Język polski 2023 — poziom podstawowy — wersja arkusza w języku ukraińskim — część 1

Zadanie 1. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 20241 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów, np. publicystycznych […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 3) […] odczytuje informacje i przekazy odbioru […] tekstów kultury na różnych jawne i ukryte […]. poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte); 7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek zawartych w tekście […]. Zasady oceniania 1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Zmienia, ponieważ w czasie podróży człowiek wygląda i zachowuje się inaczej niż zazwyczaj. • Tak. Doświadczenia podróżnicze powracające we wspomnieniach pomagają mu po powrocie zachować życiową równowagę. • W tekście mowa o tym, że zmiany wyglądu i zachowania podróżującego są czasowe, chwilowe – wyłącznie na czas podróży.

Zadanie 2. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów, np. publicystycznych […]; 3) […] odczytuje informacje i przekazy jawne i ukryte […]. 1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 10 czerwca 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022 poz.1246). 8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru […] tekstów kultury na różnych SP poziomach […]. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte). Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie, jaka korzyść i jakie ryzyko wynikają dla turysty z przekroczenia ścian „bańki turystycznej”. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi Korzyść: • Turysta zobaczy świat taki, jaki jest, a nie taki, jaki jest kreowany dla podróżnych. • Turysta pozna miejscowych ludzi takimi, jacy są naprawdę. Ryzyko: Turysta może się rozczarować tym, że świat jest niezgodny / może być niezgodny z jego wyobrażeniami o tym świecie.

Zadanie 3. (0–2) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza i hierarchizuje informacje kultury […]. z tekstów, np. publicystycznych […]; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 3) […] odczytuje informacje i przekazy odbioru […] tekstów kultury na różnych jawne i ukryte […]. poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje [...]; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte); 7) wyciąga wnioski wynikające z przesłanek zawartych w tekście […]. Zasady oceniania 2 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do obu tekstów. 1 pkt – rozstrzygnięcie i poprawne uzasadnienie w odniesieniu do jednego tekstu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt • Tak. W tekście Stanisławskiej podkreślono, że zwiedzanie jest zawłaszczaniem, ponieważ duża liczba turystów może naruszać prywatność miejscowej ludności. Z kolei w tekście Krzemińskiej wspomina się, że turystyka pozwala zwiedzającym na zaspokajanie ich zachcianek poprzez zbudowanie odpowiedniej infrastruktury, co może prowadzić do zniszczenia środowiska naturalnego. • W tekście A. Krzemińskiej nie znajdujemy potwierdzenia przekonania, że zwiedzanie jest zawłaszczaniem. Według autorki tekstu 1. zwiedzanie to forma poznania świata i samego siebie. Podczas podróży ludzie nie przypisują sobie miejsc, w których się znajdują, ale czerpią z nich inspiracje. W tekście O. Stanisławskiej jasno przedstawiono problem zawłaszczania. Autorka stwierdza, że ludzie zwiedzający beztrosko przechadzają się przez świat – jakby był ich własnością.

Zadanie 4. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 8. Kształcenie umiejętności świadomego 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: odbioru […] tekstów kultury na różnych 4) rozpoznaje w tekście […] wyliczenie […]. poziomach […]. 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: 3) rozpoznaje środki językowe […] zastosowane w tekstach […]. II. Kształcenie językowe. II. Kształcenie językowe. 3. Funkcjonalne wykorzystanie wiedzy 2. Zróżnicowanie języka. Zdający: o języku w odczytaniu sensów tekstów […] 6) rozpoznaje słownictwo o charakterze nieliterackich. wartościującym […]. Zasady oceniania 1 pkt – zaznaczenie odpowiedzi PP. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie PP

Zadanie 5. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 8. Kształcenie umiejętności świadomego 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: odbioru […] tekstów kultury na różnych 6) rozpoznaje w tekstach […]: ironię [...]. poziomach […]. 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: 3) [...] rozpoznaje środki językowe […] zastosowane w tekstach; odczytuje informacje i przekazy jawne i ukryte […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 1. Czytanie utworów literackich. Uczeń 14) zna pojęcie ironii, rozpoznaje ją w tekstach […]. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte). Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Ironia w tekście polega na nagromadzeniu podniosłych określeń użytych do opisu stworzonej dla turystów sztucznej rzeczywistości. • Polega na skontrastowaniu/zestawieniu określeń podniosłych w odniesieniu do zwyczajnych zjawisk. • Ironia polega na podkreśleniu, że turyści ulegają złudzeniu – wydaje im się, że „bańka turystyczna” to prawdziwy świat.

