Zadanie 10
13 pktJęzyk rosyjski — tworzenie wypowiedzi pisemnej
Zadanie 10. (0–13)
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. Coraz większą popularnością cieszą się podróże samochodem kempingowym. Napisz
rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety takiego sposobu podróżowania.
2. Wraz z kolegami z klasy chcecie nawiązać współpracę ze szkołą za granicą. W liście do
dyrektora swojej szkoły przedstaw korzyści płynące z takiej współpracy oraz napisz, jakiej
pomocy oczekujecie ze strony dyrekcji i nauczycieli.
CZYSTOPIS
Sprawdź odpowiedź
Przykładowa rozprawka (temat 1):
Путешествие в доме на колёсах кажется привлекательной альтернативой обычному отпуску. В одном автомобиле соединяются транспорт, кухня и спальня, поэтому туристы могут самостоятельно выбирать маршрут. Однако у такого способа отдыха есть не только преимущества, но и существенные недостатки.
Главное достоинство заключается в свободе передвижения. Если какое-то место особенно понравилось, можно задержаться там ещё на день, не меняя бронирование гостиницы. Кроме того, путешественники сами решают, когда готовить еду и отдыхать. Семье с детьми бывает удобно иметь под рукой привычные вещи и не собирать чемоданы перед каждой новой остановкой. Совместное планирование маршрута также позволяет всем участникам предложить интересные занятия.
С другой стороны, свобода не означает отсутствия расходов. Аренда большого автомобиля, топливо и места на стоянках могут заметно увеличить бюджет поездки. Водителю приходится учитывать размеры машины и заранее выяснять, где разрешена остановка. После долгой дороги ему нужно заниматься бытовыми делами, а не просто получать ключ от готового номера. Если путешественники привыкли к разному режиму дня, тесное пространство быстро становится причиной конфликтов. Не каждый сможет спокойно читать, пока остальные готовят ужин или играют.
Таким образом, дом на колёсах даёт возможность гибко организовать отпуск, но требует подготовки и готовности делить небольшое пространство. На мой взгляд, такой вариант особенно подходит людям, которые ценят сам процесс дороги и умеют договариваться. Тем, кто прежде всего хочет полностью отдохнуть от повседневных обязанностей, разумнее выбрать другой формат путешествия. Решение должно зависеть от ожиданий всей компании, а не только от красивых фотографий.
Rozprawka z tematu 1 wymaga rozwiniętych zalet i wad podróży kamperem. Model zestawia elastyczność trasy i wspólne spędzanie czasu z kosztami, obowiązkami kierowcy i ograniczoną przestrzenią. Wstęp określa problem, rozwinięcie przedstawia obie strony, a zakończenie waży argumenty. To przykład w limicie 200–250 słów, nie porada zakupu kampera.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język rosyjski — tworzenie wypowiedzi pisemnej” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
- Zastosuj strategię
Najpierw zaplanuj realizację wszystkich elementów polecenia, dobierz właściwy rejestr i uporządkuj wypowiedź. W modelu oceniania sprawdź treść, spójność, zakres środków językowych i poprawność.
- Sprawdź model odpowiedzi
Przykładowa rozprawka (temat 1):
Путешествие в доме на колёсах кажется привлекательной альтернативой обычному отпуску. В одном автомобиле соединяются транспорт, кухня и спальня, поэтому туристы могут самостоятельно выбирать маршрут. Однако у такого способа отдыха есть не только преимущества, но и существенные недостатки.Главное достоинство заключается в свободе передвижения. Если какое-то место особенно понравилось, можно задержаться там ещё на день, не меняя бронирование гостиницы. Кроме того, путешественники сами решают, когда готовить еду и отдыхать. Семье с детьми бывает удобно иметь под рукой привычные вещи и не собирать чемоданы перед каждой новой остановкой. Совместное планирование маршрута также позволяет всем участникам предложить интересные занятия.
С другой стороны, свобода не означает отсутствия расходов. Аренда большого автомобиля, топливо и места на стоянках могут заметно увеличить бюджет поездки. Водителю приходится учитывать размеры машины и заранее выяснять, где разрешена остановка. После долгой дороги ему нужно заниматься бытовыми делами, а не просто получать ключ от готового номера. Если путешественники привыкли к разному режиму дня, тесное пространство быстро становится причиной конфликтов. Не каждый сможет спокойно читать, пока остальные готовят ужин или играют.
