Język polski 2023 — poziom podstawowy — Formuła 2015

Zadanie 1. (0–2) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 20241 Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz wydzielonych przez siebie fragmentów […]; 1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte. Zasady oceniania 2 pkt – trzy poprawne odpowiedzi. 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi. 0 pkt – jedna poprawna odpowiedź, odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie PFP

Zadanie 2. (0–2) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz wydzielonych przez siebie fragmentów […]; 1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte; 1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia i twierdzenia w tekście argumentacyjnym […]. Zasady oceniania 2 pkt – trafne podanie trzech korzyści. 1 pkt – trafne podanie dwóch korzyści. 0 pkt – trafne podanie jednej korzyści lub odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. 1 Rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 1 sierpnia 2022 r. w sprawie wymagań egzaminacyjnych dla egzaminu maturalnego przeprowadzanego w roku szkolnym 2022/2023 i 2023/2024 (Dz.U. 2022 poz. 1698). Uwagi. • Oceniane są trzy pierwsze odpowiedzi udzielone przez zdającego. • Odpowiedź, która jest cytatem, nie jest brana pod uwagę przy ocenie wypowiedzi. Przykładowe odpowiedzi Dialog: • ułatwia budowanie wspólnoty • uczy współodczuwania • ułatwia porozumienie w społeczeństwie • umożliwia poznanie siebie • przyczynia się do poznawania punktu widzenia drugiego człowieka • wpływa na zmianę naszego punktu widzenia • pozwala poznać prawdę / pokazuje rzeczy i różne sprawy takimi, jakimi są w rzeczywistości • pozwala dojść do prawdy społecznej • pomaga przezwyciężyć lęk • ma wpływ na zmiany w życiu ludzi i społeczeństwa.

Zadanie 3. (0–2) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz wydzielonych przez siebie fragmentów […]; 1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte; 1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia i twierdzenia w tekście argumentacyjnym […]. Zasady oceniania 2 pkt – trafne podanie trzech czynników. 1 pkt – trafne podanie dwóch czynników. 0 pkt – trafne podanie jednego czynnika lub odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Uwagi. • Oceniane są trzy pierwsze odpowiedzi udzielone przez zdającego. • Odpowiedź, która jest cytatem, nie jest brana pod uwagę przy ocenie wypowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Lęk rozmówców przed szczerością w rozmowie. / Brak gotowości rozmówców na szczerość. • Stosowanie niewłaściwego języka. / Oszczerstwa i oskarżenia kierowane do rozmówcy. • Uprzedzenia do rozmówcy. • Brak empatii. / Niezdolność do współodczuwania. • Brak gotowości do zrozumienia innego punktu widzenia. / Uwzględnianie tylko własnego punktu widzenia. • Brak cierpliwości / wytrwałości w prowadzeniu dialogu. • Izolowanie się od ludzi. / Niechęć do wyjścia ze swojej samotności.

Zadanie 4. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz wydzielonych przez siebie fragmentów […]; 1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte; 1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia i twierdzenia w tekście argumentacyjnym […]. Zasady oceniania 1 pkt – rozstrzygnięcie i trafne uzasadnienie. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Tak, ale tylko pod warunkiem, że człowiek będzie gotowy na rzetelny dialog z drugim człowiekiem, tj. na zrozumienie jego poglądów i spojrzenie na sporne kwestie z jego punktu widzenia. • Tak, ponieważ prawda społeczna jest wynikiem wspólnych doświadczeń, uwzględnia różne punkty widzenia. • Nie, ponieważ poznanie pełnej prawdy jest możliwe tylko dzięki prowadzeniu rzetelnego dialogu, a to jest trudne. Ludzie boją się szczerych rozmów i nie umieją przyjąć racji drugiej strony. • Nie, ponieważ większość ludzi nie potrafi przezwyciężyć lęku i rzadko kiedy ma wewnętrzną wolę walki o prawdę. Ludźmi kieruje strach przed nieznanym.

