Pełne zasady oceniania CKE
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.
Zaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer.
1. Władze Twojego miasta chcą zorganizować międzynarodową imprezę sportową.
Rozgorzała dyskusja na ten temat. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz pozytywne
i negatywne strony zorganizowania takiej imprezy.
2. W Twojej szkole odbędą się wybory do nowego samorządu uczniowskiego. Trwa
kampania wyborcza. Napisz list otwarty do społeczności szkolnej, w którym:
• uzasadnisz swoje niezadowolenie z działalności obecnego samorządu uczniowskiego
• zachęcisz uczniów do udziału w kampanii wyborczej.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.2.R.Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Wymagania szczegółowe (list)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7. Zdający przedstawia zalety […] różnych rozwiązań […].
5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje […].
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie
przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma 2 1 0
teza zgodna z tematem ORAZ teza nie jest w pełni brak tezy; teza niezgodna
treścią wypowiedzi (teza poprawna, np. jest zgodna z z tematem ORAZ treścią
„zapowiada” zawartość tematem ALBO z treścią wypowiedzi; teza nieczytelna,
R*
treściową oraz typ rozprawki) wypowiedzi; odbiegająca od niejasna, trudna do wskazania;
tematu LUB treści wstęp niekomunikatywny
wypowiedzi
wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia;
z tematem ORAZ poprawne, np. wprowadzenie wprowadzenie niezgodne
np. ciekawe, oryginalne, zgodne z tematem, ale z tematem, niejasne,
1.
zachęcające do czytania, schematyczne ALBO bardziej nieczytelne, trudne
wstęp: A*
w ciekawej formie typowe dla innego typu tekstu do wskazania; wprowadzenie
właściwe
(np. pytanie, cytat) (np. rozprawki) ALBO niekomunikatywne
i adekwatne
ciekawe, oryginalne, ale
do tematu
odbiegające od tematu
rozpoczęcie
wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni brak wstępu; wstęp niezgodny
wypowiedzi
i treścią wypowiedzi ORAZ poprawny, np. nie określa celu z tematem, niejasny,
wskazujący cel/powód pisania ALBO określa cel/powód nieczytelny, trudny
listu pisania listu, ale odbiega od do wskazania; wstęp
tematu ALBO cel nie jest niekomunikatywny
L*
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie,
a opisuje argumenty
przeciwne)
wieloaspektowa ORAZ/LUB powierzchowna realizacja brak wypowiedzi LUB
2.
pogłębiona realizacja elementu, wypowiedzi brak wypowiedź nie jest
pierwszy
elementu (np. wsparta głębi, np. zdający podaje tylko komunikatywna LUB
element
przykładami, szczegółowo „listę” argumentów/cech/ wypowiedź nie jest związana
tematu R
omówiona) określeń, żadnego nie z tematem / nie realizuje
A
rozwijając/uzasadniając elementu; wypowiedź bardzo
3. L
pobieżnie dotykająca tematu,
drugi
np. zdający podaje tylko jeden
element
argument/cechę/określenie,
tematu
nie rozwijając go
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia LUB
z tematem oraz treścią poprawne, np. jest zgodne zakończenie nie jest
4.
wypowiedzi; jeżeli zdający z tematem ALBO treścią komunikatywne LUB
podsumowa-
powtarza wstęp – czyni wypowiedzi; odbiega trochę zakończenie jest jedynie luźno
nie: właściwe R
to innymi słowami od tematu LUB treści związane z tematem oraz
i adekwatne A
wypowiedzi; zdający stosuje treścią wypowiedzi
do tematu L
zakończenie schematyczne (też jeśli nie jest zgodne)
zakończenie
(sztampowe) LUB powtarza
wypowiedzi
wstęp praktycznie tymi
samymi słowami
5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia
fragmenty fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych
R
odbiegające od tematu i/lub nie na temat fragmenty odbiegające od dla poziomu 1.
A
od tematu tematu i/lub nie na temat
L
i/lub nie na
temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
R teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
1.
wypowiedź nie spełnia
elementy
A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych
charakterystyczne
dla poziomu 1.
dla formy wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L
i kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych
kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych
segmentacja akapity) jest konsekwentny
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów warunków określonych
długość pracy
L dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 punktów w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10–9 5 p. 4 p. 3 p.
8–7 4 p. 3 p. 2 p.
6–5 3 p. 2 p. 1 p.
4–3 2 p. 1 p. 0 p.
