Zadanie 10
13 pktJęzyk niemiecki — odpowiedź według zasad CKE
Zadanie 10. (0–13)
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
CZYSTOPIS
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
Strona 18 z 20 MJNP-R0-100
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zakres Poprawność
Spójność
Zgodność z poleceniem środków środków RAZEM
i logika
językowych językowych
0-1-2-3-4-5 0-1-2 0-1-2-3 0-1-2-3
Elementy treści (0-1-2) Elementy formy (0-1)
1 2 3 4 5 1 2 3 4
Strona 20 z 20 MJNP-R0-100
JĘZYK NIEMIECKI
Poziom rozszerzony
Formuła 2023
JĘZYK NIEMIECKI
Poziom rozszerzony
Formuła 2023
JĘZYK NIEMIECKI
Poziom rozszerzony
Formuła 2023
Sprawdź odpowiedź
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazania
wstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezy
zdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.
TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.
TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt
Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.
Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.
Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.
(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.
(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.
Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematu
X
A C
ggB Y
D
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.
Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:
opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.
poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,
stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt
1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.
Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.
RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.
fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnego
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy
jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język niemiecki — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
- Zastosuj strategię
Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.
- Sprawdź model odpowiedzi
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazaniawstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezyzdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pktPrzykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej strukturyrozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematuX
A C
ggB Y
Dfragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazubłąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołemZałożyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnegoBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwyjest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy). Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE. - Skontroluj punktowanie
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazaniawstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezyzdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pktPrzykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej strukturyrozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematuX
A C
ggB Y
Dfragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazubłąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołemZałożyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnegoBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwyjest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.
Punktowanie i źródło
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazania
wstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezy
zdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.
TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.
TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt
Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.
Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.
Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.
(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.
(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.
Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematu
X
A C
ggB Y
D
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.
Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:
opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.
poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,
stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt
1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.
Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.
RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.
fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnego
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy
jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Strona arkusza: 17
Zadanie 10. (0–13)
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
CZYSTOPIS
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
Strona 18 z 20 MJNP-R0-100
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
Zakres Poprawność
Spójność
Zgodność z poleceniem środków środków RAZEM
i logika
językowych językowych
0-1-2-3-4-5 0-1-2 0-1-2-3 0-1-2-3
Elementy treści (0-1-2) Elementy formy (0-1)
1 2 3 4 5 1 2 3 4
Strona 20 z 20 MJNP-R0-100
JĘZYK NIEMIECKI
Poziom rozszerzony
Formuła 2023
JĘZYK NIEMIECKI
Poziom rozszerzony
Formuła 2023
JĘZYK NIEMIECKI
Poziom rozszerzony
Formuła 2023
Sprawdź odpowiedź
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazania
wstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezy
zdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.
TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.
TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt
Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.
Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.
Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.
(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.
(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.
Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematu
X
A C
ggB Y
D
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.
Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:
opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.
poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,
stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt
1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.
Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.
RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.
fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnego
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy
jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język niemiecki — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
- Zastosuj strategię
Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.
- Sprawdź model odpowiedzi
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazaniawstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezyzdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pktPrzykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej strukturyrozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematuX
A C
ggB Y
Dfragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazubłąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołemZałożyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnegoBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwyjest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy). Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE. - Skontroluj punktowanie
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazaniawstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezyzdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pktPrzykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej strukturyrozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematuX
A C
ggB Y
Dfragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazubłąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołemZałożyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnegoBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwyjest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.
Punktowanie i źródło
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazania
wstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezy
zdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.
TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.
TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt
Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.
Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.
Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.
(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.
(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.
Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematu
X
A C
ggB Y
D
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.
Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:
opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.
poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,
stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt
1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.
Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.
RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.
fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnego
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy
jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Strona arkusza: 17
Zadanie 10. (13 pkt)
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Otocz kółkiem jego numer.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
2. Wyobraź sobie, że wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz
studiować. W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
CZYSTOPIS
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
Strona 20 z 23 MJNP-R0-200
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
Możesz kontynuować na następnej stronie.
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
………………………………………………………………………………………………………………………………….
Poniższą tabelę wypełnia egzaminator.
Zakres Poprawność
Spójność
Zgodność z poleceniem środków środków RAZEM
i logika
językowych językowych
0-1-2-3-4-5 0-1-2 0-1-2-3 0-1-2-3
Elementy treści (0-1-2) Elementy formy (0-1)
1 2 3 4 5 1 2 3 4
Strona 22 z 23 MJNP-R0-200
(nie podlega ocenie)
JĘZYK NIEMIECKI
Poziom rozszerzony
Formuła 2023
JĘZYK NIEMIECKI
Poziom rozszerzony
Formuła 2023
JĘZYK NIEMIECKI
Poziom rozszerzony
Formuła 2023
Sprawdź odpowiedź
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazania
wstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezy
zdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.
TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.
TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt
Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.
Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.
Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.
(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.
(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.
Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematu
X
A C
ggB Y
D
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.
Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:
opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.
poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,
stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt
1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.
Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.
RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.
fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnego
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy
jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język niemiecki — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
- Zastosuj strategię
Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.
- Sprawdź model odpowiedzi
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazaniawstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezyzdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pktPrzykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej strukturyrozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematuX
A C
ggB Y
Dfragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazubłąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołemZałożyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnegoBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwyjest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy). Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE. - Skontroluj punktowanie
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazaniawstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezyzdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pktPrzykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej strukturyrozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematuX
A C
ggB Y
Dfragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazubłąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołemZałożyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnegoBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwyjest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.
Punktowanie i źródło
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazania
wstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezy
zdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.
TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.
TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt
Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.
Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.
Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.
(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.
(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.
Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematu
X
A C
ggB Y
D
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.
Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:
opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.
poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,
stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt
1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.
Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.
RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.
fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnego
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy
jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Strona arkusza: 20
Zadanie 10. (0-13)
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej w poleceniu.
Napisz numer tematu i Twoją wypowiedź.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania.
2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować. W artykule do gazety szkolnej:
– opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
– poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
4747895162877500JĘZYK NIEMIECKI Poziom rozszerzony
Formuła 2023
4748530147701000JĘZYK NIEMIECKI Poziom rozszerzony
Formuła 2023
4749165147129500JĘZYK NIEMIECKI Poziom rozszerzony
Formuła 2023
Sprawdź odpowiedź
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazania
wstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezy
zdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.
TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.
TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt
Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.
Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.
Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.
(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.
(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.
Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematu
X
A C
ggB Y
D
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.
Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:
opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.
poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,
stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt
1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.
Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.
RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.
fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnego
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy
jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE.
Zobacz rozwiązanie krok po kroku
- Rozpoznaj typ zadania
Obszar „Język niemiecki — odpowiedź według zasad CKE” wskazuje, jakiej strategii użyć i które elementy polecenia trzeba zrealizować.
- Zastosuj strategię
Ustal typ informacji lub operacji językowej wymaganej w poleceniu, a następnie odrzuć odpowiedzi, które pasują tylko częściowo do kontekstu.
- Sprawdź model odpowiedzi
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazaniawstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezyzdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pktPrzykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej strukturyrozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematuX
A C
ggB Y
Dfragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazubłąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołemZałożyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnegoBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwyjest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy). Odpowiedź i kryteria punktowania pochodzą z oficjalnych zasad oceniania CKE. - Skontroluj punktowanie
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazaniawstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezyzdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pktPrzykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej strukturyrozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematuX
A C
ggB Y
Dfragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazubłąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołemZałożyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnegoBłędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwyjest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Wybór odpowiedzi na podstawie pojedynczego podobnego słowa, bez sprawdzenia znaczenia całego fragmentu, formy gramatycznej i zgodności z poleceniem.
Punktowanie i źródło
Zadanie 10.
Wypowiedz się na jeden z poniższych tematów. Wypowiedź powinna zawierać
od 200 do 250 wyrazów i spełniać wszystkie wymogi typowe dla formy wskazanej
w poleceniu. Zaznacz temat wybrany przez Ciebie. Zakreśl jego numer.
1. W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
2. Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
Wymagania ogólne
I. Znajomość środków językowych.
Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
III. Tworzenie wypowiedzi.
Zdający samodzielnie tworzy […] w miarę złożone, bogate pod względem treści,
spójne i logiczne wypowiedzi pisemne […].
IV. Reagowanie na wypowiedzi.
Zdający […] reaguje w formie w miarę złożonego tekstu pisanego w różnorodnych
sytuacjach […].
Wymagania szczegółowe (rozprawka)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.8) Zdający stawia tezę, przedstawia w logicznym porządku argumenty za daną tezą lub
rozwiązaniem i przeciw nim, kończy wypowiedź konkluzją.
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
Wymagania szczegółowe (artykuł)
I. Zdający posługuje się dość bogatym zasobem środków językowych (leksykalnych,
w tym związków frazeologicznych, gramatycznych, ortograficznych) […].
V.2) Zdający opowiada o czynnościach, doświadczeniach i wydarzeniach z przeszłości […].
V.6) Zdający wyraża i uzasadnia swoje opinie i poglądy […].
V.12) Zdający stosuje zasady konstruowania tekstów o różnym charakterze.
V.13) Zdający stosuje formalny lub nieformalny styl wypowiedzi adekwatnie do sytuacji.
VII.3) Zdający […] przekazuje informacje i wyjaśnienia.
Każda wypowiedź jest oceniana przez egzaminatora w następujących kryteriach:
• zgodność z poleceniem
• spójność i logika wypowiedzi
• zakres środków językowych
• poprawność środków językowych.
Zgodność z poleceniem (elementy treści i formy)
W ocenie zgodności z poleceniem bierze się pod uwagę elementy treści oraz elementy
formy, które zostały zrealizowane w wypowiedzi, oraz jakość realizacji tych elementów.
Elementy treści. Realizację każdego z pięciu elementów treści ocenia się na skali 2–1–0
zgodnie z TABELĄ A.
TABELA A. Zgodność z poleceniem: elementy treści
Elementy treści 2 1 0
teza jest jasna, teza nie jest w pełni poprawna, brak tezy
zgodna z tematem np.
ORAZ argumentacją – teza nie jest w pełni zgodna teza zawiera poważne usterki, np.
przedstawioną z tematem ALBO – teza jest niezgodna z tematem
w rozwinięciu argumentacją przedstawioną – teza znacznie odbiega od tematu
w rozwinięciu ORAZ nie jest zgodna
– teza znacznie odbiega od z argumentacją przedstawioną
R*
tematu, ALE jest zgodna w rozwinięciu
z argumentacją – teza niejasna, trudna do
przedstawioną w rozwinięciu wskazania
wstęp niekomunikatywny
W pełni poprawna teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki. Jeśli teza nie zapowiada
1. oczekiwanej struktury rozprawki, może być zakwalifikowana maksymalnie na poziom 1.
Wstęp: właściwe wprowadzenie wprowadzenie nie jest w pełni brak wprowadzenia
i adekwatne zgodne z tematem poprawne, np.
do tematu ORAZ ciekawe, – wprowadzenie zgodne wprowadzenie niezgodne z tematem
rozpoczęcie oryginalne, z tematem, ale schematyczne
A*
wypowiedzi zachęcające do – bardziej typowe dla innego wprowadzenie niejasne
czytania, np. w formie typu tekstu (np. rozprawki)
pytania lub cytatu – ciekawe, oryginalne, ALE wprowadzenie niekomunikatywne
odbiegające od tematu
wstęp zgodny wstęp nie jest w pełni poprawny, brak wstępu
z tematem i treścią np.
wypowiedzi ORAZ – nie określa celu wstęp niezgodny z tematem
wskazujący cel/powód – określa cel/powód pisania
pisania listu listu, ALE odbiega od tematu wstęp niejasny
L*
– cel nie jest określony jasno
– wstęp nie jest zgodny wstęp niekomunikatywny
z treścią listu (np. zapowiada
poparcie, a opisuje
argumenty przeciwne)
wieloaspektowa powierzchowna realizacja brak wypowiedzi
2. ORAZ/LUB elementu, wypowiedzi brak
Pierwszy element pogłębiona realizacja głębi, np. wypowiedź bardzo pobieżnie
tematu elementu (np. wsparta – zdający podaje tylko „listę” dotykająca tematu, np. zdający
R przykładami, argumentów/cech/określeń, podaje tylko jeden argument/cechę/
A szczegółowo żadnego nie rozwijając/ określenie, nie rozwijając go/jej
L omówiona) uzasadniając; wypowiedź nie jest komunikatywna
3. – zdający odnosi się do 1-2
Drugi element aspektów i omawia je niezbyt wypowiedź nie jest związana
tematu szczegółowo z tematem/
nie realizuje elementu
zakończenie zgodne zakończenie nie jest w pełni brak zakończenia
z tematem ORAZ zgodne z tematem ALBO treścią
treścią wypowiedzi; wypowiedzi zakończenie nie jest komunikatywne
jeżeli zdający
powtarza wstęp – zakończenie znacznie odbiega zakończenie nie jest zgodne
4.
