Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz wybrany temat, zakreślając jego numer. 1. Wiele szkół w ramach zajęć pozalekcyjnych proponuje swoim uczniom uczestnictwo w różnego rodzaju imprezach kulturalnych. Napisz rozprawkę na ten temat, w której przedstawisz pozytywne i negatywne strony takiej szkolnej inicjatywy. 2. Coraz częściej pisze się o złych nawykach żywieniowych młodzieży. Napisz artykuł do gazety, w którym: • podasz przyczyny tego zjawiska • opiszesz zorganizowaną w Twojej szkole akcję promującą zdrowe żywienie. CZYSTOPIS …...................……….................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Strona 8 z 11 MJN-7R ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... MJN-7R Strona 9 z 11 ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... ....................................................................................................................................................... Zakres Poprawność Spójność Zgodność z poleceniem środków środków RAZEM i logika językowych językowych 0-1-2-3-4-5 0-1-2 0-1-2-3 0-1-2-3 Elementy treści (0-1-2) Elementy formy (0-1) 1 2 3 4 5 1 2 3 4 Strona 10 z 11 MJN-7R MJN-7R Strona 11 z 11
Pokaż odpowiedź
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Punktacja: maksymalnie 13 punktów.
Pełne zasady oceniania CKE
Zadanie 7. Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu. Zaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer. 1. Wiele szkół w ramach zajęć pozalekcyjnych proponuje swoim uczniom uczestnictwo w różnego rodzaju imprezach kulturalnych. Napisz rozprawkę na ten temat, w której przedstawisz pozytywne i negatywne strony takiej szkolnej inicjatywy. 2. Coraz częściej słyszy się o złych nawykach żywieniowych młodzieży. Napisz artykuł do gazety, w którym: • podasz przyczyny tego zjawiska • opiszesz zorganizowaną w Twojej szkole akcję promującą zdrowe żywienie. Wymagania ogólne I. Znajomość środków językowych. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […]. III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści […]. Wymagania szczegółowe (rozprawka) 1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […]. 5.2.R.Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub rozwiązaniu. 5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia. 5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze. 5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji. Wymagania szczegółowe (artykuł) 1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych, gramatycznych, ortograficznych) […]. 5.1. Zdający opisuje […] czynności. 5.4. Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości. 5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych. 5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze. 5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji. Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach: • zgodność z poleceniem • spójność i logika wypowiedzi • zakres środków językowych • poprawność środków językowych. Zgodność z poleceniem W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z tabelą C. Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści Elementy treści Forma 2 1 0 teza zgodna z tematem ORAZ teza nie jest w pełni brak tezy; teza niezgodna treścią wypowiedzi (teza poprawna, np. jest zgodna z z tematem ORAZ treścią „zapowiada” zawartość tematem ALBO z treścią wypowiedzi; teza nieczytelna, R* treściową oraz typ rozprawki) wypowiedzi; odbiegająca od niejasna, trudna do wskazania; tematu LUB treści wstęp niekomunikatywny wypowiedzi wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia; z tematem ORAZ poprawne, np. wprowadzenie wprowadzenie niezgodne np. ciekawe, oryginalne, zgodne z tematem, ale z tematem, niejasne, 1. zachęcające do czytania, schematyczne ALBO bardziej nieczytelne, trudne wstęp: A* w ciekawej formie typowe dla innego typu tekstu do wskazania; wprowadzenie właściwe (np. pytanie, cytat) (np. rozprawki) ALBO niekomunikatywne i adekwatne ciekawe, oryginalne, ale do tematu odbiegające od tematu rozpoczęcie wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni brak wstępu; wstęp niezgodny wypowiedzi i treścią wypowiedzi ORAZ poprawny, np. nie określa celu z tematem, niejasny, wskazujący cel/powód pisania ALBO określa cel/powód nieczytelny, trudny listu pisania listu, ale odbiega od do wskazania; wstęp tematu ALBO cel nie jest niekomunikatywny L* określony jasno ALBO wstęp nie jest zgodny z treścią listu (np. zapowiada poparcie, a opisuje argumenty przeciwne) wieloaspektowa ORAZ/LUB powierzchowna realizacja brak wypowiedzi LUB 2. pogłębiona realizacja elementu, wypowiedzi brak wypowiedź nie jest pierwszy elementu (np. wsparta głębi, np. zdający podaje tylko komunikatywna LUB element przykładami, szczegółowo „listę” argumentów/cech/ wypowiedź nie jest związana tematu R omówiona) określeń, żadnego nie z tematem / nie realizuje A rozwijając/uzasadniając elementu; wypowiedź bardzo 3. L pobieżnie dotykająca tematu, drugi np. zdający podaje tylko jeden element argument/cechę/określenie, tematu nie rozwijając go zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia LUB z tematem oraz treścią poprawne, np. jest zgodne zakończenie nie jest 4. wypowiedzi; jeżeli zdający z tematem ALBO treścią komunikatywne LUB podsumowa- powtarza wstęp – czyni wypowiedzi; odbiega trochę zakończenie jest jedynie luźno nie: właściwe R to innymi słowami od tematu LUB treści związane z tematem oraz i adekwatne A wypowiedzi; zdający stosuje treścią wypowiedzi do tematu L zakończenie schematyczne (też jeśli nie jest zgodne) zakończenie (sztampowe) LUB powtarza wypowiedzi wstęp praktycznie tymi samymi słowami 5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia fragmenty fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych R odbiegające od tematu i/lub nie na temat fragmenty odbiegające od dla poziomu 1. A od tematu tematu i/lub nie na temat L i/lub nie na temat * R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy Elementy formy Forma 1 0 R teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi 1. wypowiedź nie spełnia elementy A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych charakterystyczne dla poziomu 1. dla formy wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający L i kończący R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wypowiedź nie spełnia 2. A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych kompozycja L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1. R wypowiedź nie spełnia 3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na A warunków określonych segmentacja akapity) jest konsekwentny L dla poziomu 1. R wypowiedź nie spełnia 4. A długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów warunków określonych długość pracy L dla poziomu 1. Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 punktów w danym podkryterium. Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C. Tabela C. Elementy Elementy formy treści 4–3 2–1 0 10–9 5 p. 4 p. 3 p. 8–7 4 p. 3 p. 2 p. 6–5 3 p. 2 p. 1 p. 4–3 2 p. 1 p. 0 p. 2–1 1 p. 0 p. 0 p. 0 0 p. 0 p. 0 p. Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5 punktów, a elementy formy oceniono na 2 punkty, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty. Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści ROZPRAWKA Temat Wiele szkół w ramach zajęć pozalekcyjnych proponuje swoim uczniom uczestnictwo w różnego rodzaju imprezach kulturalnych. Napisz rozprawkę na ten temat, w której przedstawisz pozytywne i negatywne strony takiej szkolnej inicjatywy. Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu, przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami. Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym zakończeniem. Dobrze napisana rozprawka • omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp, rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej • zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki • charakteryzuje się stylem formalnym. Teza 1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do proponowania uczniom przez szkoły uczestnictwa w imprezach kulturalnych w ramach zajęć pozalekcyjnych, oraz zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane pozytywne i negatywne strony tej inicjatywy (wymaga tego ten typ rozprawki), np. Viele Schulen bieten ihren Schülern nach dem Unterricht Teilnahme an verschiedenen kulturellen Veranstaltungen an. Das hat sowohl positive als auch negative Seiten. 2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że szkoły proponują uczniom uczestnictwo w różnych imprezach kulturalnych, nie jest tezą. 3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane będą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej inicjatywy…; …ma wiele zalet, ale spowoduje też wiele problemów. 4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu. 5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego zjawiska. 6. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność z rozwinięciem wypracowania. Elementy tematu 1. Elementami są: (1) pozytywne i (2) negatywne strony szkolnych inicjatyw, dotyczących proponowania uczniom uczestnictwa w różnego rodzaju imprezach kulturalnych. 2. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja poszczególnych części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1). Zgodność z tematem Wiele szkół w ramach zajęć pozalekcyjnych proponuje swoim uczniom uczestnictwo „główka” w różnego rodzaju imprezach kulturalnych. Napisz rozprawkę na ten temat, w której przedstawisz pozytywne i negatywne strony takiej szkolnej inicjatywy. Elementy tematu X C gg A Y D B fragmenty nie na temat fragmenty odbiegające od tematu 1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: • ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B) • ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np. – odniesienie się do wad lub zalet imprez kulturalnych – odniesienie się do inicjatyw szkolnych dotyczących kultury (bez wskazywania zalet i wad Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu. 2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: • luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np. – proponowanie uczniom uczestnictwa w imprezie/imprezach niezwiązanych z kulturą – zalety i wady imprez kulturalnych (imprez masowych) na świeżym powietrzu. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. 3. Fragmenty wypracowania nie na temat: • w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np. – opis ulubionego filmu – sposób spędzania czasu wolnego po lekcjach. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych. 4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D). 5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia. 6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0. Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi 1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej części pracy z rozwinięciem wypracowania. 2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron / negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem. ARTYKUŁ Temat Coraz częściej słyszy się o złych nawykach żywieniowych młodzieży. Napisz artykuł do gazety, w którym – podasz przyczyny tego zjawiska – opiszesz zorganizowaną w Twojej szkole akcję promującą zdrowe żywienie. W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji, komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować próbę kształtowania opinii czytelników. Dobrze napisany artykuł: • ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika • zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu, np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając barwnego języka • może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany w tekście. Wstęp Powinien wprowadzać ciekawie w temat, ale nie musi odnosić się bezpośrednio do złych nawyków żywieniowych młodzieży; podanie przyczyn tego zjawiska i opisanie zorganizowanej w szkole akcji promującej zdrowe żywienie to elementy wymagane w rozwinięciu (nie muszą pojawić się we wstępie). Elementy tematu Elementami są: (1) podanie przyczyn złych nawyków żywieniowych młodzieży; (2) przedstawienie zorganizowanej w szkole akcji promującej zdrowe żywienie. (1) podanie przyczyn złych nawyków żywieniowych młodzieży Akceptowane są wyjaśnienia odnoszące się na przykład do: – złych przyzwyczajeń żywieniowych w rodzinie, wynikających z pośpiechu, braku czasu, niewiedzy – dostępności sieci fastfoodów – reklam i dostępności słodyczy i słodzonych napojów. (2) przedstawienie zorganizowanej w szkole akcji promującej zdrowe żywienie Akceptowane są na przykład akcje uświadamiające rozpoznawanie zdrowej żywności podczas zakupów, opis kursu gotowania dla uczniów, opis spotkań młodzieży z dietetykami. Zgodność z tematem Coraz częściej słyszy się o złych nawykach żywieniowych młodzieży. Napisz artykuł „główka” do gazety, w którym: • podasz przyczyny tego zjawiska element 1. • opiszesz zorganizowaną w Twojej szkole akcję promującą zdrowe żywienie. element 2. 1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem: • ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B) • ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np. – opisanie złych nawyków żywieniowych młodzieży (bez podania przyczyn) – opisanie pozaszkolnej akcji promującej zdrowe żywienie Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu. 2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu: • luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np. – skutki złych nawyków żywieniowych młodzieży. Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. 3. Fragmenty wypracowania nie na temat: • w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np. – opis akcji niezwiązanej ze zdrowym żywieniem – podanie sposobu dbania o atrakcyjny wygląd – opis pozaszkolnej akcji promującej (samodzielne) gotowanie w domu. Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych. 4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika, uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D). 5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo element wstępu/zakończenia. Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia. 6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja oceniana jest na 0. Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części pracy z rozwinięciem wypracowania. Spójność i logika wypowiedzi wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na 2 p. poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie 1 p. zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na 0 p. poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment pracy (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się 0 punktów. W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami/akapitami tekstu. W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski wynikają logicznie z przesłanek). Dodatkowe uwagi dotyczące spójności 1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z • braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest wcześniej wspomniane • nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych („przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny). • błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając tekst • poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych • braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania. 2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność i logikę wypowiedzi. 3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać 2 punkty w tym kryterium. 4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się, czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. 5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy lub braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest sprzeczne z zasadami logiki. 6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe. 7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/ niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy językowe. Zakres środków językowych W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi. • szeroki zakres środków językowych 3 p. • w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych • zadowalający zakres środków językowych • w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością 2 p. i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości • ograniczony zakres środków językowych 1 p. • w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości • bardzo ograniczony zakres środków językowych 0 p. • w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera). Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny. Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego. Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia w stylu). Poprawność środków językowych W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne, leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą. Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna) Poprawność językowa liczne LUB bardzo liczne (leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu błędy zapisu nieliczne błędy językowe 3 p. 2 p. liczne błędy językowe 2 p. 1 p. bardzo liczne błędy językowe 1 p. 0 p. 1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację. 2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne. 3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów. Kwalifikowanie i oznaczanie błędów rodzaj błędu sposób oznaczania przykład błąd językowy (leksykalny, podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę. gramatyczny) błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu brakującego Marek √ czekoladę. brakiem wyrazu wyrazu błąd ortograficzny otoczenie słowa kołem Słońce gżeje. błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą Słońce gżać w lecie. w jednym słowie i otoczenie kołem Założyłem kurtkę, bo było błędy w spójności / logice podkreślenie linią falistą gorąco. fragment odbiegający od otaczamy nawiasami Fragment odbiegający od tematu kwadratowymi tematu Fragment niezgodny fragment niezgodny z tematem otaczamy chmurką z tematem otoczenie zbędnego znaku kółkiem Było ciepło , i deszczowo. błędy interpunkcyjne znak √ w kółku w miejscu Zrobiłem to√ ponieważ… brakującego znaku Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą. Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane „pionową falą” na marginesie. Uwagi dodatkowe 1. Wypowiedź nie podlega ocenie (egzaminator przyznaje 0 punktów we wszystkich kryteriach), jeżeli jest • w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB • całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB • niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium). 2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego zdającego, jest uznawana za niesamodzielną. 3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów, ocenie zakresu środków językowych i poprawności środków językowych. 4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów. 5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. 6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp), przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium. 7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem, we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po 1 punkcie. 8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów, np. gn8 (Gute Nacht), LG (Liebe Grüße), należy oznaczyć jako błędy ortograficzne. 9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją, z zaburzeniami komunikacji językowej, a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych na komputerze. 10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne, pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie. 11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych, nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych, tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie, grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Film, Zeitschrift, np. der Film „M jak miłość”, die Zeitschrift „Świat Dysku”. Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści. 12. Praca w napisane Czystopis. 13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie. Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających 1. Liczone są słowa oddzielone spacją, np. zu Hause (2 słowa), für die Arbeit (3 słowa), 10 Januar 2012 (3 słowa), 1780 (1 słowo), dreihundertsiebenundzwanzig (1 słowo). 2. Formy skrócone (geht’s, gibt’s itd.) liczone są jako jedno słowo. 3. Jako jeden wyraz liczone są • słowa łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft • oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms, • adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu. 4. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 słowo, das XX. Jahrhundert = 3 słowa. 5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych w Internecie (np. „buźki”). 6. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 4 słowa.