Maj 2025 · Formuła 2023 · część 3

Biologia 2025 — poziom rozszerzony — część 3

zadanie 19.2. Rozwiązuj zadania po kolei, a następnie sprawdzaj odpowiedzi i dostępne wyjaśnienia.

Część tej wersji
3 z 3
Zadania w tej części
1
Poziom
Rozszerzony

Arkusz w wersji internetowej

zadanie 19.2

Najpierw rozwiąż zadanie samodzielnie. Następnie rozwiń odpowiedź i tok rozwiązania oraz porównaj je z wymaganiami CKE.

Inna wersja arkusza

Domyślnie pokazujemy wersję standardową. Wybierz inną tylko wtedy, gdy pracujesz z arkuszem dostosowanym.

Zadanie 19.2 · 1 punktBiologia — odpowiedź według zasad CKE

Przedstaw znaczenie wpisania szpaka balijskiego do załącznika I konwencji waszyngtońskiej (CITES) dla skutecznej ochrony tego gatunku.

Szpak balijski (Leucopsar rothschildi) jest krytycznie zagrożonym gatunkiem, zamieszkującym wyłącznie wyspę Bali, położoną w południowo-wschodniej Azji. Według szacunków naukowców, na początku XX wieku w naturalnym środowisku żyło 300–900 osobników, a w 1990 roku na wolności stwierdzono już tylko 15 osobników. Przyczyną wymierania tego ptaka jest degradacja jego siedlisk, połączona z kłusownictwem, mającym na celu zaopatrywanie handlarzy na rynku ptaków śpiewających. W celach ochronnych ten gatunek został ujęty w załączniku I konwencji waszyngtońskiej (CITES). Szpak balijski jest objęty programami hodowlanymi nie tylko w lokalnych ośrodkach na Bali, ale także w wielu ogrodach zoologicznych na całym świecie, m.in. w Stanach Zjednoczonych i w Europie. Część ptaków rozmnożonych w niewoli jest uwalniana do ich naturalnego środowiska w celu odtworzenia dzikiej populacji na wyspie Bali. Skuteczna reintrodukcja szpaka balijskiego jest szansą na ocalenie tego rzadkiego gatunku.

Pokaż odpowiedź
• Dzięki ujęciu szpaka balijskiego w załączniku konwencji waszyngtońskiej międzynarodowy handel okazami ptaków tego gatunku jest zabroniony. • CITES reguluje handel osobnikami gatunków zagrożonych wyginięciem, dzięki czemu wywożenie z Indonezji osobników szpaka balijskiego jest nielegalne. • Przepisy CITES regulują handel osobnikami szpaka balijskiego, dzięki czemu nie jest możliwy legalny obrót międzynarodowy osobnikami tego gatunku. • Kłusownicy mają utrudniony eksport szpaków złapanych na Bali, bo celnicy mają ten gatunek na liście gatunków objętych zakazem obrotu międzynarodowego. • Ze względu na zakaz handlu tymi ptakami kłusownicy mają problem ze sprzedażą pozyskanych okazów. • Przepisy CITES regulują przewóz okazów szpaka balijskiego przez granice państwowe.

Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

Punktacja: maksymalnie 1 punkt.

Pełne zasady oceniania CKE

1 pkt – za przedstawienie znaczenia ochrony na mocy konwencji CITES, odnoszące się do treści przepisów CITES, np. do zakazu handlu (międzynarodowego) okazami szpaka balijskiego lub do regulacji przewozu okazów szpaka balijskiego. 0 pkt – za odpowiedź niespełniającą wymagań na 1 pkt albo za brak odpowiedzi.

Rozwiązanie krok po kroku
  1. 1
    Połącz źródło z mechanizmem biologicznym

    Wypisz informację z tekstu, schematu, tabeli lub doświadczenia, która odpowiada poleceniu. Następnie nazwij proces biologiczny i pokaż związek przyczynowo-skutkowy — sama nazwa zjawiska zwykle nie wystarcza do uzasadnienia.

  2. 2
    Przeprowadź rozwiązanie

    • Dzięki ujęciu szpaka balijskiego w załączniku konwencji waszyngtońskiej międzynarodowy handel okazami ptaków tego gatunku jest zabroniony. • CITES reguluje handel osobnikami gatunków zagrożonych wyginięciem, dzięki czemu wywożenie z Indonezji osobników szpaka balijskiego jest nielegalne. • Przepisy CITES regulują handel osobnikami szpaka balijskiego, dzięki czemu nie jest możliwy legalny obrót międzynarodowy osobnikami tego gatunku. • Kłusownicy mają utrudniony eksport szpaków złapanych na Bali, bo celnicy mają ten gatunek na liście gatunków objętych zakazem obrotu międzynarodowego. • Ze względu na zakaz handlu tymi ptakami kłusownicy mają problem ze sprzedażą pozyskanych okazów. • Przepisy CITES regulują przewóz okazów szpaka balijskiego przez granice państwowe.

  3. 3
    Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

    Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik końcowy zgadza się z modelem odpowiedzi, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Typowy błąd: Przepisanie fragmentu materiału źródłowego bez wyjaśnienia mechanizmu albo podanie poprawnego faktu biologicznego, który nie odpowiada dokładnie na polecenie.