Zadanie 6. (0–4) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: analizowania i interpretowania […] tekstów 1) przetwarza […] informacje z tekstów, np. kultury, a także ich wzajemnej publicystycznych […]; korespondencji. 3) […] odczytuje informacje i przekazy 8. Kształcenie umiejętności świadomego jawne i ukryte […]. odbioru […] tekstów kultury na różnych poziomach […]. SP I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 3) wyszukuje w tekście potrzebne informacje […]. 4) odróżnia zawarte w tekście informacje ważne od informacji drugorzędnych; 5) wyszukuje w tekście informacje wyrażone wprost i pośrednio (ukryte). II. Kształcenie językowe. 1. Gramatyka języka polskiego. Zdający: 1. Pogłębianie funkcjonalnej wiedzy 1) wykorzystuje wiedzę z dziedziny fleksji, z zakresu nauki o języku. słowotwórstwa, frazeologii i składni w […] tworzeniu własnych wypowiedzi. 4. Ortografia i interpunkcja. Zdający: 1) stosuje zasady ortografii i interpunkcji […]. III. Tworzenie wypowiedzi. 2. Mówienie i pisanie. Zdający: 2. Wykorzystanie kompetencji językowych 2) buduje wypowiedź w sposób świadomy, […] w wypowiedziach […] pisemnych. za znajomością jej funkcji językowej […]; 4) tworzy spójne wypowiedzi w następujących formach gatunkowych: […] notatka syntetyzująca. Zasady oceniania notatki syntetyzującej Za notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty, w tym 3 punkty za treść i 1 punkt za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną. Treść 3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt notatka spełnia notatka spełnia notatka kryteria A, B i C kryteria A, B i C spełnia określone dla określone dla kryteria A i C 3 pkt, ALE nie 2 pkt, ALE nie określone dla została została 1 pkt, ALE zachowana zachowana nie została dozwolona liczba dozwolona liczba zachowana wyrazów wyrazów dozwolona liczba wyrazów ALBO ALBO ALBO A. przedstawienie notatka notatka notatka notatka nie stanowiska przedstawia – przedstawia – przedstawia spełnia każdego oparte na oparte na stanowisko żadnego autora kluczowych dla kluczowych dla każdego autora z kryteriów tematu tematu względem określonego informacjach – informacjach – zagadnienia dla 1 pkt stanowisko stanowisko określonego każdego autora każdego autora w temacie notatki, względem względem odtworzone na zagadnienia zagadnienia podstawie określonego określonego informacji w temacie notatki, w temacie notatki, zawartych odtworzone na odtworzone na w tekście podstawie podstawie informacji informacji zawartych zawartych w tekście, na w tekście, ale odpowiednim poziom poziomie uogólnienia jest uogólnienia zaburzony B. zestawienie w notatce w notatce stanowisk obu stanowisk obu zestawiono zestawiono autorów nie autorów stanowiska obu stanowiska obu zestawiono albo autorów; autorów; zestawiono je poprawnie poprawnie niepoprawnie; nie wskazano np. wskazano np. wskazano np. punkty wspólne/ punkty wspólne/ punktów rozbieżne albo rozbieżne albo wspólnych/ różnorodność różnorodność rozbieżnych albo aspektów aspektów różnych aspektów zagadnienia zagadnienia zagadnienia określonego określonego określonego w temacie notatki w temacie notatki w temacie notatki ujętych w tekstach ujętych w tekstach ujętych w tekstach obu autorów obu autorów obu autorów C. spójność notatka stanowi notatka stanowi notatka stanowi logiczną logiczną logiczną i zorganizowaną i zorganizowaną i zorganizowaną całość całość ALBO całość ALBO w notatce w notatce występują usterki występują usterki w spójności w spójności D. długość notatki 60–90 wyrazów 60–90 wyrazów 60–90 wyrazów Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna 1 pkt – poprawny zapis, dopuszczalne dwa błędy (językowe, ortograficzne lub interpunkcyjne). 0 pkt – trzy i więcej błędów (językowych, ortograficznych lub interpunkcyjnych). Uwaga. Jeżeli w kryterium Treść przyznano 0 pkt, wówczas nie przyznaje się punktów w kryterium Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna. INFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA NOTATKI SYNTETYZUJĄCEJ NAPISANEJ PRZEZ ZDAJĄCYCH ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ (Z DYSLEKSJĄ LUB DYSORTOGRAFIĄ) Egzaminator ocenia treść notatki syntetyzującej Treść (0–3) zgodnie z tabelą zamieszczoną na stronie 8 tego dokumentu. 1 pkt – zapis poprawny językowo, dopuszczalne trzy błędy językowe. 0 pkt – cztery i więcej błędów językowych. Poprawność językowa (0–1) Uwaga. Oceniając notatkę syntetyzującą zdającego, u którego stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się (dysleksję lub dysortografię), egzaminator nie ocenia ani poprawności ortograficznej, ani interpunkcyjnej. Wskazówki dotyczące realizacji tematu notatki 1) Stanowiska autorów tekstów a) Stanowisko autorki 1. tekstu, np. Masowa turystyka pozwala zaspokoić potrzeby materialne i duchowe większej liczbie ludzi, ale jednocześnie powoduje negatywne zmiany kulturowe i środowiskowe. b) Stanowisko autorki 2. tekstu, np. • Masowa turystyka tworzy iluzję rzeczywistości, co ma pozytywne i negatywne skutki. • Masowa turystyka czyni świat bardziej przystępnym dla człowieka, ale utrudnia mu poznanie rzeczywistości i innych ludzi. Uwaga dotycząca przedstawienia stanowisk obu autorek Jeżeli zdający, przedstawiając stanowisko każdej z autorek, określi, że dana autorka dostrzega tylko pozytywne albo tylko negatywne skutki masowej turystyki, to za treść przyznaje się nie więcej niż 1 pkt. 2) Zestawienie stanowisk, np. Z zestawienia stanowisk autorek obu tekstów musi wynikać, że obie dostrzegają pozytywne i negatywne skutki masowej turystyki. Uwaga ogólna Kompozycja notatki jest dowolna, np. zdający może zacząć od zestawienia stanowisk autorek tekstów albo od przedstawienia stanowiska każdej z nich. Przykładowe odpowiedzi ocenione na 3 punkty za treść • Autorki rozważają pozytywne i negatywne skutki masowej turystyki. Krzemińska podkreśla, że masowa turystyka pozytywnie – duchowo i materialnie – wpływa na człowieka i otaczający go świat. Zarazem dostrzega, że może ona stać się przyczyną m.in. degradacji rodzimych kultur. Z kolei Stanisławska akcentuje negatywne skutki umasowienia turystyki, zwracając uwagę, że stać się ona może przyczyną uprzedmiotowienia turysty oraz członków lokalnych społeczności („bańka turystyczna”). Zauważa jednak przy tym, że turystyka umożliwia kontakt z inną kulturą, co może pozytywnie wpłynąć na człowieka. Obie autorki widzą zatem, że masowa turystyka jest zjawiskiem korzystnym i niekorzystnym równocześnie. [90 wyrazów] • Obie autorki dostrzegają pozytywne i negatywne skutki masowej turystyki. Zauważają, że podróżowanie stało się dostępne dla większości ludzi, ale też to, że konsekwencją masowej turystyki jest m.in. zjawisko zafałszowywania rzeczywistości w odpowiedzi na wyobrażenia turystów o zwiedzanych miejscach. Stanisławska podkreśla, że tzw. „bańka turystyczna” utrudnia turyście poznanie prawdy o lokalnych społecznościach. Krzemińska z kolei stwierdza, że podróżowanie może przynieść mu wiele korzyści emocjonalnych i poznawczych, nawet jeśli oznacza zwiedzanie inscenizowanych miejsc. [71 wyrazów]