czyni to innymi od tematu, ALE jest zgodne z tematem
Podsumowanie:
słowami z treścią wypowiedzi
właściwe R
zakończenie znacznie odbiega od
i adekwatne A
zdający stosuje zakończenie tematu ORAZ nie jest zgodne
do tematu L
schematyczne (sztampowe), z treścią wypowiedzi
zakończenie
np. ogranicza się do
wypowiedzi
przeformułowania tezy
zdający powtarza wstęp
w zasadzie tymi samymi
słowami
5. wypowiedź nie
wypowiedź zawiera dłuższy
Fragmenty R zawiera fragmentów
fragment/ nieliczne krótkie wypowiedź nie spełnia warunków
odbiegające od A odbiegających od
fragmenty odbiegające określonych dla poziomu 1.
tematu i/lub L tematu i/lub nie na
od tematu i/lub nie na temat
nie na temat temat
* R – rozprawka; A – artykuł; L – list formalny
Elementy formy. Realizację każdego z czterech elementów formy ocenia się na skali 1–0
zgodnie z TABELĄ B.
TABELA B. Zgodność z poleceniem: elementy formy
Elementy formy Forma 1 0
1. R teza jest umiejscowiona we wstępie
wypowiedź nie spełnia
Elementy A wypowiedź jest zatytułowana
warunków określonych dla
charakterystyczne wypowiedź zawiera odpowiedni zwrot rozpoczynający
L poziomu 1.
dla formy i odpowiedni zwrot kończący
R wypowiedź cechuje widoczny zamysł kompozycyjny, wypowiedź nie spełnia
2.
A wyrażający się w funkcjonalnie uzasadnionych proporcjach warunków określonych dla
Kompozycja
L wstępu, rozwinięcia i zakończenia poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
3. tekst jest uporządkowany; układ graficzny pracy (podział na
A warunków określonych dla
Segmentacja akapity) jest merytorycznie uzasadniony
L poziomu 1.
R wypowiedź nie spełnia
4.
A długość pracy mieści się w granicach 180–280 wyrazów warunków określonych dla
Długość pracy
L poziomu 1.
Uwaga: jedna usterka jest wystarczająca, żeby zakwalifikować pracę na 0 w danym
podkryterium.
Ostateczną liczbę punktów za zgodność z poleceniem ustala się na podstawie oceny
elementów treści i elementów formy, zgodnie z TABELĄ C.
TABELA C
Elementy Elementy formy
treści 4–3 2–1 0
10 5 pkt 4 pkt 3 pkt
8–9 4 pkt 3 pkt 2 pkt
6–7 3 pkt 2 pkt 1 pkt
4–5 2 pkt 1 pkt 0 pkt
2–3 1 pkt 0 pkt 0 pkt
0–1 0 pkt 0 pkt 0 pkt
Przykładowo: za wypowiedź, w której elementy treści oceniono na 5, a elementy formy
oceniono na 2, za zgodność z poleceniem przyznaje się 1 punkt.
Uszczegółowienia dotyczące oceniania elementów treści i elementów formy
ROZPRAWKA
Temat
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonów komórkowych na czas
wspólnych posiłków. Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego
postępowania.
Rozprawka to wypowiedź, w której zdający rozważa zagadnienie podane w poleceniu,
przedstawiając argumenty, wspierając je dodatkowymi wyjaśnieniami oraz/lub przykładami.
Autor rozprawki „za i przeciw” powinien przedstawić argumenty za i przeciw, odpowiednio
sygnalizując przyjęty schemat w tezie wspartej adekwatnymi argumentami i właściwym
zakończeniem.
Dobrze napisana rozprawka:
• zawiera we wstępie zgodną z tematem, jasno sformułowaną tezę, która zapowiada
oczekiwaną strukturę rozprawki
• w rozwinięciu omawia zagadnienie w sposób przejrzysty, logiczny; wszystkie argumenty
przedstawione w rozwinięciu konsekwentnie wspierają postawioną tezę
• zawiera podsumowanie zgodne z tezą oraz argumentacją przedstawioną w rozwinięciu
• charakteryzuje się stylem formalnym.
Teza
1. Aby teza rozprawki była uznana za zgodną z tematem, wymagane jest odniesienie się
w niej do zwyczaju obecnego w wielu rodzinach, polegającego na wyłączaniu telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków oraz zaznaczenie, że w pracy będą
rozpatrywane zalety i wady takiego postępowania (wymaga tego ten typ rozprawki), np.
In vielen Familien ist es üblich, während der gemeinsamen Mahlzeiten die Smartphones
wegzulegen. Das hat sowohl Vor- als auch Nachteile.
2. Teza musi zapowiadać oczekiwaną strukturę rozprawki, wskazywać, że prezentowane
będą zalety i wady (pozytywne i negatywne strony) wynikające z wyłączania telefonu
komórkowego na czas wspólnych posiłków: np.: Immer öfter wird in der Familie
vereinbart, dass digitale Geräte während des Essens weggelegt werden. Es gibt viele
positive Aspekte dieser Vereinbarung, man darf aber einige Nachteile nicht vergessen. /
Die Regel in vielen Familien lautet: Kein Handy beim gemeinsamen Essen! Diese Regel
hat aber ihre Anhänger und Gegner.
3. Jeśli teza jest pytaniem, które nie zapowiada struktury rozprawki, np. Czy to dobry
pomysł?, Czy to dobry czy zły pomysł? uznaje się ją za odbiegającą od tematu.
Wyjątkiem jest sytuacja, kiedy pytanie jednoznacznie zapowiada, że będą omawiane
zalety i wady, np. Welche Vor- und Nachteile hat die Regel, dass Handys in manchen
Familien beim gemeinsamen Essen ausgeschaltet und weggelegt bleiben?
