Wybierz JEDEN temat: dwa modele są alternatywami, nie jedną pracą. Własna Formuła 2015: 200–250 wyrazów, 13 pkt = zgodność 5 + spójność 2 + zakres 3 + poprawność 3. Przedział 180–280 dotyczy tylko podkryterium formy, nie zastępuje limitu polecenia. Mniej niż 160 wyrazów: 0 za zakres i poprawność środków językowych; nie zeruje to automatycznie spójności, inaczej niż w F2023. Zgodność 0 zeruje pozostałe kryteria; zgodność 1 ogranicza każde do maksymalnie 1 pkt. Brak rozwinięcia: 0 w każdym kryterium. Własna tabela C: 9–10 za elementy treści i 3–4 za formę daje 5 za zgodność; 7–8 i ta sama forma daje 4. Nie stosuj odmiennej tabeli F2023 wymagającej 10 za treść do maksimum. Rozprawka wymaga tezy zapowiadającej dobre i złe strony zastępowania pracy ludzi robotami, rozwiniętych argumentów obu stron i wynikającego z nich wniosku, nie listy haseł. Artykuł wymaga tytułu, angażującego wstępu, opisu wystawy z osobistą oceną, własnych niedogodności i zakończenia. Spójność: 0–2 usterki to 2 pkt, 3–5 to 1, co najmniej 6 to 0; dłuższe niekomunikatywne fragmenty mają dodatkowe ograniczenia z pełnych zasad. Modele 234/241 wyrazów są autorskimi przykładami do analizy, nie odpowiedziami CKE ani gwarancją 13 pkt. Tytuł artykułu wliczono; wyrazy z dywizem i formy skrócone liczymy jako jeden. Odtwarzanie modeli jako własnej pracy nie jest samodzielne.
Pełne własne kryteria CKE:
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. Rozwój nowych technologii powoduje, że w wielu dziedzinach życia roboty wykonują
pracę za człowieka. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony tego
zjawiska.
2. Ostatnio w Twojej miejscowości odbyło się wydarzenie „Noc Muzeów”. Napisz artykuł
do gazety szkolnej, w którym:
• opiszesz wystawę, która zrobiła na Tobie największe wrażenie podczas zwiedzania
• poinformujesz o niedogodnościach, których doświadczyłeś(-aś), uczestnicząc w tym
wydarzeniu.
Ogólne wymagania egzaminacyjne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy płynne i zrozumiałe […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne
pod względem treści […].
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.2) R Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.7) Zdający przedstawia zalety i wady różnych rozwiązań […].
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.1) R Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.
5.1) Zdający opisuje ludzi, przedmioty, miejsca […] i czynności.
5.4) Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.
5.5) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.9) Zdający opisuje doświadczenia swoje […].
5.11) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie
przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.
Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści Forma 2 1 0
teza zgodna z tematem ORAZ teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy; teza niezgodna
treścią wypowiedzi (teza np. jest zgodna z tematem ORAZ treścią
R* „zapowiada” zawartość z tematem ALBO z treścią wypowiedzi; teza nieczytelna,
treściową oraz typ rozprawki) wypowiedzi; odbiegająca od niejasna, trudna do wskazania;
tematu LUB treści wypowiedzi wstęp niekomunikatywny
wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia;
z tematem ORAZ np. ciekawe, poprawne, np. wprowadzenie wprowadzenie niezgodne
oryginalne, zachęcające do zgodne z tematem, ale z tematem, niejasne,
1.