Таким образом, дом на колёсах даёт возможность гибко организовать отпуск, но требует подготовки и готовности делить небольшое пространство. На мой взгляд, такой вариант особенно подходит людям, которые ценят сам процесс дороги и умеют договариваться. Тем, кто прежде всего хочет полностью отдохнуть от повседневных обязанностей, разумнее выбрать другой формат путешествия. Решение должно зависеть от ожиданий всей компании, а не только от красивых фотографий. Rozprawka z tematu 1 wymaga rozwiniętych zalet i wad podróży kamperem. Model zestawia elastyczność trasy i wspólne spędzanie czasu z kosztami, obowiązkami kierowcy i ograniczoną przestrzenią. Wstęp określa problem, rozwinięcie przedstawia obie strony, a zakończenie waży argumenty. To przykład w limicie 200–250 słów, nie porada zakupu kampera.
- Skontroluj punktowanie
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.1. Coraz większą popularnością cieszą się podróże samochodem kempingowym. Napisz
rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety takiego sposobu podróżowania.2. Wraz z kolegami z klasy chcecie nawiązać współpracę ze szkołą za granicą. W liście do
dyrektora swojej szkoły przedstaw korzyści płynące z takiej współpracy oraz napisz, jakiej
pomocy oczekujecie ze strony dyrekcji i nauczycieli.Ogólne wymagania egzaminacyjne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej
tezie lub rozwiązaniu, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (list)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.3) Zdający przedstawia fakty z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazaniawstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
2. pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
Pierwszy element elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
tematu przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
R
A szczegółowo żadnego nie określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) rozwijając/uzasadniając;
– zdający odnosi się do 1-2 wypowiedź nie jest komunikatywna
3.
aspektów i omawia je niezbyt
Drugi element
szczegółowo wypowiedź nie jest związana
tematu
z tematem / nie realizuje elementuzakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezyzdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia warunków
Fragmenty R zawiera fragmentów fragment / nieliczne krótkie określonych dla poziomu 1.
odbiegające od A odbiegających od fragmenty odbiegające
tematu i/lub L tematu i/lub nie na od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.Jeżeli zdający tworzy wypowiedź w innej formie niż wskazana w temacie (np. pisze list
zamiast rozprawki), praca jest kwalifikowana we wszystkich elementach formy na poziom 0.Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pktPrzykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
Coraz większą popularnością cieszą się podróże samochodem kempingowym. Napisz
rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety takiego sposobu podróżowania.Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
do podróżowania samochodem kempingowym oraz stwierdzenie, że w pracy będą
rozpatrywane dobre i złe strony tego sposobu podróżowania (wymaga tego ten typ
rozprawki). Jeśli teza zawiera ogólne odniesienie do podróżowania bez nawiązania
do samochodu kempingowego, to jest traktowana jako niezgodna z tematem.
Za poprawną uznaje się tezę, w której zdający zamiast wyrazu автодом/кемпер/дом на
колёсах/трейлер używa wyrazu машина/автомобиль, a przedstawione w rozwinięciu
argumenty nie wykluczają, że wypowiedź dotyczy podróżowania kamperem.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą wady i zalety. Na przykład: Путешествие в автодоме имеет свои плюсы
и минусы.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to jest dobry
pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu. (Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie
jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane wady i zalety, np. Какие есть плюсы
и минусы путешествий в автодоме?)
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0.,
(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że сoraz większą
popularnością cieszą się podróże samochodem kempingowym, nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Сегодня многие люди всё чаще отправляются teza zgodna z tematem,
в путешествие кемпером. Такой способ zapowiada oczekiwaną strukturę
путешествовать имеет свои плюсы и свои минусы. rozprawki
Люди часто путешествуют в автодоме. Хорошо ли teza odbiegająca od tematu
это? (teza jest pytaniem, które nie
zapowiada struktury rozprawki)
Путешествовать – это всегда интересно teza niezgodna z tematem
и увлекательно.
Сегодня многие часто путешествуют в автодоме. brak tezy
В последнее время люди всё чаще отправляются Zdający używa niewłaściwego
в путешествие в кемпинге. Это имеет свои плюсы wyrazu (zakładamy, że używa
и минусы. tego samego wyrazu
w rozwinięciu oraz że
argumenty w rozwinięciu pasują
do tematu). Taka realizacja
poszczególnych części danej
pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie
poziom 1).Elementy tematu
1. Elementami są: (1) wady i (2) zalety podróżowania samochodem kempingowym.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, czyli nie odnosi
się do podróżowania właśnie samochodem kempingowym, nie bierze się tego argumentu
pod uwagę, oceniając dany element.