2–1 1 p. 0 p. 0 p.
0 0 p. 0 p. 0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5 punktów, a elementy
formy oceniono na 2 punkty, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Władze Twojego miasta chcą zorganizować międzynarodową imprezę sportową.
Rozgorzała dyskusja na ten temat. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz pozytywne
i negatywne strony zorganizowania takiej imprezy.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,
rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
zamiaru zorganizowania międzynarodowej imprezy sportowej przez władze miasta, oraz
zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane pozytywne i negatywne strony tej imprezy
(wymaga tego ten typ rozprawki), np. Der Stadtrat will im Juni eine internationale
sportliche Veranstaltung organisieren. Das wird sicher das sportliche Leben unserer Stadt
bereichern, aber man muss auch verschiedene Beschwerlichkeiten für die Bewohner
berücksichtigen.
2. Opisanie problemu, który jest podany w temacie rozprawki, np. stwierdzenie, że
organizacja sportowych imprez jest trudna, nie jest tezą.
3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą wady i zalety. Na przykład: Władze miasta chcą, aby międzynarodowy maraton
odbył się właśnie u nas. Jest dużo minusów takiej inicjatywy, ale trzeba przyznać, że
plusów jest równie dużo. / Międzynarodowy mecz piłki nożnej w naszym mieście ma na
pewno wiele zalet, ale spowoduje też wiele problemów.
4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
5. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
6. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypracowania.
Die Stadt möchte einen internationalen Basketball- Teza zgodna z tematem,
Wettkampf in unserer Stadt veranstalten. Das hat sowohl zapowiada strukturę
positive als auch negative Seiten. rozprawki
Der Stadtrat will eine Schach-Veranstaltung in unserer Teza zgodna z tematem,
Stadt organisieren. Das hat viele Vorteile, aber mit zapowiada strukturę
Nachteilen muss auch gerechnet werden. rozprawki
Es ist sehr schwer, internationale Leichtathletik- Brak tezy (To jest opinia.)
Wettkämpfe zu organisieren.
Die Tatsache, dass der Stadtrat im Juni eine internationale Teza odbiegająca od tematu
sportliche Veranstaltung in unserer Stadt organisieren will,
ist sehr positiv.
In diesem Jahr findet in unserer Stadt eine internationale Teza odbiegająca od tematu
Schach-Veranstaltung statt. Ist das eine gute Idee? (nie zapowiada struktury
rozprawki)
Zurzeit gibt es viele internationale Leichtathletik- Brak tezy
Wettkämpfe.
Sport ist sehr wichtig. Es wäre schwer, ohne Sport zu Teza niezgodna z tematem
leben.
Ist es gut oder schlecht, eine internationale Teza odbiegająca od tematu
Sportveranstaltung zu organisieren? (nie zapowiada struktury
rozprawki)
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) pozytywne strony organizacji międzynarodowej imprezy sportowej
przez władze miasta (2) negatywne strony organizacji międzynarodowej imprezy
sportowej przez władze miasta.
2. Pozytywne i negatywne strony zorganizowania takiej imprezy mogą być rozpatrywane
z punktu widzenia władz miasta, mieszkańców, sportowców.
Zgodność z tematem
Władze Twojego miasta chcą zorganizować międzynarodową imprezę sportową. Rozgorzała „główka”
dyskusja na ten temat. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz pozytywne i negatywne
strony zorganizowania takiej imprezy.
Elementy tematu
X
C
A Y
D
B
fragmenty nie na
temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– powody organizacji takiej imprezy sportowej, bez nawiązywania do plusów lub
minusów takiej imprezy, np. (rozgrywki sportowe między miastami)
– nawiązanie do doświadczeń miasta w dziedzinie organizacji (międzynarodowej)
imprezy sportowej (bez wskazania na pozytywne lub negatywne strony
organizowania takiej imprezy).
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
– relacja z obejrzanego meczu
– odniesienie się do inicjatyw władz miasta niezwiązanych z organizacją
(międzynarodowych/sportowych) imprez.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy nawiasami kwadratowymi. Jeśli występują
w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
– opis wydarzenia (które nie jest imprezą sportową, np. opis wydarzenia
kulturalnego, …), które już się odbyło
– krytyka władz miasta za brak inicjatywy.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo element wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej
części pracy z rozwinięciem wypracowania.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia luźno związanego
rozprawki z tematem
Einerseits wird das sportliche Leben unserer Zusammenfassend kann man sagen, dass die
Stadt bereichert, andererseits kommen Veranstaltung sehr viele Vorteile hat und
Schwierigkeiten vor. unsere Stadt braucht das.
