Pełne zasady oceniania CKE
Zadanie 10.
Wählen Sie eine der zwei folgenden Aufgaben aus. Achten Sie auf die richtige Form
der schriftlichen Aussage. Kreuzen Sie die ausgewählte Nummer an.
Wörterlimit: 300–350.
1. Podejmowanie pracy dorywczej przez uczącą się młodzież może mieć pozytywny wpływ
na wyniki w nauce. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat,
uwzględniając argumenty odnoszące się do aspektów takich jak:
• rodzaj pracy
• ćwiczenie samodyscypliny
• niezależność finansowa.
2. Władze Twojego miasta wprowadziły ostatnio kilka udogodnień z myślą o seniorach.
Napisz do lokalnej gazety artykuł, w którym:
• wyjaśnisz, dlaczego spodobały Ci się te udogodnienia
• przedstawisz reakcje mieszkańców
• zaproponujesz międzypokoleniowy projekt integracyjny.
Ogólne wymagania egzaminacyjne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bardzo bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych –
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych), wykazując się
wysokim poziomem ich poprawności […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] złożone, wieloaspektowe, spójne i logiczne
wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie złożonego tekstu pisanego w różnorodnych sytuacjach
[…].
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka)
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bardzo bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych –
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych), wykazując się
wysokim poziomem ich poprawności […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy [...].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty […], kończy
wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (artykuł)
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bardzo bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych –
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych), wykazując się
wysokim poziomem ich poprawności […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach […] i wydarzeniach z przeszłości [...].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy [...].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z sześciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, zgodna teza nie jest w pełni poprawna, np. brak tezy
z tematem ORAZ – teza nie jest w pełni zgodna
argumentacją z tematem ALBO argumentacją teza zawiera poważne
przedstawioną przedstawioną w rozwinięciu usterki, np.
w rozwinięciu – teza znacznie odbiega od tematu, – teza jest niezgodna
ALE jest zgodna z argumentacją z tematem
przedstawioną w rozwinięciu – teza znacznie odbiega od
tematu ORAZ nie jest
R* zgodna z argumentacją
przedstawioną w rozwinięciu
– teza niejasna, trudna do
wskazania
wstęp niekomunikatywny
1. Wstęp:
właściwe W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
i adekwatne oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
do tematu wprowadzenie zgodne wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
rozpoczęcie z tematem ORAZ ciekawe, poprawne, np.
wypowiedzi oryginalne, zachęcające – wprowadzenie zgodne z tematem, wprowadzenie niezgodne
do czytania, np. w formie ale schematyczne z tematem
A* pytania lub cytatu – bardziej typowe dla innego typu
tekstu (np. rozprawki) wprowadzenie niejasne
– ciekawe, oryginalne, ALE
odbiegające od tematu wprowadzenie
niekomunikatywne
wstęp zgodny z tematem wstęp nie jest w pełni poprawny, np. brak wstępu
i treścią wypowiedzi ORAZ – nie określa celu
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania listu, wstęp niezgodny z tematem
pisania listu ALE odbiega od tematu
L*
– cel nie jest określony jasno wstęp niejasny
– wstęp nie jest zgodny z treścią
listu (np. zapowiada poparcie, wstęp niekomunikatywny
a opisuje argumenty przeciwne)
wieloaspektowa ORAZ/ powierzchowna realizacja elementu, brak wypowiedzi
LUB pogłębiona realizacja wypowiedzi brak głębi, np.
