Maksimum 13 pkt za jedną wybraną pracę: zgodność z poleceniem 5, spójność i logika 2, zakres języka 3, poprawność języka 3. Własne przykłady nie mają indywidualnie przyznanej oceny. Na egzaminie wybiera się jeden temat i pisze jedną pracę.
Zgodność z poleceniem — do 5 pkt. Najpierw ocenia się pięć elementów treści po 0–2 pkt: wstęp, pierwszy element tematu, drugi element tematu, zakończenie oraz brak fragmentów odbiegających od tematu lub całkowicie nie na temat. Element wieloaspektowy albo pogłębiony, np. wyjaśniony i poparty przykładem, może otrzymać 2 pkt; powierzchowna realizacja to 1 pkt, a brak lub niekomunikatywność — 0. Zakończenie ma wynikać z rozwinięcia, a ten sam fragment nie może jednocześnie realizować elementu rozwinięcia oraz wstępu lub zakończenia.
Temat 1: rozprawka wymaga własnej opinii o poddawaniu się zabiegom chirurgii plastycznej oraz uwzględnienia aspektu estetycznego i zdrowotnego. Teza musi dotyczyć zjawiska i zapowiadać stanowisko autora; może być jednoznaczna albo przedstawiać opinię zależną od warunków. Sam opis popularności chirurgii plastycznej nie jest tezą. Pierwszy element tematu to aspekt estetyczny: m.in. wygląd, samoocena, presja wzorców lub oczekiwany efekt. Drugi to aspekt zdrowotny: korzyści rekonstrukcyjne, bezpieczeństwo, ryzyko zabiegu i rekonwalescencja. Argument niezwiązany z żadnym z tych aspektów nie realizuje elementu polecenia. Zakończenie powinno być zgodne z tezą oraz argumentacją.
Temat 2: artykuł na portal internetowy dotyczy Dnia Sąsiada zorganizowanego na osiedlu na świeżym powietrzu. Wstęp ma zainteresować czytelnika i wprowadzić wydarzenie. Pierwszy element tematu to relacja z przebiegu spotkania, np. miejsce, uczestnicy, kolejność działań, atrakcje lub reakcje mieszkańców. Drugi element to własna opinia o wpływie spotkania na życie społeczności, np. na relacje sąsiedzkie, bezpieczeństwo, wzajemną pomoc lub wspólne inicjatywy. Sama opinia, że impreza była udana, nie zastępuje oceny wpływu na społeczność. Artykuł powinien mieć tytuł; typowy listowy zwrot do adresata nie realizuje formy artykułu.
Cztery elementy formy ocenia się po 0–1 pkt: charakterystyczny element formy (właściwie umieszczona teza w rozprawce albo tytuł artykułu), funkcjonalne proporcje wstępu, rozwinięcia i zakończenia, konsekwentna segmentacja na akapity oraz długość w przedziale 180–280 słów. Jedna usterka wystarcza do 0 w danym podkryterium. Przedział 180–280 jest tolerancją w kryterium formy, lecz polecenie nadal wymaga 200–250 słów. Sam tytuł rozprawki nie zastępuje tezy, a tytuł artykułu powinien odpowiadać jego treści.
Tabela C łączy sumę punktów za treść (0–10) i formę (0–4), zamiast dodawać je bezpośrednio do wyniku 13 pkt. Przy 9–10 pkt treści: forma 3–4 daje 5 pkt, 1–2 daje 4, 0 daje 3. Przy 7–8: odpowiednio 4, 3, 2. Przy 5–6: 3, 2, 1. Przy 3–4: 2, 1, 0. Przy 1–2: 1, 0, 0. Przy 0 za treść: zawsze 0 za zgodność.
Fragmenty odbiegające od tematu i całkowicie nie na temat wpływają na piąty element treści. CKE rozróżnia luźny związek z problemem od całkowitego braku związku. Fragmentów całkowicie nie na temat, wyuczonych na pamięć lub zupełnie nienawiązujących do polecenia, które zaburzają spójność i logikę, nie wlicza się do długości ani oceny zakresu i poprawności języka. Krótki fragment pełniący funkcję logicznego łącznika może pozostać zgodny z tematem.
Spójność i logika — 2 pkt przy najwyżej dwóch usterkach, 1 pkt przy 3–5, 0 pkt przy co najmniej sześciu. Jeden dłuższy niekomunikatywny fragment oznacza 1 pkt, a więcej takich fragmentów 0 pkt. Ocenia się powiązania wewnątrz zdań i między akapitami oraz logiczne wynikanie wniosków. Sam brak akapitów wpływa na formę, ale nie powoduje automatycznie utraty punktu za spójność.
Zakres języka — 3 pkt: szeroki, z dość licznymi naturalnymi, różnorodnymi i precyzyjnymi fragmentami. 2 pkt: zadowalający, kilka takich fragmentów, ale przewaga pospolitych struktur. 1 pkt: ograniczony, głównie pospolite struktury. 0 pkt: bardzo ograniczony, wyłącznie pospolite struktury. Rażące lub liczne uchybienia w stosowności albo jednolitości stylu mogą obniżyć wynik o 1 pkt, do minimum 0. Rozprawka wymaga stylu formalnego, a artykuł może zwracać się do czytelnika, jeśli zachowuje jednolity charakter.
Poprawność języka ocenia się wspólnie z poprawnością zapisu. Przy nielicznych błędach ortograficznych i interpunkcyjnych: nieliczne błędy językowe dają 3 pkt, liczne 2, bardzo liczne 1. Przy licznych lub bardzo licznych błędach zapisu: odpowiednio 2, 1, 0. W sytuacjach granicznych liczą się waga błędów i ich wpływ na komunikację; błędy interpunkcyjne są mniej istotne od ortograficznych. Pełne zasady szczególne dotyczące m.in. dysleksji znajdują się na s. 17–19 klucza.
Warunki ograniczające: mniej niż 160 słów oznacza 0 pkt za zakres i poprawność języka. Przy 0 za zgodność z poleceniem wszystkie pozostałe kryteria mają 0; przy 1 za zgodność każde pozostałe ma najwyżej 1 pkt. Brak rozwinięcia, całkowita nieczytelność, całkowita niezgodność z poleceniem lub niekomunikatywność oznaczają 0 pkt we wszystkich kryteriach. Praca musi być samodzielna; przykłady służą nauce konstrukcji tekstu.
Liczenie słów według klucza CKE: jednostki oddzielone spacją liczy się osobno; wyrazy z dywizem, oznaczenia, symbole literowe, adresy internetowe lub mailowe i numery telefonu są pojedynczymi jednostkami. Cyfry rzymskie liczy się jak słowa, a cyfry i liczby jak jeden wyraz. Symbole graficzne nie są słowami, natomiast wyrazy w innym języku wlicza się. Własna rozprawka ma 236 słów, a artykuł 248 słów; obie realizacje mieszczą się w wymaganych 200–250 słowach. Pełne zasady, przykłady oceniania i wyjątki: s. 6–20 zasad CKE.
Strona arkusza: 12 · Strona zasad oceniania: 6