człowiek może spowolnić odczuwanie
upływu czasu dzięki nowym aktywnościom i uważności. Luecke zwraca uwagę na
bezradność ludzi wobec upływu czasu, natomiast Gadomska pokazuje, że w pewnym
sensie człowiek może kontrolować czas. [76 wyrazów]Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 4 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
notatki syntetyzującej
Za notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty, w tym 3 punkty za treść i 1 punkt za
poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.
Treść
3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt
notatka spełnia notatka spełnia notatka
kryteria A, B i C kryteria A, B i C spełnia
określone dla określone dla kryteria A i C
3 pkt, ALE nie 2 pkt, ALE nie określone dla
została została 1 pkt, ALE
zachowana zachowana nie została
dozwolona liczba dozwolona liczba zachowana
wyrazów wyrazów dozwolona
liczba
wyrazów
ALBO ALBO ALBO
A. przedstawienie notatka notatka notatka notatka nie
stanowiska przedstawia – przedstawia – przedstawia spełnia
każdego oparte na oparte na stanowisko żadnego
autora kluczowych dla kluczowych dla każdego autora z kryteriów
tematu tematu względem określonego
informacjach – informacjach – zagadnienia dla 1 pkt
stanowisko stanowisko określonego
każdego autora każdego autora w temacie notatki,
względem względem odtworzone na
zagadnienia zagadnienia podstawie
określonego określonego informacji
w temacie notatki, w temacie notatki, zawartych
odtworzone na odtworzone na w tekście
podstawie podstawie
informacji informacji
zawartych zawartych
w tekście, na w tekście, ale
odpowiednim poziom
poziomie uogólnienia jest
uogólnienia zaburzony
B. zestawienie w notatce w notatce stanowisk obu
stanowisk obu zestawiono zestawiono autorów nie
autorów stanowiska obu stanowiska obu zestawiono albo
autorów; autorów; zestawiono je
poprawnie poprawnie niepoprawnie; nie
wskazano np. wskazano np. wskazano np.
punkty wspólne/ punkty wspólne/ punktów
rozbieżne albo rozbieżne albo wspólnych/
różnorodność różnorodność rozbieżnych albo
aspektów aspektów różnych aspektów
zagadnienia zagadnienia zagadnienia
określonego określonego określonego
w temacie notatki w temacie notatki w temacie notatki
ujętych w tekstach ujętych w tekstach ujętych w tekstach
obu autorów obu autorów obu autorów
C. spójność notatka stanowi notatka stanowi notatka stanowi
logiczną logiczną logiczną
i zorganizowaną i zorganizowaną i zorganizowaną
całość całość ALBO całość ALBO
w notatce w notatce
występują usterki występują usterki
w spójności w spójności
D. długość notatki 60–90 wyrazów 60–90 wyrazów 60–90 wyrazów
Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna
1 pkt – poprawny zapis, dopuszczalne dwa błędy (językowe, ortograficzne lub interpunkcyjne).
0 pkt – trzy i więcej błędów (językowych, ortograficznych lub interpunkcyjnych).
Uwaga.
Jeżeli w kryterium Treść przyznano 0 pkt, wówczas nie przyznaje się punktów w kryterium
Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
INFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA NOTATKI SYNTETYZUJĄCEJ
NAPISANEJ PRZEZ ZDAJĄCYCH ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ
(Z DYSLEKSJĄ, DYSORTOGRAFIĄ, DYSGRAFIĄ)
Egzaminator ocenia treść notatki syntetyzującej
Treść (0–3) zgodnie z tabelą zamieszczoną na s. 8 tego
dokumentu.
1 pkt – zapis poprawny językowo, dopuszczalne trzy
błędy językowe.
0 pkt – cztery i więcej błędów językowych.
Poprawność językowa (0–1)
Uwaga. Oceniając notatkę syntetyzującą zdającego,
u którego stwierdzono specyficzne trudności
w uczeniu się (dysleksję lub dysortografię albo
dysgrafię), egzaminator nie ocenia ani poprawności
ortograficznej, ani interpunkcyjnej.
Wskazówki dotyczące realizacji tematu notatki
1) Stanowiska autorów tekstów,
a) Stanowisko autora 1. tekstu, np.
• Próby zaoszczędzenia czasu paradoksalnie nie uwalniają ludzi spod jego presji.
• Niezależnie od starań człowieka upływ czasu jest nieuchronny.
• Postrzeganie czasu przez człowieka zmienia się na przestrzeni wieków.
b) Stanowisko autorki 2. tekstu, np.
• Człowiek może świadomie zmienić sposób postrzegania czasu, by odnieść
wrażenie, że czas płynie wolniej lub szybciej.
• Różne czynniki wpływają na postrzeganie upływu czasu przez człowieka, który
może mieć poczucie kontroli nad czasem.
2) Zestawienie stanowisk, np.
Z zestawienia stanowisk może wynikać:
• tekst 1.: nieuchronność upływu czasu; tekst 2.: względność postrzegania czasu
• tekst 1.: niezależność czasu od człowieka; tekst 2.: poczucie uzyskania kontroli nad
czasem
• tekst 1.: kontrolowanie czasu polegające na jego odmierzaniu; tekst 2.: kontrolowanie
czasu wynikające z różnych uwarunkowań
• tekst 1.: poczucie bezradności wynikające z przekonania, że nad czasem nie można
w pełni panować; tekst 2.: optymizm wynikający z przekonania, że w pewnym stopniu
czas można kontrolować
• tekst 1.: aspekt technologiczny; tekst 2.: aspekt psychologiczny
• tekst 1.: perspektywa zbiorowości; tekst 2.: perspektywa jednostki.
Uwaga.
Kompozycja notatki jest dowolna, np. zdający może zacząć od zestawienia stanowisk
autorów tekstów albo od przedstawienia stanowiska każdego z nich.
ocenione na 3 punkty za treść
• Autorzy obydwu tekstów podejmują temat postaw i zachowań człowieka wobec czasu
i jego upływu. Richard Luecke opisuje pośpiech człowieka i jego chęć zaoszczędzenia
czasu. Hanna Gadomska podkreśla, że na postrzeganie czasu wpływa wiek człowieka
oraz doświadczenia, z którymi przychodzi mu się zmierzyć. Autorzy obu tekstów
podkreślają, że czas, który nam pozostał, należy wykorzystać w pełni. Twórcy mają
odmienne zdanie w kwestii kontroli czasu. Luecke twierdzi, że niezależnie od naszych
starań czas jest poza naszą kontrolą. Natomiast Gadomska uważa, że człowiek jest
w stanie w pewnym stopniu zarządzać czasem. [88 wyrazów]
• Autorzy obu tekstów podkreślają, że ludzie różnie radzą sobie z upływem czasu. Luecke
zauważa, że człowiek podejmuje próby zaoszczędzenia czasu. W tym celu wynajduje
urządzenia techniczne, lecz im więcej tych narzędzi ma do dyspozycji, tym coraz bardziej
odczuwa brak czasu. Z kolei Gadomska uważa, że człowiek może spowolnić odczuwanie
upływu czasu dzięki nowym aktywnościom i uważności. Luecke zwraca uwagę na
bezradność ludzi wobec upływu czasu, natomiast Gadomska pokazuje, że w pewnym
sensie człowiek może kontrolować czas. [76 wyrazów]Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 4 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
notatki syntetyzującej
Za notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty, w tym 3 punkty za treść i 1 punkt za
poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.
Treść
3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt
notatka spełnia notatka spełnia notatka
kryteria A, B i C kryteria A, B i C spełnia
określone dla określone dla kryteria A i C
3 pkt, ALE nie 2 pkt, ALE nie określone dla
została została 1 pkt, ALE
zachowana zachowana nie została
dozwolona liczba dozwolona liczba zachowana
wyrazów wyrazów dozwolona
liczba
wyrazów
ALBO ALBO ALBO
A. przedstawienie notatka notatka notatka notatka nie
stanowiska przedstawia – przedstawia – przedstawia spełnia
każdego oparte na oparte na stanowisko żadnego
autora kluczowych dla kluczowych dla każdego autora z kryteriów
tematu tematu względem określonego
informacjach – informacjach – zagadnienia dla 1 pkt
stanowisko stanowisko określonego
każdego autora każdego autora w temacie notatki,
względem względem odtworzone na
zagadnienia zagadnienia podstawie
określonego określonego informacji
w temacie notatki, w temacie notatki, zawartych
odtworzone na odtworzone na w tekście
podstawie podstawie
informacji informacji
zawartych zawartych
w tekście, na w tekście, ale
odpowiednim poziom
poziomie uogólnienia jest
uogólnienia zaburzony
B. zestawienie w notatce w notatce stanowisk obu
stanowisk obu zestawiono zestawiono autorów nie
autorów stanowiska obu stanowiska obu zestawiono albo
autorów; autorów; zestawiono je
poprawnie poprawnie niepoprawnie; nie
wskazano np. wskazano np. wskazano np.
punkty wspólne/ punkty wspólne/ punktów
rozbieżne albo rozbieżne albo wspólnych/
różnorodność różnorodność rozbieżnych albo
aspektów aspektów różnych aspektów
zagadnienia zagadnienia zagadnienia
określonego określonego określonego
w temacie notatki w temacie notatki w temacie notatki
ujętych w tekstach ujętych w tekstach ujętych w tekstach
obu autorów obu autorów obu autorów
C. spójność notatka stanowi notatka stanowi notatka stanowi
logiczną logiczną logiczną
i zorganizowaną i zorganizowaną i zorganizowaną
całość całość ALBO całość ALBO
w notatce w notatce
występują usterki występują usterki
w spójności w spójności
D. długość notatki 60–90 wyrazów 60–90 wyrazów 60–90 wyrazów
Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna
1 pkt – poprawny zapis, dopuszczalne dwa błędy (językowe, ortograficzne lub interpunkcyjne).
0 pkt – trzy i więcej błędów (językowych, ortograficznych lub interpunkcyjnych).
Uwaga.
Jeżeli w kryterium Treść przyznano 0 pkt, wówczas nie przyznaje się punktów w kryterium
Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna.
INFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA NOTATKI SYNTETYZUJĄCEJ
NAPISANEJ PRZEZ ZDAJĄCYCH ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ
(Z DYSLEKSJĄ, DYSORTOGRAFIĄ, DYSGRAFIĄ)
Egzaminator ocenia treść notatki syntetyzującej
Treść (0–3) zgodnie z tabelą zamieszczoną na s. 8 tego
dokumentu.
1 pkt – zapis poprawny językowo, dopuszczalne trzy
błędy językowe.
0 pkt – cztery i więcej błędów językowych.
