Język polski 2025 — poziom podstawowy — część 3

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź rozwiązanie

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   2
   • Nazwa „planeta” pochodzi od greckiego słowa „wędrujący”. Dlatego też podróże
   kosmiczne pomiędzy planetami zostały nazwane wędrówką pomiędzy wędrowcami.
   • Autor tekstu zauważa, że w naturze człowieka jest wędrowanie i poznawanie nowych
   miejsc, również kosmosu. Wędrowcami są także planety, które podlegają nieustannemu
   ruchowi. To zdanie oznacza zatem rozpoczęcie przez człowieka lotów kosmicznych.

3. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź etap 1

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   ocenione na 2 pkt
   • Nie. W tekście Carla Sagana motywacją główną do odkrywania kosmosu jest ciekawość,
   ale także szukanie jakichkolwiek znaków życia na planetach, natomiast w tekście Marty
   Trepczyńskiej głównym impulsem do odkrywania kosmosu jest znalezienie warunków
   do życia na innych planetach.
   • Tak, w obu tekstach jest mowa o potrzebie zdobycia wiedzy o warunkach panujących
   w kosmosie.

3. Przeprowadź etap 2

   Wymagane elementy toku według CKE:
   2 pkt – rozstrzygnięcie wraz z uzasadnieniem zawierającym odwołanie do obu tekstów.
   1 pkt – rozstrzygnięcie ORAZ podanie przyczyny zainteresowania kosmosem na podstawie
   jednego tekstu.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
   Uwaga.
   Jeżeli w rozwiązaniu zadania wskazano taką samą przyczynę zainteresowania kosmosem
   (rozstrzygnięcie: tak), jednak odwołanie do któregokolwiek z tekstów jest niezgodne z tym
   rozstrzygnięciem, to za odpowiedź przyznaje się 0 pkt.

4. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 2 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź etap 1

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   Wynik: oceniona na 2 pkt
   Według Carla Sagana nie możemy podróżować w kosmos, ponieważ ograniczają nas
   koszty. Trepczyńska nie mówi o takim samym ograniczeniu, bo wskazuje, że przeszkodą są
   warunki panujące w kosmosie.

3. Przeprowadź etap 2

   Wymagane elementy toku według CKE:
   2 pkt – poprawne wyjaśnienie zgodne z tekstem 1. ORAZ rozstrzygnięcie i trafne
   uzasadnienie w odniesieniu do tekstu 2.
   1 pkt – poprawne wyjaśnienie zgodne z tekstem 1.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

4. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 2 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź rozwiązanie

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   Wynik: PF

3. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź etap 1

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

3. Przeprowadź etap 2

   ocenione na 3 punkty za treść
   • W obu tekstach wyrażono przekonanie, że odkrywanie kosmosu jest ważną potrzebą
   człowieka związaną z poszukiwaniem wiedzy o warunkach w nim panujących. Carl
   Sagan sądzi, że ta potrzeba wynika z naturalnej ciekawości ludzkiej. Według niego
   wiedza o kosmosie pomaga człowiekowi lepiej zrozumieć Ziemię. Natomiast
   Trepczyńska akcentuje konieczność poszukiwania planety, na której rodzaj ludzki byłby
   w stanie przeżyć. Zauważa, że dotychczasowe badania kosmosu nie potwierdzają
   istnienia innych miejsc gwarantujących ludzkości przyszłość, jednak wciąż trwają badania
   nad możliwością egzystencji człowieka w niesprzyjających warunkach. [80 wyrazów]
   • Oba teksty dotyczą eksploracji kosmosu i zagadnienia, dlaczego ludzkość się tym
   zajmuje. Sagan w swoim tekście wyraża pogląd, że ludzie odkrywają wszechświat
   z wrodzonej ciekawości i chęci poszukiwania życia poza Ziemią. Zwraca jednak uwagę
   na to, że koszt wypraw kosmicznych jest istotnym ograniczeniem. Autorka drugiego
   tekstu koncentruje się na zagadnieniu kolonizacji planet istotnym dla przetrwania
   ludzkości. Według niej realizację tego celu ograniczają warunki panujące na innych
   planetach. [67 wyrazów]

4. Przeprowadź etap 3

   Wymagane elementy toku według CKE:
   notatki syntetyzującej
   Za notatkę syntetyzującą można uzyskać 4 punkty, w tym 3 punkty za treść i 1 punkt
   za poprawność językową, ortograficzną i interpunkcyjną.

