Pełne zasady oceniania CKE
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.
Zaznacz temat wybrany przez Ciebie, zakreślając jego numer.
1. Coraz więcej osób zamieszcza swoje prywatne fotografie na portalach społecznościowych.
Napisz na ten temat rozprawkę, w której przedstawisz pozytywne i negatywne strony
takiego zjawiska.
2. Podczas wakacji Ty wraz z innymi wolontariuszami pracowaliście w schronisku dla
zwierząt. Napisz do lokalnej gazety artykuł, w którym:
• napiszesz, co Cię zaskoczyło podczas pracy w tym schronisku
• zachęcisz do adopcji zwierząt ze schroniska.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści
[…].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.2.R. Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Wymagania szczegółowe (artykuł)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1. Zdający opisuje ludzi, […] czynności.
5.3. Zdający przedstawia fakty z przeszłości […].
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie przyznaje
się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma 2 1 0
teza zgodna z tematem ORAZ teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy; teza niezgodna
treścią wypowiedzi (teza np. jest zgodna z tematem z tematem ORAZ treścią
R* „zapowiada” zawartość ALBO z treścią wypowiedzi; wypowiedzi; teza nieczytelna,
treściową oraz typ rozprawki) odbiegająca od tematu LUB niejasna, trudna do wskazania;
treści wypowiedzi wstęp niekomunikatywny
wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia;
z tematem ORAZ poprawne, np. wprowadzenie wprowadzenie niezgodne
np. ciekawe, oryginalne, zgodne z tematem, ale z tematem, niejasne,
1. zachęcające do czytania, schematyczne ALBO bardziej nieczytelne, trudne
A*
wstęp: w ciekawej formie typowe dla innego typu tekstu do wskazania; wprowadzenie
właściwe (np. pytanie, cytat) (np. rozprawki) ALBO ciekawe, niekomunikatywne
i adekwatne oryginalne, ale odbiegające od
do tematu tematu
rozpoczęcie wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni brak wstępu; wstęp niezgodny
wypowiedzi i treścią wypowiedzi ORAZ poprawny, np. nie określa celu z tematem, niejasny,
wskazujący cel/powód pisania ALBO określa cel/powód nieczytelny, trudny
listu pisania listu, ale odbiega od do wskazania; wstęp
tematu ALBO cel nie jest niekomunikatywny
L*
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie,
a opisuje argumenty
przeciwne)
wieloaspektowa ORAZ/LUB powierzchowna realizacja brak wypowiedzi LUB
2.
pogłębiona realizacja elementu elementu, wypowiedzi brak wypowiedź nie jest
pierwszy
(np. wsparta przykładami, głębi, np. zdający podaje tylko komunikatywna LUB
element
szczegółowo omówiona) „listę” argumentów/cech/ wypowiedź nie jest związana
tematu R
określeń, żadnego nie z tematem / nie realizuje
A
rozwijając/uzasadniając elementu; wypowiedź bardzo
L
3. pobieżnie dotykająca tematu,
drugi element np. zdający podaje tylko jeden
tematu argument/cechę/określenie,
nie rozwijając go
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia LUB
z tematem oraz treścią poprawne, np. jest zgodne zakończenie nie jest
4.
wypowiedzi; jeżeli zdający z tematem ALBO treścią komunikatywne LUB
podsumowa-
powtarza wstęp – czyni wypowiedzi; odbiega trochę zakończenie jest jedynie luźno
nie: właściwe R
to innymi słowami od tematu LUB treści związane z tematem oraz
i adekwatne A
wypowiedzi; zdający stosuje treścią wypowiedzi
do tematu L
zakończenie schematyczne (też jeśli nie jest zgodne)
zakończenie
(sztampowe) LUB powtarza
wypowiedzi
wstęp praktycznie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia
fragmenty fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych
R
odbiegające od tematu i/lub nie na temat fragmenty odbiegające od dla poziomu 1.
A
od tematu tematu i/lub nie na temat
L
i/lub nie na
temat
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
R teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
1.
wypowiedź nie spełnia
elementy
A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych
charakterystyczne
dla poziomu 1.
dla formy wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L
i kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych
kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych
segmentacja akapity) jest konsekwentny
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów warunków określonych
długość pracy
L dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 punktów w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10–9 5 p. 4 p. 3 p.
