Język angielski 2023 — poziom rozszerzony — część 6

Wybierz TYLKO JEDEN temat: poniżej są dwa oddzielne autorskie modele do analizy, nie jedna praca do oddania. Polecenie: 200–250 wyrazów. Skala: zgodność 5 + spójność 2 + zakres 3 + poprawność 3 = 13 pkt, nie 12 ani 26. Przedział 180–280 dotyczy jednego podkryterium formy, nie zastępuje limitu polecenia. Mniej niż 160 wyrazów: oceniana tylko zgodność; zgodność 0 zeruje inne kryteria, zgodność 1 ogranicza je do maksymalnie po 1. Brak rozwinięcia oznacza 0 w każdym kryterium. Liczymy wyrazy oddzielone spacją; skrócenia i wyrazy z dywizem to jeden wyraz. Rozprawka: formalny styl, teza we wstępie zapowiadająca za i przeciw, rozwinięte argumenty, konkretne podsumowanie. Artykuł: tytuł (nie Dear Readers), angażujący wstęp, omówienie poprawy i największego wyzwania, odrębne zakończenie. Modele nie są oficjalnymi odpowiedziami CKE ani gwarancją 13 pkt. Odtwarzanie ich jako własnej pracy nie jest samodzielne. Szczegółowe kryteria oraz dostosowania oceniania zachowano poniżej.

Pełne własne kryteria CKE:
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.

1. Coraz więcej znanych osób, np. sportowców lub aktorów, decyduje się na udział
w różnego rodzaju reklamach. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe
strony tego zjawiska.

2. W odpowiedzi na konkurs ogłoszony przez anglojęzyczne czasopismo napisz artykuł
przedstawiający Twoją wizję świata za 30 lat. W swoim artykule omów aspekt życia, który
– Twoim zdaniem – zmieni się na lepsze, oraz przedstaw problem, który będzie
największym wyzwaniem dla ludzkości.

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Ogólne wymagania egzaminacyjne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].

Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy, przedstawia i ustosunkowuje się
do opinii […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej
tezie lub rozwiązaniu, kończy wypowiedź konkluzją.
V.9) Zdający wyraża pewność, przypuszczenie, wątpliwości dotyczące zdarzeń z […]
przyszłości.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.

Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.4) Zdający przedstawia […] plany na przyszłość
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy, przedstawia i ustosunkowuje się
do opinii […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
VII.8) Zdający proponuje […], zachęca […].

Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem (elementy treści + elementy formy)
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.

Zgodność z poleceniem

W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.

Egzamin maturalny z języka angielskiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.

Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, zgodna z teza nie jest w pełni poprawna, np. brak tezy
tematem ORAZ – teza nie jest w pełni zgodna
argumentacją z tematem ALBO argumentacją teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną przedstawioną w rozwinięciu – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu – teza znacznie odbiega od – teza znacznie odbiega od
tematu, ALE jest zgodna tematu ORAZ nie jest zgodna
z argumentacją przedstawioną z argumentacją przedstawioną
R*
w rozwinięciu w rozwinięciu
– teza niejasna, trudna do
wskazania

wstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1.
oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe
wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne
z tematem ORAZ poprawne, np.
do tematu
ciekawe, oryginalne, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne
rozpoczęcie
zachęcające do czytania, z tematem, ale schematyczne z tematem
wypowiedzi A*
np. w formie pytania lub – bardziej typowe dla innego typu
cytatu tekstu (np. rozprawki) wprowadzenie niejasne
– ciekawe, oryginalne, ALE
odbiegające od tematu wprowadzenie niekomunikatywne
wstęp zgodny z tematem i wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
treścią wypowiedzi ORAZ np.
wskazujący cel/powód – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
pisania listu – określa cel/powód pisania listu,
L* ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny z treścią wstęp niekomunikatywny
listu (np. zapowiada poparcie,
a opisuje argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB pogłębiona elementu, wypowiedzi brak głębi,
Pierwszy realizacja elementu np. wypowiedź bardzo pobieżnie
element tematu (np. wsparta przykładami, – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
szczegółowo omówiona) argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden
R żadnego nie argument/cechę/ określenie, nie
A rozwijając/uzasadniając; rozwijając go/jej
L – zdający odnosi się do 1-2
3. aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest
Drugi element szczegółowo komunikatywna
tematu
wypowiedź nie jest związana
z tematem / nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ treścią zgodne z tematem ALBO treścią
wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest
jeżeli zdający powtarza komunikatywne
4. wstęp – czyni to innymi zakończenie znacznie odbiega od
Podsumowanie: słowami tematu, ALE jest zgodne z treścią zakończenie nie jest zgodne
właściwe R wypowiedzi z tematem
i adekwatne A
do tematu L zdający stosuje zakończenie zakończenie znacznie odbiega od
zakończenie schematyczne (sztampowe), tematu ORAZ nie jest zgodne
wypowiedzi np. ogranicza się do z treścią wypowiedzi
przeformułowania tezy

zdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi słowami

Zasady oceniania rozwiązań zadań

5. wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia warunków
Fragmenty R fragmentów fragment / nieliczne krótkie określonych dla poziomu 1.
odbiegające od A odbiegających od tematu fragmenty odbiegające od tematu
tematu i/lub L i/lub nie na temat i/lub nie na temat
nie na temat

* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny

Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.

TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L dla poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L dla poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych
Długość pracy
L dla poziomu 1.

Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.

Jeżeli zdający tworzy wypowiedź w innej formie niż wskazana w temacie (np. pisze list
zamiast rozprawki), praca jest kwalifikowana we wszystkich elementach formy na poziom 0.

Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.

TABELA C

Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt

Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.

Egzamin maturalny z języka angielskiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.

Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy

ROZPRAWKA

Temat

Coraz więcej znanych osób, np. sportowców lub aktorów, decyduje się na udział
w różnego rodzaju reklamach. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony
tego zjawiska.

Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.

Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.

Teza

1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
do faktu, że coraz więcej znanych osób, np. sportowców lub aktorów, decyduje się na
udział w różnego rodzaju reklamach, oraz stwierdzenie, że w pracy będą rozpatrywane
dobre i złe strony tego zjawiska (wymaga tego ten typ rozprawki). Jako zjawisko rozumie
się zarówno decyzję o występowaniu w reklamach, jak i fakt wykorzystywania znanych
osób do reklamy produktu, np. More and more famous people decide to take part in
advertisements and commercials. This idea has both good and bad sides.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą wady i zalety. Na przykład: … są plusy i minusy takiego rozwiązania…; …ma wiele
zalet, ale spowoduje też wiele problemów.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
(Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
wady i zalety, np. What are the advantages and disadvantages of famous people
participating in commercials?)
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0.
(np. rozprawka za i przeciw z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).

Zasady oceniania rozwiązań zadań

5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że znane osoby
decydują się na udział w reklamach, nie jest tezą, np. More and more famous people
eagerly take part in advertisements and commercials.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
9. Akceptowane jest użycie takich określeń na znane osoby jak np. celebrities, stars,
famous/well-known/popular people. Jako znane osoby traktowane są też osoby
popularne w mediach społecznościowych, np. influencerzy.
10. Zdający może użyć różnorodnych wyrażeń na określenie „reklama”, np. advertisement,
advert, ad, commercial.
Jeśli zdający na określenie „reklamy” używa wyrażeń, które sprawiają, że następuje
znaczne zakłócenie komunikacji np. reclamation, publication, promotion, audience taka
teza jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem.
11. Jeśli zdający jedynie ogólnie pisze o reklamach, ale bez odniesienia do udziału znanych
osób, taka teza jest kwalifikowana jako niezgodna z tematem, np. There are many
commercials everywhere nowadays. This has many good and bad points.

Many famous people, e.g. sportsmen and actors Teza zgodna z tematem,
decide to take part in commercials. There are good zapowiada oczekiwaną strukturę
and bad sides of this decision. rozprawki.

Participation of famous people in ads is very
common nowadays. This could have both benefits
and drawbacks.
Celebrities earn more for taking part in commercials Teza odbiegająca od tematu
than an average breadwinner. It has both positives
and negatives.
Are commercials with famous people beneficial for Teza odbiegająca od tematu (teza
them? jest pytaniem, które nie zapowiada
Is it good for celebrities to take part in commercials? oczekiwanej struktury rozprawki).
More and more famous people take part in various Tezy niezgodne z tematem.
events, organizations and foundations. There are
good and bad points of such a solution.

Advertisements and commercials are easily
available. This idea has good and bad sides.
There are many commercials with famous people. Brak tezy.

Egzamin maturalny z języka angielskiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.