3. Jeśli zdający we wstępie wprowadza temat podróżowania samochodem kempingowym,
a w argumentacji nie wspomina o samochodzie kempingowym, taka realizacja
poszczególnych elementów jest akceptowana.
4. Jeżeli zdający nie odnosi się w swojej pracy bezpośrednio do podróżowania
samochodem kempingowym, ale przedstawione argumenty nie wykluczają, że chodzi
o podróżowanie samochodem kempingowym, to taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
5. Jeżeli zdający pisze opowiadanie/artykuł/list o podróżowaniu samochodem
kempingowym, to taka praca jest uznawana jako praca niezgodna z poleceniem.(1) wady
Zdający może/powinien odnieść się do takich problemów, jak np.:
− słabo rozwinięta infrastruktura dla samochodów kempingowych
− ograniczony zapas wody i żywności
− ograniczenia związane z wymiarami pojazdu
− brak komfortu podróżowania
− bezpieczeństwo podróżowania
− konieczność dbania o kamper i jego stan techniczny
− koszt zakupu/wynajmu samochodu kempingowego.(2) zalety
Zdający może/powinien odnieść się do takich zagadnień/aspektów, jak np.:
− możliwość zabrania ze sobą dużej ilości bagażu
− oszczędności na noclegach
− decydowanie o wyborze trasy
− bliskość natury
− możliwość tańszego podróżowania całą rodziną
− niezależność w podróżowaniu.Zgodność z tematem
Coraz większą popularnością cieszą się podróże samochodem kempingowym. „główka”
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety takiego sposobu podróżowania.
elementy tematu
X
C
Y
A gg D
Bfragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis samochodu kempingowego
− charakterystyka grup ludzi preferujących podróżowanie samochodami kempingowymi
− przyczyny rosnącego zainteresowania podróżowaniem samochodami kempingowymi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− zalety/wady podróżowania całą rodziną
− zalety/wady podróżowania na własną rękę
− opis parkingów
− relacja z podróży samochodem kempingowym (bez odniesienia do wad i zalet).
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− plany na wakacje
− opis najlepszego miejsca na wypoczynek
− rozważania na temat sposobów spędzania czasu wolnego
− opowiadanie na temat zakupu samochodu
− rady dla podróżujących.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, np. кемпинг zamiast
автодом / кемпер / трейлер / машина с жилым прицепом, który jest kluczowy dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Поэтому можно сказать, что в таких Мне нравится путешествовать на
путешествиях есть и плюсы, и минусы. машине.
Подводя итог, можно сказать, что нужно Можно сделать только один вывод: если
хорошо подумать, прежде чем принять хочешь путешествовать с комфортом,
такое решение, потому что тут есть как то поездки кемпером не для тебя.
положительные, так и отрицательные
стороны.LIST FORMALNY
Temat
Wraz z kolegami z klasy chcecie nawiązać współpracę ze szkołą za granicą. W liście do
dyrektora swojej szkoły przedstaw korzyści płynące z takiej współpracy oraz napisz, jakiej
pomocy oczekujecie ze strony dyrekcji i nauczycieli.Dobrze napisany list formalny:
• zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany
• omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny
• zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący,
akapity itp.Wstęp
1. Wstęp musi zawierać cel/powód napisania listu, zgodny z tematem.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do prośby o pomoc ze strony dyrekcji.Elementy tematu
Aby list był uznany za zgodny z tematem, powinien być skierowany do dyrekcji szkoły
i dotyczyć nawiązania współpracy ze szkołą za granicą.Współpraca nie musi być wieloaspektowym projektem, może być jednorazową
akcją/działaniem.Elementami są: (1) korzyści, płynące ze współpracy ze szkołą za granicą, (2) pomoc, jakiej
zdający i jego koledzy oczekują ze strony dyrekcji i nauczycieli.(1) Przedstawienie korzyści ze współpracy ze szkołą za granicą
Akceptowane są argumenty dotyczące, np.:
− wymiany grup uczniowskich/nauczycieli
− wymiany doświadczeń
− doskonalenia językowego
− możliwości poznawania innych kultur
− organizacji i realizacji wspólnych projektów.(2) Przedstawienie, jakiej pomocy oczekuje zdający i jego koledzy ze strony dyrekcji
i nauczycieli
Akceptowane są wypowiedzi, w których zdający przedstawia konkretne prośby, propozycje,
pomysły, dotyczące, np.:
− przydzielenia opiekuna
− znalezienia placówki zagranicznej i nawiązania z nią kontaktu
− sporządzenia pisma do dyrekcji zagranicznej placówki
− opracowania programu współpracy
− wsparcia finansowego tego projektu
− przydzielenia pomieszczenia do spotkań
− zabezpieczenia potrzebnego sprzętu.