Zadanie 7. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 7. Kształcenie umiejętności czytania, 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: analizowania i interpretowania literatury 8) wykazuje się znajomością oraz innych tekstów kultury, a także ich i zrozumieniem treści utworów wskazanych wzajemnej korespondencji. w podstawie programowej jako lektury 8. Kształcenie umiejętności świadomego obowiązkowe. odbioru utworów literackich i tekstów kultury 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: na różnych poziomach [...]. 1) przetwarza […] informacje z tekstów […]. II. Kształcenie językowe. II. Kształcenie językowe. 3. Funkcjonalne wykorzystanie wiedzy 2. Zróżnicowanie języka. Zdający: o języku w odczytaniu sensów tekstów […] 4) zna, rozumie […] mitologizmy […]. nieliterackich. Zasady oceniania 1 pkt – poprawne uzasadnienie trafności nazwy wirusa w odwołaniu do mitu. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Wirus jest ukryty – wojownicy byli ukryci w koniu trojańskim. • Pliki z wirusem udają nowe gry – koń trojański udawał podarunek. • Wirus ma fazę uśpienia – koń trojański wprowadzony do Troi dopiero pod osłoną nocy ukazał swoje wnętrze. • Zarówno wirus, jak i mityczny koń trojański są pozornie niegroźne. Jednak w obu przypadkach prowadzą do tragicznych wręcz skutków. W przypadku mitu był to upadek Troi, zaś w przypadku wirusa jest to uszkodzenie systemu komputerowego danego użytkownika lub innych komputerów działających w tej sieci.