5. Przeprowadź etap 4

   Treść
   3 pkt 2 pkt 1 pkt 0 pkt
   notatka spełnia notatka spełnia notatka
   kryteria A, B i C kryteria A, B i C spełnia
   określone dla określone dla kryteria A i C
   3 pkt, ALE 2 pkt, ALE określone dla
   nie została nie została 1 pkt, ALE
   zachowana zachowana nie została
   dozwolona liczba dozwolona liczba zachowana
   wyrazów wyrazów dozwolona
   liczba
   wyrazów
   ALBO ALBO ALBO
   A. przedstawienie notatka notatka notatka notatka nie
   stanowiska przedstawia – przedstawia – przedstawia spełnia
   każdego oparte na oparte na stanowisko żadnego
   kluczowych dla kluczowych dla każdego autora z kryteriów
   autora
   tematu tematu względem określonego
   informacjach – informacjach – zagadnienia dla 1 pkt
   stanowisko stanowisko określonego
   każdego autora każdego autora w temacie notatki,
   względem względem odtworzone
   zagadnienia zagadnienia na podstawie
   określonego określonego informacji
   w temacie notatki, w temacie notatki, zawartych
   odtworzone na odtworzone na w tekście
   podstawie podstawie
   informacji informacji ALBO
   zawartych zawartych notatka
   w tekście, w tekście, ale przedstawia
   na odpowiednim poziom niepełne
   poziomie uogólnienia jest stanowisko
   uogólnienia zaburzony każdego autora
   względem
   zagadnienia
   określonego
   w temacie notatki,
   odtworzone na
   podstawie
   informacji
   zawartych
   w tekście
   B. zestawienie w notatce w notatce stanowisk obu
   stanowisk obu zestawiono zestawiono autorów nie
   autorów stanowiska obu stanowiska obu zestawiono albo
   autorów; autorów; zestawiono je
   poprawnie poprawnie niepoprawnie; nie
   wskazano np. wskazano np. wskazano np.
   punkty wspólne/ punkty wspólne/ punktów
   rozbieżne albo rozbieżne albo wspólnych/
   różnorodność różnorodność rozbieżnych albo
   aspektów aspektów różnych aspektów
   zagadnienia zagadnienia zagadnienia
   określonego określonego określonego
   w temacie notatki w temacie notatki w temacie notatki
   ujętych w tekstach ujętych w tekstach ujętych w tekstach
   obu autorów obu autorów obu autorów
   C. spójność notatka stanowi notatka stanowi notatka stanowi
   logiczną logiczną logiczną
   i zorganizowaną i zorganizowaną
   i zorganizowaną całość ALBO całość ALBO
   całość w notatce w notatce
   występują usterki występują usterki
   w spójności w spójności
   D. długość notatki 60–90 wyrazów 60–90 wyrazów 60–90 wyrazów
   Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna
   1 pkt – poprawny zapis, dopuszczalne dwa błędy (językowe, ortograficzne lub
   interpunkcyjne).

6. Przeprowadź etap 5

   0 pkt – trzy i więcej błędów (językowych, ortograficznych lub interpunkcyjnych). Uwaga. Jeżeli w kryterium Treść przyznano 0 pkt, wówczas nie przyznaje się punktów w kryterium
   Poprawność językowa, ortograficzna i interpunkcyjna. INFORMACJA O ZASADACH OCENIANIA NOTATKI SYNTETYZUJĄCEJ
   NAPISANEJ PRZEZ ZDAJĄCYCH ZE SPECYFICZNYMI TRUDNOŚCIAMI W UCZENIU SIĘ
   (Z DYSLEKSJĄ, DYSORTOGRAFIĄ, DYSGRAFIĄ)
   Egzaminator ocenia treść notatki syntetyzującej zgodnie
   Treść (0–3)
   z tabelą zamieszczoną na s. 7–8 tego dokumentu. 1 pkt – zapis poprawny językowo, dopuszczalne trzy błędy
   językowe. 0 pkt – cztery i więcej błędów językowych. Poprawność językowa (0–1)
   Uwaga. Oceniając notatkę syntetyzującą zdającego, u którego
   stwierdzono specyficzne trudności w uczeniu się (dysleksję
   lub dysortografię albo dysgrafię), egzaminator nie ocenia
   ani poprawności ortograficznej, ani interpunkcyjnej. Wskazówki dotyczące realizacji tematu notatki
   1) Stanowiska autorów tekstów,
   a) Stanowisko autora 1. tekstu, np. Potrzeba odkrywania kosmosu wynika z naturalnej ciekawości człowieka.
   b) Stanowisko autorki 2. tekstu, np.