4. Fakt, że teza nie zapowiada oczekiwanej struktury rozprawki, jest poważną usterką
w zakresie zgodności z tematem. Jeśli teza nie zapowiada oczekiwanej struktury
rozprawki ORAZ jest niezgodna z treścią rozwinięcia, jest kwalifikowana na poziom 0
(rozprawka „za i przeciw” z jednostronną tezą oraz dwustronną argumentacją).
5. Użycie zwrotów typu: Moim zdaniem, Według mnie nie wpływa na obniżenie jakości tezy
w rozprawce „za i przeciw”, jeśli zdający wskazuje w tezie na wady i zalety danego
zjawiska.
6. Opisanie problemu, który jest tematem rozprawki, np. stwierdzenie, że w wielu rodzinach
wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków,
nie jest tezą.
7. Rozpatrując zgodność tezy z treścią pracy, bierze się pod uwagę jej zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
8. Teza, w której kluczowe elementy są niekomunikatywne, jest kwalifikowana jako
niezgodna z tematem.
9. Jeżeli zdający stawia dwie różne tezy, to taka teza jest traktowana jako trudna do
wskazania.
Immer häufiger gibt es in vielen Familien bei Mahlzeiten
eine handyfreie Zeit. Es gibt viele Argumente für diese
Idee, aber man kann auch einige dagegen finden. teza zgodna z tematem,
zapowiada oczekiwaną
Smartphone am Esstisch? In vielen Familien ist das strukturę rozprawki
verboten. Das hat zwar einige positive Seiten, aber ich
sehe mehr negative.
teza odbiegająca od tematu
Sollte das Smartphone während der Mahlzeiten nicht (teza jest pytaniem, które nie
gecheckt werden? zapowiada struktury
rozprawki)
Gemeinsam essen, ohne auf das Handy zu schauen – ist teza odbiegająca od tematu
das eine gute Idee? Ich glaube, ja. (teza jednostronna)
Das Smartphone und die Internetnutzung spielen im Alltag
der Jugendlichen eine große Rolle. Ist das gut oder
schlecht?
teza niezgodna z tematem
Viele Menschen behaupten, dass man ohne Smartphone
nicht leben kann. Ich bin anderer Meinung.
Fast in jeder Familie sieht die Situation ähnlich aus: Jeder
brak tezy
schaut am Tisch auf sein Smartphone.
Immer häufiger halten Menschen beim Essen das
Smartphone in der Hand, egal ob sie alleine oder mit
teza trudna do wskazania
anderen Familienmitgliedern am Tisch sitzen. Es ist
schwer zu sagen, wie man das beurteilen soll.
Elementy tematu
Elementami są: (1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
i (2) wady związane z takim postępowaniem.
(1) zalety wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do:
− budowania relacji z członkami rodziny
− wzajemnego okazywania sobie szacunku
− wzajemnego poświęcania sobie uwagi w czasie rozmowy przy stole
− braku rozproszeń wywołanych przez powiadomienia z telefonów komórkowych
− aspektów higienicznych/zdrowotnych
− profilaktyki przeciwko uzależnieniom od telefonów komórkowych.
(2) wady wyłączania telefonu komórkowego na czas wspólnych posiłków
Realizując ten element tematu, zdający może odnieść się na przykład do braku możliwości:
− zareagowania na otrzymaną przez telefon komórkowy pilną wiadomość, jak np. alert
pogodowy, wiadomość z pracy
− sprawdzenia informacji w internecie przydatnych w trakcie rozmowy, np. godziny
seansów filmowych w kinie
− podzielenia się z rodziną informacjami otrzymanymi od wspólnych znajomych
− obejrzenia zdjęć na smartfonie
− wykonania pamiątkowego zdjęcia.
Zgodność z tematem
W wielu rodzinach wprowadza się zwyczaj wyłączania telefonu komórkowego na czas
„główka”
wspólnych posiłków.
Napisz rozprawkę, w której przedstawisz zalety i wady takiego postępowania. elementy tematu
X
A C
ggB Y
D
fragmenty nie na temat
fragmenty odbiegające od tematu
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− zwyczaj jedzenia wspólnych posiłków w rodzinie
− tradycje związane ze spożywaniem posiłków
− tematy podejmowane podczas wspólnych posiłków.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− problemy młodzieży z wyborem odpowiedniego modelu smartfona
− funkcje smartfonów
− opis ulubionego dania
− zasady zdrowego odżywiania się.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, opisujące np.
− problem dostępu do internetu poza miastem
− sportowy styl życia
− wykorzystanie tabletów i smartfonów w szkole
− zalety i wady nauki zdalnej.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
9. Jeżeli zdający nadaje tytuł rozprawce, nie bierze się go pod uwagę, oceniając pracę.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
1. Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
2. Jeśli w rozwinięciu zdający podaje pozytywne i negatywne strony, a w podsumowaniu
pisze, zgodnie z przedstawioną argumentacją, że jest więcej pozytywnych stron /
negatywnych stron, takie zakończenie jest akceptowane jako zgodne z treścią i tematem.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
rozprawki odbiegającego od tematu
Wie man sieht, kann die Regel „Kein Handy Diese Argumente zeigen, dass man mit
beim gemeinsamen Essen!“ sowohl Vor- als dem Smartphone vorsichtig sein soll.
auch Nachteile haben.
Alles deutet darauf hin, dass es mehr Zusammenfassend steht eines fest: man
Argumente gegen das Smartphone am kann nie wissen, was für die Familie besser
Tisch gibt als dafür. ist.
ARTYKUŁ PUBLICYSTYCZNY
Temat
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
W artykule do gazety szkolnej:
• opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
• poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
W artykule publicystycznym zdający wyraża swoje stanowisko wobec problemu/zjawiska
społecznego wskazanego w poleceniu. Celem artykułu jest rzeczowe przedstawienie
omawianej kwestii. Artykuł może zawierać elementy opisu, sprawozdania, recenzji,
komentarze odautorskie, ocenę faktów, elementy opinii oraz może także podejmować próbę
kształtowania opinii czytelników.