Poprawność językowa (0–1)
Uwaga. Oceniając notatkę syntetyzującą zdającego,
u którego stwierdzono specyficzne trudności
w uczeniu się (dysleksję lub dysortografię albo
dysgrafię), egzaminator nie ocenia ani poprawności
ortograficznej, ani interpunkcyjnej.
Wskazówki dotyczące realizacji tematu notatki
1) Stanowiska autorów tekstów,
a) Stanowisko autora 1. tekstu, np.
• Próby zaoszczędzenia czasu paradoksalnie nie uwalniają ludzi spod jego presji.
• Niezależnie od starań człowieka upływ czasu jest nieuchronny.
• Postrzeganie czasu przez człowieka zmienia się na przestrzeni wieków.
b) Stanowisko autorki 2. tekstu, np.
• Człowiek może świadomie zmienić sposób postrzegania czasu, by odnieść
wrażenie, że czas płynie wolniej lub szybciej.
• Różne czynniki wpływają na postrzeganie upływu czasu przez człowieka, który
może mieć poczucie kontroli nad czasem.
2) Zestawienie stanowisk, np.
Z zestawienia stanowisk może wynikać:
• tekst 1.: nieuchronność upływu czasu; tekst 2.: względność postrzegania czasu
• tekst 1.: niezależność czasu od człowieka; tekst 2.: poczucie uzyskania kontroli nad
czasem
• tekst 1.: kontrolowanie czasu polegające na jego odmierzaniu; tekst 2.: kontrolowanie
czasu wynikające z różnych uwarunkowań
• tekst 1.: poczucie bezradności wynikające z przekonania, że nad czasem nie można
w pełni panować; tekst 2.: optymizm wynikający z przekonania, że w pewnym stopniu
czas można kontrolować
• tekst 1.: aspekt technologiczny; tekst 2.: aspekt psychologiczny
• tekst 1.: perspektywa zbiorowości; tekst 2.: perspektywa jednostki.
Uwaga.
Kompozycja notatki jest dowolna, np. zdający może zacząć od zestawienia stanowisk
autorów tekstów albo od przedstawienia stanowiska każdego z nich.
Zadanie 7 · 1 punktOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Zapoznaj się z reprodukcją obrazu Juana de Valdésa Leala.
Juan de Valdés Leal
In ictu oculi 1
In ictu oculi 1
www.wga.hu
1 Napis nad świecą: In ictu oculi (łac.), oznacza W mgnieniu oka.
Czy powyższy obraz jest zgodny z wymową Księgi Koheleta? Uzasadnij odpowiedź. 7.
Zapoznaj się z reprodukcją obrazu Juana de Valdésa Leala.
Juan de Valdés Leal
In ictu oculi 1
In ictu oculi 1
www.wga.hu
1
Napis nad świecą: In ictu oculi (łac.), oznacza W mgnieniu oka.
Czy powyższy obraz jest zgodny z wymową Księgi Koheleta? Uzasadnij odpowiedź.
Przeczytaj opis obrazu Juana de Valdésa Leala pt. „In ictu oculi” (tzn. w mgnieniu oka).
Opis obrazu
Obraz przedstawia ludzki szkielet niosący dużą drewnianą trumnę pod pachą. W lewej ręce trzyma on kosę, prawą gasi świecę umieszczoną w wysokim lichtarzu. Nad świecą widnieje łaciński napis: „In ictu oculi”. Noga szkieletu opiera się na globusie. Szkielet góruje nad – rozrzuconymi w nieładzie – księgami, kosztownymi szatami, zbroją rycerską i szpadą. Wśród przedmiotów znajdują się również: korona papieska i trzyramienny krzyż papieski, a także – korona monarchy i złoty łańcuch. Tło obrazu jest ciemne.
Czy powyższy obraz jest zgodny z wymową „Księgi Koheleta”? Uzasadnij odpowiedź.
---
Zapoznaj się z reprodukcją obrazu Juana de Valdésa Leala.
Juan de Valdés Leal
In ictu oculi 1
In ictu oculi 1
www.wga.hu
1 Napis nad świecą: In ictu oculi (łac.), oznacza W mgnieniu oka.
Czy powyższy obraz jest zgodny z wymową Księgi Koheleta? Uzasadnij odpowiedź.
Pokaż odpowiedź
• Obraz jest zgodny z wymową Księgi Koheleta, ponieważ ukazano motyw marności
i przemijania. Wskazują na to porozrzucane przedmioty oraz szkielet człowieka.
• Obraz już samym tytułem jest zgodny z Księgą Koheleta. Tytuł tłumaczony z łaciny
odzwierciedla motyw przemijania oraz to, że wszystko się kończy. Pokazują nam to
przewrócone rzeczy oraz szkielet, który gasi świecę.
• Tak, ponieważ na obrazie jest przedstawiony szkielet, który wprowadza motyw
przemijania, o którym mówił Kohelet.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie zgodności obrazu z wymową Księgi
Koheleta.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
• Obraz jest zgodny z wymową Księgi Koheleta, ponieważ ukazano motyw marności
i przemijania. Wskazują na to porozrzucane przedmioty oraz szkielet człowieka.
• Obraz już samym tytułem jest zgodny z Księgą Koheleta. Tytuł tłumaczony z łaciny
odzwierciedla motyw przemijania oraz to, że wszystko się kończy. Pokazują nam to
przewrócone rzeczy oraz szkielet, który gasi świecę.
• Tak, ponieważ na obrazie jest przedstawiony szkielet, który wprowadza motyw
przemijania, o którym mówił Kohelet.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
rozwiązań zadań
Zasady oceniania
1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie zgodności obrazu z wymową Księgi
Koheleta.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 8 · 2 punktyOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Przeczytaj fragment Mitologii Jana Parandowskiego oraz Tren X Jana Kochanowskiego.
Tekst 1.
Jan Parandowski
Mitologia
W poszarpanej szacie, z rozwiązanymi włosami, pełnymi prochu i popiołu, idzie […]
Demeter. […] Przymglone oczy, w których już łez nie ma, wloką się z przedmiotu na
przedmiot, zawiedzione i bezradne. Matka szuka zaginionej córki.
Oto zostawiła ją na łące, nad brzegiem Oceanu, bawiącą się z nimfami. Odchodząc,
zabroniła jej zbierać narcyzów, kwiatów zwodniczych, poświęconych bóstwom podziemnym.
[…]
Persefona obejrzała się wokoło, czy jej nikt nie widzi, i prędko zerwała kwiat. Upiła się
jego zapachem, oczy jej zaszły mgłą i ciemność ogarnęła duszę. Wtedy rozwarła się ziemia
i Hades, bóg piekieł, porwał Persefonę na wozie zaprzężonym w czarne rumaki. Gdy się
ocknęła, wołała, krzyczała. Żaden bóg nie słyszał jej głosu, żadna z nimf, z którymi bawiła się
na łące, nie nadbiegła z pomocą. […]
Na próżno matka pytała o nią każdego przechodnia. Ani bóg, ani człowiek, ani ptak
żaden nie podał jej wieści o córce.
Jan Parandowski, Mitologia, Warszawa 1979.
Tekst 2.
Jan Kochanowski
Tren X 1 Na szcześliwe wyspy – mityczne
wyspy, na których panowała
Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi sie podziała? wieczna radość.
W którą stronę, w którąś sie krainę udała? 2 Teskliwe […] jeziora – smutne
Czyś ty nad wszystki nieba wysoko wzniesiona jeziora, właściwie wszelkie wody,
bagna i rzeki podziemne.
I tam w liczbę aniołków małych policzona? 3 Człowieka zrzuciwszy –
Czyliś do raju wzięta? Czyliś na szcześliwe pozbywszy się ludzkiej postaci.
Wyspy1 zaprowadzona? Czy cię przez teskliwe 4 Postawa – tu: postać.
5 W onej dawnej swej całości –
Charon jeziora2 wiezie i napawa zdrojem
z duszą i z ciałem.
Niepomnym, że ty nie wiesz nic o płaczu mojem? 6 Mara nikczemna – złudne
Czy, człowieka zrzuciwszy3 i myśli dziewicze, widziadło, zjawa.
Wzięłaś na się postawę4 i piórka słowicze?
Czyli sie w czyścu czyścisz, jesli z strony ciała
Jakakolwiek zmazeczka na tobie została?
Czyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była,
Niżeś sie na mą ciężką żałość urodziła?
Gdzieśkolwiek jest, jesliś jest, lituj mej żałości.
A nie możesz li w onej dawnej swej całości5,
Pociesz mię, jako możesz, a staw sie przede mną
Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną6.
Jan Kochanowski, Tren X, [w:] tegoż, Treny, Wrocław 2019.
Czy postawa podmiotu lirycznego w Trenie X Jana Kochanowskiego jest podobna 8.
do postawy Demeter? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do Trenu X oraz do zacytowanego fragmentu Mitologii Jana Parandowskiego.
Przeczytaj fragment Mitologii Jana Parandowskiego oraz Tren X Jana Kochanowskiego.
Tekst 1.
Jan Parandowski
Mitologia
W poszarpanej szacie, z rozwiązanymi włosami, pełnymi prochu i popiołu, idzie […]
Demeter. […] Przymglone oczy, w których już łez nie ma, wloką się z przedmiotu na
przedmiot, zawiedzione i bezradne. Matka szuka zaginionej córki.
Oto zostawiła ją na łące, nad brzegiem Oceanu, bawiącą się z nimfami. Odchodząc,
zabroniła jej zbierać narcyzów, kwiatów zwodniczych, poświęconych bóstwom podziemnym.
[…]
Persefona obejrzała się wokoło, czy jej nikt nie widzi, i prędko zerwała kwiat. Upiła się
jego zapachem, oczy jej zaszły mgłą i ciemność ogarnęła duszę. Wtedy rozwarła się ziemia
i Hades, bóg piekieł, porwał Persefonę na wozie zaprzężonym w czarne rumaki. Gdy się
ocknęła, wołała, krzyczała. Żaden bóg nie słyszał jej głosu, żadna z nimf, z którymi bawiła się
na łące, nie nadbiegła z pomocą. […]
Na próżno matka pytała o nią każdego przechodnia. Ani bóg, ani człowiek, ani ptak
żaden nie podał jej wieści o córce.
Jan Parandowski, Mitologia, Warszawa 1979.
Dalsza część zadania jest na następnych stronach.
Tekst 2.
Jan Kochanowski
Tren X
Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi sie podziała?
W którą stronę, w którąś sie krainę udała?
Czyś ty nad wszystki nieba wysoko wzniesiona
I tam w liczbę aniołków małych policzona?
Czyliś do raju wzięta? Czyliś na szcześliwe
Wyspy1 zaprowadzona? Czy cię przez teskliwe
Charon jeziora2 wiezie i napawa zdrojem
Niepomnym, że ty nie wiesz nic o płaczu mojem?