8–7 4 p. 3 p. 2 p.
6–5 3 p. 2 p. 1 p.
4–3 2 p. 1 p. 0 p.
2–1 1 p. 0 p. 0 p.
0 0 p. 0 p. 0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5 punktów, a elementy formy
oceniono na 2 punkty, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Coraz więcej osób zamieszcza swoje prywatne fotografie na portalach społecznościowych.
Napisz na ten temat rozprawkę, w której przedstawisz pozytywne i negatywne strony
takiego zjawiska.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,
rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
umieszczania prywatnych fotografii na portalach społecznościowych, oraz zaznaczenie, że
w pracy będą rozpatrywane pozytywne i negatywne strony tego zjawiska, np. Coraz więcej
osób umieszcza swoje prywatne zdjęcia na portalach społecznościowych, chcąc podzielić
się swoimi przeżyciami ze znajomymi. To zjawisko ma nie tylko dobre, ale również złe
strony.
2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że wiele osób
umieszcza swoje prywatne zdjęcia na portalach społecznościowych, nie jest tezą.
3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą wady i zalety. Na przykład: Bardzo dużo osób chwali się swoimi prywatnymi zdjęciami
na portalach społecznościowych. Jednak oprócz zalet takiej otwartości, trzeba zauważyć
też zagrożenia z tym związane.
4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry pomysł?,
uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
5. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki
ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
6. Użycie zwrotów typu: moim zdaniem, według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypracowania.
8. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Viele Internetnutzer publizieren ihre privaten Bilder in den Teza zgodna z tematem,
sozialen Netzwerken. Das hat sowohl Vor- als auch zapowiada wymaganą
Nachteile. strukturę rozprawki
Die Möglichkeit, über Facebook mit anderen zu Teza zgodna z tematem,
kommunizieren und seine privaten Bilder dort publizieren zapowiada wymaganą
zu können, wird von vielen Internetnutzern enthusiastisch strukturę rozprawki
aufgenommen. Es gibt aber auch viele, die auf die
Gefahren hinweisen, die damit verbunden sind.
Vielen Leuten ist es wichtig, bei Facebook oder anderen Brak tezy (To jest opinia.)
sozialen Netzwerken ihre Fotos zu posten.
Soziale Netzwerke wie Facebook oder Instagram sind Teza odbiegająca od tematu
wichtig. Sie haben jedoch genauso viele Anhänger wie
Gegner.
Wer private Fotos in soziale Netzwerke hochlädt, sollte Teza odbiegająca od tematu
sich der damit verbundenen Risiken bewusst sein. (zapowiada jednostronną
argumentację)
Private Fotos erscheinen in sozialen Netzwerken sehr oft, Brak tezy
denn man kann das leicht machen.
Die Möglichkeit, sich die Bilder der Bekannten im Netz Teza niezgodna z tematem
anzusehen, bereitet vielen eine große Freude.
Immer mehr Leute stellen ihre privaten Bilder bei Teza odbiegająca od tematu
Facebook oder Instagram ein. Warum ist das keine gute (zapowiada jednostronną
Entscheidung? argumentację)
Elementy tematu
Elementami są: (1) pozytywne strony umieszczania prywatnych zdjęć na portalach
społecznościowych,
(2) negatywne strony umieszczania prywatnych zdjęć na portalach
społecznościowych.
Zgodność z tematem
Coraz więcej osób zamieszcza swoje prywatne fotografie na portalach społecznościowych. „główka”
Napisz na ten temat rozprawkę, w której przedstawisz pozytywne i negatywne strony takiego
zjawiska.
elementy
X
C
A gg Y
D
B
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.:
− historia portali społecznościowych
− zwiększająca się rola portali społecznościowych
− analiza grup korzystających z portali społecznościowych
− rosnąca popularność selfie.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.:
− opis swojego ulubionego zdjęcia
− sposoby dezaktywacji konta na portalach społecznościowych.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.:
− złe i dobre strony monitoringu przez internet.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, (np. Sozialwerke zamiast soziale
Netzwerke), które jest kluczowe dla pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja
poszczególnych części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie
poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo element wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej
części pracy z rozwinięciem wypracowania.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron/
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia luźno związanego
rozprawki (1 pkt) z tematem (0 pkt.)