Dobrze napisany artykuł:
• ma tytuł przyciągający uwagę czytelnika
• zawiera wstęp, w którym autor stara się zachęcić czytelnika do przeczytania tekstu,
np. przywołując fakt lub anegdotę, sygnalizując temat artykułu w formie pytania,
używając barwnego języka
• może zawierać pytania zachęcające czytelnika do dalszych rozważań na temat
poruszany w tekście
• zawiera zakończenie, zgodne z treścią artykułu.
Wstęp
1. Aby wstęp był uznany za zgodny z tematem, zdający może, ale nie musi, odnieść się
w nim do dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w sposób zachęcający do dalszej lektury.
Zdający może zasygnalizować problem wyboru uczelni / dalszego kształcenia, nie
nawiązując do konkretnego wydarzenia zorganizowanego przez szkołę wyższą, np.
Schule erfolgreich abgeschlossen – und jetzt? Wie geht es weiter nach dem Abi? Diese
Fragen werden wir bald beantworten müssen.
2. Zdający nie musi odnosić się we wstępie do ciekawego punktu programu dnia otwartych
drzwi lub sygnalizować jakiegoś problemu organizacyjnego, który pojawił się w trakcie
dnia otwartego.
3. Nie jest akceptowany wstęp, który nie nawiązuje w żaden sposób do problemu
przedstawionego w temacie.
Przykłady wstępów zgodnych z tematem
Przykłady wstępów schematycznych
i ciekawych
Was will ich studieren? Oder soll ich doch Ich weiß nicht, was ich nach dem Abitur
lieber eine Ausbildung machen? Ein studieren will. Deshalb habe ich
Praktikum? Vielleicht erst einmal ein Jahr beschlossen, am Tag der offenen Tür an
Pause machen und reisen? Diese Fragen einer Hochschule teilzunehmen.
stellt sich jeder Abiturient. Um etwas
Orientierung zu finden, nahm ich am Tag
der offenen Tür an einer Hochschule teil.
Die Verunsicherung der Abiturienten nach Eine Hochschule organisierte im März den
dem Abitur ist oft riesig, weil ihnen so viele Tag der offenen Tür. Ich ging dorthin, weil
Wege offenstehen. Um den Schülern ich Informationen über Studiengänge
Einblicke in das Angebot der Studiengänge bekommen wollte.
zu geben, laden viele Hochschulen zu
Tagen der offenen Tür ein.
Elementy tematu
Elementami są:
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej oraz (2)
problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
(1) opis najciekawszego punktu programu dnia otwartych drzwi szkoły wyższej
Wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający opisał najbardziej jego zdaniem interesującą
propozycję przygotowaną przez szkołę wyższą. Realizując ten element tematu, zdający
może odnieść się na przykład do:
− prezentacji dotyczących kierunków studiów na tej uczelni
− spotkań ze studentami
− oprowadzania po uczelni
− punktów informacyjnych dotyczących oferty edukacyjnej i sportowej dla studentów
− paneli dyskusyjnych
− spotkań z wykładowcami szkoły wyższej.
Jeśli zdający opisuje swoją wizytę w szkole wyższej i przygotowane tam atrakcje, ale nie
sygnalizuje, który punkt programu mu się najbardziej podobał, to taka realizacja pierwszego
elementu tematu jest kwalifikowana na poziom niższy.
(2) problem organizacyjny, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi
Aby uznać drugi element tematu za zrealizowany, wymagane jest, aby w wypowiedzi zdający
poinformował o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie dnia otwartych drzwi.
Zdający może odnieść się na przykład do:
− problemów ze sprzętem audiowizualnym
− programu wydarzenia, np. brak informacji o programie lub błędy w ulotkach
zawierających program wydarzenia
− nieoczekiwanej zmiany sal wykładów
− niewystarczającej liczby studentów zaangażowanych w oprowadzanie gości.
Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją drugiego elementu polecenia, ta część pracy
jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
Zgodność z tematem
Właśnie wracasz z dnia otwartych drzwi szkoły wyższej, w której zamierzasz studiować.
„główka”
W artykule do gazety szkolnej:
opisz najciekawszy Twoim zdaniem punkt programu dnia otwartych drzwi
element 1.
poinformuj o problemie organizacyjnym, który pojawił się w trakcie tego wydarzenia.
element 2.
1. Fragmenty wypracowania zgodne z tematem:
• ściśle związane z „główką” i elementami tematu (A, B)
• ściśle związane z „główką”, ale niezwiązane z elementami tematu (C, D), np.
− opis budynku szkoły wyższej, jego położenia lub dojazdu do niego
− plany dotyczące wyboru kierunku studiów
− osoby towarzyszące zdającemu w trakcie dnia otwartych drzwi.
Fragmenty C, D nie są uznawane za realizację pierwszego i drugiego elementu tematu.
2. Fragmenty wypracowania odbiegające od tematu:
• luźno związane z „główką” oraz przedstawiające argumenty niezwiązane z elementami
tematu (X, Y), np.
− plany na przyszłość niezwiązane ze studiowaniem, np. podróże
− spotkanie ze znajomymi niezwiązane z dniem otwartych drzwi szkoły wyższej.
Takie fragmenty są zaznaczone w pracy zdającego nawiasami kwadratowymi. Jeśli
występują w pracy, jest ona kwalifikowana na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5.
w Tabeli A.
3. Fragmenty wypracowania nie na temat:
• w żaden sposób nienawiązujące do „główki” tematu, np.
− problemy mieszkaniowe studentów
− problem finansowania studiów
− praca dorywcza dla studentów.
Takie fragmenty są otaczane „chmurką”. Jeśli występują w pracy, jest ona kwalifikowana
na poziom 1 lub 0 zgodnie z punktem 5. w Tabeli A. Fragmenty te nie są uwzględniane
w liczbie wyrazów ani brane pod uwagę w ocenie zakresu i poprawności środków
językowych.
4. Jeżeli w wypracowaniu występuje fragment (1–2 zdania), który mógłby zostać uznany
za odbiegający od tematu lub nie na temat, ale w pracy pełni funkcję logicznego łącznika,
uznaje się go za fragment zgodny z tematem (C, D).
5. Jeśli zdający konsekwentnie używa niewłaściwego wyrazu/wyrażenia kluczowego dla
pracy, ale argumenty pasują do tematu, taka realizacja danej części pracy jest
kwalifikowana na poziom niższy (maksymalnie poziom 1).