Czy, człowieka zrzuciwszy3 i myśli dziewicze,
Wzięłaś na się postawę4 i piórka słowicze?
Czyli sie w czyścu czyścisz, jesli z strony ciała
Jakakolwiek zmazeczka na tobie została?
Czyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była,
Niżeś sie na mą ciężką żałość urodziła?
Gdzieśkolwiek jest, jesliś jest, lituj mej żałości.
A nie możesz li w onej dawnej swej całości5,
Pociesz mię, jako możesz, a staw sie przede mną
Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną6.
Jan Kochanowski, Tren X, [w:] tegoż, Treny, Wrocław 2019.
1 Na szcześliwe wyspy – mityczne wyspy, na których panowała wieczna radość.
2 Teskliwe […] jeziora – smutne jeziora, właściwie wszelkie wody, bagna i rzeki podziemne.
3 Człowieka zrzuciwszy – pozbywszy się ludzkiej postaci.
4 Postawa – tu: postać.
5 W onej dawnej swej całości – z duszą i z ciałem.
6 Mara nikczemna – złudne widziadło, zjawa.
Czy postawa podmiotu lirycznego w Trenie X Jana Kochanowskiego jest podobna
do postawy Demeter? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do Trenu X oraz do
zacytowanego fragmentu Mitologii Jana Parandowskiego.
Przeczytaj fragment „Mitologii” Jana Parandowskiego oraz „Tren X” Jana Kochanowskiego.
Tekst 1.
Jan Parandowski
„Mitologia”
W poszarpanej szacie, z rozwiązanymi włosami, pełnymi prochu i popiołu, idzie […] Demeter. […] Przymglone oczy, w których już łez nie ma, wloką się z przedmiotu na przedmiot, zawiedzione i bezradne. Matka szuka zaginionej córki.
Oto zostawiła ją na łące, nad brzegiem Oceanu, bawiącą się z nimfami. Odchodząc, zabroniła jej zbierać narcyzów, kwiatów zwodniczych, poświęconych bóstwom podziemnym. […]
Persefona obejrzała się wokoło, czy jej nikt nie widzi, i prędko zerwała kwiat. Upiła się jego zapachem, oczy jej zaszły mgłą i ciemność ogarnęła duszę. Wtedy rozwarła się ziemia i Hades, bóg piekieł, porwał Persefonę na wozie zaprzężonym w czarne rumaki. Gdy się ocknęła, wołała, krzyczała. Żaden bóg nie słyszał jej głosu, żadna z nimf, z którymi bawiła się na łące, nie nadbiegła z pomocą. […]
Na próżno matka pytała o nią każdego przechodnia. Ani bóg, ani człowiek, ani ptak żaden nie podał jej wieści o córce.
Jan Parandowski, „Mitologia”, Warszawa 1979.
Tekst 2.
Jan Kochanowski
„Tren X”
Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi sie podziała?
W którą stronę, w którąś sie krainę udała?
Czyś ty nad wszystki nieba wysoko wzniesiona
I tam w liczbę aniołków małych policzona?
Czyliś do raju wzięta? Czyliś na szcześliwe
Wyspy1 zaprowadzona? Czy cię przez teskliwe
Charon jeziora2 wiezie i napawa zdrojem
Niepomnym, że ty nie wiesz nic o płaczu mojem?
Czy, człowieka zrzuciwszy3 i myśli dziewicze,
Wzięłaś na się postawę4 i piórka słowicze?
Czyli sie w czyścu czyścisz, jesli z strony ciała
Jakakolwiek zmazeczka na tobie została?
Czyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była,
Niżeś sie na mą ciężką żałość urodziła?
Gdzieśkolwiek jest, jesliś jest, lituj mej żałości.
A nie możesz li w onej dawnej swej całości5,
Pociesz mię, jako możesz, a staw sie przede mną
Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną6.
Jan Kochanowski, „Tren X”, [w:] tegoż, „Treny”, Wrocław 2019.
Wyjaśnienia wyrazów
1 Na szcześliwe wyspy – mityczne wyspy, na których panowała wieczna radość.
2 Teskliwe […] jeziora – smutne jeziora, właściwie wszelkie wody, bagna i rzeki podziemne.
3 Człowieka zrzuciwszy – pozbywszy się ludzkiej postaci.
4 Postawa – tu: postać.
5 W onej dawnej swej całości – z duszą i z ciałem.
6 Mara nikczemna – złudne widziadło, zjawa.
Czy postawa podmiotu lirycznego w „Trenie X” Jana Kochanowskiego jest podobna do postawy Demeter? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do „Trenu X” oraz do zacytowanego fragmentu „Mitologii” Jana Parandowskiego.
---
Przeczytaj fragment Mitologii Jana Parandowskiego oraz Tren X Jana Kochanowskiego.
Tekst 1.
Jan Parandowski
Mitologia
W poszarpanej szacie, z rozwiązanymi włosami, pełnymi prochu i popiołu, idzie […]
Demeter. […] Przymglone oczy, w których już łez nie ma, wloką się z przedmiotu na
przedmiot, zawiedzione i bezradne. Matka szuka zaginionej córki.
Oto zostawiła ją na łące, nad brzegiem Oceanu, bawiącą się z nimfami. Odchodząc,
zabroniła jej zbierać narcyzów, kwiatów zwodniczych, poświęconych bóstwom podziemnym.
[…]
Persefona obejrzała się wokoło, czy jej nikt nie widzi, i prędko zerwała kwiat. Upiła się
jego zapachem, oczy jej zaszły mgłą i ciemność ogarnęła duszę. Wtedy rozwarła się ziemia
i Hades, bóg piekieł, porwał Persefonę na wozie zaprzężonym w czarne rumaki. Gdy się
ocknęła, wołała, krzyczała. Żaden bóg nie słyszał jej głosu, żadna z nimf, z którymi bawiła się
na łące, nie nadbiegła z pomocą. […]
Na próżno matka pytała o nią każdego przechodnia. Ani bóg, ani człowiek, ani ptak
żaden nie podał jej wieści o córce.
Jan Parandowski, Mitologia, Warszawa 1979.
Tekst 2.
Jan Kochanowski
Tren X
Orszulo moja wdzięczna, gdzieś mi sie podziała? 1 Na szcześliwe wyspy – mityczne
W którą stronę, w którąś sie krainę udała? wyspy, na których panowała
Czyś ty nad wszystki nieba wysoko wzniesiona wieczna radość.
2 Teskliwe […] jeziora – smutne
I tam w liczbę aniołków małych policzona?
jeziora, właściwie wszelkie wody,
Czyliś do raju wzięta? Czyliś na szcześliwe bagna i rzeki podziemne.
Wyspy1 zaprowadzona? Czy cię przez teskliwe 3 Człowieka zrzuciwszy –
Charon jeziora2 wiezie i napawa zdrojem pozbywszy się ludzkiej postaci.
4 Postawa – tu: postać.
Niepomnym, że ty nie wiesz nic o płaczu mojem? 5 W onej dawnej swej całości –
Czy, człowieka zrzuciwszy3 i myśli dziewicze, z duszą i z ciałem.
Wzięłaś na się postawę4 i piórka słowicze? 6 Mara nikczemna – złudne
Czyli sie w czyścu czyścisz, jesli z strony ciała widziadło, zjawa.
Jakakolwiek zmazeczka na tobie została?
Czyś po śmierci tam poszła, kędyś pierwej była,
Niżeś sie na mą ciężką żałość urodziła?
Gdzieśkolwiek jest, jesliś jest, lituj mej żałości.
A nie możesz li w onej dawnej swej całości5,
Pociesz mię, jako możesz, a staw sie przede mną
Lubo snem, lubo cieniem, lub marą nikczemną6.
Jan Kochanowski, Tren X, [w:] tegoż, Treny, Wrocław 2019.
Czy postawa podmiotu lirycznego w Trenie X Jana Kochanowskiego jest podobna
do postawy Demeter? W uzasadnieniu odpowiedzi odwołaj się do Trenu X oraz do
zacytowanego fragmentu Mitologii Jana Parandowskiego.
Pokaż odpowiedź
ocenione na 2 pkt
1) Rozstrzygnięcie: Jest podobna.
Uzasadnienie, np.:
Postawa podmiotu litycznego w Trenie X jest podobna do postawy Demeter. Zarówno
Demeter, jak i podmiot liryczny z trenu szukają z utęsknieniem swych córek. Obydwoje
rozpaczają nad stratą swoich pociech, z którą nie potrafią sobie poradzić. Towarzyszy im
smutek, osamotnienie oraz niepewność.
2) Rozstrzygnięcie: Nie jest podobna.
Uzasadnienie, np.:
Matka Persefony podejmuje działania, by odnaleźć córkę. Tymczasem podmiot liryczny
wyraża tylko żal wynikający z nieobecności dziecka.
3) Rozstrzygnięcie: Jest częściowo podobna.
Uzasadnienie, np.:
Obie osoby okazują rozpacz po stracie córek. Jednak matka Persefony podejmuje działania,
by odnaleźć córkę, podmiot liryczny wyraża żal wynikający z nieobecności dziecka i oczekuje
pocieszenia.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do obu
tekstów.
1 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do jednego
tekstu.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Uwagi.
1) W uzasadnieniu zdający musi odnieść się do postawy.
2) Nie zalicza się odpowiedzi polegającej tylko na streszczaniu lub parafrazowaniu
tekstu/tekstów.
ocenione na 2 pkt
1) Rozstrzygnięcie: Jest podobna.
Uzasadnienie, np.:
Postawa podmiotu litycznego w Trenie X jest podobna do postawy Demeter. Zarówno
Demeter, jak i podmiot liryczny z trenu szukają z utęsknieniem swych córek. Obydwoje
rozpaczają nad stratą swoich pociech, z którą nie potrafią sobie poradzić. Towarzyszy im
smutek, osamotnienie oraz niepewność.
2) Rozstrzygnięcie: Nie jest podobna.
Uzasadnienie, np.:
Matka Persefony podejmuje działania, by odnaleźć córkę. Tymczasem podmiot liryczny
wyraża tylko żal wynikający z nieobecności dziecka.
3) Rozstrzygnięcie: Jest częściowo podobna.
Uzasadnienie, np.:
Obie osoby okazują rozpacz po stracie córek. Jednak matka Persefony podejmuje działania,
by odnaleźć córkę, podmiot liryczny wyraża żal wynikający z nieobecności dziecka i oczekuje
pocieszenia.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do obu
tekstów.
1 pkt – rozstrzygnięcie oraz poprawne uzasadnienie stanowiska w odniesieniu do jednego
tekstu.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Uwagi.
1) W uzasadnieniu zdający musi odnieść się do postawy.
2) Nie zalicza się odpowiedzi polegającej tylko na streszczaniu lub parafrazowaniu
tekstu/tekstów.
