Język angielski 2017 — poziom rozszerzony — Formuła 2015 — część 4

Zadanie 7.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 słów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.
Zaznacz temat, który wybrałeś(-aś), zakreślając jego numer.
1. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony występowania dzieci
w programach telewizyjnych typu talent show.
2. Wiele osób nie przestrzega podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas górskich
wycieczek. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz niebezpieczną sytuację, która
wynikła z lekkomyślnego zachowania turystów, i przedstawisz swój pomysł kampanii
promującej odpowiedzialne zachowanie w górach.

Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający tworzy […] dłuższe wypowiedzi pisemne, bogate i spójne pod względem treści […].

Wymagania szczegółowe (rozprawka)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.2.R.Zdający przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej tezie lub
rozwiązaniu.
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

Wymagania szczegółowe (artykuł)
1. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
gramatycznych, ortograficznych) […].
5.4. Zdający relacjonuje wydarzenia z przeszłości.
5.5. Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie, poglądy i uczucia.
5.9. Zdający opisuje doświadczenia swoje i innych.
5.12. Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
5.13. Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi w zależności od sytuacji.

Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.

Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę liczbę zrealizowanych w wypowiedzi
zdającego elementów treści (Tabela A) oraz elementów formy (Tabela B). Następnie
przyznaje się punkty w kryterium zgodności z poleceniem zgodnie z Tabelą C.

Tabela A. Zgodność z poleceniem: elementy treści

Elementy treści Forma 2 1 0
teza zgodna z tematem ORAZ teza nie jest w pełni brak tezy; teza niezgodna
treścią wypowiedzi (teza poprawna, np. jest zgodna z z tematem ORAZ treścią
„zapowiada” zawartość tematem ALBO z treścią wypowiedzi; teza nieczytelna,
R*
treściową oraz typ rozprawki) wypowiedzi; odbiegająca od niejasna, trudna do wskazania;
tematu LUB treści wstęp niekomunikatywny
wypowiedzi
wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia;
z tematem ORAZ np. poprawne, np. wprowadzenie wprowadzenie niezgodne
ciekawe, oryginalne, zgodne z tematem, ale z tematem, niejasne,
1.
zachęcające do czytania, schematyczne ALBO bardziej nieczytelne, trudne do
wstęp:
A* w ciekawej formie (np. typowe dla innego typu tekstu wskazania; wprowadzenie
właściwe
pytanie, cytat) (np. rozprawki) ALBO niekomunikatywne
i adekwatne
ciekawe, oryginalne, ale
do tematu
odbiegające
rozpoczęcie
od tematu
wypowiedzi
wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni brak wstępu; wstęp niezgodny
i treścią wypowiedzi ORAZ poprawny, np. nie określa celu z tematem, niejasny,
wskazujący cel/powód pisania ALBO określa cel/powód nieczytelny, trudny
listu pisania listu, ale odbiega od do wskazania; wstęp
L* tematu ALBO cel nie jest niekomunikatywny
określony jasno ALBO wstęp
nie jest zgodny z treścią listu
(np. zapowiada poparcie, a
opisuje argumenty przeciwne)
wieloaspektowa ORAZ/LUB powierzchowna realizacja brak wypowiedzi LUB
2.
pogłębiona realizacja elementu, wypowiedzi brak wypowiedź nie jest
pierwszy
elementu (np. wsparta głębi, np. zdający podaje tylko komunikatywna LUB
element
przykładami, szczegółowo „listę” argumentów/cech/ wypowiedź nie jest związana
tematu R
omówiona) określeń, żadnego nie z tematem / nie realizuje
A
rozwijając/uzasadniając elementu; wypowiedź bardzo
3. L
pobieżnie dotykająca tematu,
drugi
np. zdający podaje tylko jeden
element
argument/cechę/określenie,
tematu
nie rozwijając go
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia LUB
z tematem oraz treścią poprawne, np. jest zgodne zakończenie nie jest
4.
wypowiedzi; jeżeli zdający z tematem ALBO treścią komunikatywne LUB
podsumowa-
powtarza wstęp – czyni to wypowiedzi; odbiega trochę zakończenie jest jedynie luźno
nie: właściwe R
innymi słowami od tematu LUB treści związane z tematem oraz
i adekwatne A
wypowiedzi; zdający stosuje treścią wypowiedzi
do tematu L
zakończenie schematyczne (też jeśli nie jest zgodne)
zakończenie
(sztampowe) LUB powtarza
wypowiedzi
wstęp praktycznie tymi
samymi słowami
5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia
fragmenty fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie warunków określonych
R
odbiegające od tematu i/lub nie na temat fragmenty odbiegające od dla poziomu 1.
A
od tematu tematu i/lub nie na temat
L
i/lub nie na
temat

* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny

Tabela B. Zgodność z poleceniem: elementy formy

Elementy formy Forma 1 0
R teza jest poprawnie umiejscowiona w wypowiedzi
1.
wypowiedź nie spełnia
elementy
A wypowiedź jest zatytułowana warunków określonych
charakterystyczne
dla poziomu 1.
dla formy wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L
i kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych warunków określonych
kompozycja
L proporcjach wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział
A warunków określonych
segmentacja na akapity) jest konsekwentny
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 słów warunków określonych
długość pracy
L dla poziomu 1.

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z Tabelą C.

Tabela C

Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10–9 5 p. 4 p. 3 p.
8–7 4 p. 3 p. 2 p.
6–5 3 p. 2 p. 1 p.
4–3 2 p. 1 p. 0 p.
2–1 1 p. 0 p. 0 p.
0 0 p. 0 p. 0 p.

Na przykład za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.

Dodatkowe uwagi dotyczące oceny elementów treści

ROZPRAWKA

Temat
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony występowania dzieci
w programach telewizyjnych typu talent show.

Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.

Dobrze napisana rozprawka:
• omawia zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny; wszystkie jej części (wstęp,
rozwinięcie, zakończenie) są podporządkowane jednej myśli głównej
• zawiera jasno sformułowaną tezę, odpowiednią do formy rozprawki
• charakteryzuje się stylem formalnym.

Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się do
występowania dzieci w programach typu talent show oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane dobre i złe strony (wymaga tego ten typ rozprawki), np. More and more
children take part in talent shows It has good and bad sides.
Wymagane jest, aby we wstępie zdający odniósł się do występów dzieci / młodych ludzi,
np. children, kids, youngsters, teens, young people. Jeśli tego elementu nie ma teza jest
traktowana jako odbiegająca od tematu.
Nie jest akceptowane jako zgodne z tematem odniesienie się do udziału dzieci w tego
typu programach w charakterze widza / osoby na widowni.
2. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że dzieci często
występują w programach telewizyjnych typu talent show, nie jest tezą.
3. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą wady i zalety. Na przykład: …są plusy i minusy takiej decyzji…; …ma wiele zalet,
ale spowoduje też wiele problemów.
4. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypracowania.
7. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.

There are more and more talents shows with kids as Teza zgodna z tematem,
participants. This situation has benefits and drawbacks. zapowiada oczekiwaną strukturę
rozprawki.
I’m writing to present good and bad sides of taking Teza odbiegająca od tematu (brak
part in talent shows. informacji o występach dzieci).
Many kids take part in talent shows on our TV. I don’t Teza odbiegająca od tematu (nie
think it is the right moment to think about a career. zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki)
Kids more and more often perform in front of the Brak tezy.
audience in talent shows.
Kids watch a lot of TV programmes. There are some Teza niezgodna z tematem.
advantages and disadvantages of such a situation.
The subject matter of this essay is complicated. There Teza niejasna.
are advantages and disadvantages of it.
It’s surprising that more and more participants of talent Teza zgodna z tematem,
shows are kids. What are the advantages and zapowiada oczekiwaną strukturę
disadvantages of that? rozprawki.
Is it good or bad that children take part in talent shows? Teza odbiegająca od tematu (nie
zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki)

Elementy tematu
1. Elementami są: (1) dobre i (2) złe strony występowania dzieci w programach typu talent
show.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego (wada lub zaleta) jest sprzeczny z tematem,
czyli występowaniem dzieci w programach typu talent show, nie bierze się tego
argumentu pod uwagę, oceniając dany element.
np. Talent shows are expensive to make because producers have to pay stars who are
jurors. (argument nie odnosi się do występów dzieci).
3. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego słowa, które jest kluczowe dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
4. Jeśli zdający we wstępie wprowadza temat występowania dzieci w programach typu talent
show, a w argumentacji nie wspomina dzieci, ale argumenty zdającego mogą pasować do
występowania dzieci w programach talent show, taka realizacja poszczególnych
elementów jest akceptowana.
5. Jeśli zdający w całej pracy nie wspomina o występach dzieci, ale przedstawia argumenty,
które mogą pasować do występowania dzieci w programach talent show, realizacja
poszczególnych elementów tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
6. Korzyści i problemy wynikające z występowania dzieci w programach typu talent show
mogą być przedstawione z punktu widzenia dzieci / rodziców / organizatorów, itp.