Zusammenfassend gibt es sowohl Vorteile Ich hoffe, dass ich alle Nachteile dieser
als auch Nachteile für solch eine sportliche Sportveranstaltung gezeigt habe.
Veranstaltung in unserer Stadt.
LIST FORMALNY
Temat
W Twojej szkole odbędą się wybory do nowego samorządu uczniowskiego. Trwa kampania
wyborcza. Napisz list otwarty do społeczności szkolnej, w którym:
– uzasadnisz swoje niezadowolenie z działalności obecnego samorządu uczniowskiego
– zachęcisz uczniów do udziału w kampanii wyborczej.
Dobrze napisany list formalny:
• zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany
• omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny
• zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący,
akapity itp.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się do:
(zbliżających się) wyborów do nowego samorządu uczniowskiego I/LUB trwającej
kampanii wyborczej przed wyborami do nowego samorządu uczniowskiego I/LUB
konieczności przeprowadzenia wyborów do nowego samorządu uczniowskiego.
Celem listu jest powiadomienie o wyborach do nowego samorządu uczniowskiego I/LUB
zwrócenie uwagi społeczności szkolnej na trwającą kampanię wyborczą do samorządu
uczniowskiego (zachęcenie uczniów do udziału w niej) I/LUB wyrażenie niezadowolenia
z pracy dotychczasowego samorządu I/LUB inny logiczny, zgodny z tematem cel.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do konkretnego uzasadnienia swojego
niezadowolenia z działalności obecnego samorządu uczniowskiego, ani do zachęcania
uczniów do udziału w kampanii wyborczej.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem Przykłady wstępów odbiegających
od tematu
Ich möchte Euch mitteilen, dass in unserer Wir bitten Euch, einen Vertreter
Schule die Wahlkampagne stattfindet. Es ist auszuwählen, weil wir keinen haben.
sehr wichtig für uns, gute Schülervertreter in
unserer Schule zu haben, mit denen wir über
alles sprechen können.
Ich schreibe Euch, weil ich Euch bitten Ich schreibe Euch, weil wir in den
möchte, an der Wahlkampagne teilzunehmen. nächsten Tagen Wahlen haben.
Wir brauchen „frisches Blut“ für unsere
Vertretung. Wir wären dankbar, wenn Ihr uns
dabei unterstützen würdet, die besten Vertreter
auszuwählen.
Elementy tematu
Elementami są: (1) uzasadnienie swojego niezadowolenia z działalności obecnego samorządu
uczniowskiego; (2) zachęcenie uczniów do udziału w kampanii wyborczej.
(1) uzasadnienie swojego niezadowolenia z działalności obecnego samorządu
uczniowskiego
Akceptowane są uzasadnienia odnoszące się do złej działalności obecnego samorządu
uczniowskiego, np.:
– braku lub niewielu / nieatrakcyjnych inicjatyw obecnego samorządu / braku lub
niedostatecznej realizacji złożonych obietnic / braku lub niedostatecznego zaangażowania
w prace szkoły / braku lub nielicznych imprez organizowanych przez samorząd
– utrudnionego dostępu do obecnego samorządu uczniowskiego
– braku lub niewystarczających pozytywnych efektów działalności obecnego samorządu
uczniowskiego
– braku lub niewystarczającego wsparcia uczniów ze strony obecnego samorządu
uczniowskiego / braku lub niedostatecznego reprezentowania interesów uczniów
– złej sytuacji w szkole (funkcjonowanie, wystrój szkoły itd.).
Może to być również np. opis działalności samorządu uczniowskiego, który zdający zna
z innej szkoły, w celu porównania.
(2) zachęcenie uczniów do udziału w kampanii wyborczej
Akceptowane są wszystkie możliwości zachęcenia uczniów do udziału w kampanii
wyborczej, np.
– uświadomienie znaczenia uczestnictwa uczniów w kampanii wyborczej / w wyborach
– informacje o ciekawych wydarzeniach związanych z kampanią wyborczą
– powołanie się na opinie uczniów, przytoczenie życzeń/potrzeb/oczekiwań uczniów
mających na celu poprawę sytuacji w szkole
– promowanie nowych kandydatów do samorządu uczniowskiego (opisy odnoszące się do
charakteru, zachowania, działalności kandydatów, osiągnięć szkolnych i zdolności
kandydatów, programu wyborczego).
