Pełne zasady oceniania CKE
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.
Zaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer.
1. Pewna gazeta ogłosiła plebiscyt na najważniejszy wynalazek XX wieku. Zdecydowana
większość ankietowanych wskazała telefon komórkowy. Czy telefon komórkowy
zasługuje rzeczywiście na pierwsze miejsce? Napisz rozprawkę, w której wyrazisz swoją
opinię na ten temat, odnosząc się do:
• możliwości komunikowania się
• kwestii bezpieczeństwa.
2. W Twojej dzielnicy mieszka sporo młodzieży. Brakuje miejsca, gdzie moglibyście
spędzać wspólnie czas. Napisz w imieniu młodzieży list do administracji osiedla z prośbą
o wyznaczenie lokalu na ten cel. W swoim liście:
• podaj warunki, jakie powinien spełniać lokal przeznaczony na młodzieżowe spotkania
• przedstaw propozycje zajęć w tym ośrodku, które byłyby atrakcyjne dla młodych ludzi.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7. Zdający przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań i poglądów.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Wymagania szczegółowe (list)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7. Zdający przedstawia zalety […] różnych rozwiązań […].
5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie
przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma 2 1 0
teza zgodna z tematem ORAZ teza nie jest w pełni brak tezy; teza niezgodna
treścią wypowiedzi (teza poprawna, np. jest zgodna z z tematem ORAZ treścią
„zapowiada” zawartość tematem ALBO z treścią wypowiedzi; teza nieczytelna,
R*
treściową oraz typ rozprawki) wypowiedzi; odbiegająca od niejasna, trudna do wskazania;
tematu LUB treści wstęp niekomunikatywny
wypowiedzi
wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia;
z tematem ORAZ poprawne, np. wprowadzenie wprowadzenie niezgodne
np. ciekawe, oryginalne, zgodne z tematem, ale z tematem, niejasne,
1.
zachęcające do czytania, schematyczne ALBO bardziej nieczytelne, trudne
wstęp: A*
w ciekawej formie typowe dla innego typu tekstu do wskazania; wprowadzenie
właściwe
(np. pytanie, cytat) (np. rozprawki) ALBO niekomunikatywne
i adekwatne
ciekawe, oryginalne, ale
do tematu
odbiegające od tematu
rozpoczęcie
wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni brak wstępu; wstęp niezgodny
wypowiedzi
i treścią wypowiedzi ORAZ poprawny, np. nie określa celu z tematem, niejasny,
wskazujący cel/powód pisania ALBO określa cel/powód nieczytelny, trudny
listu pisania listu, ale odbiega od do wskazania; wstęp
tematu ALBO cel nie jest niekomunikatywny
L*
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie,
a opisuje argumenty
przeciwne)
wieloaspektowa ORAZ/LUB powierzchowna realizacja brak wypowiedzi LUB
2.
pogłębiona realizacja elementu, wypowiedzi brak wypowiedź nie jest
pierwszy
elementu (np. wsparta głębi, np. zdający podaje tylko komunikatywna LUB
element
przykładami, szczegółowo „listę” argumentów/cech/ wypowiedź nie jest związana
tematu R
omówiona) określeń, żadnego nie z tematem / nie realizuje
A
rozwijając/uzasadniając elementu; wypowiedź bardzo
3. L
pobieżnie dotykająca tematu,
drugi
np. zdający podaje tylko jeden
element
argument/cechę/określenie,
tematu
nie rozwijając go
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia LUB
z tematem oraz treścią poprawne, np. jest zgodne zakończenie nie jest
4.
wypowiedzi; jeżeli zdający z tematem ALBO treścią komunikatywne LUB
podsumowa-
powtarza wstęp – czyni wypowiedzi; odbiega trochę zakończenie jest jedynie luźno
nie: właściwe R
to innymi słowami od tematu LUB treści związane z tematem oraz
i adekwatne A
wypowiedzi; zdający stosuje treścią wypowiedzi
do tematu L
zakończenie schematyczne (też jeśli nie jest zgodne)
zakończenie
(sztampowe) LUB powtarza
wypowiedzi
wstęp praktycznie tymi
samymi słowami
5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia
fragmenty fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych
R
odbiegające od tematu i/lub nie na temat fragmenty odbiegające od dla poziomu 1.
A
od tematu tematu i/lub nie na temat
L
i/lub nie na
temat
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
R teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
1.
wypowiedź nie spełnia
elementy
A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych
charakterystyczne
dla poziomu 1.
dla formy wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L
i kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych
kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych
segmentacja akapity) jest konsekwentny
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów warunków określonych
długość pracy
L dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 punktów w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10–9 5 p. 4 p. 3 p.
8–7 4 p. 3 p. 2 p.
6–5 3 p. 2 p. 1 p.
4–3 2 p. 1 p. 0 p.