czytania, w ciekawej formie schematyczne ALBO bardziej nieczytelne, trudne do
wstęp: A*
(np. pytanie, cytat) typowe dla innego typu tekstu wskazania; wprowadzenie
właściwe
(np. rozprawki) ALBO ciekawe, niekomunikatywne
i adekwatne
oryginalne, ale odbiegające od
do tematu
tematu
rozpoczęcie
wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni brak wstępu; wstęp niezgodny
wypowiedzi
i treścią wypowiedzi ORAZ poprawny, np. nie określa celu z tematem, niejasny,
wskazujący cel/powód pisania ALBO określa cel/powód nieczytelny, trudny
listu pisania listu, ale odbiega od do wskazania; wstęp
L* tematu ALBO cel nie jest niekomunikatywny
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie, a
opisuje argumenty przeciwne)
wieloaspektowa ORAZ/LUB powierzchowna realizacja brak wypowiedzi LUB
2.
pogłębiona realizacja elementu elementu, wypowiedzi brak wypowiedź nie jest
pierwszy
(np. wsparta przykładami, głębi, np. zdający podaje tylko komunikatywna LUB
element
szczegółowo omówiona) „listę” argumentów/cech/ wypowiedź nie jest związana
tematu R
określeń, żadnego nie z tematem / nie realizuje
A
3. rozwijając/uzasadniając elementu; wypowiedź bardzo
L
pobieżnie dotykająca tematu,
drugi element np. zdający podaje tylko jeden
tematu argument/cechę/określenie,
nie rozwijając go
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia LUB
z tematem oraz treścią poprawne, np. jest zgodne zakończenie nie jest
4.
wypowiedzi; jeżeli zdający z tematem ALBO treścią komunikatywne LUB
podsumowa-
powtarza wstęp – czyni to wypowiedzi; odbiega trochę zakończenie jest jedynie luźno
nie: właściwe R
innymi słowami od tematu LUB treści związane z tematem oraz
i adekwatne A
wypowiedzi; zdający stosuje treścią wypowiedzi
do tematu L
zakończenie schematyczne (też jeśli nie jest zgodne)
zakończenie
(sztampowe) LUB powtarza
wypowiedzi
wstęp praktycznie tymi samymi
słowami
Egzamin maturalny z języka niemieckiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.
5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia
R fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych
fragmenty od tematu i/lub nie na temat fragmenty odbiegające od dla poziomu 1.
odbiegające A tematu i/lub nie na temat
od tematu
i/lub nie na L
temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
R teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
1.
wypowiedź nie spełnia
elementy
A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych
charakterystyczne
dla poziomu 1.
dla formy wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L
i kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych
kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych
segmentacja akapity) jest konsekwentny
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych
długość pracy
L dla poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.
Tabela C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10–9 5 p. 4 p. 3 p.
8–7 4 p. 3 p. 2 p.
6–5 3 p. 2 p. 1 p.
4–3 2 p. 1 p. 0 p.
2–1 1 p. 0 p. 0 p.
0 0 p. 0 p. 0 p.
Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści
ROZPRAWKA
Temat
Rozwój nowych technologii powoduje, że w wielu dziedzinach życia roboty wykonują pracę
za człowieka. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony tego zjawiska.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie
argumenty przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
stwierdzenia, że w wielu dziedzinach życia roboty wykonują pracę za człowieka oraz
zaznaczenie, że w pracy będą rozpatrywane pozytywne i negatywne strony tego zjawiska
(wymaga tego ten typ rozprawki), np. In vielen Lebensbereichen werden Menschen durch
Roboter ersetzt, was sowohl Vorteile als auch Nachteile hat.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady. Na przykład: Immer häufiger werden Menschen in vielen
Lebensbereichen durch Roboter ersetzt. Eine solche Lösung hat zwar viele Vorteile, aber
sie bereitet auch viele Probleme. / Es gibt viele positive Seiten einer solchen Lösung,
aber man muss zugeben, dass es auch ebenso viele negative Seiten gibt.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
(Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Was sind die Vor- und Nachteile des Phänomens, dass Menschen
durch Roboter ersetzt werden?)
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
Egzamin maturalny z języka niemieckiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu
dziedzinach życia zamiast ludzi pracują roboty, nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypracowania.
8. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Die Entwicklung neuer Technologien führt dazu, dass
teza zgodna z tematem,
Roboter in vielen Bereichen des Lebens die Arbeit des
zapowiada oczekiwaną
Menschen übernehmen. Dieses Phänomen hat sowohl
strukturę rozprawki
Vorteile als auch Nachteile.
teza odbiegająca od tematu
Sollten Roboter die Arbeit des Menschen übernehmen? (teza jest pytaniem, które nie
zapowiada struktury rozprawki)
In vielen Bereichen des Lebens übernehmen Roboter die
brak tezy
Arbeit des Menschen.
In vielen Lebensbereichen werden Menschen
teza odbiegająca od tematu
zunehmend durch Roboter ersetzt. Eine solche Lösung
(teza jednostronna)
hat viele Vorteile.
Die Menschen werden bei ihrer Arbeit immer öfter von
brak tezy
Maschinen unterstützt.
teza odbiegająca od tematu
Die Menschen werden immer häufiger durch Roboter
(teza jest pytaniem, które nie
ersetzt. Ist das eine gute Idee?
zapowiada struktury rozprawki)
Warum ist der Einsatz der Roboter für den Menschen teza odbiegająca od tematu
vorteilhaft? (teza jednostronna)
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) dobre i (2) złe strony zjawiska, jakim jest zastępowanie w wielu
dziedzinach życia pracy ludzi robotami.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, nie bierze się
go pod uwagę, oceniając dany element.
3. Za zgodne z tematem uznaje się informacje dotyczące robotów rozumianych jako
maszyny posiadające program komputerowy w celu wykonania określonych zadań, np.
robot sprzątający, robot wykonujący operacje medyczne, robot przemysłowy do
pakowania towaru etc.
4. Akceptowana jest taka realizacja, w której zdający odnosi się do innych maszyn lub
urządzeń przemysłowych, biurowych lub sprzętów domowych, takich jak np. drukarka,
komputer, odkurzacz.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Zgodność z tematem
Rozwój nowych technologii powoduje, że w wielu dziedzinach życia roboty wykonują „główka”
pracę za człowieka. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony tego
zjawiska.
elementy tematu
X
C
ggA Y
D
B
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis działania robotów, np. robota sprzątającego
− opis typowych urządzeń pomagających w pracy człowiekowi
− przyczyny zastępowania pracy człowieka przez roboty.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu
tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− przyczyny bezrobocia niezwiązane z robotami
− zalety i wady pracy zdalnej
− nawiązanie do książki lub filmu o robotach
− zastosowanie sztucznej inteligencji do rozwoju techniki
− opis wydarzenia związanego z robotami, np. relacja z wystawy robotów.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
Egzamin maturalny z języka niemieckiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− opis miasta przyszłości
− opis wymarzonej pracy niezwiązanej z robotami
− zalety i wady internetu.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana
na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia rozprawki (1 p.)
Einerseits können Roboter in verschiedenen Berufen eingesetzt werden, andererseits
lassen sich menschliche Hände nicht immer ersetzen.
Alles in allem gibt es sowohl Vorteile als auch Nachteile dieser Lösung.
Uwagi dodatkowe:
Jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem wad i/lub zalet,
segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Ostatnio w Twojej miejscowości odbyło się wydarzenie „Noc Muzeów”. Napisz artykuł do
gazety szkolnej, w którym:
• opiszesz wystawę, która zrobiła na Tobie największe wrażenie podczas zwiedzania
• poinformujesz o niedogodnościach, których doświadczyłeś(-aś), uczestnicząc w tym
wydarzeniu.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować
próbę kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, wspomnieć
o „Nocy Muzeów”, odwołując się do wydarzenia, które ostatnio odbyło się w jego
miejscowości albo do corocznych akcji tego typu organizowanych w miastach. Zdający
może poruszyć temat niecodziennych sposobów przybliżania kultury mieszkańcom miast,
np. Über große Städte sagt man oft, dass sie nie schlafen gehen. Für Bewohner und
Besucher dieser Städte werden zahlreiche kulturelle Angebote vorbereitet, die auch in
der Nacht genossen werden können. Am letzten Wochenende habe ich selbst nachts das
kulturelle Leben meiner Stadt erlebt.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do wystawy, która zrobiła na nim największe
wrażenie podczas zwiedzania, lub do niedogodności, których doświadczył w trakcie
„Nocy Muzeów”.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.