Zadanie 8. (0–2) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej i światowej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury w podstawie programowej jako lektury […]. obowiązkowe; 8. Kształcenie umiejętności świadomego 13) porównuje utwory literackie lub ich odbioru utworów literackich […] na różnych fragmenty, dostrzega kontynuacje poziomach [...]. i nawiązania w porównywanych utworach, określa cechy wspólne i różne. Zasady oceniania 2 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie dwóch argumentów w odniesieniu do obu tekstów. 1 pkt – poprawne rozstrzygnięcie i sformułowanie jednego argumentu w odniesieniu do obu tekstów. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt 1) Rozstrzygnięcie: Nie jest zgodna. Argumenty, np.: • W wierszu Miłosza tylko siwy staruszek zauważa koniec świata. W Apokalipsie… koniec świata obejmuje wszystko i wszystkich. • Staruszek z wiersza Miłosza jest pogodzony z losem, w wizji apokaliptycznej pojawia się groza potęgowana przez zapowiedź dalszych zniszczeń. • Końcowi świata w wierszu Czesława Miłosza towarzyszy spokój, a wizja końca świata w Apokalipsie św. Jana to gwałtowny kataklizm. • Zawarta w tytule utworu Miłosza „piosenka” i sielankowy opis są opozycją do poważnej mrocznej wizji apokaliptycznej. 2) Rozstrzygnięcie: Jest zgodna. Argumenty, np.: • Koniec świata w obu tekstach dzieje się niezależnie od woli ludzi. • W obu tekstach wizje są przerażające. W wierszu Miłosza przeraża to, że każdy dzień może być końcem świata / że koniec świata jest dla większości niezauważalny, a w Apokalipsie św. Jana przerażający jest obraz końca świata.

Zadanie 9. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymaganie szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 9) rozpoznaje tematykę i problematykę 7. Kształcenie umiejętności czytania, poznanych tekstów […]. analizowania i interpretowania literatury […]. 8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych poziomach [...]. Zasady oceniania 1 pkt – trafne określenie postawy i poprawne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Postawa pełna nadziei – nieszczęścia nie trwają wiecznie. • Zaleca człowiekowi zaufanie Bogu niezależnie od tego, co przynosi los, ponieważ Bóg może go odmienić. • Podmiot liryczny zaleca postawę stoicką, czyli niewzruszoną wobec tego, co nie zależy od człowieka, ale od losu, który przynosi zarówno niepowodzenia, jak i sukcesy. • Podmiot liryczny zaleca przyjęcie postawy wewnętrznego spokoju. W pieśni występuje również nawiązanie do toposu Fortuny – człowiek powinien mieć świadomość, że los jest zmienny i na wiele wydarzeń, których doświadczamy w życiu, nie mamy wpływu.