Elementy tematu

1. Elementami są: (1) dobre strony i (2) złe strony występowania znanych osób,
np. sportowców lub aktorów, w różnego rodzaju reklamach.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, nie bierze się
tego argumentu pod uwagę, oceniając dany element.
3. Dobre i złe strony mogą być przedstawione zarówno z punktu widzenia znanych osób, jak
i reklamodawców, mediów, społeczeństwa.

Zgodność z tematem

Coraz więcej znanych osób, np. sportowców lub aktorów, decyduje się na udział w różnego
„główka”
rodzaju reklamach.

Napisz rozprawkę, w której przedstawisz dobre i złe strony tego zjawiska.
elementy tematu

X
gg C Y
A D
B

fragmenty nie na temat

fragmenty odbiegające od tematu

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis znanych lub ulubionych reklam ze znaną osobą.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.

2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.:
− rozważania na temat udziału w reklamach zdającego lub osób niebędących
celebrytami / znanymi osobami.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.

Zasady oceniania rozwiązań zadań

3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− historia życia znanej osoby
− opis reklamy bez odniesienia do osób biorących w niej udział
− rozprawka o wadach i zaletach reklamowania produktów
− rozprawka o wadach i zaletach bycia znaną osobą (bez odniesienia do udziału
w reklamach).
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
np. reclamation, promotion, publishment, audience, ale argumenty pasują do tematu, taka
realizacja danej części pracy jest kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie
poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.

Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
As you can see, this idea has both I think it’s good that celebrities appear in
advantages and disadvantages. commercials.
All things considered, it is an important In conclusion, being a famous person is not
issue with many benefits and drawbacks. an easy thing.

Uwagi dodatkowe:
Jeśli w rozprawce występują fragmenty, które są wypunktowaniem wad i/lub zalet,
segmentacja pracy jest kwalifikowana na poziom 0.

Egzamin maturalny z języka angielskiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.

ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY

Temat

W odpowiedzi na konkurs ogłoszony przez anglojęzyczne czasopismo napisz artykuł
przedstawiający Twoją wizję świata za 30 lat. W swoim artykule omów aspekt życia, który
– Twoim zdaniem – zmieni się na lepsze, oraz przedstaw problem, który będzie
największym wyzwaniem dla ludzkości.

W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.

Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.

Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający powinien odnieść się w nim np. do
wizji świata w przyszłości, zmian zachodzących w świecie, i wprowadzić go w sposób
zachęcający do dalszej lektury, np. Our world has been constantly changing. In many
aspects we are supported by artificial intelligence, technology is close at hand and we
can do whatever we want anytime without any boundaries. I guess everybody wonders
where this trend will lead in the next 30 years or so.
2. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do tematu artykułu.
3. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do elementów tematu.
4. Jeśli zdający pisze wstęp typowy dla listu, jest on kwalifikowany maksymalnie
na poziom 1.

Przykłady wstępów Przykłady wstępów
zgodnych z tematem i ciekawych schematycznych
Everybody would like to live in the world without any There will be a lot of good and
cares and problems, but life is rarely black or white. bad changes in the world in the
Thirty years from now is a long perspective, but I really future.
doubt that the world would become a paradise. Surely
some things would change for better and others for
worse.
The world in 30 years? What will it be like? Will we be A lot has changed recently and
still living or maybe aliens will take over the Earth? Will the world will also change over
we be living in paradise or in hell? Nobody can be sure, the next 30 years.
but we can try to foresee the future.

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Elementy tematu

Elementami są:
(1) omówienie aspektu życia, który zmieni się na lepsze, oraz
(2) przedstawienie problemu, który będzie największym wyzwaniem dla ludzkości.

(1) omówienie aspektu życia, który zmieni się na lepsze
Aby uznać pierwszy element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi
zdający przedstawił wybrany aspekt życia, który ulegnie poprawie/zmieni się na lepsze i go
omówił. Samo wskazanie aspektu nie jest traktowane jako realizacja tego elementu tematu.
Akceptowane jest omówienie więcej niż jednego aspektu. Aspekt, którego zdający nie
omówił, nie jest traktowany jako realizacja tego elementu tematu.
Jeśli zdający odnosi się w pracy do kilku aspektów życia, które ulegną poprawie w
przyszłości, ale nie omawia ich w sposób bardziej szczegółowy, taka realizacja tego
elementu tematu jest klasyfikowana jako powierzchowna lub pobieżna (maksymalnie
poziom 1).