2. Pierwszy
elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” wypowiedź bardzo pobieżnie
element tematu
przykładami, szczegółowo argumentów/cech/określeń, żadnego dotykająca tematu, np.
omówiona) nie rozwijając/uzasadniając; zdający podaje tylko jeden
– zdający odnosi się do 1-2 argument/cechę/określenie,
R aspektów i omawia je niezbyt nie rozwijając go/jej
3. Drugi element
A szczegółowo
tematu
L wypowiedź nie jest
komunikatywna
wypowiedź nie jest związana
4. Trzeci element
z tematem / nie realizuje
tematu
elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni zgodne brak zakończenia
z tematem ORAZ treścią z tematem ALBO treścią wypowiedzi
wypowiedzi; zakończenie nie jest
jeżeli zdający powtarza zakończenie znacznie odbiega od komunikatywne
5.
wstęp – czyni to innymi tematu, ALE jest zgodne z treścią
Podsumowanie:
słowami wypowiedzi zakończenie nie jest zgodne
właściwe R
z tematem
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie
do tematu L
schematyczne (sztampowe), np. zakończenie znacznie
zakończenie
ogranicza się do przeformułowania odbiega od tematu ORAZ
wypowiedzi
tezy nie jest zgodne z treścią
wypowiedzi
zdający powtarza wstęp w zasadzie
tymi samymi słowami
6. Fragmenty wypowiedź nie zawiera wypowiedź zawiera dłuższy
R wypowiedź nie spełnia
odbiegające fragmentów odbiegających fragment / nieliczne krótkie
A warunków określonych
od tematu i/lub od tematu i/lub nie na fragmenty odbiegające od tematu
L dla poziomu 1.
nie na temat temat i/lub nie na temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.
TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział
A warunków określonych dla
Segmentacja na akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 270–390 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Jeżeli zdający tworzy wypowiedź w innej formie niż wskazana w temacie (np. pisze list
zamiast rozprawki), praca jest kwalifikowana we wszystkich elementach formy na poziom 0.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.
TABELA C.
Elementy Elementy formy
treści 4 3–2 1–0
12 5 pkt 4 pkt 3 pkt
11–10 4 pkt 3 pkt 3 pkt
9–8 3 pkt 2 pkt 2 pkt
7–6 2 pkt 2 pkt 1 pkt
5–4 2 pkt 1 pkt 1 pkt
3–2 1 pkt 0 pkt 0 pkt
1–0 0 pkt 0 pkt 0 pkt
Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 7, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 2 punkty.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
Temat 1.
Podejmowanie pracy dorywczej przez uczącą się młodzież może mieć pozytywny wpływ na
wyniki w nauce. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat,
uwzględniając argumenty odnoszące się do aspektów takich jak:
• rodzaj pracy
• ćwiczenie samodyscypliny
• niezależność finansowa.
W zakresie treści wymaga się pracy, w której zdający:
− formułuje wypowiedź w pełni zgodną z tematem, tj. pisze rozprawkę, w której przedstawia
swoją opinię na temat podejmowania pracy dorywczej przez uczącą się młodzież i jej
pozytywnego / negatywnego wpływu na wyniki w nauce
− formułuje tezę adekwatną do tematu i treści rozprawki
− odpowiednio rozwija trzy elementy zawarte w poleceniu, tj. przedstawia aspekty
(argumenty) dotyczące rodzaju pracy, ćwiczenia samodyscypliny, niezależności
finansowej.
1. Aby praca była uznana za w pełni zgodną z tematem, zdający musi wyrazić swoją opinię
na temat podejmowania pracy dorywczej przez uczącą się młodzież i jej pozytywnego /
negatywnego wpływu na wyniki w nauce.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, tj. zdający musi wyrazić swoją
opinię / określić stanowisko, jakie zajmuje w sprawie podejmowania pracy dorywczej
przez uczącą się młodzież, np. Ich bin überzeugt, dass Schüler bessere Leistungen in
der Schule haben, wenn sie neben der Schule jobben. / Einige Menschen behaupten,
dass Schüler neben der Schule jobben sollen. Ich bin aber der Meinung, dass sich das
Jobben negativ auf ihre Schulleistungen auswirkt. / Manche finden, dass Schüler besser
lernen, wenn sie neben der Schule jobben. Meiner Ansicht nach hat das Jobben von
Schülern sowohl Vorteile als auch Nachteile.
3. Teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jeśli jest stwierdzeniem lub
pytaniem, które nie pozwala na określenie, jakie stanowisko zajmuje zdający, np. Ist es
gut oder schlecht, dass die Schüler arbeiten? Uznaje się ją wtedy za odbiegającą od
tematu.
4. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że ucząca się
młodzież podejmuje pracę dorywczą, nie jest tezą.
5. We wstępie nie wymaga się uwzględnienia podanych w poleceniu aspektów.
6. Jeżeli w tezie zdający odnosi się do niektórych elementów tematu (do jednego lub
dwóch), a w rozwinięciu podaje argumenty odnoszące się do wszystkich elementów
tematu, to taka teza jest traktowana jako odbiegająca od treści wypowiedzi.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem. Jeśli we wstępie zdający uzna, że wykonywanie pracy dorywczej przez
uczącą się młodzież ma pozytywny wpływ na wyniki w nauce, to argumenty powinny
wspierać tę tezę. Jeśli w pracy zdający przytacza argumenty przeciwne do postawionej
w rozprawce tezy, to powinien uznać je za niezasadne.
8. Jeśli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Zgodność z tematem
Podejmowanie pracy dorywczej przez uczącą się młodzież może mieć pozytywny wpływ
na wyniki w nauce. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz swoją opinię na ten temat, „główka”
uwzględniając argumenty odnoszące się do aspektów takich jak:
• rodzaj pracy
• ćwiczenie samodyscypliny elementy tematu
• niezależność finansowa.
X
D
A Y
gg
B
E
C
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” tematu i elementami tematu (A, B, C)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (D, E), np.
− poszukiwanie pracy
− obowiązki w szkole
− praca w domu.
Fragmenty D, E nie są uznawane za realizację elementów tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− funkcjonowanie szkoły
− wybór zawodu
− kieszonkowe.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− rynek pracy
− kształcenie zawodowe
− zalety i wady pracy etatowej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
5. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (D, E).
6. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana
na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Temat 2.
Władze Twojego miasta wprowadziły ostatnio kilka udogodnień z myślą o seniorach. Napisz
do lokalnej gazety artykuł, w którym:
• wyjaśnisz, dlaczego spodobały Ci się te udogodnienia
• przedstawisz reakcje mieszkańców
• zaproponujesz międzypokoleniowy projekt integracyjny.
Zgodność z poleceniem
W zakresie treści wymaga się pracy, w której zdający:
− formułuje wypowiedź w pełni zgodną z tematem, tj. pisze do lokalnej gazety artykuł na
temat wprowadzenia udogodnień z myślą o seniorach, jakie władze miasta wprowadziły
ostatnio
− odpowiednio rozwija trzy elementy zawarte w poleceniu, tj. wyjaśnia, dlaczego
spodobały się jemu te udogodnienia, przedstawia reakcje mieszkańców, proponuje
międzypokoleniowy projekt integracyjny.
Uwagi:
1. Aby artykuł był uznany za w pełni zgodny z tematem musi dotyczyć wprowadzonych
przez władze miasta udogodnień dla seniorów.
2. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem musi dotyczyć udogodnień dla seniorów
w mieście.
3. Nie jest wymagane odniesienie się do elementów tematu we wstępie do artykułu.
4. Aby pierwszy element tematu był zrealizowany, wymagane jest podanie przyczyn
pozytywnej opinii zdającego o udogodnieniach dla seniorów.
5. Realizując drugi element tematu, zdający powinien przedstawić reakcje mieszkańców na
wprowadzone udogodnienia dla seniorów. Jeśli zdający opisze inne reakcje, to taka
realizacja jest kwalifikowana na poziom 0.
6. Aby trzeci element tematu był zrealizowany, zdający powinien zaproponować
międzypokoleniowy projekt integracyjny.
Zgodność z tematem
Władze Twojego miasta wprowadziły ostatnio kilka udogodnień z myślą o seniorach.