   Potrzeba odkrywania kosmosu wynika z konieczności znalezienia planety
   nadającej się do zamieszkania przez ludzi. 2) Zestawienie stanowisk, np.
   a) punkty wspólne, np.:
   • ciekawość jako motywacja do odkrywania kosmosu
   • chęć zbadania warunków w kosmosie
   • istnienie ograniczeń w odkrywaniu kosmosu
   b) punkty rozbieżne, np.:
   • tekst 1.: potrzeba odkrywania kosmosu wynika z natury człowieka; tekst 2:
   potrzeba odkrywania kosmosu wynika z konieczności zapewnienia ludzkości
   przetrwania
   • tekst 1.: ludzie badają kosmos w celu znalezienia w nim śladów innego życia;
   tekst 2.: ludzie badają kosmos w celu znalezienia rozwiązań umożliwiających
   człowiekowi życie w niesprzyjających warunkach
   • tekst 1.: ograniczenia finansowe dotyczące wysyłania ludzi w kosmos; tekst 2.:
   niesprzyjające warunki do życia / ograniczenia fizyczne człowieka. Uwagi. 1) Kompozycja notatki jest dowolna, np. zdający może zacząć od zestawienia stanowisk
   autorów tekstów albo od przedstawienia stanowiska każdego z nich. 2) Nie są błędami językowymi powtórzenia w notatce syntetyzującej terminów naukowych,
   np. kosmos, planety, wszechświat.

7. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 4 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź rozwiązanie

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   Wynik: A1, B4

3. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź etap 1

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

3. Przeprowadź etap 2

   • Postawa we fragmencie Rozmowy Mistrza Polikarpa ze Śmiercią to niezwracanie uwagi
   na dobra doczesne, ponieważ i tak przeminą, natomiast Jan Andrzej Morsztyn w wierszu
   Wiosna napisał, aby czerpać z życia pełnymi garściami, dopóki jest na to czas.
   • Wiersz Wiosna nawołuje do cieszenia się życiem, dopóki je mamy, do korzystania z dóbr
   ziemskich. W Rozmowie Mistrza Polikarpa ze Śmiercią natomiast zaleca się żyć
   skromnie, aby zapewnić sobie życie w raju.

4. Przeprowadź etap 3

   Wymagane elementy toku według CKE:
   1 pkt – poprawne wyjaśnienie różnicy między postawą życiową zalecaną w tekście 1.
   a postawą życiową zalecaną w tekście 2.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
   Uwaga.
   W uzasadnieniu zdający musi odnieść się do postawy życiowej.

5. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź etap 1

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   Nazwa epoki: średniowiecze. Postawa zalecana w utworze jest zgodna ze światopoglądem epoki, ponieważ przypomina o śmierci i potrzebie prowadzenia życia podporządkowanego zbawieniu; CKE akceptuje również uzasadnienie odwołujące się do średniowiecznej ascezy i całkowitego oddania Bogu.

3. Przeprowadź etap 2

   Wymagane elementy toku według CKE:
   1 pkt – poprawne podanie nazwy epoki oraz trafne wykazanie zgodności postawy zalecanej
   w tekście 1. ze światopoglądem tej epoki.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.
   Uwagi.
   1) Motyw tańca śmierci nie jest postawą.
   2) Nie uznaje się dowodzenia opartego wyłącznie na odniesieniu do sztuki umierania.

4. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź rozwiązanie

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   Wynik: Argumenty, np.:
   • Rządzący zastępują na ziemi Boga, a zatem tak jak Bóg troszczy się o ludzkość, tak oni
   powinni troszczyć się o dobro wspólnoty.
   • Błędy rządzących prowadzą do upadku państwa.
   • Rządzącym powierzono dbałość o sprawiedliwość wobec ludzi.

3. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź rozwiązanie

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   Nazwa środka retoryczny Przykład
   • ludzką sprawiedliwość
   • stadem Bożym
   epitet
   • miejsce Boże
   • przełożonych występki
   • apostrofa / zwrot do adresata
   • przenośnia/metafora
   Wy, mówię, którym ludzi paść poruczono
   • wtrącenie
   • inwersja
   Uwaga.
   Wystarczy podanie wyrazu określającego jako przykładu epitetu.

3. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź etap 1

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

3. Przeprowadź etap 2

   ocenione na 2 pkt
   1) Rozstrzygnięcie: Jest podobny. Argumenty, np.:
   • W obu fragmentach przedstawiona jest matka cierpiąca. Rollisonowa cierpi, ponieważ jej
   syn jest męczony, natomiast matka z wiersza Wittlina cierpi z powodu śmierci syna –
   w wierszu określa się ją jako „boleściwą”.
   • W obu tekstach jest przedstawiona matka kochająca, o czym świadczy to, że obie matki
   starają się być jak najbliżej synów. Rollisonowa nasłuchuje pod murami, a matka
   z wiersza Wittlina stoi przy zwłokach syna.