Jeśli zdający nie przedstawia konkretnych próśb/swoich pomysłów w sprawie oczekiwanej
pomocy, np. wyraża potrzebę pomocy, ale nie precyzuje, w jaki sposób dyrekcja
i nauczyciele mogą pomóc, realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana na
poziom 0.
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.Zgodność z tematem
Wraz z kolegami z klasy chcecie nawiązać współpracę ze szkołą za granicą. „główka”
W liście do dyrektora swojej szkołyprzedstaw korzyści płynące z takiej współpracy oraz
element 1.
napisz, jakiej pomocy oczekujecie ze strony dyrekcji i nauczycieli.
element 2.1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.:
− potrzeby młodzieży szkolnej
− konieczność aktywizacji uczniów
− pozytywne aspekty współpracy międzynarodowej
− przedstawienie grupy aktywistów− opis już rozpoczętych działań
− opis podobnych działań w przeszłości i korzyści wynikających z nich.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.:
− przedstawienie innych inicjatyw (nie dotyczących współpracy międzynarodowej)
realizowanych przez grupę uczniów
− rozważania na temat współpracy z innymi szkołami w kraju
− opis funkcjonowania zagranicznych szkół.
Takie fragmenty są zaznaczane w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.:
− porady, jak uczyć się języków obcych
− propozycja organizowanie obozu / kursu językowego / wycieczki zagranicznej
− opis nauczyciela języka obcego.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana
na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypracowania.
Dopuszczalne jest krótkie zakończenie listu, ale aby mogło ono być zakwalifikowane na
poziom 2., musi odnosić się do kwestii poruszanych w rozwinięciu, np. Надеюсь, что Вы
нам поможете, и мы сможем общаться с нашими зарубежными ровесниками.
Zakończenie ograniczające się do utartych zwrotów stosowanych w zakończeniu listu, np.:
Жду ответа; Надеюсь, что вы откликнетесь на нашу просьбу. jest kwalifikowane jako
schematyczne.Elementy charakterystyczne dla formy
List do dyrekcji szkoły jest listem formalnym. Akceptowane są zwroty rozpoczynające
i kończące o charakterze formalnym i półformalnym standardowo używane w języku
rosyjskim (Уважаемый господин директор! Уважаемый Григорий Сергеевич!
Уважаемый господин Петров! Уважаемый господин! Уважаемый директор!)Nie są akceptowane zwroty nieformalne (np. Привет! Пока! Здравствуй!) oraz
nieodpowiednie w kontekście formalnego listu w języku rosyjskim (np. Дорогой директор!
Дорогой Сергей Петрович!)Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np.
leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice
2 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
1 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
0 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji,
np. sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak
хороший, интересный, stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych
oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej
(np. путешествовать всей семьёй zamiast путешествовать целой семьёй).Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Я хачу обратиться к Вам с просьбой.Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: z dysleksją,
z dysgrafią, z dysortografią w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie
zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami
komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy korzystali z pomocy
nauczyciela wspomagającego.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo,
co „liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazubłąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołemZałożyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnegoBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lubod innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym (takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego). Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie фильм, группа, np. сериал „M jak
miłość”, книга „Świat Dysku”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np.
Я читаю Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie jest
podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest
kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. на озере (2 wyrazy), в большом городе
(3 wyrazy), 1789 (1 wyraz), 10.01.2015 (1 wyraz), 10 января 2015 (3 wyrazy).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. из-за, Санкт-Петербург, по-моему
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. МГУ, СПИД
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, XX век =
2 wyrazy.
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. „buźki”).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Я читаю Nowe
Horyzonty. – 4 wyrazy.
Realizacja tylko części polecenia albo poprawny językowo tekst, który nie rozwija wymaganych punktów i nie zachowuje właściwego rejestru.