(2) przedstawienie problemu, który będzie największym wyzwaniem dla ludzkości
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
przedstawił wybrany problem, który według niego będzie największym wyzwaniem dla
ludzkości.
Jeśli zdający wymienia problem, ale go nie omawia, taka realizacja tego elementu tematu nie
jest akceptowalna.
Akceptowane jest omówienie więcej niż jednego problemu. Problem, którego zdający nie
omówił, nie jest traktowany jako realizacja tego elementu tematu.
Jeśli zdający odnosi się w pracy do kilku problemów świata w przyszłości, ale nie omawia ich
w sposób bardziej szczegółowy, taka realizacja tego elementu tematu jest klasyfikowana
jako powierzchowna lub pobieżna (maksymalnie poziom 1).

Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.

Uwagi dodatkowe:
1. Akceptowane jest omówienie jednego/wybranego aspektu, który z jednej strony ulegnie
polepszeniu, a z drugiej pogorszeniu, np. transport (rozwój nowych technologii, np.
latające samochody, ale z drugiej strony może to prowadzić do likwidacji kolei).
2. Jeśli zdający pisze artykuł, w którym informuje, że za 30 lat świata nie będzie
i uzasadnia to stanowisko, jest to traktowane jako realizacja elementu drugiego –
problem, który będzie największym wyzwaniem dla ludzkości.

Egzamin maturalny z języka angielskiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.

Zgodność z tematem

W odpowiedzi na konkurs ogłoszony przez anglojęzyczne czasopismo
„główka”
napisz artykuł przedstawiający Twoją wizję świata za 30 lat. W swoim artykule

omów aspekt życia, który – Twoim zdaniem – zmieni się na lepsze,
element 1

oraz

przedstaw problem, który będzie największym wyzwaniem dla ludzkości.

element 2.

1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− wymienienie aspektu/aspektów, które ulegną poprawie/pogorszeniu bez ich
omówienia,
− fragmenty dotyczące teraźniejszości, które są opisaniem bieżącej sytuacji i nie
prowadzą do żadnych konkretnych wniosków o wizji świata w przyszłości/za 30 lat.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.:
– opis współczesnego świata bez związku z omawianym aspektem, który się poprawi,
lub problemem.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.:
− recenzja filmu katastroficznego
− plany zawodowe i osobiste na przyszłość.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana
na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.

Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.

Jeśli w podsumowaniu zdający, zamiast nawiązać do treści artykułu, np. zachęca do
przeczytania artykułu / wyraża nadzieję, że artykuł się czytelnikom podobał, taka realizacja
jest traktowana jako zakończenie schematyczne.

Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
There are many visions concerning the I think that life in today’s world is
world. In the end we cannot surely predict unbearable.
the future.
I hope you enjoyed my article about the
future of the world and you will read other
ones.

Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Dear Readers; Hi!

Spójność i logika wypowiedzi

W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np.
leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.

Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
1 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.

Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.

Egzamin maturalny z języka angielskiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.

Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi

1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji,
np. sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Zakres środków językowych

W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.

szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).

Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak nice,
great, interesting.

Egzamin maturalny z języka angielskiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.

Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. The book was writen in the 19th century.

Poprawność środków językowych

W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.

Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt

1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.

Zasady oceniania rozwiązań zadań

Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych

Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.

Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.

RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD

błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)

błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu

błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.

błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem

błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą Założyłem kurtkę, bo było
gorąco.

fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.

fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.

otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
Zrobiłem to √ ponieważ…
rozszerzonym) brakującego znaku
interpunkcyjnego

Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.

Egzamin maturalny z języka angielskiego (poziom rozszerzony) – termin główny 2023 r.

Uwagi dodatkowe

1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy dyslektyków to błąd
językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności środków językowych.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie film, band, np. film „M jak miłość”,
„Świat Dysku” magazine.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. I read
Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest linią
falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla
realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za

Zasady oceniania rozwiązań zadań

zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w brudnopisie jest sprawdzana, jeżeli słowo Brudnopis przekreślono i obok zostało
napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w brudnopisie i zakreślił, która
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.

Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających

1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją. np. at home (2 wyrazy), for a change (3 wyrazy),
1789 (1 wyraz), 10.01.2015 (1 wyraz), 10 September (2 wyrazy).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• formy skrócone (don’t, can’t, isn’t, haven’t itd.)
• wyrazy łączone dywizem, np. well-built, twenty-four,
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms,
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz.
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. „buźki”).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu np. I read Nowe
Horyzonty – 4 wyrazy.

Strona arkusza: 7 · Strona zasad oceniania: 22