Meiner Meinung nach hat die Entscheidung, Man muss überlegen, ob die Kommunikation
private Bilder ins Netz zu stellen, sowohl übers Netz so wichtig ist. Für mich zählen
Nachteile als auch Vorteile. andere Sachen, z. B. Leute live sehen und
nicht nur ihre Bilder.
Wenn jemand seine privaten Fotos im Netz Ich bin der Meinung, dass viele Menschen
publiziert, muss er mit positiven und sich heute leichtsinnig verhalten. Sie sollen
negativen Folgen rechnen. mehr über die Gefahren im Internet
nachdenken.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Podczas wakacji Ty wraz z innymi wolontariuszami pracowaliście w schronisku dla zwierząt.
Napisz do lokalnej gazety artykuł, w którym:
• napiszesz, co Cię zaskoczyło podczas pracy w tym schronisku
• zachęcisz do adopcji zwierząt ze schroniska.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu, np.
przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania, używając
barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszany
w tekście.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się np. do losu
(bezdomnych) zwierząt i/lub pracy w schronisku dla zwierząt.
2. Powinien wprowadzać ciekawie w temat, ale nie musi odnosić się bezpośrednio do
zaskoczenia związanego z pracą w schronisku dla zwierząt, ani zachęcać do adopcji
zwierząt; są to elementy wymagane w rozwinięciu (nie muszą pojawić się we wstępie).
Może to być np. informacja o tym, w jaki sposób zdający został wolontariuszem lub jakie
akcje przeprowadza schronisko dla zwierząt.
Przykłady wstępów odbiegających
Przykłady wstępów zgodnych z tematem
od tematu lub niejasnych
(2 pkt.)
(1 pkt)
Habt ihr einmal ein Tierheim gesehen? Ich Junge Leute sind egoistisch und
nicht, bis ich eines Tages mit meiner interessieren sich nur für Klamotten und
Freundin ein Tierheim besuchte, weil sie elektronische Gadgets. Sie haben virtuelle
eine Katze adoptieren wollte. Nach diesem Freunde auf Instagram und eventuell eine
Besuch habe ich beschlossen, in den App mit einem interaktiven Tier in ihren
Sommerferien als Freiwillige im Tierheim zu Smartphones. Was wissen sie über das
arbeiten. echte Leben der Tiere?
„Wir suchen ehrenamtliche Mitarbeiter für Sollen die Schüler in den Sommerferien
die Sommerferien!“, las ich auf dem Plakat, arbeiten? Die Meinungen sind geteilt.
als ich an einem Tierheim vorbeiging. Einerseits sollen sich die Schüler nach dem
„Warum nicht?“, dachte ich mir. Und so hat schweren Schuljahr ausruhen, andererseits
meine Arbeit mit Tieren begonnen. kann man durch Arbeit neue Erfahrungen
sammeln.
Elementy tematu
Elementami są:
(1) napisanie, co zaskoczyło autora artykułu podczas pracy w tym schronisku
(2) zachęta do adopcji zwierząt ze schroniska.
(1) napisanie, co zaskoczyło autora artykułu podczas pracy w tym schronisku
Akceptowane są informacje dotyczące zaskoczenia autora artykułu z powodu np.:
- sytuacji zwierząt w schronisku (negatywne i/lub pozytywne informacje)
- organizacji pracy w schronisku
- zakresu obowiązków wolontariuszy w schronisku
- sytuacji, która wydarzyła się w schronisku
- zachowania pracowników schroniska.
(2) zachęta do adopcji zwierząt ze schroniska
Akceptowane jest zachęcanie odnoszące się do różnych aspektów związanych z adopcją
zwierząt, np.:
- przedstawienie korzyści wynikających z posiadania zwierząt
- przedstawienie konkretnych zwierząt czekających na nowy dom
- prośba o pomoc w znalezieniu domu dla zwierzęcia
- opisanie trudnej sytuacji w schronisku dla zwierząt.
Zgodność z tematem
1. Podczas wakacji Ty wraz z innymi wolontariuszami pracowaliście w schronisku dla „główka”
zwierząt. Napisz artykuł, w którym:
• napiszesz, co Cię zaskoczyło podczas pracy w tym schronisku
element 1.