6. Jeśli zdający realizuje jeden z elementów tematu we wstępie lub zakończeniu, to dany
fragment pracy uznaje się za część rozwinięcia albo za część wstępu/zakończenia. Ten
sam fragment pracy nie może być jednocześnie realizacją elementu tematu oraz częścią
wstępu/zakończenia.
7. W uzasadnionych przypadkach dopuszczalne jest wydzielenie wstępu/zakończenia
z dłuższego fragmentu i uznanie tego za dwie oddzielne części, ale wtedy segmentacja
oceniana jest na 0.
8. Jeśli całość ostatniego akapitu jest realizacją jednego z elementów polecenia, ta część
pracy jest traktowana jako rozwinięcie. Oznacza to, że zdający pominął zakończenie.
9. Dłuższe niekomunikatywne fragmenty pracy traktuje się jako odbiegające od tematu.
Podsumowanie: właściwe i adekwatne do tematu zakończenie wypowiedzi
Rozpatrując zgodność zakończenia z treścią pracy, bierze się pod uwagę jego zgodność
z rozwinięciem wypowiedzi.
Przykłady schematycznego zakończenia Przykłady zakończenia znacznie
artykułu odbiegającego od tematu
Auf diese Weise konnte ich erfahren, Wenn man nicht weiß, was man weiter
welche Studiengänge diese Hochschule machen soll, lohnt es sich, etwas mehr zu
anbietet. erfahren.
Hoffentlich werden solche Tage der offenen Am wichtigsten ist es selbst zu wissen, was
Tür auch an anderen Hochschulen man in Zukunft machen will.
organisiert.
Elementy charakterystyczne dla formy
Nie są akceptowane jako tytuł typowe zwroty rozpoczynające listy, np. Sehr geehrte Damen
und Herren.
Spójność i logika wypowiedzi
W ocenie spójności i logiki wypowiedzi bierze się pod uwagę, czy i w jakim stopniu
wypowiedź jest klarowna, funkcjonuje jako całość dzięki jasnym powiązaniom
(np. leksykalnym, gramatycznym) wewnątrz zdań oraz między zdaniami lub akapitami i nie
zawiera fragmentów, które są sprzeczne z ogólnie przyjętymi zasadami rozumowania.
Wypowiedź zawiera najwyżej 2 usterki w spójności ORAZ/LUB w logice na
2 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera od 3 do 5 usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na poziomie
1 pkt
zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Wypowiedź zawiera 6 lub więcej usterek w spójności ORAZ/LUB w logice na
0 pkt
poziomie zdania i/lub akapitu i/lub całego tekstu.
Jeśli w pracy występuje dłuższy fragment (np. dłuższe zdanie lub 2–3 krótkie zdania), który
jest niejasny/niekomunikatywny, przyznaje się 1 punkt; jeśli takich fragmentów jest więcej,
przyznaje się 0 punktów.
Dodatkowe uwagi dotyczące oceniania spójności i logiki wypowiedzi
1. Zaburzenie spójności i/lub logiki może wynikać na przykład z:
• braku połączenia między częściami tekstu, np. odwoływanie się do czegoś, co nie jest
wcześniej wspomniane
• nieuzasadnionego użycia czasowników w różnych czasach gramatycznych
(„przeskakiwania” z jednego czasu gramatycznego na inny)
• błędów językowych i/lub ortograficznych, które powodują zakłócenie komunikacji, np.
sprawiają, że odbiorca gubi się, czytając tekst
• przytoczenia argumentu, który jest sprzeczny z ogólnie przyjętymi zasadami
rozumowania (jeśli nie ma w pracy żadnego uzasadnienia/kontekstu tłumaczącego
taką właśnie realizację danego podpunktu).
2. Brak podziału na akapity nie prowadzi automatycznie do obniżenia punktacji za spójność
i logikę wypowiedzi.
3. Jeżeli w pracy nie są zaznaczone żadne błędy w spójności/logice, należy przyznać
2 punkty w tym kryterium.
4. Jako usterki w spójności/logice egzaminator oznacza te fragmenty, w których gubi się,
czytając tekst. Błędy językowe i ortograficzne mogą powodować zaburzenie spójności
i logiki, ale wiele zależy od kontekstu wypowiedzi. Ten sam błąd może w mniejszym lub
większym stopniu zaburzać zrozumienie tekstu. Może on wpływać na ocenę spójności
i logiki i/lub przekazania komunikatu.
5. Błędy logiczne mogą często wynikać z niewystarczającego kontekstu w treści pracy,
braku kluczowego elementu do uzasadnienia stwierdzenia, które samo w sobie jest
sprzeczne z zasadami logiki.
6. Wyrazy napisane po polsku lub w języku innym niż język egzaminu egzaminator
zaznacza jako błędy w spójności, jeśli w znacznym stopniu utrudniają zrozumienie
komunikatu. Jeśli komunikacja nie jest zaburzona, podkreśla je jedynie jako błędy
językowe.
7. Jeśli praca (lub jej obszerne fragmenty) jest w znacznej większości niespójna/
niekomunikatywna/niezrozumiała dla odbiorcy, egzaminator może zaznaczyć całość
pracy (lub dany fragment) „pionową falą” na marginesie i nie podkreślać poszczególnych
zaburzeń. Jednocześnie w takiej pracy oznacza się błędy.
Zakres środków językowych
W ocenie zakresu środków językowych bierze się pod uwagę zróżnicowanie i precyzję
środków leksykalnych oraz struktur gramatycznych użytych w wypowiedzi.
szeroki zakres środków językowych; liczne fragmenty charakteryzujące się
3 pkt naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją użytych środków
językowych
zadowalający zakres środków językowych; w pracy występuje kilka fragmentów
charakteryzujących się naturalnością, różnorodnością frazeologiczną oraz precyzją
2 pkt
użytych środków językowych, jednak w większości użyte są struktury o wysokim
stopniu pospolitości
ograniczony zakres środków językowych; głównie struktury o wysokim stopniu
1 pkt
pospolitości
bardzo ograniczony zakres środków językowych; wyłącznie struktury o wysokim
stopniu pospolitości
0 pkt
ALBO
zakres środków językowych uniemożliwiający zdającemu zrealizowanie polecenia
Jeżeli w wypowiedzi występują rażące/liczne uchybienia w stosowności i/lub jednolitości
stylu, to liczbę punktów przyznanych za zakres środków językowych można obniżyć
o 1 punkt (maksymalnie do zera).