2–1 1 p. 0 p. 0 p.
0 0 p. 0 p. 0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5 punktów, a elementy
formy oceniono na 2 punkty, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Pewna gazeta ogłosiła plebiscyt na najważniejszy wynalazek XX wieku. Zdecydowana
większość ankietowanych wskazała telefon komórkowy. Czy telefon komórkowy zasługuje
rzeczywiście na pierwsze miejsce? Napisz rozprawkę, w której wyrazisz swoją opinię na ten
temat, odnosząc się do:
– możliwości komunikowania się
– kwestii bezpieczeństwa.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Ten typ rozprawki umożliwia zdającemu wyrażenie własnej opinii.
Autor rozprawki opiniującej przedstawia argumenty wspierające swoją opinię, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem. Ważne, żeby zdający był konsekwentny w tym, co pisze w pracy
i wystarczająco rozwinął dwa elementy polecenia, które będą ocenianie przez egzaminatora.
Dobrze napisana rozprawka:
• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,
rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
pytania zawartego w temacie i/lub wyników plebiscytu na najważniejszy wynalazek XX
wieku oraz określenie opinii, jaka będzie rozpatrywana w pracy. (Teza musi zapowiadać
zawartość treściową rozprawki.) Nie wymaga się uwzględnienia aspektów we wstępie, np.
In der Umfrage „Was ist die wichtigste Erfindung des 20. Jahrhunderts?” hat das Handy
gewonnen. Meiner Meinung nach stimmt diese Einschätzung der Befragten.
2. Odniesienie się do wynalazku, który jest w temacie rozprawki, np. stwierdzenie, że wielu
ludzi uważa, że telefon komórkowy jest ważnym wynalazkiem, nie jest tezą.
3. Teza musi zapowiadać zawartość treściową rozprawki. Zdający musi zaprezentować
w niej swoje stanowisko / wyrazić swoją opinię. Na przykład: Moim zdaniem…, Uważam,
że…, Sądzę, że…, Według mnie telefon komórkowy zasługuje rzeczywiście na pierwsze
miejsce i cieszę się, że wynik plebiscytu na najważniejszy wynalazek XX wieku potwierdził
moje stanowisko…, Zupełnie nie zgadzam się z takim wyborem…; Telefon komórkowy ma
wiele zalet, ale powoduje też wiele problemów.
4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada zawartości treściowej rozprawki, np. Czy to
dobry pomysł? / Czy to dobra decyzja? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
5. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypracowania. Jeśli we wstępie zdający uzna, że telefon komórkowy
zasługuje rzeczywiście na pierwsze miejsce, to argumenty powinny wspierać tę tezę.
Zdający może również wyrazić opinię bardziej neutralną. Należy zauważyć, że ten temat
rozprawki nie wymaga od zdającego rozpatrywania argumentów za i przeciw, jest to tylko
jedna z możliwych opcji.
Ich bin der Meinung, dass das Handy die beste Erfindung Teza zgodna z tematem,
des 20. Jahrhunderts ist. In dieser Erörterung möchte ich zapowiada strukturę
meine Meinung begründen und sowohl Vorteile als auch rozprawki
Nachteile dieser Erfindung zeigen.
Meiner Meinung nach ist das Handy auf jeden Fall auf Teza zgodna z tematem,
Platz eins der besten Erfindungen im 20. Jahrhundert. zapowiada strukturę
rozprawki
Ich finde, das Handy ist das beste Gerät. Brak tezy
Meiner Meinung nach ist das Handy sehr wichtig. Es wäre Teza odbiegająca od tematu
schwer, ohne das Handy zu leben.
In diesem Jahr sind Handys auf dem ersten Platz in Bezug Teza odbiegająca od tematu
auf Erfindungen des 20. Jahrhunderts. Wie wichtig sind (nie zapowiada struktury
Handys? rozprawki)
Viele Leute finden, das Handy ist die beste Erfindung des Brak tezy
20. Jahrhunderts.
Zurzeit gibt es viele elektronische Geräte, die sowohl viele Teza niezgodna z tematem
Vorteile als auch Nachteile haben.
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) możliwość komunikowania się przez telefon komórkowy i (2) kwestia
bezpieczeństwa, związana z używaniem telefonów komórkowych.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, tzn. nie jest
związany z żadnym aspektem, nie bierze się tego argumentu pod uwagę, oceniając dany
element.
3. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa (np. Zelle zamiast Handy), które
jest kluczowe dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja poszczególnych
części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
Zgodność z tematem
Pewna gazeta ogłosiła plebiscyt na najważniejszy wynalazek XX wieku. Zdecydowana
„główka”
większość ankietowanych wskazała telefon komórkowy. Czy telefon komórkowy zasługuje
rzeczywiście na pierwsze miejsce? Napisz rozprawkę, w której wyrazisz swoją opinię na ten
temat, odnosząc się do:
• możliwości komunikowania się
elementy tematu
• kwestii bezpieczeństwa.