Zgodność z tematem
W Twojej szkole odbędą się wybory do nowego samorządu uczniowskiego. Trwa kampania
„główka”
wyborcza. Napisz list otwarty do społeczności szkolnej, w którym:
• uzasadnisz swoje niezadowolenie z działalności obecnego samorządu uczniowskiego
element 1.
• zachęcisz uczniów do udziału w kampanii wyborczej.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– opisanie zasad przeprowadzania wyborów nowego samorządu uczniowskiego
– odniesienie się do doświadczeń związanych z poprzednimi wyborami do samorządu
uczniowskiego
– opisanie kampanii wyborczej do samorządu uczniowskiego.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
– opis wydarzenia, święta szkolnego (bez odniesienia się do pracy obecnego
samorządu uczniowskiego)
– charakterystyka społeczności uczniowskiej (bez odniesienia się do pracy obecnego
samorządu uczniowskiego i nowych kandydatów do samorządu uczniowskiego)
– przedstawienie konfliktów społeczności uczniowskiej z rodzicami/nauczycielami.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego klamrą. Jeśli występują w pracy, jest
ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. W Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
– opis/ocena nauczycieli, lekcji
– opis budynku szkoły.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, praca zdającego jest
kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są
uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności
środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo element wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia).
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia luźno związanego
listu z tematem
Ich hoffe, dass Ihr mit unserer Meinung Die Schüler in unserer Schule haben heute
einverstanden seid. In Erwartung einer viele Probleme. Wir brauchen neue Ideen.
aktiven Teilnahme verbleibe ich mit
freundlichen Grüßen
(podpis)
Wir hoffen, dass Ihr auf unsere Bitte positiv Ich hoffe, dass Sie mich verstehen. Mein
reagiert. Traum ist es, eine gute Schule zu besuchen.
Mit freundlichen Grüßen
(podpis)
Akceptujemy formalne i półformalne zwroty rozpoczynające list (np. Sehr geehrte Damen
und Herren; Liebe Frau X) oraz zwroty kończące list (np. Hochachtungsvoll; Mit
freundlichen Grüßen, Herzliche Grüße; Grüße)
Spójność i logika wypowiedzi
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
2 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
1 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na
0 p.
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub
2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny), np. Sie möchten eine
Sportveranstaltung für junge Leute machen. Das hat uns sehr gefallen.
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się,
czytając tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania.
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może
w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy lub
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza
jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu.
Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy
(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
• szeroki zakres środków językowych
3 p. • w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
2 p.
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
• ograniczony zakres środków językowych
1 p.
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
0 p.
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim
stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski
stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się
konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów
wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje
się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi,
np. w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu
urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza
typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych
(uchybienia w stylu).
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 p. 2 p.
liczne błędy językowe 2 p. 1 p.
bardzo liczne błędy językowe 1 p. 0 p.
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na
komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
rodzaj błędu sposób oznaczania przykład
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu brakującego
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie słowa kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym słowie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności / logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający od otaczamy nawiasami Fragment odbiegający od
tematu kwadratowymi tematu
Fragment niezgodny
fragment niezgodny z tematem otaczamy chmurką
z tematem
otoczenie zbędnego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
kółkiem
błędy interpunkcyjne
znak √ w kółku w miejscu
Zrobiłem to √ ponieważ…
brakującego znaku
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie
odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie
niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym
kryterium) LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą
zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza
się 0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu
egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego
zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub
całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę
tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie
zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres
i poprawność środków językowych.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po
1 punkcie.
8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów ‘textspeak’, np. gn8 (Gute Nacht), AWS (Auf
Wiedersehen), GUK (Gruß und Kuss) należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd
ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to
błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac
zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych
na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo
użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Film, Zeitschrift, np. der Film „M jak
miłość”, die Zeitschrift „Świat Dysku”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. Ich
lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest
linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe
dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Praca w
napisane Czystopis.
13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są słowa oddzielone spacją. Przez słowo rozumie się jeden element oddzielony
od innych przez biały obszar/spację, np. zu Hause (2 słowa), für die Arbeit (3 słowa),
10 Januar 2012 (3 słowa), 1780 (1 słowo), dreihundertsiebenundzwanzig (1 słowo).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• słowa łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX (1 słowo), Wilhelm II.
(2 słowa).
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych
w Internecie (np. „buźki”).
6. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese
Nowe Horyzonty. (4 słowa).