Zadanie 10. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 9) rozpoznaje tematykę i problematykę 7. Kształcenie umiejętności czytania, poznanych tekstów […]; analizowania i interpretowania literatury 11) rozumie pojęcie motywu literackiego oraz innych tekstów kultury, a także ich […], rozpoznaje podstawowe motywy […]. wzajemnej korespondencji. 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: 6) odczytuje pozaliterackie teksty kultury, stosując kod właściwy w danej dziedzinie sztuki. Zasady oceniania 1 pkt – podanie motywu wspólnego dla obu tekstów i poprawne uzasadnienie uwzględniające symbolikę obrazu i wymowę wiersza. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Motyw: vanitas/przemijania/marności i nietrwałości rzeczy doczesnych. Uzasadnienie: Na obrazie młodzieniec trzyma czaszkę, która jest symbolem przemijania. Gestem ręki wskazuje na widza, co oznacza, że życie każdego z nas (sportretowanego i oglądającego) kończy się śmiercią. W wierszu Naborowskiego mowa wprost o marności świata/życia. • Motyw: śmierci / memento mori Uzasadnienie: Młodzieniec na obrazie trzyma ludzką czaszkę, która symbolizuje śmierć. Z kolei podmiot liryczny wiersza też mówi o śmierci, podkreślając, że wszystko przemija i kończy się śmiercią.

Zadanie 11. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 5) interpretuje treści […] symboliczne 7. Kształcenie umiejętności czytania, utworu literackiego; analizowania i interpretowania literatury 9) rozpoznaje tematykę i problematykę […]. poznanych tekstów […]; 11) rozumie pojęcie motywu literackiego […], rozpoznaje podstawowe motywy […]. Zasady oceniania 1 pkt – zaznaczenie odpowiedzi PP. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie PP

Zadanie 12.1. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymaganie szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością […] treści utworów wskazanych w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe. Zasady oceniania 1 pkt – poprawne podanie tytułu utworu, z którego pochodzi fragment A i tytułu utworu, z którego pochodzi fragment B. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie Fragment A: Dziady cz. III Uwaga. Dopuszczalna odpowiedź: „Dziady”. Fragment B: Kordian

Zadanie 12.2. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury […]. w podstawie programowej jako lektury obowiązkowe; 9) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek […] ze zjawiskami historycznymi […]. Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie różnicy między rolami przypisanymi Polsce. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowa odpowiedź Z fragmentu A wynika, że Polska powinna znosić cierpienie jak Chrystus. Natomiast z fragmentu B wynika, że Polska powołana była do czynnego oporu przeciwko złu.

Zadanie 13. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 2. Rozumienie historii literatury i dziejów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: kultury jako procesu […]. 1) […] sytuuje utwory literackie w poszczególnych okresach: […] pozytywizm, Młoda Polska […]; 9) rozpoznaje tematykę i problematykę poznanych tekstów oraz jej związek z programami epoki literackiej, zjawiskami społecznymi, historycznymi, egzystencjalnymi […]. Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wpisanie do tabeli numerów cytatów. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie A1, B3