X
C
gg
A Y
D
B
fragmenty nie na
temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– odniesienie się do innych funkcji telefonu niż możliwości komunikowania się, np.
słuchania muzyki, robienia zdjęć, nagrywania filmów itd.
– odniesienie się do innych kwestii niezwiązanych z bezpieczeństwem, np.
oszczędności czasu i pieniędzy.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką”, tzn. odnoszące się do wynalazków, oraz przedstawiające
argumenty niezwiązane z elementami tematu (X, Y), np.
– odniesienie się do rozwoju Internetu bez powiązania z możliwością komunikowania
się i z kwestią bezpieczeństwa
– odniesienie się do innych ważnych wynalazków bez powiązania z możliwością
komunikowania się i z kwestią bezpieczeństwa.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują
w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
– odnoszące się do najważniejszych wydarzeń w XX wieku, nienawiązujących do
wynalazków
– życiorys naukowca.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo element wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej
części pracy z rozwinięciem wypracowania.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia luźno związanego
rozprawki z tematem
Das Handy ist die größte Erfindung Zusammenfassend kann man sagen, dass ein
des 20. Jahrhunderts und auch ein Symbol Handy zu haben, sehr viele Vorteile hat und
der modernen Zeiten. in unseren Zeiten sehr praktisch ist.
Zusammenfassend ist zu sagen, dass das Ich finde, jede Person sollte ein Handy haben,
Handy den ersten Platz zu Recht belegt hat. weil es in vielen Situationen helfen kann.
LIST FORMALNY
Temat
W Twojej dzielnicy mieszka sporo młodzieży. Brakuje miejsca, gdzie moglibyście spędzać
wspólnie czas. Napisz w imieniu młodzieży list do administracji osiedla z prośbą
o wyznaczenie lokalu na ten cel. W swoim liście:
– podaj warunki, jakie powinien spełniać lokal przeznaczony na młodzieżowe spotkania
– przedstaw propozycje zajęć w tym ośrodku, które byłyby atrakcyjne dla młodych ludzi.
List formalny jest napisany w sprawie określonej w zadaniu egzaminacyjnym. Może to być
np. list czytelnika do gazety/czasopisma lub list mieszkańca do władz miasta/osiedla.
List może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji itp.
Dobrze napisany list formalny:
• zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany
• omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny
• zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący,
akapity itp.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się do: braku
miejsca dla młodzieży do wspólnego spędzania czasu I/LUB chęci wspólnego spędzania
czasu przez młodzież w jego dzielnicy I/LUB lokalu potrzebnego młodzieży w jego
dzielnicy.
Celem listu jest prośba o wyznaczenie lokalu na spotkania młodzieży.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do konkretnego lokalu lub warunków, jakie
powinien spełniać, ani do zajęć atrakcyjnych dla młodych ludzi.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem Przykłady wstępów odbiegających
od tematu lub niejasnych
Es ist sehr wichtig für uns, einen Raum in der Wir bitten Sie, einen Platz für junge
Nähe zu haben, wo sich junge Menschen Menschen zu geben, weil wir keinen
treffen können. Deswegen möchten wir Sie haben.
bitten, uns Räumlichkeiten zur Verfügung zu
stellen.
Ich schreibe Ihnen, weil ich Sie bitten möchte, Wir wenden uns an Sie mit der Bitte, uns
den Jugendlichen an meinem Wohnort zu zu helfen, denn Jugendliche können das
helfen. Es gibt keinen Ort, wo wir uns erholen alleine nicht schaffen.
können. Wir wären dankbar, wenn Sie uns
dabei unterstützen würden, Räume für einen
Jugendtreff zu finden.
Elementy tematu
Elementami są: (1) podanie warunków, jakie powinien spełniać lokal przeznaczony na
młodzieżowe spotkania; (2) przedstawienie propozycji zajęć w tym ośrodku, które byłyby
atrakcyjne dla młodych ludzi.
(1) podanie warunków, jakie powinien spełniać lokal przeznaczony na młodzieżowe
spotkania
Akceptowane są opisy odnoszące się np. do:
– usytuowania lokalu
– wielkości lokalu
– wyposażenia lokalu
– wystroju lokalu
– warunków sanitarnych lokalu
– ochrony lokalu.
Może to być również np. opis lokalu, który zdający widział gdzie indziej i chciałby, aby ten
spełniał podobne warunki, lub wskazuje konkretny lokal, opisując go.
(2) przedstawienie propozycji zajęć w tym ośrodku, które byłyby atrakcyjne dla
młodych ludzi.
Akceptowane są wszystkie propozycje zajęć, które możliwe są do przeprowadzenia w lokalu,
np. dyskoteki, koncertów, zajęć plastycznych, muzycznych, tanecznych, teatralnych, dyskusji,
prelekcji, wykładów, spotkań z ciekawymi ludźmi itd.