Zgodność z tematem
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony występowania dzieci „główka”
w programach telewizyjnych typu talent show.
elementy tematu

X
A C
gg Y
B D

fragmenty nie na
temat

fragmenty odbiegające od tematu

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– opis występu dziecka w programie typu talent show
– omówienie typowych rodzajów występów dzieci w tego typu programach.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
– recenzja programu typu talent show
– wyrażenie własnej opinii na temat programów typu talent show, bez odniesienia do
występów dzieci
– argumentacja związana z udziałem dzieci w programach typu talent show w
charakterze widza.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
– opis programu telewizyjnego, który nie jest programem typu talent show
– prezentacja zwycięzcy programu telewizyjnego
– opis kariery osoby znanej z telewizji.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam
fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę zgodność tej
części pracy z rozwinięciem wypracowania.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje wady i zalety, a w podsumowaniu pisze, zgodnie
z przedstawioną argumentacją, że jest więcej zalet/wad, to takie zakończenie jest
akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.

Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia luźno związanego
rozprawki z tematem
As you can see there are advantages and Television programmes are a great
disadvantages of this decision. entertainment for everybody.
To sum up there are good and bad sides. Children like watching talent shows so why
should we not allow it?

ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY

Temat
Wiele osób nie przestrzega podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas górskich
wycieczek. Napisz artykuł, w którym zrelacjonujesz niebezpieczną sytuację, która wynikła
z lekkomyślnego zachowania turystów, i przedstawisz swój pomysł kampanii promującej
odpowiedzialne zachowanie w górach.

W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może również podejmować
próbę kształtowania opinii czytelników.

Dobrze napisany artykuł:
• posiada tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu, np.
przywołując fakt lub anegdotę, wprowadzając w temat artykułu pytaniem, używając
barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat poruszony
w tekście.

Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się np. do
zagrożeń związanych z wycieczkami górskimi / łamania zasad bezpieczeństwa przez
turystów w górach / uświadamiania ludziom niebezpieczeństw podczas pobytu w górach,
w sposób zachęcający do dalszej lektury.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do lekkomyślnego zachowania turystów oraz do
propozycji kampanii promującej bezpieczeństwo w górach.

Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Do you sometimes hear the quiet voice in I was in the mountains last week. Many
your head warning you to be careful when people are irresponsible.
you were in the mountains? Do you always
follow this voice?
Every year, specially in high mountains, In my article I will tell you about wrong
huge numbers of people need help because behavior in the mountains.
of their stupidity. By calling some stupid, I
have on my mind people who ignore laws
and safety rules. Should such irresponsible
tourists be allowed to hike in the mountains?

Elementy tematu
Elementami są: (1) zrelacjonowanie niebezpiecznej sytuacji; która miała miejsce w górach
i wynikła z lekkomyślnego zachowania turystów (2) przedstawienie swojego pomysłu
kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach.

(1) zrelacjonowanie sytuacji
Poprzez lekkomyślne zachowanie turystów rozumiemy każde działanie, które może
prowadzić do niebezpieczeństwa, np. nieodpowiednie obuwie, schodzenie ze szlaku,
zaplanowanie zbyt długiej wyprawy, brak wody lub jedzenia na drogę, podchodzenie do
zwierząt, zbliżanie się do urwiska.

Wymagane jest zrelacjonowanie wydarzenia, które miało miejsce w górach i było
spowodowane przez turystów, którzy zachowali się nieodpowiedzialnie. Zagrożenie może
dotyczyć np. ich samych, innych osób, środowiska.

Jeśli niebezpieczna sytuacja spowodowana lekkomyślnym zachowaniem miała miejsce
w czasie wyjazdu o charakterze turystycznym, ale nie była to wycieczka górska, taka
realizacja tego elementu jest kwalifikowana na poziom niższy.

Jeżeli zdający podaje kilka przykładów lekkomyślnego zachowania turystów w górach, ale
żaden z nich nie jest zrelacjonowaniem wydarzenia, taka realizacja tego elementu polecenia
jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

Jeżeli zdający opisuje okoliczności, w których miał miejsce niebezpieczny wypadek w górach,
ale wypadek ten nie był spowodowany przez lekkomyślne zachowanie turystów, taka
realizacja tego elementu jest kwalifikowana maksymalnie na poziom 1.