Zadanie 14. (0–2) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […] oraz umiejętność 8) wykazuje się znajomością mówienia o nich z wykorzystaniem i zrozumieniem treści utworów wskazanych potrzebnej terminologii. w podstawie programowej jako lektury 7. Kształcenie umiejętności czytania, obowiązkowe; analizowania i interpretowania literatury 9) rozpoznaje tematykę i problematykę oraz innych tekstów kultury, a także ich poznanych tekstów […]. wzajemnej korespondencji. 2. Odbiór tekstów kultury. Zdający: 8. Kształcenie umiejętności świadomego 6) odczytuje pozaliterackie teksty kultury, odbioru utworów literackich i tekstów kultury stosując kod właściwy w danej dziedzinie na różnych poziomach: dosłownym, sztuki. metaforycznym, symbolicznym […]. SP 2. Odbiór tekstów kultury. Uczeń: 11) interpretuje dzieła sztuki ([…] grafika […]); 15) znajduje w tekstach współczesnej kultury […] nawiązania do tradycyjnych wątków literackich i kulturowych. Zasady oceniania 2 pkt – rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie, uwzględniające symbolikę plakatu ORAZ wymowę fragmentu Wesela ALBO symbolikę plakatu ORAZ wymowę całego dramatu Stanisława Wyspiańskiego. 1 pkt – trafna interpretacja relacji między inteligencją a chłopami na plakacie ALBO we fragmencie Wesela Stanisława Wyspiańskiego, ALBO w całym dramacie Stanisława Wyspiańskiego. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi ocenione na 2 pkt • Podobna. Na plakacie przedstawiono dwie nogi założone jedna na drugą. Ta na wierzchu jest w stroju inteligenta, a ta pod nią – w stroju chłopa. Oznacza to, że inteligencja stoi ponad chłopami i nimi dowodzi. We fragmencie Wesela chłopi domagają się od inteligencji dowodzenia akcją zbrojną – a więc uznają ich zwierzchność. Jednak inteligencja nie rozumie, o czym mówi Czepiec – z fragmentu wynika, że te dwie warstwy społeczne niczego o sobie nie wiedzą. • Jest różna. Dwie różne nogi na plakacie można odczytać jako symbole inteligencji i chłopów. Ułożenie nóg sugeruje, że te dwie warstwy społeczne tworzą całość, rozumieją się. We fragmencie Wesela jest inaczej. Chłopi są gotowi do powstania, a inteligencja nie jest. Czepiec grozi, że chłopi zaatakują inteligentów, jeżeli ci nie staną z nimi ramię w ramię do walki.

Zadanie 15. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej […]. 8) wykazuje się znajomością 7. Kształcenie umiejętności czytania, i zrozumieniem treści utworów wskazanych analizowania i interpretowania literatury […]. w podstawie programowej jako lektury 8. Kształcenie umiejętności świadomego obowiązkowe; odbioru utworów literackich i tekstów kultury 9) rozpoznaje tematykę i problematykę na różnych poziomach […]. poznanych tekstów […]. Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu wybranego tytułu części Przedwiośnia. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi 1) Tytuł części: Wiatr od Wschodu Wyjaśnienie, np.: • Tytuł ma stanowić ostrzeżenie przed „wschodnią” ideologią komunistyczną, którą propaguje Lulek. • Ta część utworu jest próbą odpowiedzi na pytania o drogi rozwojowe Polski, o to, w jakim kierunku powinna zmierzać Polska. 2) Tytuł części: Szklane domy Wyjaśnienie, np.: Tytuł jest symbolem nadziei, jaką ojciec tchnął w Cezarego, opowiadając mu o szklanych domach. Cezary był przekonany, że ujrzy je w niepodległej Polsce.

Zadanie 16.1. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury [...] światowej oraz umiejętność 8) wykazuje się znajomością mówienia o nich z wykorzystaniem i zrozumieniem treści utworów wskazanych potrzebnej terminologii. w podstawie programowej jako lektury 7. Kształcenie umiejętności czytania, obowiązkowe. analizowania […] literatury […]. 8. Kształcenie umiejętności świadomego odbioru utworów literackich […] na różnych poziomach [...]. II. Kształcenie językowe. II. Kształcenie językowe. Funkcjonalne wykorzystywanie wiedzy 1. Gramatyka języka polskiego. Zdający: o języku w odczytaniu sensów […] tekstów 1) wykorzystuje wiedzę z dziedziny [...] literackich. słowotwórstwa [...] i składni w analizie i interpretacji tekstów […]. 2. Zróżnicowanie języka. Zdający: 6) […] odróżnia słownictwo neutralne od słownictwa o zabarwieniu emocjonalnym […]. III. Tworzenie wypowiedzi. III. Tworzenie wypowiedzi. 3. Kształcenie umiejętności […] 1. Elementy retoryki. Zdający: uzasadniania sądów na temat dzieł 9) rozumie zjawisko nowomowy; określa literackich […]. jego cechy […]. Zasady oceniania 1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie B