Może to być np. informacja o tym, jakie zajęcia interesują najbardziej zdającego.
Zgodność z tematem
W Twojej dzielnicy mieszka sporo młodzieży. Brakuje miejsca, gdzie moglibyście spędzać „główka”
wspólnie czas. Napisz w imieniu młodzieży list do administracji osiedla z prośbą
o wyznaczenie lokalu na ten cel. W swoim liście:
• podaj warunki, jakie powinien spełniać lokal przeznaczony na młodzieżowe spotkania
element 1.
• przedstaw propozycje zajęć w tym ośrodku, które byłyby atrakcyjne dla młodych ludzi.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– opisanie istniejących miejsc na osiedlu, w których młodzi ludzie spędzają czas
– opisanie dotychczasowego sposobu spędzania czasu wolnego przez młodzież tej
dzielnicy.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
– opisanie zagrożeń dla młodzieży
– charakterystyka współczesnej młodzieży
– przedstawienie konfliktów młodych ludzi z rodzicami/ nauczycielami.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego klamrą. Jeśli występują w pracy, jest
ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. W Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do główki tematu, np.
– opis problemów dzielnicy, niezwiązanych z młodzieżą
– opis modelu wychowawczego współczesnych rodzin (nienawiązujący do spędzania
czasu wolnego).
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, praca zdającego jest
kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są
uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności
środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo element wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia luźno związanego
listu z tematem
Ich hoffe, dass Sie unserer Idee zustimmen. Die Jugend von heute hat viele Probleme.
In Erwartung einer schnellen Antwort Wir brauchen Hilfe.
verbleibe ich mit freundlichen Grüßen
(podpis)
Wir hoffen, bald eine positive Antwort von Ich hoffe, dass Sie meiner Bitte
Ihnen zu erhalten. nachkommen. Mein Traum ist es, eine
Mit freundlichen Grüßen Wohnung in dieser Gegend zu haben.
(podpis)
Akceptujemy formalne i półformalne zwroty rozpoczynające list (np. Sehr geehrte Damen
und Herren; Liebe Frau X) oraz zwroty kończące list (np. Hochachtungsvoll; Mit
freundlichen Grüßen, Herzliche Grüße; Grüße)
Spójność i logika wypowiedzi
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na
2 p.
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
1 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na
0 p.
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub
2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny), np. Wir möchten ein
Theater für junge Leute machen. Das hat uns sehr gefallen.
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się,
czytając tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania.
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może
w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy lub
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza
jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu.
Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy
(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
• szeroki zakres środków językowych
3 p. • w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
2 p.
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
• ograniczony zakres środków językowych
1 p.
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
0 p.
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim
stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski
stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się
konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów
wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje
się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi,
np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu
urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza
typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych
(uchybienia w stylu).
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 p. 2 p.
liczne błędy językowe 2 p. 1 p.
bardzo liczne błędy językowe 1 p. 0 p.
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na
komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
rodzaj błędu sposób oznaczania przykład
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu brakującego
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie słowa kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym słowie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności / logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający od otaczamy nawiasami Fragment odbiegający od
tematu kwadratowymi tematu
Fragment niezgodny
fragment niezgodny z tematem otaczamy chmurką z tematem
otoczenie zbędnego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
kółkiem
błędy interpunkcyjne
znak √ w kółku w miejscu
Zrobiłem to √ ponieważ…
brakującego znaku
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie
odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie
niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym
kryterium) LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą
zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza
się 0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu
egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego
zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub
całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę
tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie
zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres
i poprawność środków językowych.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po
1 punkcie.
8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów ‘textspeak’, np. gn8 (Gute Nacht), AWS (Auf
Wiedersehen), GUK (Gruß und Kuss) należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd
ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to
błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac
zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych
na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo
użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Film, Zeitschrift, np. der Film „M jak
miłość”, die Zeitschrift „Świat Dysku”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. Ich
lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest
linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe
dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Praca w
napisane Czystopis.
13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są słowa oddzielone spacją. Przez słowo rozumie się jeden element oddzielony
od innych przez biały obszar/spację, np. zu Hause (2 słowa), für die Arbeit (3 słowa), 10
stycznia 2012 (3 słowa), 1780 (1 słowo), dreihundertsiebenundzwanzig (1 słowo).
2. Formy skrócone (geht’s, gibt’s itd.) liczone są jako jedno słowo.
3. Jako jeden wyraz liczone są
• słowa łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms,
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
4. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX (1 słowo), Wilhelm II.
(2 słowa).
5. Adres i podpis nie są liczone w liście.
6. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych
w Internecie (np. „buźki”).
7. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese
Nowe Horyzonty. (4 słowa).