Punktowanie i źródło
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200
do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. Coraz większą popularnością cieszą się podróże samochodem kempingowym. Napisz
rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety takiego sposobu podróżowania.
2. Wraz z kolegami z klasy chcecie nawiązać współpracę ze szkołą za granicą. W liście do
dyrektora swojej szkoły przedstaw korzyści płynące z takiej współpracy oraz napisz, jakiej
pomocy oczekujecie ze strony dyrekcji i nauczycieli.
Ogólne wymagania egzaminacyjne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (rozprawka)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za i przeciw danej
tezie lub rozwiązaniu, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
Szczegółowe wymagania egzaminacyjne (list)
I. Zdający posługuje się bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych – w tym
związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.3) Zdający przedstawia fakty z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazania
wstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
2. pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
Pierwszy element elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
tematu przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
R
A szczegółowo żadnego nie określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) rozwijając/uzasadniając;
– zdający odnosi się do 1-2 wypowiedź nie jest komunikatywna
3.
aspektów i omawia je niezbyt
Drugi element
szczegółowo wypowiedź nie jest związana
tematu
z tematem / nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezy
zdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie wypowiedź zawiera dłuższy wypowiedź nie spełnia warunków
Fragmenty R zawiera fragmentów fragment / nieliczne krótkie określonych dla poziomu 1.
odbiegające od A odbiegających od fragmenty odbiegające
tematu i/lub L tematu i/lub nie na od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.
TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Jeżeli zdający tworzy wypowiedź w innej formie niż wskazana w temacie (np. pisze list
zamiast rozprawki), praca jest kwalifikowana we wszystkich elementach formy na poziom 0.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.
TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt
Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
Coraz większą popularnością cieszą się podróże samochodem kempingowym. Napisz
rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety takiego sposobu podróżowania.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
do podróżowania samochodem kempingowym oraz stwierdzenie, że w pracy będą
rozpatrywane dobre i złe strony tego sposobu podróżowania (wymaga tego ten typ
rozprawki). Jeśli teza zawiera ogólne odniesienie do podróżowania bez nawiązania
do samochodu kempingowego, to jest traktowana jako niezgodna z tematem.
Za poprawną uznaje się tezę, w której zdający zamiast wyrazu автодом/кемпер/дом на
колёсах/трейлер używa wyrazu машина/автомобиль, a przedstawione w rozwinięciu
argumenty nie wykluczają, że wypowiedź dotyczy podróżowania kamperem.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą wady i zalety. Na przykład: Путешествие в автодоме имеет свои плюсы
и минусы.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to jest dobry
pomysł?, uznaje się ją za odbiegającą od tematu. (Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie
jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane wady i zalety, np. Какие есть плюсы
и минусы путешествий в автодоме?)
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0.,
(np. rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że сoraz większą
popularnością cieszą się podróże samochodem kempingowym, nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Сегодня многие люди всё чаще отправляются teza zgodna z tematem,
в путешествие кемпером. Такой способ zapowiada oczekiwaną strukturę
путешествовать имеет свои плюсы и свои минусы. rozprawki
Люди часто путешествуют в автодоме. Хорошо ли teza odbiegająca od tematu
это? (teza jest pytaniem, które nie
zapowiada struktury rozprawki)
Путешествовать – это всегда интересно teza niezgodna z tematem
и увлекательно.
Сегодня многие часто путешествуют в автодоме. brak tezy
В последнее время люди всё чаще отправляются Zdający używa niewłaściwego
в путешествие в кемпинге. Это имеет свои плюсы wyrazu (zakładamy, że używa
и минусы. tego samego wyrazu
w rozwinięciu oraz że
argumenty w rozwinięciu pasują
do tematu). Taka realizacja
poszczególnych części danej
pracy jest kwalifikowana na
poziom niższy (maksymalnie
poziom 1).
Elementy tematu
1. Elementami są: (1) wady i (2) zalety podróżowania samochodem kempingowym.
2. Jeśli argument przedstawiony przez zdającego jest sprzeczny z tematem, czyli nie odnosi
się do podróżowania właśnie samochodem kempingowym, nie bierze się tego argumentu
pod uwagę, oceniając dany element.
3. Jeśli zdający we wstępie wprowadza temat podróżowania samochodem kempingowym,
a w argumentacji nie wspomina o samochodzie kempingowym, taka realizacja
poszczególnych elementów jest akceptowana.