„główka”
Napisz do lokalnej gazety artykuł, w którym:
• wyjaśnisz, dlaczego spodobały Ci się te udogodnienia
• przedstawisz reakcje mieszkańców elementy tematu
• zaproponujesz międzypokoleniowy projekt integracyjny.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” tematu i elementami tematu (A, B, C)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (D, E), np.
− komunikacja miejska dla seniorów
− zaproszenia na wydarzenia kulturalne.
Fragmenty D, E nie są uznawane za realizację elementów tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− relacja ze spotkania z seniorami
− służba zdrowia dla seniorów.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− organizacja święta miasta
− konflikty międzypokoleniowe.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 6. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie słów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (D, E).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana
na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np.
leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
1 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
0 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać, na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego taką
właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.
• bardzo szeroki zakres środków językowych
• ogólna wysoka naturalność, różnorodność frazeologiczna oraz precyzja użytych
4 pkt
środków językowych
• styl stosowny i jednolity
• szeroki zakres środków językowych
• dość liczne fragmenty charakteryzujące się naturalnością, różnorodnością
3 pkt frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych
• styl stosowny i jednolity LUB sporadyczne niedociągnięcia w stosowności i/lub
jednolitości stylu
• zadowalający zakres środków językowych
• w pracy występuje kilka fragmentów charakteryzujących się naturalnością,
różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków językowych,
2 pkt
jednak w większości użyte są struktury o wysokim stopniu pospolitości
• styl stosowny i jednolity LUB w pracy występuje kilka fragmentów, których styl
jest niestosowny i/lub które zaburzają jednolitość stylu
• ograniczony zakres środków językowych
• głównie struktury o wysokim stopniu pospolitości
1 pkt • w pracy występuje kilka fragmentów, których styl jest niestosowny i/lub które
zaburzają jednolitość stylu LUB styl niemożliwy do określenia ze względu
na ograniczenia w zakresie środków językowych
• bardzo ograniczony zakres środków językowych
• wyłącznie struktury o wysokim stopniu pospolitości
ALBO
0 pkt
• zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
• styl w znacznej mierze niestosowny i/lub niejednolity LUB styl niemożliwy
do określenia ze względu na ograniczenia w zakresie środków językowych
Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „bardzo szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
bardzo zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2+ (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2+ (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2+, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2+, które
umożliwiają zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte
zostały głównie proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2+, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu, unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak spitze,
toll, genial, stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur
gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender
Verkehr zamiast sich langsam im Stau bewegende Autos.)
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
(leksykalno-gramatyczna) sporadyczne błędy dość liczne błędy liczne LUB bardzo
zapisu zapisu liczne błędy zapisu
sporadyczne błędy językowe 4 pkt 3 pkt 2 pkt
dość liczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt 1 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt 0 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt 0 pkt
1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze stwierdzoną dysleksją w przypadku bardzo licznych
błędów językowych, które nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają
komunikację, przyznaje się 1 punkt. Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często
zakłócają komunikację, przyznaje się 0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.
Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.
RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
w jednym wyrazie i otoczenie kołem Słońce gżać w lecie.
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.
fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
błędy interpunkcyjne znak √ w kółku w miejscu
brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnego
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika,
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu z
języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 240 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można jej również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Błąd ortograficzny zmieniający znaczenie wyrazu w pracy dyslektyków to błąd
językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności środków językowych. Zasady
te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami komunikacji
językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy korzystali z pomocy nauczyciela
wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”, die Zeitschrift „Świat Dysku”.
9. Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np. Ich
lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie podkreślane jest
linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest kluczowe dla
realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
10. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
11. Praca w
zostało napisane Czystopis.
12. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2012 (3 wyrazy), 1780 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• wyrazy łączone apostrofem, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX (1 wyraz), Wilhelm II.
(2 wyrazy).
4. Imię i nazwisko występujące w tekście liczone są według ogólnych zasad.
5. Adres i podpis nie są liczone w liście.
6. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w Internecie (np. „buźki”).
7. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).