Zadanie 9 · 1 punktOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Przeczytaj fragment Pieśni o Rolandzie.
Pieśń o Rolandzie
CLXXIV
Roland czuje, że śmierć go bierze całego; z głowy zstępuje do serca. Biegnie […] pędem
na szczyt góry, położył się na zielonej murawie, twarzą do ziemi. Pod siebie kładzie swój
miecz i róg. Obrócił głowę ku zgrai pogan; tak czyni, chcąc, aby Karol powiedział i wszyscy
jego ludzie, że umarł jako zwycięzca i jako zacny hrabia. Raz po raz słabnącą ręką uderza
się w piersi. Za grzechy swoje wyciąga ku niebu swoją rękawicę.
CLXXV
Roland czuje, że dobiegł już kresu. Leży na stromym pagórku twarzą ku Hiszpanii.
Jedną ręką bije się w pierś: „Boże, przez twoją łaskę, mea culpa1; za moje grzechy, wielkie
i małe, jakie popełniłem od godziny urodzenia aż do dnia, w którym oto poległem!”.
Wyciągnął do Boga prawą rękawicę. Aniołowie z nieba zstępują ku niemu.
Pieśń o Rolandzie, [w:] Arcydzieła francuskiego średniowiecza, red. nauk. Zygmunt Czerny,
tłum. Tadeusz Żeleński (Boy), Anna Tatarkiewicz, Warszawa 1968.
1 Mea culpa (łac.) – moja wina.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu Pieśni 9.
o Rolandzie. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe. W podanym fragmencie zachowanie Rolanda przedstawiono zgodnie
1. P F
ze średniowiecznym wzorcem ascety.
2. W opisie śmierci Rolanda widoczne są elementy symboliki religijnej. P F
Przeczytaj fragment Pieśni o Rolandzie.
Pieśń o Rolandzie
CLXXIV
Roland czuje, że śmierć go bierze całego; z głowy zstępuje do serca. Biegnie […] pędem
na szczyt góry, położył się na zielonej murawie, twarzą do ziemi. Pod siebie kładzie swój
miecz i róg. Obrócił głowę ku zgrai pogan; tak czyni, chcąc, aby Karol powiedział i wszyscy
jego ludzie, że umarł jako zwycięzca i jako zacny hrabia. Raz po raz słabnącą ręką uderza
się w piersi. Za grzechy swoje wyciąga ku niebu swoją rękawicę.
CLXXV
Roland czuje, że dobiegł już kresu. Leży na stromym pagórku twarzą ku Hiszpanii.
Jedną ręką bije się w pierś: „Boże, przez twoją łaskę, mea culpa1; za moje grzechy, wielkie
i małe, jakie popełniłem od godziny urodzenia aż do dnia, w którym oto poległem!”.
Wyciągnął do Boga prawą rękawicę. Aniołowie z nieba zstępują ku niemu.
Pieśń o Rolandzie, [w:] Arcydzieła francuskiego średniowiecza, red. nauk. Zygmunt Czerny,
tłum. Tadeusz Żeleński (Boy), Anna Tatarkiewicz, Warszawa 1968.
1 Mea culpa (łac.) – moja wina.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu Pieśni
o Rolandzie. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W podanym fragmencie zachowanie Rolanda przedstawiono zgodnie
1. P F
ze średniowiecznym wzorcem ascety.
2. Roland umiera w obronie wiary chrześcijańskiej. P F
Przeczytaj fragment „Pieśni o Rolandzie”.
„Pieśń o Rolandzie”
CLXXIV
Roland czuje, że śmierć go bierze całego; z głowy zstępuje do serca. Biegnie […] pędem na szczyt góry, położył się na zielonej murawie, twarzą do ziemi. Pod siebie kładzie swój miecz i róg. Obrócił głowę ku zgrai pogan; tak czyni, chcąc, aby Karol powiedział i wszyscy jego ludzie, że umarł jako zwycięzca i jako zacny hrabia. Raz po raz słabnącą ręką uderza się w piersi. Za grzechy swoje wyciąga ku niebu swoją rękawicę.
CLXXV
Roland czuje, że dobiegł już kresu. Leży na stromym pagórku twarzą ku Hiszpanii. Jedną ręką bije się w pierś: „Boże, przez twoją łaskę, mea culpa1; za moje grzechy, wielkie i małe, jakie popełniłem od godziny urodzenia aż do dnia, w którym oto poległem!”. Wyciągnął do Boga prawą rękawicę. Aniołowie z nieba zstępują ku niemu.
„Pieśń o Rolandzie”, [w:] „Arcydzieła francuskiego średniowiecza”, red. nauk. Zygmunt Czerny, tłum. Tadeusz Żeleński (Boy), Anna Tatarkiewicz, Warszawa 1968.
Wyjaśnienie wyrazów
1 Mea culpa (łac.) – moja wina.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu „Pieśni o Rolandzie”. Zapisz P obok stwierdzenia, które jest prawdziwe, albo F – obok stwierdzenia, które jest fałszywe.
1. W podanym fragmencie zachowanie Rolanda przedstawiono zgodnie ze średniowiecznym wzorcem ascety.
2. W opisie śmierci Rolanda widoczne są elementy symboliki religijnej.
Przeczytaj fragment Pieśni o Rolandzie.
Pieśń o Rolandzie
CLXXIV
Roland czuje, że śmierć go bierze całego; z głowy zstępuje do serca. Biegnie […] pędem
na szczyt góry, położył się na zielonej murawie, twarzą do ziemi. Pod siebie kładzie swój
miecz i róg. Obrócił głowę ku zgrai pogan; tak czyni, chcąc, aby Karol powiedział i wszyscy
jego ludzie, że umarł jako zwycięzca i jako zacny hrabia. Raz po raz słabnącą ręką uderza
się w piersi. Za grzechy swoje wyciąga ku niebu swoją rękawicę.
CLXXV
Roland czuje, że dobiegł już kresu. Leży na stromym pagórku twarzą ku Hiszpanii.
Jedną ręką bije się w pierś: „Boże, przez twoją łaskę, mea culpa1; za moje grzechy, wielkie
i małe, jakie popełniłem od godziny urodzenia aż do dnia, w którym oto poległem!”.
Wyciągnął do Boga prawą rękawicę. Aniołowie z nieba zstępują ku niemu.
Pieśń o Rolandzie, [w:] Arcydzieła francuskiego średniowiecza, red. nauk. Zygmunt Czerny,
tłum. Tadeusz Żeleński (Boy), Anna Tatarkiewicz, Warszawa 1968.
1 Mea culpa (łac.) – moja wina.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu Pieśni
o Rolandzie. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
W podanym fragmencie zachowanie Rolanda przedstawiono zgodnie
1. P F
ze średniowiecznym wzorcem ascety.
2. Roland umiera w obronie wiary chrześcijańskiej. P F
Pokaż odpowiedź
FPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
FPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 10 · 1 punktOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Przeczytaj definicję pojęcia koncept oraz wiersz Niestatek Jana Andrzeja Morsztyna.
Koncept – wyszukany pomysł rządzący konstrukcją całości lub części utworu poetyckiego,
zrealizowany w postaci zaskakujących i kunsztownych sposobów rozumowania,
obrazowania i wysłowienia.
Na podstawie: Podręczny słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Warszawa 2001.
Jan Andrzej Morsztyn
Niestatek 1 1 Niestatek – tu: niestałość,
zmienność.
2 Jagody – policzki.
Oczy są ogień, czoło jest zwierciadłem,
3 Zwadzić się – pokłócić się.
Włos złotem, perłą ząb, płeć mlekiem zsiadłem, 4 Blejwas blady – martwa biel
Usta koralem, purpurą jagody2, ołowianej białej farby.
Póki mi, panno, dotrzymujesz zgody. 5 Czoło maglownią –
Jak się zwadzimy3 – jagody są trądem, pomarszczone jak pokryta
Usta czeluścią, płeć blejwasem bladem4, rowkami deska do maglowania.
6 Perzyna – popiół.
Ząb szkapią kością, włosy pajęczyną,
Czoło maglownią5, a oczy perzyną6.
Jan Andrzej Morsztyn, Niestatek, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 1998.
10. Wyjaśnij, na czym polega koncept w wierszu Niestatek Jana Andrzeja Morsztyna.
Przeczytaj definicję pojęcia koncept oraz wiersz Niestatek Jana Andrzeja Morsztyna.
Koncept – wyszukany pomysł rządzący konstrukcją całości lub części utworu poetyckiego,
zrealizowany w postaci zaskakujących i kunsztownych sposobów rozumowania,
obrazowania i wysłowienia.
Na podstawie: Podręczny słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Warszawa 2001.
Jan Andrzej Morsztyn
Niestatek 1
Oczy są ogień, czoło jest zwierciadłem,
Włos złotem, perłą ząb, płeć mlekiem zsiadłem,
Usta koralem, purpurą jagody2,
Póki mi, panno, dotrzymujesz zgody.
Jak się zwadzimy3 – jagody są trądem,
Usta czeluścią, płeć blejwasem bladem4,
Ząb szkapią kością, włosy pajęczyną,
Czoło maglownią5, a oczy perzyną6.
Jan Andrzej Morsztyn, Niestatek, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 1998.
1 Niestatek – tu: niestałość, zmienność.
2 Jagody – policzki.
3 Zwadzić się – pokłócić się.
4 Blejwas blady – martwa biel ołowianej białej farby.
5 Czoło maglownią – pomarszczone jak pokryta rowkami deska do maglowania.
6 Perzyna – popiół.
Wyjaśnij, na czym polega koncept w wierszu Niestatek Jana Andrzeja Morsztyna.
Przeczytaj definicję pojęcia „koncept” oraz wiersz „Niestatek” Jana Andrzeja Morsztyna.
Koncept – wyszukany pomysł rządzący konstrukcją całości lub części utworu poetyckiego, zrealizowany w postaci zaskakujących i kunsztownych sposobów rozumowania, obrazowania i wysłowienia.
Na podstawie: „Podręczny słownik terminów literackich”, red. Janusz Sławiński, Warszawa 2001.
Jan Andrzej Morsztyn
„Niestatek”1
Oczy są ogień, czoło jest zwierciadłem,
Włos złotem, perłą ząb, płeć mlekiem zsiadłem,
Usta koralem, purpurą jagody2,
Póki mi, panno, dotrzymujesz zgody.
Jak się zwadzimy3 – jagody są trądem,
Usta czeluścią, płeć blejwasem bladem4,
Ząb szkapią kością, włosy pajęczyną,
Czoło maglownią5, a oczy perzyną6.
Jan Andrzej Morsztyn, „Niestatek”, [w:] tegoż, „Wybór poezji”, Wrocław 1998.