4. Przeprowadź etap 3

   2) Rozstrzygnięcie: Nie jest podobny. Argumenty, np.:
   • Rollisonowa bardzo emocjonalnie opowiada o sytuacji katowanego syna oraz o swoim
   cierpieniu, zaś bohaterka wiersza Wittlina jest oniemiała z rozpaczy, nie okazuje emocji.
   • Matka z Dziadów cz. III ma nadzieję, że jej syn żyje – ta z utworu Wittlina nie ma
   wątpliwości co do śmierci syna, a więc straciła nadzieję. 3) Rozstrzygnięcie: Częściowo jest podobny. Argument za, np.:
   • Obie matki są ukazane jako cierpiące.

5. Przeprowadź etap 4

   Rollisonowa boleje nad losem syna, a matka
   z wiersza Stabat Mater cierpi z powodu straty dziecka. Argument przeciw, np.:
   • Rollisonowa prezentuje czynną postawę – błaga Senatora o litość. Z kolei matka
   w wierszu Wittlina prezentuje postawę bierną – stoi zapatrzona w zwłoki syna.

6. Przeprowadź etap 5

   Wymagane elementy toku według CKE:
   2 pkt – rozstrzygnięcie i sformułowanie dwóch poprawnych argumentów w odniesieniu
   do obu tekstów.
   1 pkt – rozstrzygnięcie i sformułowanie jednego poprawnego argumentu w odniesieniu
   do obu tekstów.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

7. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 2 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź rozwiązanie

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   Wynik: A

3. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź etap 1

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   • Rycerz jest symbolem mocy, tzn. odwagi i wiary w zwycięstwo.
   • Rycerz jest symbolem siły, potęgi i męstwa. Ma natchnąć Poetę do odrzucenia
   dekadenckich postaw oraz odpędzić poczucie słabości.
   • Rycerz symbolizuje czasy świetności Polski, gdyż brał udział w słynnej bitwie pod
   Grunwaldem.

3. Przeprowadź etap 2

   Wymagane elementy toku według CKE:
   rozwiązań zadań
   Zasady oceniania
   1 pkt – poprawne wyjaśnienie, czego symbolem jest Rycerz w Weselu.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

4. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź rozwiązanie

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   • Sformułowanie przejdziem w mit oznacza, że osoba mówiąca w wierszu ma świadomość
   tego, że jest uczestnikiem ważnych zdarzeń o znaczeniu historycznym, które nigdy nie
   zostaną zapomniane.
   • Ten fragment wiersza można interpretować jako wyraz bezradności człowieka wobec
   okrucieństwa dziejów. Walczący przestaną istnieć, zginą, staną się
   fantazją/iluzją/opowieścią.

3. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź etap 1

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

3. Przeprowadź etap 2

   • Oko przedstawione na plakacie to oko Wielkiego Brata, który cały czas inwigilował
   mieszkańców, nie mogli więc czuć się wolni, nie mogli uciec od terroru.
   • Kolor czerwony może być symbolem zła (czewień to kolor komunizmu), a powieść Rok
   1984 to projekcja życia w reżimie totalitarnym.
   • Skontrastowanie ogromnego oka z małą postacią człowieka może symbolizować
   Smitha uwięzionego w Oceanii i bezsilnego – tak jak w powieści był nieustannie
   kontrolowany przez system totalitarny, przed którym nie udało mu się ani ukryć, ani
   którego nie udało mu się pokonać.
   • Drut kolczasty okalający człowieka – symbol ograniczenia wolności jednostki
   w państwie totalitarnym.
   • Człowiek pozbawiony twarzy, bez konkretnych cech indywidualnych, symbolizuje
   mieszkańców Oceanii, którzy nie mają prawa głosu, muszą podporządkować się Partii.