Praca może otrzymać wskazaną w tabeli liczbę punktów, jeśli spełnia wszystkie wymogi
określone dla danej kategorii punktowej. Jeśli spełnia je tylko częściowo, jest kwalifikowana
na poziom niższy, np. praca, która charakteryzuje się szerokim zakresem leksyki, ale
zadowalającym zakresem struktur gramatycznych, otrzymuje 2 punkty.
Pod pojęciem „szeroki zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2 (lub wyższym), które
umożliwiają zdającemu swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „zadowalający zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne na poziomie B2, które umożliwiają zdającemu w miarę
swobodne i precyzyjne zrealizowanie polecenia.
Pod pojęciem „ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się mało
zróżnicowane środki leksykalno-gramatyczne, często poniżej poziomu B2, które umożliwiają
zdającemu zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały głównie
proste środki językowe.
Pod pojęciem „bardzo ograniczony zakres środków językowych” użytych w pracy rozumie się
środki leksykalno-gramatyczne znacznie poniżej poziomu B2, które umożliwiają zdającemu
zrealizowanie polecenia, ale wypowiedzi brakuje precyzji i użyte zostały jedynie proste środki
językowe.
Przez „naturalność” rozumie się charakterystyczny dla danego języka sposób wyrażania
znaczeń. Pod pojęciem „precyzji” rozumie się wyrażanie myśli z wykorzystaniem słownictwa
swoistego dla tematu i unikanie wyrazów o wysokim stopniu pospolitości, takich jak toll, nett,
stosowanie typowych dla danego języka związków wyrazowych oraz struktur gramatycznych
precyzyjnie pasujących do danej sytuacji komunikacyjnej (np. schleppender Verkehr zamiast
sich langsam im Stau bewegende Autos. / Viele Fitness-Studios bieten ihren Mitgliedern
Online-Sportkurse live an. zamiast Viele Fitness-Studios bieten Übungen durch Internet.
Przez „stosowność” stylu rozumie się dostosowanie przez zdającego środków językowych do
wybranej formy wypowiedzi, celowość zastosowanych konstrukcji składniowych i jednostek
leksykalnych. Styl niestosowny to np. styl zbyt metaforyczny lub zbyt bliski stylowi
potocznemu w odmianie mówionej. Przez „jednolitość” stylu rozumie się konsekwentne
posługiwanie się jednym, wybranym stylem. Mieszanie różnych stylów wypowiedzi uznaje się
za uzasadnione, jeśli jest funkcjonalne (tzn. czemuś służy). Styl uznaje się za niejednolity,
jeżeli zdający miesza bez uzasadnienia różne style wypowiedzi, np. w tekście rozprawki
występują fragmenty nazbyt potoczne, z wtrętami ze stylu urzędowego.
Do zakresu środków językowych zalicza się środki leksykalne oraz struktury gramatyczne
użyte poprawnie lub z drobnymi błędami, np. ortograficznymi, pod warunkiem że zdający
stosuje te struktury odpowiednio do sytuacji komunikacyjnej, a kontekst, w którym ich użyto,
jest jasny i zrozumiały dla odbiorcy, np. Nach sechs Stunden Autofahrt sind wir nun endlich
bei unserem Hotel angekomen.
Poprawność środków językowych
W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę błędy gramatyczne,
leksykalne, ortograficzne i interpunkcyjne. Punkty przyznaje się zgodnie z poniższą tabelą.
Poprawność zapisu (ortograficzna, interpunkcyjna)
Poprawność językowa
liczne LUB bardzo liczne błędy
(leksykalno-gramatyczna) nieliczne błędy zapisu
zapisu
nieliczne błędy językowe 3 pkt 2 pkt
liczne błędy językowe 2 pkt 1 pkt
bardzo liczne błędy językowe 1 pkt 0 pkt
1. W razie wątpliwości w sytuacjach granicznych o zakwalifikowaniu pracy na poziom niższy
lub wyższy decyduje „waga” błędów oraz ich wpływ na komunikację.
2. Błędy interpunkcyjne są traktowane jako mniej istotne niż błędy ortograficzne.
3. W wypowiedziach zdających, którym przyznano dostosowanie polegające na
nieuwzględnianiu błędów zapisu, w przypadku bardzo licznych błędów językowych, które
nie zakłócają komunikacji lub sporadycznie zakłócają komunikację, przyznaje się 1 punkt.
Jeżeli błędy językowe są bardzo liczne i często zakłócają komunikację, przyznaje się
0 punktów.
4. W ocenie poprawności środków językowych bierze się pod uwagę orientacyjny stosunek
liczby błędów do długości tekstu stworzonego przez zdającego (nie ma potrzeby liczenia
wyrazów i błędów). „Liczne” błędy w przypadku tekstu bardzo krótkiego to nie to samo, co
„liczne” błędy w przypadku tekstu dłuższego.
Oznaczanie błędów w wypowiedziach pisemnych
Błędy oznacza się tylko w wypowiedzi zdającego, stosując oznaczenia podane w tabeli; nie
oznacza się rodzaju błędu na marginesie.
RODZAJ BŁĘDU SPOSÓB OZNACZENIA PRZYKŁAD
błąd językowy (leksykalny,
podkreślenie linią prostą Marek lubić czekoladę.
gramatyczny)
błąd językowy spowodowany znak √ w miejscu
Marek √ czekoladę.
brakiem wyrazu brakującego wyrazu
błąd ortograficzny otoczenie wyrazu kołem Słońce gżeje.
błąd językowy i ortograficzny podkreślenie linią prostą
Słońce gżać w lecie.
w jednym wyrazie i otoczenie kołem
Założyłem kurtkę, bo było
błędy w spójności/logice podkreślenie linią falistą
gorąco.
fragment odbiegający objęcie nawiasami Fragment odbiegający od
od tematu kwadratowymi tematu.
fragment nie na temat otoczenie ciągłą linią Fragment nie na temat.
otoczenie zbędnego znaku
błędy interpunkcyjne kółkiem Było ciepło , i deszczowo.