(2) propozycja kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach
Wymagane są wypowiedzi, w których zdający przedstawia własną propozycję / pomysł
kampanii promującej bezpieczne zachowanie w górach.

Akceptowane są wypowiedzi, w których zdający proponuje kampanię pokazującą różne
niebezpieczeństwa, typowe dla wycieczek górskich.

Jeśli zdający uznaje, że konieczne jest promowanie bezpiecznego zachowania w górach /
uświadamianie turystom niebezpieczeństw, ale nie przedstawia żadnej propozycji kampanii,
taka realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana na poziom 0.

Jeśli zdający opisuje ciekawą kampanię promującą bezpieczeństwo w górach, ale nie
przedstawia jej jako swojej propozycji (np. kampania, którą widział w telewizji lub kampania
zorganizowana przez jakąś instytucję), taka realizacja drugiego elementu tematu jest
kwalifikowana na poziom niższy.

Zgodność z tematem
Wiele osób nie przestrzega podstawowych zasad bezpieczeństwa podczas górskich
„główka”
wycieczek. Napisz artykuł, w którym:
zrelacjonujesz niebezpieczną sytuację, która wynikła z lekkomyślnego zachowania turystów,

element 1.

i przedstawisz swój pomysł kampanii promującej odpowiedzialne zachowanie w górach.

element 2.

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
– uzasadnienie, dlaczego kampania promująca bezpieczeństwo w górach jest potrzebna
(bez propozycji kampanii)
– informuje o różnych przypadkach lekkomyślnego zachowania w górach, używając
czasu teraźniejszego (nie jest to relacja)
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
– opis kar, które powinny być wprowadzone dla turystów łamiących przepisy/zasady
bezpieczeństwa.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
– opis wycieczki w góry bez niebezpieczeństwa / lekkomyślnego zachowania turystów.
– opis niebezpiecznej sytuacji, która nie miała miejsca w trakcie wyjazdu
turystycznego.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków językowych.

4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo część wstępu/zakończenia. Ten sam
fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią wstępu/zakończenia.
6. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentację
oceniamy na 0.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy bierze się pod uwagę zgodność tej części
pracy z rozwinięciem wypracowania.

Przykłady schematycznego zakończenia Przykład zakończenia luźno związanego
artykułu z tematem
As you can see this problem is very serious. Danger is part of our everyday life and we
I hope something will be done about it. have to live with that.

Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers / Hello /
Hi.

Spójność i logika wypowiedzi
wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
2 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB logice na poziomie
1 p.
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu
wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB logice na
0 p.
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu

Jeśli w pracy występuje dłuższy niekomunikatywny fragment pracy (np. dłuższe zdanie lub
2–3 krótkie zdania), przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej, przyznaje się
0 punktów.

W ocenie spójności bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu tekst funkcjonuje jako całość
dzięki jasnym powiązaniom (np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między
zdaniami/akapitami tekstu.
W ocenie logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu wypowiedź jest
klarowna (np. czy nie jest jedynie zbiorem przypadkowo zebranych myśli, czy wnioski
wynikają logicznie z przesłanek).

Dodatkowe uwagi dotyczące spójności

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu; odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują, że odbiorca gubi się,
czytając tekst
• poważnych zakłóceń komunikacji w tekście w wyniku błędów językowych
• braku logiki w tekście, np. przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie
przyjętymi zasadami rozumowania. (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/
kontekstu, który tłumaczyłby taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.

3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Słowa napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator zaznacza
jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie komunikatu.
Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość pracy
(lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalno-gramatycznych użytych w wypowiedzi.

• szeroki zakres środków językowych
3 p. • w pracy występują dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością
2 p.
i różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
• ograniczony zakres środków językowych
1 p.
• w pracy użyte są głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości

• bardzo ograniczony zakres środków językowych
0 p.
• w pracy użyte są wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości

Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, wówczas liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń, natomiast przez „precyzyjne sformułowania” rozumie się wyrażanie myśli
z wykorzystaniem słownictwa swoistego dla tematu i unikanie słów oraz struktur o wysokim
stopniu pospolitości, takich jak miły, interesujący, fajny.

Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski
stylowi potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się
konsekwentne posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów
wypowiedzi uznaje się za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje
się za niejednolity, jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np.
w tekście rozprawki występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.

Za zbyt nieformalny język i/lub personalne rozważanie problemu w rozprawce, zwłaszcza
typu „za i przeciw”, egzaminator odejmuje punkty w zakresie środków językowych
(uchybienia w stylu).

Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 p. 2 p.
liczne błędy językowe 2 p. 1 p.
bardzo liczne błędy językowe 1 p. 0 p.

1. W przypadku wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy do niższej
lub wyższej kategorii punktowej decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na
komunikację.

2. Błędy interpunkcyjne traktowane są jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.

3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.

Kwalifikowanie i oznaczanie błędów

rodzaj błędu sposób oznaczenia przykład

błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)

błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu brakującego
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu wyrazu

błąd ortograficzny otoczenie słowa kołem Słońce gżeje.

błąd językowy i ortograficzny w podkreślenie linią prostą Słońce gżać w lecie.
jednym słowie i otoczenie kołem

Założyłem kurtkę bo było
błędy w spójności / logice podkreślenie linią falistą
gorąco.

otaczenie nawiasami Fragment odbiegający od
fragment odbiegający od tematu tematu
kwadratowymi

Fragment niezgodny
fragment niezgodny z tematem otaczenie chmurką z tematem

otoczenie zbędnego znaku
Było ciepło , i deszczowo.
kółkiem
błędy interpunkcyjne
znak √ w kółku w miejscu
Zrobiłem to √ ponieważ…
brakującego znaku

Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.

Uwagi dodatkowe

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów we wszystkich kryteriach, jeżeli jest
• w całości nieczytelna (pod pracą zapisuje się „praca w całości nieczytelna”, a na karcie
odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym kryterium) LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem (pod pracą zapisuje się „praca całkowicie
niezgodna z poleceniem”, a na karcie odpowiedzi zaznacza się 0 punktów w każdym
kryterium) LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy, np. w całości napisana fonetycznie (pod pracą
zapisuje się „praca całkowicie niekomunikatywna”, a na karcie odpowiedzi zaznacza
się 0 punktów w każdym kryterium).
2. Praca, która zawiera fragmenty odtworzone z podręcznika, zadania zawartego w arkuszu
egzaminacyjnym lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane od innego
zdającego, jest uznawana za niesamodzielną.
3. Jeżeli praca zawiera fragmenty na zupełnie inny temat, wyuczone na pamięć lub
całkowicie nienawiązujące do polecenia, a jednocześnie zaburzające spójność i logikę
tekstu, są one otaczane kołem i nie są brane pod uwagę przy liczeniu wyrazów i ocenie
zakresu środków językowych i poprawności środków językowych.
4. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 słów, przyznaje się 0 punktów za zakres
i poprawność środków językowych. W takich pracach nie oznacza się błędów.
5. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów.
6. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
7. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie po
1 punkcie.
8. Słowa zapisane przy użyciu skrótów, np. 4U, bfr sql, należy oznaczyć jako błędy
ortograficzne.
9. W ocenie poprawności środków językowych w wypowiedziach zdających ze stwierdzoną
dysleksją nie bierze się pod uwagę błędów ortograficznych i interpunkcyjnych. Błąd
ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy zdającego z opinią o dysleksji to
błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności językowej.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z dysgrafią, dysortografią, afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, mózgowym porażeniem dziecięcym, a także prac
zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego oraz prac pisanych
na komputerze.
10. W przypadku obniżenia punktacji w zakresie środków językowych za usterki stylistyczne,
pod pracą zapisuje się „rażące uchybienia w stylu” i wskazuje rodzaj usterki. Samo
użycie form skróconych nie jest traktowane jako rażące uchybienie.
11. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”,
„Świat Dysku” magazine.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym, niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read
Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią

falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe
dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
12. Praca w
napisane Czystopis.
13. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.

Uwagi dotyczące zasad liczenia słów w wypowiedziach zdających

1. Liczone są słowa oddzielone spacją, np. at home (2 słowa), for a change (3 słowa), 1780
(1 słowo), 10.01.2015 (1 słowo), 10 January 2015 (3 słowa).
2. Formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.) liczone są jako jedno słowo.
3. Jako jeden wyraz liczone są
• słowa łączone dywizem, np. well-built, twenty-four
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu,
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie słów symboli graficznych używanych
w Internecie (np. „buźki”).
6. Uwzględnia się w liczbie słów wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read
Nowe Horyzonty – 4 wyrazy.

Odpowiedź, przykładowe rozwiązanie lub rubryka pochodzą z przypisanych oficjalnych zasad CKE dla MJA-R1_7P-172, zadanie 7. To źródłowe opracowanie pierwszego przebiegu, nie niezależne rozwiązanie autorskie ani druga akceptacja redakcyjna.