4. Przeprowadź etap 3

   Wymagane elementy toku według CKE:
   2 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu dwóch elementów graficznych w kontekście
   problematyki powieści Rok 1984.
   1 pkt – poprawne wyjaśnienie sensu jednego elementu graficznego w kontekście
   problematyki powieści Rok 1984.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

5. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 2 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź etap 1

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

3. Przeprowadź etap 2

   • Groteskowy charakter sceny polega na nieadekwatności zachowania bohaterów do
   sytuacji. Babcia zapowiada swoją śmierć, wchodzi na katafalk i umiera, a domownicy
   w podniosłej sytuacji zarzucają jej niestosowność zachowania.
   • Groteskowość polega na absurdalności zachowania babci i domowników. Babcia
   ogłasza, że umiera i rzeczywiście to robi, chociaż śmierć nie przychodzi na zawołanie.
   Z kolei domownicy próbują wpłynąć na babcię, by nie umierała – tak jakby człowiek mógł
   swobodnie przerwać ten proces.
   • Groteskowy charakter polega na tym, że wypowiedzi Artura nie pasują do poważnej
   i smutnej sytuacji, jaką jest śmierć bliskiej osoby. Artur używa pozytywnych określeń
   w odniesieniu do śmierci babci, np. „dobra myśl”.

4. Przeprowadź etap 3

   Wymagane elementy toku według CKE:
   1 pkt – poprawne wyjaśnienie, na czym polega groteskowy charakter sytuacji przedstawionej
   w przytoczonym fragmencie Tanga ORAZ zilustrowanie odpowiedzi trafnym
   przykładem z tego fragmentu.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna lub niepełna albo brak odpowiedzi.

5. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 1 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź etap 1

   Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.

   ocenione na 2 pkt
   1) Jest zgodna. Uzasadnienie, np.:
   • Tak, ponieważ w micie Prometeusz, aby wyrazić niezgodę na świat i na cierpienie, które
   przeżywają jego ukochani ludzie, wykrada z Olimpu ogień. Prometeusz z wiersza
   Herberta również wykazuje niezgodę na świat, którą ze względu na swój wiek wyraża
   tylko poprzez cichy śmiech. 2) Nie jest zgodna. Uzasadnienie, np.:
   • Bohater Herberta to zwykły bezsilny człowiek, który nie walczy.

3. Przeprowadź etap 2

   Natomiast mityczny
   Prometeusz buntował się, przeciwstawiał boskim rozkazom.
   • Mitologiczny Prometeusz sprzeciwia się Zeusowi i jest gotowy na poświęcenie oraz na
   cierpienie w imię idei, a Prometeusz Herberta jest konformistą, przyjmuje bierną postawę,
   prowadzi spokojne życie – jego postawa nie jest zatem zgodna z pierwowzorem.

4. Przeprowadź etap 3

   Wymagane elementy toku według CKE:
   2 pkt – rozstrzygnięcie ORAZ trafne uzasadnienie w odniesieniu do utworu Stary
   Prometeusz i mitu o Prometeuszu.
   1 pkt – poprawne określenie postawy starego Prometeusza z utworu Zbigniewa Herberta.
   0 pkt – odpowiedź niepoprawna albo brak odpowiedzi.

5. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 2 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.

1. Rozpoznaj operację na tekście

   Ustal, czy polecenie wymaga rozpoznania, interpretacji, porównania, argumentu czy syntezy. Wskaż dowód w materiale źródłowym i połącz go z tezą; w odpowiedzi wieloczęściowej zrealizuj każdy człon polecenia.

2. Przeprowadź etap 1

   W temacie 1 należy rozważyć, co może być źródłem nadziei w trudnych czasach. W temacie 2 trzeba przeanalizować wpływ błędnej oceny sytuacji na życie człowieka. W obu przypadkach argumentację należy oprzeć na lekturze obowiązkowej, innym utworze literackim i trafnie wykorzystanych kontekstach.

   Wynik: Nie ma jednej odpowiedzi wzorcowej. Oceniana jest samodzielna wypowiedź argumentacyjna zgodna z wybranym tematem i kryteriami CKE.

3. Przeprowadź etap 2

   Wymagane elementy toku według CKE:
   Maksymalnie 35 punktów: 1 za warunki formalne, 16 za kompetencje literackie i kulturowe, 7 za kompozycję (3 struktura, 3 spójność, 1 styl) i 11 za język (7 środki językowe, 2 ortografia, 2 interpunkcja). Przy 0 punktów za warunki formalne wszystkie pozostałe kryteria również otrzymują 0 punktów. Praca krótsza niż 300 wyrazów jest oceniana tylko w dwóch pierwszych kryteriach.

4. Sprawdź odpowiedź z warunkami punktowania

   Zweryfikuj, czy każdy człon polecenia jest zrealizowany, wynik zgadza się z odsłoniętą odpowiedzią właściwego wariantu, a zapis zawiera elementy wymagane do zdobycia 35 pkt. Szczegółowe kryteria są podane poniżej rozwiązania.

Streszczenie tekstu zamiast wykonania wskazanej operacji, teza bez przykładu z utworu albo pominięcie jednej części polecenia.