Egzamin maturalny z języka niemieckiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych (2 p.) (1 p.)
Den letzten Samstag habe ich ganz Ich habe vorige Woche an der Nacht der
interessant verbracht. Es war eigentlich eine Museen teilgenommen. Ich habe vier
Nacht voller Erlebnisse. Die Nacht der Museen und das Parlamentsgebäude
Museen. besucht.
Jeder Mensch sollte an der Nacht der Ich möchte in diesem Artikel über meine
Museen teilnehmen. Man kann in dieser letzte Nacht der Museen schreiben. Ich
Nacht viel erleben und Orte besuchen, die konnte viele interessante Orte kostenlos
sonst für Besucher unzugänglich sind. sehen.
Elementy tematu
Elementami są: (1.) opis wystawy, która zrobiła na zdającym największe wrażenie podczas
zwiedzania, (2.) poinformowanie o niedogodnościach, których doświadczył zdający,
uczestnicząc w „Nocy Muzeów”.
(1.) opis wystawy, która zrobiła na zdającym największe wrażenie podczas zwiedzania
Wymagane jest, aby zdający opisał wystawę, którą zwiedził w czasie „Nocy Muzeów”.
Wypowiedź powinna zawierać informacje dotyczące np.
− eksponatów wystawy
− miejsca, w którym znajdowała się wystawa
− czasu, który był potrzebny na obejrzenie wystawy
− uzasadnienia, dlaczego akurat ta wystawa zrobiła na nim wrażenie
− popularności wystawy wśród uczestników wydarzenia.
1. Akceptuje się wypowiedź, w której zdający opisuje wystawę i nie wspomina, że była ona
zorganizowana w ramach wydarzenia „Noc Muzeów” w jego miejscowości, ale kontekst
nie powinien tego wykluczać.
2. Jeśli opis nie zawiera oceny zdającego wskazującej na to, że wystawa zrobiła na nim
wrażenie, to taka realizacja jest kwalifikowana na poziom niższy.
(2.) informacja o niedogodnościach, których doświadczył zdający, uczestnicząc
w „Nocy Muzeów”
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagany jest opis niedogodności,
których doświadczył zdający, uczestnicząc w „Nocy Muzeów. Zdający może odnieść się np.
do
− czasu oczekiwania na wejście do muzeum
− dostępności eksponatów w danym miejscu
− czasu zwiedzania danej wystawy
− możliwości dojazdu do muzeów
− zachowania zwiedzających
− warunków pogodowych
− organizacji wydarzenia.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Zgodność z tematem
Ostatnio w Twojej miejscowości odbyło się wydarzenie „Noc Muzeów”. Napisz artykuł do
gazety szkolnej, w którym
• opiszesz wystawę, która zrobiła na Tobie największe wrażenie podczas zwiedzania
element 1.
• poinformujesz o niedogodnościach, których doświadczyłeś(-aś), uczestnicząc w tym
wydarzeniu
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis instytucji kulturalnych biorących udział w wydarzeniu
− powody organizacji „Nocy Muzeów”
− uzasadnienie, dlaczego wydarzenie „Noc Muzeów” jest warte popularyzacji.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu
tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− odniesienie się do innej akcji organizowanej przez muzeum
− opis sposobu reklamowania wydarzenia w mediach
− relacja z lekcji muzealnej realizowanej w ramach zajęć szkolnych.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− krytyka życia kulturalnego mieszkańców miast i wsi
− opis innych sposobów spędzania czasu wolnego przez młodzież, np. uprawianie
sportu
− przedstawienie działań szkół w propagowaniu czytelnictwa.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana
na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
Egzamin maturalny z języka niemieckiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Przykłady schematycznego zakończenia artykułu (1 p.)