4. Jeżeli zdający nie odnosi się w swojej pracy bezpośrednio do podróżowania
samochodem kempingowym, ale przedstawione argumenty nie wykluczają, że chodzi
o podróżowanie samochodem kempingowym, to taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
5. Jeżeli zdający pisze opowiadanie/artykuł/list o podróżowaniu samochodem
kempingowym, to taka praca jest uznawana jako praca niezgodna z poleceniem.
(1) wady
Zdający może/powinien odnieść się do takich problemów, jak np.:
− słabo rozwinięta infrastruktura dla samochodów kempingowych
− ograniczony zapas wody i żywności
− ograniczenia związane z wymiarami pojazdu
− brak komfortu podróżowania
− bezpieczeństwo podróżowania
− konieczność dbania o kamper i jego stan techniczny
− koszt zakupu/wynajmu samochodu kempingowego.
(2) zalety
Zdający może/powinien odnieść się do takich zagadnień/aspektów, jak np.:
− możliwość zabrania ze sobą dużej ilości bagażu
− oszczędności na noclegach
− decydowanie o wyborze trasy
− bliskość natury
− możliwość tańszego podróżowania całą rodziną
− niezależność w podróżowaniu.
Zgodność z tematem
Coraz większą popularnością cieszą się podróże samochodem kempingowym. „główka”
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz wady i zalety takiego sposobu podróżowania.
elementy tematu
X
C
Y
A gg D
B
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis samochodu kempingowego
− charakterystyka grup ludzi preferujących podróżowanie samochodami kempingowymi
− przyczyny rosnącego zainteresowania podróżowaniem samochodami kempingowymi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− zalety/wady podróżowania całą rodziną
− zalety/wady podróżowania na własną rękę
− opis parkingów
− relacja z podróży samochodem kempingowym (bez odniesienia do wad i zalet).
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− plany na wakacje
− opis najlepszego miejsca na wypoczynek
− rozważania na temat sposobów spędzania czasu wolnego
− opowiadanie na temat zakupu samochodu
− rady dla podróżujących.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, np. кемпинг zamiast
автодом / кемпер / трейлер / машина с жилым прицепом, który jest kluczowy dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Поэтому можно сказать, что в таких Мне нравится путешествовать на
путешествиях есть и плюсы, и минусы. машине.
Подводя итог, можно сказать, что нужно Можно сделать только один вывод: если
хорошо подумать, прежде чем принять хочешь путешествовать с комфортом,
такое решение, потому что тут есть как то поездки кемпером не для тебя.
положительные, так и отрицательные
стороны.
LIST FORMALNY
Temat
Wraz z kolegami z klasy chcecie nawiązać współpracę ze szkołą za granicą. W liście do
dyrektora swojej szkoły przedstaw korzyści płynące z takiej współpracy oraz napisz, jakiej
pomocy oczekujecie ze strony dyrekcji i nauczycieli.
Dobrze napisany list formalny:
• zawiera we wstępie określenie celu, w jakim został napisany
• omawia dane zagadnienie w sposób przejrzysty i logiczny
• zawiera elementy typowe dla formy: odpowiedni zwrot rozpoczynający i kończący,
akapity itp.
Wstęp
1. Wstęp musi zawierać cel/powód napisania listu, zgodny z tematem.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do prośby o pomoc ze strony dyrekcji.
Elementy tematu
Aby list był uznany za zgodny z tematem, powinien być skierowany do dyrekcji szkoły
i dotyczyć nawiązania współpracy ze szkołą za granicą.
Współpraca nie musi być wieloaspektowym projektem, może być jednorazową
akcją/działaniem.
Elementami są: (1) korzyści, płynące ze współpracy ze szkołą za granicą, (2) pomoc, jakiej
zdający i jego koledzy oczekują ze strony dyrekcji i nauczycieli.
(1) Przedstawienie korzyści ze współpracy ze szkołą za granicą
Akceptowane są argumenty dotyczące, np.:
− wymiany grup uczniowskich/nauczycieli
− wymiany doświadczeń
− doskonalenia językowego
− możliwości poznawania innych kultur
− organizacji i realizacji wspólnych projektów.
(2) Przedstawienie, jakiej pomocy oczekuje zdający i jego koledzy ze strony dyrekcji
i nauczycieli
Akceptowane są wypowiedzi, w których zdający przedstawia konkretne prośby, propozycje,
pomysły, dotyczące, np.:
− przydzielenia opiekuna
− znalezienia placówki zagranicznej i nawiązania z nią kontaktu
− sporządzenia pisma do dyrekcji zagranicznej placówki
− opracowania programu współpracy
− wsparcia finansowego tego projektu
− przydzielenia pomieszczenia do spotkań
− zabezpieczenia potrzebnego sprzętu.