Wyjaśnienia wyrazów
1 Niestatek – tu: niestałość, zmienność.
2 Jagody – policzki.
3 Zwadzić się – pokłócić się.
4 Blejwas blady – martwa biel ołowianej białej farby.
5 Czoło maglownią – pomarszczone jak pokryta rowkami deska do maglowania.
6 Perzyna – popiół.
Wyjaśnij, na czym polega koncept w wierszu „Niestatek” Jana Andrzeja Morsztyna.
---
Przeczytaj definicję pojęcia koncept oraz wiersz Niestatek Jana Andrzeja Morsztyna.
Koncept – wyszukany pomysł rządzący konstrukcją całości lub części utworu poetyckiego,
zrealizowany w postaci zaskakujących i kunsztownych sposobów rozumowania,
obrazowania i wysłowienia.
Na podstawie: Podręczny słownik terminów literackich, red. Janusz Sławiński, Warszawa 2001.
Jan Andrzej Morsztyn
Niestatek 1 1 Niestatek – tu: niestałość,
zmienność.
2 Jagody – policzki.
Oczy są ogień, czoło jest zwierciadłem,
3 Zwadzić się – pokłócić się.
Włos złotem, perłą ząb, płeć mlekiem zsiadłem, 4 Blejwas blady – martwa biel
Usta koralem, purpurą jagody2, ołowianej białej farby.
Póki mi, panno, dotrzymujesz zgody. 5 Czoło maglownią –
Jak się zwadzimy3 – jagody są trądem, pomarszczone jak pokryta
Usta czeluścią, płeć blejwasem bladem4, rowkami deska do maglowania.
6 Perzyna – popiół.
Ząb szkapią kością, włosy pajęczyną,
Czoło maglownią5, a oczy perzyną6.
Jan Andrzej Morsztyn, Niestatek, [w:] tegoż, Wybór poezji, Wrocław 1998.
Wyjaśnij, na czym polega koncept w wierszu Niestatek Jana Andrzeja Morsztyna.
Pokaż odpowiedź
• Na tym, że kobieta jest inaczej postrzegana przez ukochanego, kiedy są zgodni,
a inaczej – kiedy się pokłócą.
• Koncept polega na zobrazowaniu zmienności postrzegania kobiety pod wpływem emocji
towarzyszących życiu w zgodzie oraz niezgodzie.
• Koncept w wierszu Niestatek polega na zastosowaniu kontrastu. Na początku ukazano
wyidealizowany wizerunek panny, gdy zakochani są w zgodzie ze sobą. Z kolei po kłótni
dziewczyna staje się szpetna w oczach ukochanego.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – trafne wyjaśnienie w odniesieniu do zawartości myślowej utworu albo do budowy
utworu.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Uwaga.
Jeżeli zdający w odpowiedzi tylko wymienia środki stylistyczne zawarte w utworze, to za
rozwiązanie zadania otrzymuje 0 pkt.
• Na tym, że kobieta jest inaczej postrzegana przez ukochanego, kiedy są zgodni,
a inaczej – kiedy się pokłócą.
• Koncept polega na zobrazowaniu zmienności postrzegania kobiety pod wpływem emocji
towarzyszących życiu w zgodzie oraz niezgodzie.
• Koncept w wierszu Niestatek polega na zastosowaniu kontrastu. Na początku ukazano
wyidealizowany wizerunek panny, gdy zakochani są w zgodzie ze sobą. Z kolei po kłótni
dziewczyna staje się szpetna w oczach ukochanego.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – trafne wyjaśnienie w odniesieniu do zawartości myślowej utworu albo do budowy
utworu.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Uwaga.
Jeżeli zdający w odpowiedzi tylko wymienia środki stylistyczne zawarte w utworze, to za
rozwiązanie zadania otrzymuje 0 pkt.
Zadanie 11.1 · 1 punktOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Przeczytaj fragment tekstu Bogusława Doparta.
Po klęsce powstania listopadowego, w zmienionej atmosferze duchowej, Mickiewicz
zainicjował dwa nowe kierunki romantycznej poezji narodowej. Pierwszy – profetyczny1 –
wybiegał w przyszłość; drugi – neosarmacki2 – sięgał w przeszłość.
Bogusław Dopart, Adam Mickiewicz – Dziady, [w:] Lektury polonistyczne.
Oświecenie – romantyzm, t. I, red. Andrzej Borowski, Janusz S. Gruchała,
Kraków 1997.
1 Profetyczny – proroczy.
2 Neosarmacki – nawiązujący do sarmatyzmu.
Wykaż, że Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym. 11.1.
Przeczytaj fragment tekstu Bogusława Doparta.
Po klęsce powstania listopadowego, w zmienionej atmosferze duchowej, Mickiewicz
zainicjował dwa nowe kierunki romantycznej poezji narodowej. Pierwszy – profetyczny1 –
wybiegał w przyszłość; drugi – neosarmacki2 – sięgał w przeszłość.
Bogusław Dopart, Adam Mickiewicz – Dziady, [w:] Lektury polonistyczne.
Oświecenie – romantyzm, t. I, red. Andrzej Borowski, Janusz S. Gruchała,
Kraków 1997.
1 Profetyczny – proroczy.
2 Neosarmacki – nawiązujący do sarmatyzmu.
Wykaż, że Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym.
Przeczytaj fragment tekstu Bogusława Doparta.
Po klęsce powstania listopadowego, w zmienionej atmosferze duchowej, Mickiewicz zainicjował dwa nowe kierunki romantycznej poezji narodowej. Pierwszy – profetyczny1 – wybiegał w przyszłość; drugi – neosarmacki2 – sięgał w przeszłość.
Bogusław Dopart, „Adam Mickiewicz – «Dziady»”, [w:] „Lektury polonistyczne. Oświecenie – romantyzm”, t. I, red. Andrzej Borowski, Janusz S. Gruchała, Kraków 1997.
Wyjaśnienia wyrazów
1 Profetyczny – proroczy.
2 Neosarmacki – nawiązujący do sarmatyzmu.
Wykaż, że „Dziady” cz. III to utwór o charakterze profetycznym.
---
Przeczytaj fragment tekstu Bogusława Doparta.
Po klęsce powstania listopadowego, w zmienionej atmosferze duchowej, Mickiewicz
zainicjował dwa nowe kierunki romantycznej poezji narodowej. Pierwszy – profetyczny1 –
wybiegał w przyszłość; drugi – neosarmacki2 – sięgał w przeszłość.
Bogusław Dopart, Adam Mickiewicz – Dziady, [w:] Lektury polonistyczne.
Oświecenie – romantyzm, t. I, red. Andrzej Borowski, Janusz S. Gruchała,
Kraków 1997.
1 Profetyczny – proroczy.
2 Neosarmacki – nawiązujący do sarmatyzmu.
Wykaż, że Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym.
Pokaż odpowiedź
• Dziady to utwór o charakterze profetycznym, ponieważ w utworze występuje widzenie
księdza Piotra, któremu dane jest ujrzeć przyszłe losy Polski.
• Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym ze względu na liczne sceny
o charakterze proroczym. Przykładem sceny może być sen Ewy, który zmienia się
w widzenie. Bohaterce ukazuje się Chrystus, który rzuca na nią kwiaty, w tym różę,
symbolizującą tajemniczego poetę.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – poprawne wykazanie, że Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
• Dziady to utwór o charakterze profetycznym, ponieważ w utworze występuje widzenie
księdza Piotra, któremu dane jest ujrzeć przyszłe losy Polski.
• Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym ze względu na liczne sceny
o charakterze proroczym. Przykładem sceny może być sen Ewy, który zmienia się
w widzenie. Bohaterce ukazuje się Chrystus, który rzuca na nią kwiaty, w tym różę,
symbolizującą tajemniczego poetę.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – poprawne wykazanie, że Dziady cz. III to utwór o charakterze profetycznym.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 11.2 · 1 punktOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Przeczytaj fragment Pana Tadeusza Adama Mickiewicza.
Adam Mickiewicz
Pan Tadeusz 1 Derkacz – ptak brodzący, szybki
w biegu.
Tam derkacz1 wrzasnął z łąki, szukać go daremnie, 2 Jak kometa cary – według
Bo on szybuje w trawie jako szczupak w Niemnie; przekonania ludu kometa
Tam ozwał się nad głową ranny wiosny dzwonek: zapowiada wojnę i przewroty, jest
zatem złowroga dla panujących.
Również głęboko w niebie schowany skowronek;
Ówdzie orzeł szerokiem skrzydłem przez obszary
Zaszumiał, strasząc wróble jak kometa cary2;
Zaś jastrząb, pod jasnemi wiszący błękity,
Trzepie skrzydłem jak motyl na szpilce przybity.
Aż ujrzawszy wśród łąki ptaka lub zająca,
Runie nań z góry jako gwiazda spadająca.
Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Wrocław 2015.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu Pana 11.2.
Tadeusza Adama Mickiewicza. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Porównania zastosowane w powyższym fragmencie wpływają
1. P F
na plastyczność opisu.
2. Hiperbole użyte w powyższym fragmencie dynamizują tekst. P F
Przeczytaj fragment Pana Tadeusza Adama Mickiewicza.
Adam Mickiewicz
Pan Tadeusz
Tam derkacz1 wrzasnął z łąki, szukać go daremnie,
Bo on szybuje w trawie jako szczupak w Niemnie;
Tam ozwał się nad głową ranny wiosny dzwonek:
Również głęboko w niebie schowany skowronek;
Ówdzie orzeł szerokiem skrzydłem przez obszary
Zaszumiał, strasząc wróble jak kometa cary2;
Zaś jastrząb, pod jasnemi wiszący błękity,
Trzepie skrzydłem jak motyl na szpilce przybity.
Aż ujrzawszy wśród łąki ptaka lub zająca,
Runie nań z góry jako gwiazda spadająca.
Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Wrocław 2015.
1 Derkacz – ptak brodzący, szybki w biegu.
2 Jak kometa cary – według przekonania ludu kometa zapowiada wojnę i przewroty, jest zatem złowroga dla
panujących.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu Pana
Tadeusza Adama Mickiewicza. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,
albo F – jeśli jest fałszywe.
1. W powyższym fragmencie nagromadzono porównania. P F
2. Imiesłów spadająca pełni w powyższym fragmencie funkcję epitetu. P F
Przeczytaj fragment „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza.
Adam Mickiewicz
„Pan Tadeusz”
Tam derkacz1 wrzasnął z łąki, szukać go daremnie,
Bo on szybuje w trawie jako szczupak w Niemnie;
Tam ozwał się nad głową ranny wiosny dzwonek:
Również głęboko w niebie schowany skowronek;
Ówdzie orzeł szerokiem skrzydłem przez obszary
Zaszumiał, strasząc wróble jak kometa cary2;
Zaś jastrząb, pod jasnemi wiszący błękity,
Trzepie skrzydłem jak motyl na szpilce przybity.