(wyłącznie na poziomie znak √ w kółku w miejscu
rozszerzonym) brakującego znaku Zrobiłem to √ ponieważ…
interpunkcyjnego
Błędy ortograficzne zmieniające znaczenie wyrazu są traktowane jako błędy językowe
i oznaczane podkreśleniem wyrazu linią prostą.
Usterki w spójności i logice występujące pomiędzy akapitami mogą być zaznaczane
„pionową falą” na marginesie.
Uwagi dodatkowe
1. Wypowiedź jest oceniana na 0 punktów w każdym kryterium, jeżeli jest:
• nieczytelna LUB
• całkowicie niezgodna z poleceniem/tematem LUB
• niekomunikatywna dla odbiorcy LUB
• odtworzona z podręcznika lub innego źródła (nie jest wówczas uznawana za
wypowiedź sformułowaną przez zdającego).
2. Praca napisana niesamodzielnie, np. zawierająca fragmenty odtworzone z podręcznika
lub innego źródła, w tym internetowego, lub przepisane z arkusza egzaminacyjnego lub
od innego zdającego, jest powodem do unieważnienia części pisemnej egzaminu
z języka obcego. W przypadku stwierdzenia podczas przeprowadzania egzaminu lub
podczas sprawdzania pracy egzaminacyjnej niesamodzielnego rozwiązywania przez
zdającego zadań zawartych w arkuszu egzaminacyjnym dyrektor komisji okręgowej,
w porozumieniu z dyrektorem Centralnej Komisji Egzaminacyjnej, unieważnia zdającemu
część pisemną egzaminu maturalnego z danego przedmiotu.
3. Jeżeli wypowiedź zawiera mniej niż 160 wyrazów, jest oceniana wyłącznie w kryterium
zgodności z poleceniem. W pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich
pracach nie oznacza się błędów.
4. Jeżeli za wypowiedź przyznano 0 punktów w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach przyznaje się 0 punktów. W takich pracach
oznacza się błędy.
5. Jeżeli wypowiedź nie zawiera w ogóle rozwinięcia (np. zdający napisał tylko wstęp),
przyznaje się 0 punktów w każdym kryterium.
6. Jeżeli za wypowiedź przyznano 1 punkt w kryterium zgodności z poleceniem,
we wszystkich pozostałych kryteriach można również przyznać maksymalnie
po 1 punkcie. W takich pracach oznacza się błędy.
7. W ocenie poprawności środków językowych nie bierze się pod uwagę błędów
ortograficznych oraz interpunkcyjnych w wypowiedziach zdających, którym przyznano
takie dostosowanie warunków przeprowadzania egzaminu, zgodnie z Komunikatem
dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej w sprawie szczegółowych sposobów
dostosowania warunków i form przeprowadzania egzaminu maturalnego w danym roku
szkolnym. Takie błędy nie są oznaczane w pracy zdającego. Błąd ortograficzny
zmieniający znaczenie wyrazu w pracach zdających z dysleksją, z dysgrafią
i z dysortografią to błąd językowy. Jest on brany pod uwagę w ocenie poprawności
środków językowych. Zasady te obowiązują również w ocenie prac zdających z afazją,
z zaburzeniami komunikacji językowej, a także w ocenie prac zdających, którzy
korzystali z pomocy nauczyciela wspomagającego.
8. Zdający może używać oryginalnej pisowni w obcojęzycznych nazwach geograficznych,
nazwach obiektów sportowych, gazet, zespołów muzycznych, programów telewizyjnych,
tytułach, pod warunkiem że podaje wyjaśnienie w języku egzaminu, tak aby informacja
była komunikatywna dla odbiorcy. Z tekstu musi wynikać, że jest mowa o gazecie, filmie,
grupie muzycznej itd. lub musi wystąpić określenie Serie, Zeitschrift, np. die Serie „M jak
miłość”.
Jeżeli zdający podaje nazwę w języku innym niż język egzaminu i nie podaje
objaśnienia, całe wyrażenie jest podkreślane linią prostą i traktowane jako jeden błąd
językowy, np. Ich lese Nowe Horyzonty. – 1 błąd językowy. Oprócz tego całe wyrażenie
jest podkreślane linią falistą i traktowane jako błąd w spójności. Jeśli użycie tej nazwy
jest kluczowe dla realizacji polecenia, ta informacja nie jest uwzględniana w ocenie
treści.
9. Zabronione jest pisanie wypowiedzi obraźliwych, wulgarnych lub propagujących
postępowanie niezgodne z prawem. W przypadku takich wypowiedzi zostanie podjęta
indywidualna decyzja dotycząca danej pracy, np. nie zostaną przyznane punkty za
zakres środków językowych oraz za poprawność środków językowych lub cała
wypowiedź nie będzie podlegała ocenie.
10. Praca w
zostało napisane Czystopis.
11. Jeżeli zdający umieścił w pracy adnotację ciąg dalszy w
część jest czystopisem, to ta część podlega ocenie.
Uwagi dotyczące zasad liczenia wyrazów w wypowiedziach zdających
1. Liczone są wyrazy oddzielone spacją, np. zu Hause (2 wyrazy), für die Arbeit (3 wyrazy),
10. Januar 2024 (3 wyrazy), 2024 (1 wyraz), dreihundertsiebenundzwanzig (1 wyraz).
2. Jako jeden wyraz liczone są
• wyrazy łączone dywizem, np. Rock-Hits, Wegwerf-Gesellschaft
• formy skrócone, np. geht’s, gibt’s
• oznaczenia, symbole literowe, bez względu na liczbę liter, np. SMS/sms
• adres mailowy lub internetowy oraz numer telefonu
• liczby.
3. Cyfry rzymskie traktuje się jak pozostałe cyfry i liczby, np. XX = 1 wyraz, Wilhelm II. =
2 wyrazy.
4. Podpis nie jest uwzględniany w liczbie wyrazów.
5. Nie uznaje się i nie uwzględnia w liczbie wyrazów symboli graficznych używanych
w internecie (np. emotikony).
6. Bierze się pod uwagę wyrazy w języku innym niż język egzaminu, np. Ich lese Nowe
Horyzonty. (4 wyrazy).
Strona arkusza: 8
Opracowanie wstępne — oczekuje na zatwierdzenie redakcyjne.