Jeśli zdający nie przedstawia konkretnych próśb/swoich pomysłów w sprawie oczekiwanej
pomocy, np. wyraża potrzebę pomocy, ale nie precyzuje, w jaki sposób dyrekcja
i nauczyciele mogą pomóc, realizacja drugiego elementu tematu jest kwalifikowana na
poziom 0.
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Wraz z kolegami z klasy chcecie nawiązać współpracę ze szkołą za granicą. „główka”
W liście do dyrektora swojej szkoły
przedstaw korzyści płynące z takiej współpracy oraz
element 1.
napisz, jakiej pomocy oczekujecie ze strony dyrekcji i nauczycieli.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.:
− potrzeby młodzieży szkolnej
− konieczność aktywizacji uczniów
− pozytywne aspekty współpracy międzynarodowej
− przedstawienie grupy aktywistów
− opis już rozpoczętych działań
− opis podobnych działań w przeszłości i korzyści wynikających z nich.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.:
− przedstawienie innych inicjatyw (nie dotyczących współpracy międzynarodowej)
realizowanych przez grupę uczniów
− rozważania na temat współpracy z innymi szkołami w kraju
− opis funkcjonowania zagranicznych szkół.
Takie fragmenty są zaznaczane w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.:
− porady, jak uczyć się języków obcych
− propozycja organizowanie obozu / kursu językowego / wycieczki zagranicznej
− opis nauczyciela języka obcego.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu, który jest kluczowy dla pracy,
ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest kwalifikowana
na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za element rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia.
Ten sam fragment pracy nie może być realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest też wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypracowania.
Dopuszczalne jest krótkie zakończenie listu, ale aby mogło ono być zakwalifikowane na
poziom 2., musi odnosić się do kwestii poruszanych w rozwinięciu, np. Надеюсь, что Вы
нам поможете, и мы сможем общаться с нашими зарубежными ровесниками.
Zakończenie ograniczające się do utartych zwrotów stosowanych w zakończeniu listu, np.:
Жду ответа; Надеюсь, что вы откликнетесь на нашу просьбу. jest kwalifikowane jako
schematyczne.
Elementy charakterystyczne dla formy
List do dyrekcji szkoły jest listem formalnym. Akceptowane są zwroty rozpoczynające
i kończące o charakterze formalnym i półformalnym standardowo używane w języku
rosyjskim (Уважаемый господин директор! Уважаемый Григорий Сергеевич!
Уважаемый господин Петров! Уважаемый господин! Уважаемый директор!)
Nie są akceptowane zwroty nieformalne (np. Привет! Пока! Здравствуй!) oraz
nieodpowiednie w kontekście formalnego listu w języku rosyjskim (np. Дорогой директор!
Дорогой Сергей Петрович!)
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom (np.
leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice
2 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
1 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice
0 pkt
na poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji,
np. sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak
хороший, интересный, stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych
oraz struktur gramatycznych precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej
(np. путешествовать всей семьёй zamiast путешествовать целой семьёй).
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych
do wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych
i jednostek leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Я хачу обратиться к Вам с просьбой.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
błędy zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt
1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się: z dysleksją,
z dysgrafią, z dysortografią w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które nie
zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją, z zaburzeniami
komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy korzystali z pomocy
nauczyciela wspomagającego.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo,
co „liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.
Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.
RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.
fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnego
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane poprzez podkreślenie wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym (takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego). Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie фильм, группа, np. сериал „M jak
miłość”, книга „Świat Dysku”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż zdawany i nie podaje objaśnienia, całe
wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd językowy, np.
Я читаю Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie jest
podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy jest
kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. на озере (2 wyrazy), в большом городе
(3 wyrazy), 1789 (1 wyraz), 10.01.2015 (1 wyraz), 10 января 2015 (3 wyrazy).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. из-за, Санкт-Петербург, по-моему
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. МГУ, СПИД
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, XX век =
2 wyrazy.
4. Adres i podpis nie są liczone w liście.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. „buźki”).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Я читаю Nowe
Horyzonty. – 4 wyrazy.
Strona arkusza: 17
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.