Aż ujrzawszy wśród łąki ptaka lub zająca,
Runie nań z góry jako gwiazda spadająca.
Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz”, Wrocław 2015.
Wyjaśnienie wyrazów
1 Derkacz – ptak brodzący, szybki w biegu.
2 Jak kometa cary – według przekonania ludu kometa zapowiada wojnę i przewroty, jest zatem złowroga dla panujących.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza. Zapisz P obok stwierdzenia, które jest prawdziwe, albo F – obok stwierdzenia, które jest fałszywe.
1. Porównania zastosowane w powyższym fragmencie wpływają na plastyczność opisu.
2. Hiperbole użyte w powyższym fragmencie dynamizują tekst.
Przeczytaj fragment Pana Tadeusza Adama Mickiewicza.
Adam Mickiewicz
Pan Tadeusz 1 Derkacz – ptak brodzący, szybki
w biegu.
Tam derkacz1 wrzasnął z łąki, szukać go daremnie, 2 Jak kometa cary – według
Bo on szybuje w trawie jako szczupak w Niemnie; przekonania ludu kometa
Tam ozwał się nad głową ranny wiosny dzwonek: zapowiada wojnę i przewroty, jest
zatem złowroga dla panujących.
Również głęboko w niebie schowany skowronek;
Ówdzie orzeł szerokiem skrzydłem przez obszary
Zaszumiał, strasząc wróble jak kometa cary2;
Zaś jastrząb, pod jasnemi wiszący błękity,
Trzepie skrzydłem jak motyl na szpilce przybity.
Aż ujrzawszy wśród łąki ptaka lub zająca,
Runie nań z góry jako gwiazda spadająca.
Adam Mickiewicz, Pan Tadeusz, Wrocław 2015.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu Pana
Tadeusza Adama Mickiewicza. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe,
albo F – jeśli jest fałszywe.
1. W powyższym fragmencie nagromadzono porównania. P F
2. Imiesłów spadająca pełni w powyższym fragmencie funkcję epitetu. P F
Pokaż odpowiedź
PPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
PPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 12 · 2 punktyOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Zapoznaj się z plakatem do przedstawienia Kordian według dramatu Juliusza Słowackiego.
Plakat do przedstawienia Kordian – fot. Maciej Landsberg, projekt: Elipsy, Archiwum Artystyczne Teatru
Narodowego, www.narodowy.pl
12. Na plakacie za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację
utworu Juliusza Słowackiego. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens
w kontekście dramatu Kordian.
Zapoznaj się z plakatem do przedstawienia Kordian według dramatu Juliusza Słowackiego.
Plakat do przedstawienia Kordian – fot. Maciej Landsberg, projekt: Elipsy, Archiwum Artystyczne Teatru
Narodowego, www.narodowy.pl
Na plakacie za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację
utworu Juliusza Słowackiego. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens
w kontekście dramatu Kordian.
Przeczytaj opis plakatu do przedstawienia „Kordian” według dramatu Juliusza Słowackiego.
Opis plakatu
Plakat przedstawia młodego mężczyznę uginającego się pod ciężarem kuli ziemskiej dźwiganej na plecach. Widać na niej Europę. Mężczyzna podtrzymuje glob obiema rękami. Jego twarz wyraża wysiłek. Ma pokryte zmarszczkami czoło i zaciśnięte zęby. Ubrany jest elegancko: w białą koszulę, czarne garniturowe spodnie i ciemne pantofle. Koszula z szerokim, wykładanym kołnierzem luźno przylega do ciała. Jej rękawy są wywinięte do łokci. Na plakacie znajduje się napis wykonany białą czcionką: Juliusz Słowacki, a poniżej – napis wykonany czerwoną czcionką: Kordian.
Na plakacie za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację utworu Juliusza Słowackiego. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens w kontekście dramatu „Kordian”.
---
Zapoznaj się z plakatem do przedstawienia Kordian według dramatu Juliusza Słowackiego.
Plakat do przedstawienia Kordian – fot. Maciej Landsberg, projekt: Elipsy, Archiwum Artystyczne Teatru
Narodowego, www.narodowy.pl
Na plakacie za pomocą różnych elementów graficznych przedstawiono interpretację
utworu Juliusza Słowackiego. Wybierz dwa elementy graficzne i wyjaśnij ich sens
w kontekście dramatu Kordian.
Pokaż odpowiedź
• Poświęcenie w imię idei niepodległościowej zostało odzwierciedlone na plakacie poprzez
kolory biel i czerwień.
• Kolor czerwony symbolizuje zbrodnię, którą Kordian ma popełnić na carze.
• Mapa Europy może symbolizować Grand Tour, którą odbył Kordian, by odkryć sens
życia.
• Wyraz twarzy mężczyzny oznacza wysiłek Kordiana w zmaganiu się z samym sobą i ze
światem.
• Dźwiganie Ziemi może oznaczać trud Kordiana w walce ze sobą, kiedy próbował zabić
cara. Ostatecznie mu się nie udało.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu dwóch elementów graficznych w kontekście dramatu
Kordian.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu jednego elementu graficznego w kontekście dramatu
Kordian.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
• Poświęcenie w imię idei niepodległościowej zostało odzwierciedlone na plakacie poprzez
kolory biel i czerwień.
• Kolor czerwony symbolizuje zbrodnię, którą Kordian ma popełnić na carze.
• Mapa Europy może symbolizować Grand Tour, którą odbył Kordian, by odkryć sens
życia.
• Wyraz twarzy mężczyzny oznacza wysiłek Kordiana w zmaganiu się z samym sobą i ze
światem.
• Dźwiganie Ziemi może oznaczać trud Kordiana w walce ze sobą, kiedy próbował zabić
cara. Ostatecznie mu się nie udało.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu dwóch elementów graficznych w kontekście dramatu
Kordian.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu jednego elementu graficznego w kontekście dramatu
Kordian.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 13 · 1 punktOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Przeczytaj fragment Potopu Henryka Sienkiewicza.
Henryk Sienkiewicz
Potop
Kmicic coraz był bledszy i resztkami sił trzymał na wodzy wybuch szaleństwa; ale książę
[…], nie zważając na słuchacza, tak dalej mówił:
– Jest, panie kawalerze, zwyczaj w tym kraju, iż gdy kto kona, to mu krewni w ostatniej
chwili poduszkę spod głowy wyszarpują, ażeby się zaś dłużej nie męczył. Ja i książę
wojewoda wileński postanowiliśmy tę właśnie przysługę oddać Rzeczypospolitej. Ale że siła
drapieżników czyha na spadek i wszystkiego zagarnąć nie zdołamy, przeto chcemy, aby
choć część, i to nie lada jaka, dla nas przypadła. Jako krewni, mamy do tego prawo. Jeśli
zaś nie przemówiłem ci tym porównaniem do głowy i nie zdołałem w sedno utrafić, tedy
powiem inaczej. Rzeczpospolita to postaw czerwonego sukna1, za które ciągną Szwedzi,
Chmielnicki, Hiperborejczykowie, Tatarzy, elektor i kto żyw naokoło. A my z księciem
wojewodą wileńskim powiedzieliśmy sobie, że z tego sukna musi się i nam tyle zostać
w ręku, aby na płaszcz wystarczyło; dlatego nie tylko nie przeszkadzamy ciągnąć, ale i sami
ciągniemy. Niechaj Chmielnicki przy Ukrainie się ostaje, niech Szwedzi z Brandenburczykiem
o Prusy i wielkopolskie kraje się rozprawiają, niech Małopolskę bierze Rakoczy czy kto
bliższy. Litwa musi być dla księcia Janusza, a z jego córką – dla mnie!
Henryk Sienkiewicz, Potop, t. I, Warszawa 1977.
1 Postaw […] sukna – tu: kawałek tkaniny.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu Potopu 13.
Henryka Sienkiewicza. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.
Wyszarpywanie poduszki spod głowy konającego jest metaforą
1. patriotycznej postawy tych, którzy chcą sprzeciwić się szwedzkim P F
najeźdźcom.
Rozdzieranie czerwonego sukna to metafora dążeń magnatów
2. oraz zewnętrznych wrogów, którzy chcą wykorzystać sytuację P F
Rzeczypospolitej dla własnych korzyści.
W którym okresie literackim (A–B) powstały podane utwory literackie? Każdemu
z okresów literackich A–B przyporządkuj po jednym utworze, wybranym spośród
oznaczonych numerami 1–4. Wpisz właściwy numer utworu w odpowiednie miejsce
w tabeli.
Numer
Okres literacki
utworu
A. romantyzm
B. pozytywizm
Utwór literacki
1. Konrad Wallenrod, Adam Mickiewicz
2. Rok 1984, George Orwell
3. Potop, Henryk Sienkiewicz
4. Tango, Sławomir Mrożek
Przeczytaj fragment „Potopu” Henryka Sienkiewicza.
Henryk Sienkiewicz
„Potop”
Kmicic coraz był bledszy i resztkami sił trzymał na wodzy wybuch szaleństwa; ale książę […], nie zważając na słuchacza, tak dalej mówił:
– Jest, panie kawalerze, zwyczaj w tym kraju, iż gdy kto kona, to mu krewni w ostatniej chwili poduszkę spod głowy wyszarpują, ażeby się zaś dłużej nie męczył. Ja i książę wojewoda wileński postanowiliśmy tę właśnie przysługę oddać Rzeczypospolitej. Ale że siła drapieżników czyha na spadek i wszystkiego zagarnąć nie zdołamy, przeto chcemy, aby choć część, i to nie lada jaka, dla nas przypadła. Jako krewni, mamy do tego prawo. Jeśli zaś nie przemówiłem ci tym porównaniem do głowy i nie zdołałem w sedno utrafić, tedy powiem inaczej. Rzeczpospolita to postaw czerwonego sukna1, za które ciągną Szwedzi, Chmielnicki, Hiperborejczykowie, Tatarzy, elektor i kto żyw naokoło. A my z księciem wojewodą wileńskim powiedzieliśmy sobie, że z tego sukna musi się i nam tyle zostać w ręku, aby na płaszcz wystarczyło; dlatego nie tylko nie przeszkadzamy ciągnąć, ale i sami ciągniemy. Niechaj Chmielnicki przy Ukrainie się ostaje, niech Szwedzi z Brandenburczykiem o Prusy i wielkopolskie kraje się rozprawiają, niech Małopolskę bierze Rakoczy czy kto bliższy. Litwa musi być dla księcia Janusza, a z jego córką – dla mnie!
Henryk Sienkiewicz, „Potop”, t. I, Warszawa 1977.