Zadanie 5. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymaganie szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 3.4) rozpoznaje […] funkcje tekstu ([…] poetycką, ekspresywną, impresywną […]). Zasady oceniania 1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie A1 B2 / B3

Zadanie 6. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz wydzielonych przez siebie fragmentów […]; 1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte. Zasady oceniania 1 pkt – dwie poprawne odpowiedzi. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie PF

Zadanie 7. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymaganie szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens całego tekstu (a w nim znaczenia wyrazów […]) […]; potrafi objaśnić ich sens […] na tle całości. Zasady oceniania 1 pkt – poprawne wyjaśnienie uwzględniające dwa elementy. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • To określenie oznacza człowieka, który funkcjonuje w kulturze obrazkowej i myśli obrazami. • Człowiek funkcjonujący w przestrzeni wypełnionej obrazami, co wpływa na jego postrzeganie świata / procesy myślowe / świadomość.

Zadanie 8. (0–2) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens całego tekstu […] oraz wydzielonych przez siebie fragmentów […]; 1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte; 1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia i twierdzenia w tekście argumentacyjnym […]. Zasady oceniania 2 pkt – poprawne podanie jednej zalety poznania opartego na tekście oraz jednej zalety „myślenia obrazami”. 1 pkt – poprawne podanie jednej zalety poznania opartego na tekście ALBO poprawne podanie jednej zalety „myślenia obrazami”. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi Zalety poznania opartego na tekście: • rozwijanie zdolności logicznego myślenia • stwarzanie okazji do refleksji • tworzenie okazji do polemiki z poglądami autora tekstu / z tym, o czym się czyta • zaspokajanie potrzeby dialogowania • budowanie pełniejszego obrazu rzeczywistości • umożliwianie pełniejszego odczytywania intencji autora Zalety „myślenia obrazami”: • wyzwalanie kreatywności / twórczości • wywoływanie silniejszych / głębszych emocji • pobudzanie wyobraźni

Zadanie 9.1. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymaganie szczegółowe II. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający: zna teksty literackie i inne teksty kultury wskazane przez nauczyciela. Zasady oceniania 1 pkt – poprawne podanie nazwiska autora oraz tytułu utworu. 0 pkt – odpowiedź niepełna lub niepoprawna albo brak odpowiedzi. Uwagi. • Uznaje się odpowiedzi B. Prus, Prus, Aleksander Głowacki. • Pomyłka w imieniu lub nazwisku autora skutkuje przyznaniem 0 pkt. Rozwiązanie Bolesław Prus, Lalka

Zadanie 9.2. (0–2) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens całego tekstu […]; 1.2) […] odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak i ukryte […]. II. Analiza i interpretacja tekstów kultury. Zdający: zna teksty literackie i inne teksty kultury wskazane przez nauczyciela. Zasady oceniania 2 pkt – odpowiedź poprawna z odniesieniem się do tekstu Tomasza Kozłowskiego, fragmentu Lalki i całej powieści Bolesława Prusa. 1 pkt – odpowiedź poprawna z odniesieniem się do tekstu Tomasza Kozłowskiego i fragmentu Lalki ALBO z odniesieniem się do tekstu Tomasza Kozłowskiego i całej powieści Lalka Bolesława Prusa. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo odpowiedź odnosząca się tylko do tekstu Kozłowskiego, albo brak odpowiedzi. Uwagi. • W przypadku błędu rzeczowego dotyczącego „Lalki” Bolesława Prusa przyznaje się 0 punktów. • Jeżeli w odpowiedzi nie pojawi się nazwisko Tomasza Kozłowskiego, ale z treści wynika, że zdający odnosi się do tekstu „Od Homo sapiens do Homo videns”, wówczas uznaje się odpowiedź za poprawną. • W odpowiedzi musi pojawić się element konfrontacji / polemiki bohatera z czytanymi tekstami. Przykładowe odpowiedzi • Liczne opisy aktów czytania w „Lalce” są potwierdzeniem obserwacji Tomasza Kozłowskiego, że tekst jest nieustanną polemiką, tzn. że czytając tekst, w myślach od razu odnosimy się do tego, co czytamy. Wokulski czyta orientalne baśnie, odnosząc je do własnej sytuacji życiowej i dylematów, które go dręczą (na przykład niesprawiedliwości), wyobraża sobie, co mogłoby mu dać dysponowanie magią (dialoguje z tekstem, nie wierzy w przekaz baśni), przy okazji ocenia ludzi, którzy go otaczają. Podobnie dyskutuje z dziełami Adama Mickiewicza, którym zarzuca idealizację świata, a zwłaszcza kobiet. • Tak, jest potwierdzeniem. Główny bohater książki Bolesława Prusa w wolnych chwilach czytał różne książki, zagłębiał się w ich treść, analizował je, „prowadził z nimi dialog”. Wyobrażał sobie, np. że jest czarodziejem albo porównywał swoje losy do losów Don Kichota, gdyż żył – tak jak on – złudzeniami.