Die jährliche Nacht der Museen ist eine Veranstaltung, an der ich auch im nächsten Jahr
teilnehme.
Ich und meine Freunde waren mit dem Besuch im Museum zufrieden und wir haben uns
für das nächste Jahr verabredet.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Hallo, Servus, Grüß
dich, Liebe Freunde!
Spójność i logika wypowiedzi
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
2 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
1 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
0 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment (np. dłuższe zdanie lub
2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.
W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Dodatkowe uwagi dotyczące spójności
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się,
czytając tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania.
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może
w mniejszym lub większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy lub
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Egzamin maturalny z języka niemieckiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.
• szeroki zakres środków językowych
3 p. • w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
2 p.
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
• ograniczony zakres środków językowych
1 p.
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
0 p.
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można
obniżyć o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Zadowalający zakres środków językowych odnosi się do środków leksykalno-gramatycznych,
ujętych w zakresie struktur w Aneksie do Informatora o egzaminie maturalnym z języka
niemieckiego w Formule 2015, których znajomości można oczekiwać od absolwenta szkoły
ponadgimnazjalnej w roku szkolnym 2022/23 na poziomie B1+ (w skali ESOKJ).
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie wyrazów oraz struktur
o wysokim stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza
typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych
(uchybienia w stylu).
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 p. 2 p.
liczne błędy językowe 2 p. 1 p.
bardzo liczne błędy językowe 1 p. 0 p.
1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
Egzamin maturalny z języka niemieckiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.
Kwalifikowanie i oznaczanie błędów
rodzaj błędu sposób oznaczenia przykład
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę bo było
błędy w spójności / logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający otaczamy nawiasami Fragment odbiegający
od tematu kwadratowymi od tematu
fragment niezgodny Fragment niezgodny
otaczamy chmurką z tematem
z tematem
otoczenie zbędnego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
kółkiem
błędy interpunkcyjne
znak √ w kółku w miejscu
Zrobiłem to √ ponieważ…
brakującego znaku
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące między akapitami mogą być zaznaczane „pionową
falą” na marginesie.
Zasady oceniania rozwiązań zadań
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie
odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie
niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym
kryterium) LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą
zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza
się 0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego
w arkuszu egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od
innego zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub
całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę
tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie
zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, przyznaje się 0 punktów za zakres
i poprawność środków językowych.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po
1 punkcie.
8. Wyrazy zapisane przy użyciu skrótów, np. gn8 (Gute Nacht), AWS (Auf Wiedersehen),
GUK (Gruß und Kuss), należy oznaczyć jako błędy ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych (takie
błędy nie są oznaczane w pracy zdającego). Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie
wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to błąd językowy. Jest on brany pod
uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią,
afazją, z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym,
a także prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz
prac pisanych na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo
użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”, die Zeitschrift „Świat Dysku”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
Egzamin maturalny z języka niemieckiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. Ich
lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest
linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe
dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
13. Praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli wyraz Brudnopis przekreślono i obok
zostało napisane Czystopis.
14. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w brudnopisie i zakreślił, która
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją. Przez wyraz rozumie się jeden element
oddzielony od innych przez biały obszar/spację, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit
(3 wyrazy), 10. Januar 2012 (3 wyrazy), 1780 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig
(1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX (1 wyraz), Wilhelm II.
(2 wyrazy).
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. „buźki”).
6. W liczbie wyrazów bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np.
Ich lese Nowe Horyzonty. (4 wyrazy).
Strona arkusza: 15 · Strona zasad oceniania: 6