Wyjaśnienie wyrazów
1 Postaw […] sukna – tu: kawałek tkaniny.
Oceń prawdziwość podanych stwierdzeń odnoszących się do fragmentu „Potopu” Henryka Sienkiewicza. Zapisz P obok stwierdzenia, które jest prawdziwe, albo F – obok stwierdzenia, które jest fałszywe.
1. Wyszarpywanie poduszki spod głowy konającego jest metaforą patriotycznej postawy tych, którzy chcą sprzeciwić się szwedzkim najeźdźcom.
2. Rozdzieranie czerwonego sukna to metafora dążeń magnatów oraz zewnętrznych wrogów, którzy chcą wykorzystać sytuację Rzeczypospolitej dla własnych korzyści.
W którym okresie literackim (A–B) powstały podane utwory literackie? Każdemu
z okresów literackich A–B przyporządkuj po jednym utworze, wybranym spośród
oznaczonych numerami 1–4. Wpisz właściwy numer utworu w odpowiednie miejsce
w tabeli.
Numer
Okres literacki
utworu
A. romantyzm
B. pozytywizm
Utwór literacki
1. Konrad Wallenrod, Adam Mickiewicz
2. Rok 1984, George Orwell
3. Potop, Henryk Sienkiewicz
4. Tango, Sławomir Mrożek
Pokaż odpowiedź
FPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
A1, B3Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – poprawne wpisanie do tabeli numerów utworów.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
FPOdpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 14 · 1 punktOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Przeczytaj fragment Wesela Stanisława Wyspiańskiego.
Stanisław Wyspiański
Wesele
AKT II
SCENA 24
[…]
WERNYHORA
Wszystko święte, wszystko żywo;
z daleka, a miałem blisko;
wybrałem twój dom, zagrodę
i wybrałem Weselisko.
Waszmość rękę miej szczęśliwą:
Daję Waści złoty róg.
[…]
Na jego rycerny głos
spotężni się Duch,
podejmie Los.
Daję w twoje ręce róg.
Stanisław Wyspiański, Wesele, Wrocław 1977.
14. Wyjaśnij symbolikę złotego rogu w Weselu Stanisława Wyspiańskiego.
Przeczytaj fragment Wesela Stanisława Wyspiańskiego.
Stanisław Wyspiański
Wesele
AKT II
SCENA 24
[…]
WERNYHORA
Wszystko święte, wszystko żywo;
z daleka, a miałem blisko;
wybrałem twój dom, zagrodę
i wybrałem Weselisko.
Waszmość rękę miej szczęśliwą:
Daję Waści złoty róg.
[…]
Na jego rycerny głos
spotężni się Duch,
podejmie Los.
Daję w twoje ręce róg.
Stanisław Wyspiański, Wesele, Wrocław 1977.
Wyjaśnij znaczenie złotego rogu w Weselu Stanisława Wyspiańskiego.
Przeczytaj fragment „Wesela” Stanisława Wyspiańskiego.
Stanisław Wyspiański
„Wesele”
AKT II
SCENA 24
[…]
WERNYHORA
Wszystko święte, wszystko żywo;
z daleka, a miałem blisko;
wybrałem twój dom, zagrodę
i wybrałem Weselisko.
Waszmość rękę miej szczęśliwą:
Daję Waści złoty róg.
[…]
Na jego rycerny głos
spotężni się Duch,
podejmie Los.
Daję w twoje ręce róg.
Stanisław Wyspiański, „Wesele”, Wrocław 1977.
Wyjaśnij symbolikę złotego rogu w „Weselu” Stanisława Wyspiańskiego.
---
Przeczytaj fragment Wesela Stanisława Wyspiańskiego.
Stanisław Wyspiański
Wesele
AKT II
SCENA 24
[…]
WERNYHORA
Wszystko święte, wszystko żywo;
z daleka, a miałem blisko;
wybrałem twój dom, zagrodę
i wybrałem Weselisko.
Waszmość rękę miej szczęśliwą:
Daję Waści złoty róg.
[…]
Na jego rycerny głos
spotężni się Duch,
podejmie Los.
Daję w twoje ręce róg.
Stanisław Wyspiański, Wesele, Wrocław 1977.
Wyjaśnij znaczenie złotego rogu w Weselu Stanisława Wyspiańskiego.
Pokaż odpowiedź
• Złoty róg jest symbolem jedności narodowej, dzięki której Polacy mają szansę na
zwycięską walkę o niepodległość.
• Złoty róg jest symbolem siły, którą Polacy zyskają dzięki zjednoczeniu się w walce
o niepodległość.
• Złoty róg to symbol wezwania do walki narodowowyzwoleńczej / do powstania przeciwko
zaborcom.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
• Jasiek miał w niego zadąć, kiedy zgromadzą się chłopi.
• Złoty róg miał wzywać do powstania przeciwko zaborcom.
• Złoty róg oznacza jedność narodową, dzięki której Polacy mają szansę na zwycięską
walkę o niepodległość.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
• Złoty róg jest symbolem jedności narodowej, dzięki której Polacy mają szansę na
zwycięską walkę o niepodległość.
• Złoty róg jest symbolem siły, którą Polacy zyskają dzięki zjednoczeniu się w walce
o niepodległość.
• Złoty róg to symbol wezwania do walki narodowowyzwoleńczej / do powstania przeciwko
zaborcom.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 1 punkt.
Pełne zasady oceniania CKE
1 pkt – poprawne wyjaśnienie.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 15 · 2 punktyOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Przeczytaj fragment utworu Na probostwie w Wyszkowie Stefana Żeromskiego.
Stefan Żeromski
Na probostwie w Wyszkowie
Wszystka wzniosłość poczęta w duchu za dni niewoli zamarła w tym pierwszym dniu
wolności. Walka o władzę, istniejąca niewątpliwie wszędzie na świecie jako wyraz siły potęg
społecznych, partii, obozów i stronnictw, w Polsce przybrała kształty monstrualne. […]
Wewnątrz kraju, gdzie tylko spojrzeć, wszystko popsute, obniżone, znędzniałe.
[1920]
Stefan Żeromski, Na probostwie w Wyszkowie, [w:] Katarzyna Sobolewska (red.), Stefan Żeromski wobec
niepodległości, „Zeszyty Stowarzyszenia im. Stefana Żeromskiego”, Warszawa 2010.
Czy ocena sytuacji Polski tuż po odzyskaniu niepodległości zawarta w podanym 15.
fragmencie utworu Na probostwie w Wyszkowie znajduje potwierdzenie w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego? W uzasadnieniu odpowiedzi przywołaj sytuację
z Przedwiośnia.
Przeczytaj fragment utworu Na probostwie w Wyszkowie Stefana Żeromskiego.
Stefan Żeromski
Na probostwie w Wyszkowie
Wszystka wzniosłość poczęta w duchu za dni niewoli zamarła w tym pierwszym dniu
wolności. Walka o władzę, istniejąca niewątpliwie wszędzie na świecie jako wyraz siły potęg
społecznych, partii, obozów i stronnictw, w Polsce przybrała kształty monstrualne. […]
Wewnątrz kraju, gdzie tylko spojrzeć, wszystko popsute, obniżone, znędzniałe.
[1920]
Stefan Żeromski, Na probostwie w Wyszkowie, [w:] Katarzyna Sobolewska (red.), Stefan Żeromski wobec
niepodległości, „Zeszyty Stowarzyszenia im. Stefana Żeromskiego”, Warszawa 2010.
Czy ocena sytuacji Polski tuż po odzyskaniu niepodległości zawarta w podanym
fragmencie utworu Na probostwie w Wyszkowie znajduje potwierdzenie
w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego? W uzasadnieniu odpowiedzi przywołaj sytuację
z Przedwiośnia.
Przeczytaj fragment utworu „Na probostwie w Wyszkowie” Stefana Żeromskiego.
Stefan Żeromski
„Na probostwie w Wyszkowie”
Wszystka wzniosłość poczęta w duchu za dni niewoli zamarła w tym pierwszym dniu wolności. Walka o władzę, istniejąca niewątpliwie wszędzie na świecie jako wyraz siły potęg społecznych, partii, obozów i stronnictw, w Polsce przybrała kształty monstrualne. […]
Wewnątrz kraju, gdzie tylko spojrzeć, wszystko popsute, obniżone, znędzniałe.
[1920]
Stefan Żeromski, „Na probostwie w Wyszkowie”, [w:] Katarzyna Sobolewska (red.), „Stefan Żeromski wobec niepodległości”, „Zeszyty Stowarzyszenia im. Stefana Żeromskiego”, Warszawa 2010.
Czy ocena sytuacji Polski tuż po odzyskaniu niepodległości zawarta w podanym fragmencie utworu „Na probostwie w Wyszkowie” znajduje potwierdzenie w „Przedwiośniu” Stefana Żeromskiego? W uzasadnieniu odpowiedzi przywołaj sytuację z „Przedwiośnia”.
---
Przeczytaj fragment utworu Na probostwie w Wyszkowie Stefana Żeromskiego.
Stefan Żeromski
Na probostwie w Wyszkowie
Wszystka wzniosłość poczęta w duchu za dni niewoli zamarła w tym pierwszym dniu
wolności. Walka o władzę, istniejąca niewątpliwie wszędzie na świecie jako wyraz siły potęg
społecznych, partii, obozów i stronnictw, w Polsce przybrała kształty monstrualne. […]
Wewnątrz kraju, gdzie tylko spojrzeć, wszystko popsute, obniżone, znędzniałe.
[1920]
Stefan Żeromski, Na probostwie w Wyszkowie, [w:] Katarzyna Sobolewska (red.), Stefan Żeromski wobec
niepodległości, „Zeszyty Stowarzyszenia im. Stefana Żeromskiego”, Warszawa 2010.
Czy ocena sytuacji Polski tuż po odzyskaniu niepodległości zawarta w podanym
fragmencie utworu Na probostwie w Wyszkowie znajduje potwierdzenie
w Przedwiośniu Stefana Żeromskiego? W uzasadnieniu odpowiedzi przywołaj sytuację
z Przedwiośnia.
Pokaż odpowiedź
ocenione na 2 pkt
• Tak. W obu tekstach jest mowa o bardzo trudnej sytuacji społecznej
w II Rzeczypospolitej. W utworze Na probostwie w Wyszkowie Żeromski pisze, że
wszystko było znędzniałe. W Przedwiośniu Cezary Baryka obserwuje nędzę po
przyjeździe do Polski – widzi bosych chłopów brodzących w błocie.
• Ocena sytuacji Polski tuż po odzyskaniu niepodległości zawarta w podanym fragmencie
znajduje potwierdzenie w Przedwiośniu. W powieści dostrzegamy komunistów,
którzy pragną rewolucji, co jest zgodne ze wspomnianą we fragmencie monstrualną
walką o władzę.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do przytoczonego fragmentu
i do Przedwiośnia ORAZ uwzględniające sytuację z Przedwiośnia.