• zachęcisz do adopcji zwierząt ze schroniska.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.:
− informacja o obowiązkach wolontariusza w schronisku dla zwierząt
− opis schroniska dla zwierząt, w którym pracował autor artykułu
− przyczyny podjęcia pracy w schronisku dla zwierząt.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.:
− praca wolontariusza nie mająca związku ze zwierzętami
− powody, dla których ludzie decydują się na wolontariat (w innym miejscu niż
schronisko dla zwierząt)
− rola zwierząt w życiu człowieka.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego klamrą. Jeśli występują w pracy, jest
ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do główki tematu, np.:
− sytuacja zwierząt zagrożonych wyginięciem
− sytuacja zwierząt w cyrku
− zalety i wady pracy wolontariusza, np. z osobami niepełnosprawnymi.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, praca zdającego jest
kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są
uwzględniane w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo element wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.
Przykłady schematycznego Przykłady zakończenia luźno związanego
zakończenia artykułu z tematem artykułu
(1 pkt) (0 pkt.)
Alle Jugendlichen sollen zumindest einen Wir können immer etwas tun, wenn wir nur
Monat lang als Freiwillige in einem Tierheim wollen. Das Schlimmste ist, wenn man
arbeiten. gleichgültig ist.
Wenn man keinen Hund halten kann, kann Es hängt nur von uns selbst ab, was wir
man Tieren dadurch helfen, dass man machen. Wir müssen überlegen, ob wir
ehrenamtlich in einem Tierheim arbeitet. unserem Ego oder unserem Herzen folgen.
Spójność i logika wypowiedzi
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
2 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
1 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
0 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment pracy (np. dłuższe zdanie lub
2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski wynikają
logicznie z przesłanek).
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(przeskakiwania z jednego czasu gramatycznego na inny), np.: Die Eltern publizieren oft
Fotos von ihren Kindern bei Facebook oder auf Instagram. Das war gefährlich.
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się, czytając
tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania.
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może
w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy lub
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza
jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu. Jeśli
komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy
(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
• szeroki zakres środków językowych
3 p. • w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
2 p.
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
• ograniczony zakres środków językowych
1 p.
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
0 p.
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim
stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np.
w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza typu
„za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych (uchybienia
w stylu).
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 p. 2 p.
liczne błędy językowe 2 p. 1 p.
bardzo liczne błędy językowe 1 p. 0 p.
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
rodzaj błędu sposób oznaczania przykład
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy
znak √ w miejscu
spowodowany brakiem Marek √ czekoladę.
brakującego wyrazu
wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie słowa kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym słowie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności / logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający od otaczamy nawiasami Fragment odbiegający od
tematu kwadratowymi tematu
fragment niezgodny z Fragment niezgodny
otaczamy chmurką
tematem z tematem
otoczenie zbędnego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
kółkiem
błędy interpunkcyjne
znak √ w kółku w miejscu
Zrobiłem to √ ponieważ…
brakującego znaku
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie
odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie
niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym
kryterium) LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą
zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza
się 0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu
egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego
zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub
całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę
tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie
zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, przyznaje się 0 punktów za zakres
i poprawność środków językowych.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po
1 punkcie.
8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów ‘textspeak’, np. gn8 (Gute Nacht), AWS (Auf
Wiedersehen), GUK (Gruß und Kuss) należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd
ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd
językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac
zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych
na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo użycie
form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”, die Zeitschrift „Świat Dysku”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. Ich lese
Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią
falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla realizacji
polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Praca w
napisane Czystopis.
13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są słowa oddzielone spacją. Przez słowo rozumie się jeden element oddzielony
od innych przez biały obszar/spację, np. zu Hause (2 słowa), für die Arbeit (3 słowa),
10. Januar 2012 (3 słowa), 1780 (1 słowo), dreihundertsiebenundzwanzig (1 słowo).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• słowa łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX (1 słowo), Wilhelm II.
(2 słowa).
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych w Internecie
(np. „buźki”).
6. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese
Nowe Horyzonty. (4 słowa).