Zadanie 16.2. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury [...] światowej oraz umiejętność 8) wykazuje się znajomością mówienia o nich z wykorzystaniem i zrozumieniem treści utworów wskazanych potrzebnej terminologii. w podstawie programowej jako lektury 7. Kształcenie umiejętności czytania, obowiązkowe; analizowania i interpretowania literatury […]. 9) rozpoznaje tematykę i problematykę 8. Kształcenie umiejętności świadomego poznanych tekstów […]. odbioru utworów literackich […] na różnych poziomach [...]. III. Tworzenie wypowiedzi. III. Tworzenie wypowiedzi. 3. Kształcenie umiejętności […] 1. Elementy retoryki. Zdający: uzasadniania sądów na temat dzieł 9) rozumie zjawisko nowomowy; określa literackich […]. jego […] funkcje w tekście. Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Język to sfera wolności i inwencji – synonimiczność i możliwość interpretacji daje wolność; a celem twórców nowomowy było ograniczenie wolności. • Twórcy nowomowy byli przekonani, że zniszczenie bogactwa języka pomoże im w lepszym sprawowaniu władzy nad obywatelami, którzy pozbawieni broni, jaką jest język, będą łatwiejszym celem. • Twórcy nowomowy zdawali sobie sprawę z tego, że język jest jedną z najważniejszych zdobyczy cywilizacji, dlatego upraszczali go, aby zabić w obywatelach to, co ludzkie i postępowe.

Zadanie 17. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Kształcenie literackie i kulturowe. I. Kształcenie literackie i kulturowe. 5. Znajomość wybranych utworów 1. Czytanie utworów literackich. Zdający: z literatury polskiej [...] oraz umiejętność 8) wykazuje się znajomością mówienia o nich z wykorzystaniem i zrozumieniem treści utworów wskazanych potrzebnej terminologii. w podstawie programowej jako lektury 7. Kształcenie umiejętności czytania, obowiązkowe; analizowania i interpretowania literatury […]. 9) rozpoznaje tematykę i problematykę 8. Kształcenie umiejętności świadomego poznanych tekstów […]; odbioru utworów literackich […] na różnych 13) porównuje utwory literackie lub ich poziomach [...]. fragmenty, dostrzega kontynuacje i nawiązania w porównywanych utworach, określa cechy wspólne […]. Zasady oceniania 1 pkt – określenie postawy wspólnej dla Artura i bohatera wybranego dramatu romantycznego ORAZ uzasadnienie odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Bunt. Artur sprzeciwia się zasadom obowiązującym w jego rodzinnym domu. Podobną postawę przyjmuje Konrad z Dziadów cz. III, który buntuje się przeciwko niesprawiedliwości świata oraz przeciwko Bogu. • Duma. Artur czuje się lepszy (mądrzejszy i silniejszy) od domowników. Podobną postawę przyjmuje Konrad z Dziadów cz. III – jest przekonany o wspaniałości swojej poezji, nazywa siebie mistrzem. • Artur wywyższa się ponad innych i kreuje się na zbawcę świata. Podobną postawę przyjmuje Konrad z Dziadów cz. III. Jest gotów cierpieć za ojczyznę i jest przekonany, że wie, co jest dobre dla jego narodu. • Autor przedstawia postawę indywidualisty, który jest przekonany o własnej inności i sile. W powyższym fragmencie Artur nazywa siebie odkupicielem, podkreśla swą wyższość nad resztą ludzi i wierzy w swoją siłę. Podobną postawę reprezentuje Kordian, który na górze Mont Blanc postanawia się poświęcić dla dobra narodu. Jako indywidualista wierzy, że sam może pokonać cara. Obaj – Artur oraz Kordian – są gotowi poświęcić się dla wyższego dobra.