1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do przytoczonego fragmentu
i do Przedwiośnia ALBO rozstrzygnięcie i przywołanie adekwatnej sytuacji
z Przedwiośnia.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
ocenione na 2 pkt
• Tak. W obu tekstach jest mowa o bardzo trudnej sytuacji społecznej
w II Rzeczypospolitej. W utworze Na probostwie w Wyszkowie Żeromski pisze, że
wszystko było znędzniałe. W Przedwiośniu Cezary Baryka obserwuje nędzę po
przyjeździe do Polski – widzi bosych chłopów brodzących w błocie.
• Ocena sytuacji Polski tuż po odzyskaniu niepodległości zawarta w podanym fragmencie
znajduje potwierdzenie w Przedwiośniu. W powieści dostrzegamy komunistów,
którzy pragną rewolucji, co jest zgodne ze wspomnianą we fragmencie monstrualną
walką o władzę.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do przytoczonego fragmentu
i do Przedwiośnia ORAZ uwzględniające sytuację z Przedwiośnia.
1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie odnoszące się do przytoczonego fragmentu
i do Przedwiośnia ALBO rozstrzygnięcie i przywołanie adekwatnej sytuacji
z Przedwiośnia.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
Zadanie 16 · 2 punktyOdpowiedź zgodna z zasadami CKE · wyjaśnienie dodamy późniejJęzyk polski — odpowiedź według zasad CKE
Przeczytaj fragment reportażu Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall.
Hanna Krall
Zdążyć przed Panem Bogiem
– W klinice, w której potem pracowałem, była wielka palma. Stawałem czasem pod nią –
i widziałem sale, na których leżeli moi pacjenci. To były dawne czasy, kiedy nie mieliśmy
dzisiejszych lekarstw ani zabiegów, ani aparatów, i większość ludzi w owych salach skazana
była na śmierć. Moje zadanie polegało na tym, żeby możliwie najwięcej spośród nich ocalić –
i uprzytomniłem sobie kiedyś pod palmą, że właściwie to jest to samo zadanie, co tam.
Na Umschlagplatzu. Wtedy też stałem przy bramie i wyciągałem jednostki z tłumu
skazanych.
– I tak stoisz przy tej bramie przez całe życie?
– Właściwie tak. A kiedy nic już nie mogę zrobić, pozostaje mi jedno: zapewnić im
komfortową śmierć. Żeby nie wiedzieli, nie cierpieli, nie bali się. Żeby się nie poniżali.
Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem, Kraków 2020.
16. Na podstawie podanego fragmentu Zdążyć przed Panem Bogiem oraz całego
reportażu Hanny Krall wyjaśnij, jaką rolę w powojennym życiu Marka Edelmana
odgrywała pamięć o wydarzeniach na Umschlagplatzu. W odpowiedzi uwzględnij sens
tytułu reportażu.
Części 1. i 2.
Części 1. i 2.
Części 1. i 2.
Przeczytaj fragment reportażu Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall.
Hanna Krall
Zdążyć przed Panem Bogiem
– W klinice, w której potem pracowałem, była wielka palma. Stawałem czasem pod nią –
i widziałem sale, na których leżeli moi pacjenci. To były dawne czasy, kiedy nie mieliśmy
dzisiejszych lekarstw ani zabiegów, ani aparatów, i większość ludzi w owych salach skazana
była na śmierć. Moje zadanie polegało na tym, żeby możliwie najwięcej spośród nich ocalić –
i uprzytomniłem sobie kiedyś pod palmą, że właściwie to jest to samo zadanie, co tam.
Na Umschlagplatzu. Wtedy też stałem przy bramie i wyciągałem jednostki z tłumu
skazanych.
– I tak stoisz przy tej bramie przez całe życie?
– Właściwie tak. A kiedy nic już nie mogę zrobić, pozostaje mi jedno: zapewnić im
komfortową śmierć. Żeby nie wiedzieli, nie cierpieli, nie bali się. Żeby się nie poniżali.
Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem, Kraków 2020.
Na podstawie podanego fragmentu Zdążyć przed Panem Bogiem oraz całego
reportażu Hanny Krall wyjaśnij, jaką rolę w powojennym życiu Marka Edelmana
odgrywały wspomnienia o wydarzeniach na Umschlagplatzu. W odpowiedzi
uwzględnij sens tytułu reportażu.
Części 1. i 2.
Części 1. i 2.
Części 1. i 2.
Przeczytaj fragment reportażu „Zdążyć przed Panem Bogiem” Hanny Krall.
Hanna Krall
„Zdążyć przed Panem Bogiem”
– W klinice, w której potem pracowałem, była wielka palma. Stawałem czasem pod nią – i widziałem sale, na których leżeli moi pacjenci. To były dawne czasy, kiedy nie mieliśmy dzisiejszych lekarstw ani zabiegów, ani aparatów, i większość ludzi w owych salach skazana była na śmierć. Moje zadanie polegało na tym, żeby możliwie najwięcej spośród nich ocalić – i uprzytomniłem sobie kiedyś pod palmą, że właściwie to jest to samo zadanie, co tam. Na Umschlagplatzu. Wtedy też stałem przy bramie i wyciągałem jednostki z tłumu skazanych.
– I tak stoisz przy tej bramie przez całe życie?
– Właściwie tak. A kiedy nic już nie mogę zrobić, pozostaje mi jedno: zapewnić im komfortową śmierć. Żeby nie wiedzieli, nie cierpieli, nie bali się. Żeby się nie poniżali.
Hanna Krall, „Zdążyć przed Panem Bogiem”, Kraków 2020.
Na podstawie podanego fragmentu „Zdążyć przed Panem Bogiem” oraz całego reportażu Hanny Krall wyjaśnij, jaką rolę w powojennym życiu Marka Edelmana odgrywała pamięć o wydarzeniach na Umschlagplatzu. W odpowiedzi uwzględnij sens tytułu reportażu.
---
JĘZYK POLSKI Poziom podstawowy
492163742505400Części 1. i 2.
JĘZYK POLSKI Poziom podstawowy
Części 1. i 2.
JĘZYK POLSKI Poziom podstawowy
471310252069200Części 1. i 2.
Przeczytaj fragment reportażu Zdążyć przed Panem Bogiem Hanny Krall.
Hanna Krall
Zdążyć przed Panem Bogiem
– W klinice, w której potem pracowałem, była wielka palma. Stawałem czasem pod nią –
i widziałem sale, na których leżeli moi pacjenci. To były dawne czasy, kiedy nie mieliśmy
dzisiejszych lekarstw ani zabiegów, ani aparatów, i większość ludzi w owych salach skazana
była na śmierć. Moje zadanie polegało na tym, żeby możliwie najwięcej spośród nich ocalić –
i uprzytomniłem sobie kiedyś pod palmą, że właściwie to jest to samo zadanie, co tam.
Na Umschlagplatzu. Wtedy też stałem przy bramie i wyciągałem jednostki z tłumu
skazanych.
– I tak stoisz przy tej bramie przez całe życie?
– Właściwie tak. A kiedy nic już nie mogę zrobić, pozostaje mi jedno: zapewnić im
komfortową śmierć. Żeby nie wiedzieli, nie cierpieli, nie bali się. Żeby się nie poniżali.
Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem, Kraków 2020.
Na podstawie podanego fragmentu Zdążyć przed Panem Bogiem oraz całego
reportażu Hanny Krall wyjaśnij, jaką rolę w powojennym życiu Marka Edelmana
odgrywały wspomnienia o wydarzeniach na Umschlagplatzu. W odpowiedzi
uwzględnij sens tytułu reportażu.
Części 1. i 2.
Części 1. i 2.
Części 1. i 2.
Pokaż odpowiedź
ocenione na 2 pkt
• Marek Edelman przy bramie na Umschlagplatzu ratował ludzi przed śmiercią. Dzięki
pamięci o tych wydarzeniach pojął po wojnie, że jako lekarz może nadal ratować ludzkie
życie. Tytuł oznacza, że starał się ratować pacjentów przed śmiercią – zanim Bóg ich
zabierze do siebie.
• Edelman od czasu swojego udziału w powstaniu i tragedii drugiej wojny światowej obrał
sobie za cel ratowanie życia. Wcześniej walczył o to na Umschlagplatzu, ratując życie
niektórym więźniom, po wojnie zaś w szpitalu jako kardiochirurg. M. Edelman mówi, że
chce „Zdążyć przed Panem Bogiem”, a dokładniej podjąć działanie, zanim Bóg zgasi
czyjąś świecę – czyli życie.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – poprawne wyjaśnienie roli pamięci z uwzględnieniem sensu tytułu.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie roli pamięci.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
ocenione na 2 pkt
• Marek Edelman przy bramie na Umschlagplatzu ratował ludzi przed śmiercią. Dzięki
pamięci/wspomnieniom o tych wydarzeniach pojął po wojnie, że jako lekarz może nadal
ratować ludzkie życie. Tytuł oznacza, że starał się ratować pacjentów przed śmiercią –
zanim Bóg ich zabierze do siebie.
• Edelman od czasu swojego udziału w powstaniu i tragedii drugiej wojny światowej obrał
sobie za cel ratowanie życia. Wcześniej walczył o to na Umschlagplatzu, ratując życie
niektórym więźniom, po wojnie zaś w szpitalu jako kardiochirurg. M. Edelman mówi, że
chce „Zdążyć przed Panem Bogiem”, a dokładniej podjąć działanie, zanim Bóg zgasi
czyjąś świecę – czyli życie.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – poprawne wyjaśnienie roli wspomnień z uwzględnieniem sensu tytułu.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie roli wspomnień.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.
ocenione na 2 pkt
• Marek Edelman przy bramie na Umschlagplatzu ratował ludzi przed śmiercią. Dzięki
pamięci o tych wydarzeniach pojął po wojnie, że jako lekarz może nadal ratować ludzkie
życie. Tytuł oznacza, że starał się ratować pacjentów przed śmiercią – zanim Bóg ich
zabierze do siebie.
• Edelman od czasu swojego udziału w powstaniu i tragedii drugiej wojny światowej obrał
sobie za cel ratowanie życia. Wcześniej walczył o to na Umschlagplatzu, ratując życie
niektórym więźniom, po wojnie zaś w szpitalu jako kardiochirurg. M. Edelman mówi, że
chce „Zdążyć przed Panem Bogiem”, a dokładniej podjąć działanie, zanim Bóg zgasi
czyjąś świecę – czyli życie.Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 2 punkty.
Pełne zasady oceniania CKE
2 pkt – poprawne wyjaśnienie roli pamięci z uwzględnieniem sensu tytułu.
1 pkt – poprawne wyjaśnienie roli pamięci.
0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.