Zadanie 10. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens wydzielonych przez siebie fragmentów […]; potrafi objaśnić ich […] funkcję na tle całości; 1.4) […] rozpoznaje zastosowane […] środki językowe i ich funkcje w tekście. Zasady oceniania 1 pkt – poprawne określenie funkcji. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • skrócenie dystansu pomiędzy autorem a czytelnikiem • poświadczenie powszechności procesów/zjawisk, o których pisze autor • zbudowanie wspólnoty pomiędzy autorem a czytelnikiem • obiektywizacja wypowiedzi

Zadanie 11. (0–1) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymaganie ogólne Wymagania szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.1) odczytuje sens […] wydzielonych przez siebie fragmentów; potrafi objaśnić ich […] funkcję na tle całości; 1.4) […] rozpoznaje zastosowane […] środki językowe i ich funkcje w tekście. Zasady oceniania 1 pkt – odpowiedź poprawna. 0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi. Rozwiązanie A

Zadanie 12. (0–3) Wymagania egzaminacyjne 2023 i 2024 Wymagania ogólne Wymagania szczegółowe I. Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie Zdający: zawartych w nich informacji. 1.5) wyróżnia argumenty, kluczowe pojęcia i twierdzenia w tekście argumentacyjnym, dokonuje jego logicznego streszczenia. III. Tworzenie wypowiedzi. Zdający: 1.6) wykonuje różne działania na tekście cudzym ([…] streszcza […]). Zasady oceniania 3 pkt – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; adekwatny poziom uogólnienia; streszczenie logicznie spójne; właściwa liczba wyrazów. 2 pkt – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia LUB logicznej spójności streszczenia. 1 pkt – ze streszczenia wynika, jaki jest temat tekstu i co na ten temat powiedziano w tekście; ALE zaburzenia dotyczące poziomu uogólnienia ORAZ logicznej spójności streszczenia. 0 pkt – inna odpowiedź lub brak odpowiedzi. Przykładowe odpowiedzi • Tematem tekstu Tomasza Kozłowskiego jest porównanie dwóch sposobów poznawania świata: opartego na tekście i obrazowego. W swoim wywodzie autor odwołuje się do badań włoskiego socjologa, twórcy terminu Homo videns. Kozłowski zauważa, że obecnie częściej myślimy obrazami. Wskazuje również na zalety oraz wady jednego i drugiego sposobu postrzegania rzeczywistości. W zakończeniu podkreśla, że oba podejścia do poznawania świata wzajemnie się uzupełniają. [60 wyrazów] • Tematem podanego tekstu są rozważania na temat myślenia obrazowego i poznania w oparciu o tekst. Autor przywołuje termin stworzony przez Giovanniego Sartoriego – Homo videns, i przyznaje socjologowi rację oraz wymienia wady i zalety myślenia obrazami, jakimi są: kreatywność i łatwość, ale również ulotność. Kozłowski podkreśla, że poznanie przez tekst jest umysłowo rozwijające i bardziej wymagające. [55 wyrazów]